Παραγωγή: η μόνη διέξοδος από την κρίση, ή αλλιώς: "Παραγωγή ή Θάνατος"

Παραγωγή: η μόνη διέξοδος από την κρίση

του Αλέξανδρου Οικονομίδη [1]

1. Τα αίτια της οικονομικής κρίσης

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα δεν ήρθε από το πουθενά. Αυτή προήλθε διότι η χώρα μας σταμάτησε να παράγει και έκτοτε ζει με δανεικά. Αυτό δεν έγινε τυχαία αλλά επιβλήθηκε σκοπίμως από όλες τις μετεμφυλιακές κυβερνήσεις, με όση βία ανά καιρούς διέθεταν.
Οι κυβερνήσεις αυτές για να το κατορθώσουν δημιούργησαν και τα αντίστοιχα μέσα. Δηλαδή τους αντίστοιχους θεσμούς, την αντίστοιχη εκπαίδευση και έναν αντίστοιχο κρατικό μηχανισμό που, πέραν των άλλων, βασικό σκοπό είχε την επιβολή της καταστροφής της ελληνικής παραγωγής.

2. Ο Πειραιάς είναι η ίδια η βιομηχανική ιστορία του τόπου μας

Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ ιδρύεται το 1860, το πρώτο μηχανουργείο, του Βασιλειάδη, που είναι κατά την ίδρυση του το μεγαλύτερο εργοστάσιο του τότε περιορισμένου νεοελληνικού κράτους, που και σύντομα αναδεικνύεται σε κεντρικό σύμβολο μιας νέας βιομηχανικής εποχής στην οποία εισέρχεται ο Πειραιάς.
Στα 1874, ιδρύεται το μηχανουργείο "Ήφαιστος" του Σκοτσέζου Τζον Μακ Δούαλλ. Την ίδια εποχή ιδρύθηκαν το εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας του Ρετσίνα (1872-1979), τα μηχανουργεία του Νικολάου Αργυρίου, του Κούπα (1882 - 1987), του Ροντήρη - Στρουμπούλη (1923), του Δράκος Πολέμης που κατασκεύαζε τις περίφημες αντλίες, του Αξελού και του Μαλκότση (1934-1991) που κατασκεύασαν τις πρώτες πετρελαιομηχανές και το πρώτο ελληνικό τρακτέρ, του Δαμασκινού, του Περράκη, του Μιλιόνη, του Σωτηρόπουλου, του Καουκάκη, του Ζούλια, του Λαλιάμου, του Πετσάλη, των αδελφών Μυτιληναίου, του Κορφιάτη και πάρα πολλά άλλα.
Μαζί με τα πολλά μηχανουργεία δημιουργήθηκαν και οι ξακουστές ιστορικές τεχνικές σχολές μηχανικών, του Προμηθέα, του Αρχιμήδη, του Πειραϊκού Συνδέσμου και τόσες άλλες.

3. Η συνεχής αποβιομηχάνιση των τελευταίων δεκαετιών

Οι πρώτες δεκαετίες του 1950 και μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980 είναι χαρακτηριστικές. Τότε ξεκινά η οργανωμένη σταδιακή καταστροφή της εγχώριας βιομηχανικής παραγωγής, πλήττοντας άμεσα την μέχρι τότε αστική βιομηχανική τάξη, η οποία και αντικαθίσταται σταδιακά με μια νέα ευκαιριακή, μεταπρατική, κρατικοδίαιτη, παρασιτική τάξη.

Τις δεκαετίες αυτές εφαρμόζονται νόμοι και μέτρα, οι οποίοι καταστρέφουν τις τότε μεγάλες βιομηχανικές μονάδες και τα αντίστοιχα μεγάλα μηχανουργεία που απασχολούσαν εκατοντάδες τεχνίτες μαστόρους.

Οι βασικοί λόγοι για την καταστροφή ήταν:

• Επιβάλλονται υψηλοί δασμοί στις πρώτες ύλες, ενώ αντίστοιχα δίνεται απαλλαγή δασμών, ατέλεια, στις εισαγωγές έτοιμων μηχανημάτων από το εξωτερικό. Το αποτέλεσμα ήταν οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούντο για την κατασκευή των μηχανημάτων στην Ελλάδα να καθίστανται ακριβότερες από τα έτοιμα μηχανήματα που εισάγονταν.
• Οι Τεχνικές υπηρεσίες του κράτους έθεταν προϋπόθεση στους δημόσιους διαγωνισμούς, την αγορά των μηχανημάτων μόνο από τους οίκους του εξωτερικού! 
• Οι ίδιοι οι μηχανικοί που επέστρεφαν στην Ελλάδα μετά τις σπουδές τους στο εξωτερικό, επέλεγαν την εύκολη απασχόληση του αντιπρόσωπου και για τον λόγο αυτό συκοφαντούσαν τα εγχωρίως κατασκευαζόμενα μηχανήματα! 
• Ο ίδιος ο Ροντήρης αναφέρει σε επιστολή του, μέσα της δεκαετίας του 1950, προς την τότε κυβέρνηση: [2] «Εν συνεχεία επέπεσεν επί της ατυχούς αυτής βιομηχανίας το Κράτος με την βαρυτάτην φορολογίαν του επί όλων των σταδίων της δραστηριότητός της.
• Τέλος η παντελής έλλειψις πιστώσεων, οι υψηλοί τόκοι, τα υπερβολικά βάρη των διαφόρων ασφαλιστικών ταμείων, αι πάσης φύσεως εισφοραί και επιβαρύνσεις επί των ημερομισθίων ως και αι διάφοροι δυσχερείς τελωνειακαί διατυπώσεις όσον αφορά τας επισκευάς πλοίων, κατέστησαν πλέον αδύνατον την συνέχισιν της δραστηριότητος των Μηχανουργείων»

4. Ανάπτυξη της μικρής βιοτεχνίας

Η μερική όμως ακόμα συγκρότηση του κρατικού μηχανισμού στη χώρα, και η μαζική μετεγκατάσταση στις μεγάλες αστικές περιοχές των ηττημένων του εμφυλίου, οι οποίοι ήταν και αποκλεισμένοι από τον δημόσιο μηχανισμό, επιτρέπει τη δημιουργία 100δων μικρών μηχανουργείων και άλλων βιοτεχνιών, από μαστόρους - τεχνίτες που μέχρι τότε δουλεύανε στα παλαιοτέρα μεγαλύτερα μηχανουργεία της εποχής αυτής. Τα προικιά τους τα δίνανε τα ίδια πρώην αφεντικά τους, οι οποίοι και τους τροφοδοτούσαν μάλιστα με τις πρώτες παραγγελίες.

Η ανάπτυξη των άτυπων βιοτεχνικών περιοχών, οι οποίες ευρίσκονταν πάντα μέσα στον αστικό ιστό, είχαν σαν βασικό χαρακτηριστικό την πολυμορφία και συνύπαρξη πολλών διαφορετικών μεταποιητικών μονάδων, όπως μηχανουργεία, νικελωτήρια, τσαγκάρικα, χυτήρια, ξυλουργεία, γαζωτήρια, τσαντάδικα, ραφτάδικα και τόσα άλλα. Αυτή η πολυμορφία δημιούργησε μια απίστευτη συνέργεια όλων αυτών μεταξύ τους, για τη δημιουργία ενός τελικού προϊόντος που απευθυνόταν κατεξοχήν, στην εγχώρια αγορά.

Αυτή η συνέργεια της εποχής, ήταν στα αλήθεια και ο κορμός της ενδογενούς ανάπτυξης, η οποία δεν στηρίχθηκε σε ξένα κεφάλαια, σε κανένα σχέδιο Μάρσαλ, αλλά στη υπεράνθρωπη κινητοποίηση του ελληνικού λαού, ενοποιημένου στην πράξη μετά τον εμφύλιο, πέρα και πάνω από πολιτικές πεποιθήσεις.
Αυτή η εποχή παρήγαγε υπεραξία κατεξοχήν από τις μικρές βιοτεχνίες.

5. Η δημιουργία και το τέλος της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας

Μετά την από την πτώση της δικτατορίας το 1974, σε όλη την ελληνική κοινωνία, δημιουργείται η απαίτηση και το πρόταγμα για εθνική ανεξαρτησία και απεξάρτηση των αμυντικών προμηθειών της πατρίδας μας από την αμερικανική και ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Η αρχική αυτή ώθηση στην παραγωγή εγχώριου αμυντικού εξοπλισμού, είχε σαν άμεση συνέπεια, την παράλληλη ανάπτυξη συγγενικών και μη κλάδων της ελληνικής βιομηχανίας όπως μηχανουργείων, πλαστικών, οπτικών, ηλεκτρονικών, εκρηκτικά-χημικά προϊόντα, χυτεύσεις υψηλής ακριβείας, καλωδιώσεις, βαφές καθώς και στην αεροναυπηγική, στις τηλεπικοινωνίες και στα πληροφοριακά συστήματα.

Μιας προσπάθειας που ενώ αρχικά υπερνίκησε κατά κράτος τον σκληρό και αθέμιτο ανταγωνισμό των "αντιπροσώπων-μεσαζόντων", τελικά όμως, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, υποχώρησε κάτω από την συμμαχία αυτών με τον κρατικό μηχανισμό και τους εκάστοτε «πολιτειακούς» εκπροσώπους του.

6. Οι επιπτώσεις των ενισχύσεων της ΕΟΚ στην παραγωγή

Τα χρήματα της ΕΟΚ που επενδύθηκαν στον αγροτικό τομέα και τη μεταποίηση αντί να τα ενισχύσουν, ουσιαστικά τα κατέστρεψαν.
Στο οικονομικό τεύχος της Eurobank Οκτώβριος του 2011 αναφέρεται[3]:

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο γεωργικός τομέας. Η γεωργία, δέχθηκε μεταξύ́ 1962-2009 ακαθάριστα ποσά αξίας €169 δις σε σταθερές τιμές 2010.
Ένδειξη της αναποτελεσματικότητας των χορηγηθέντων κεφαλαίων είναι το γεγονός ότι το μερίδιο του πρωτογενούς τομέα (Γεωργία, δασοκομία και αλιεία) στο ΑΕΠ μειώθηκε από το 20% το 1960, και 15,6% το 1980, στο 4,8% το 2010.
Αναμφισβήτητη απόδειξη αποτυχίας αποτελεί το ισοζύγιο εισαγωγών και εξαγωγών αγροτικών προϊόντων, το οποίο από πλεονασματικό, πριν την έναρξη των προγραμμάτων ενίσχυσης, μεταβλήθηκε σε ελλειμματικό από το 1981 κι έκτοτε επιδεινωνόταν συνεχώς για να φτάσει το 2008 τα -3δισ.€. (στοιχεία ΥΠΑΝΤ).
Τα προηγούμενα χρόνια εισέρρευσε στη χώρα πακτωλός χρημάτων από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αλλά και από εθνικούς πόρους, μέσω των αναπτυξιακών νόμων και των επενδυτικών προγραμμάτων, των ενισχύσεων και των επιδοτήσεων. Παρότι οι πόροι αυτοί προορίζονταν για την ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού και τον εκσυγχρονισμό και αναβάθμιση της οικονομικής δομής της χώρας, σε μεγάλο βαθμό κατευθύνθηκαν στην ενίσχυση των προσωπικών εισοδημάτων και της κατανάλωσης, ως τμήμα μίας ευρύτερης διαδικασίας πελατειακής συναλλαγής Κράτους, πολιτών -ψηφοφόρων και κρατικοδίαιτης επιχειρηματικότητας.»

Με την είσοδό μας στην Ευρωζώνη και την υιοθέτηση σκληρού νομίσματος, επήλθε ένα ισχυρό κτύπημα στις εξαγωγικές βιομηχανικές μονάδες οι οποίες και παρήγαγαν μαζικό βιομηχανικό προϊόν.

Μέχρι και το 2008, η μεγέθυνση του ΑΕΠ ήταν συνεχής. Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Γάτσιος αναφέρει: [4] 

Μεταξύ του 2003 και του 2010 το ΑΕΠ αυξήθηκε εντυπωσιακά κατά 30% από 172 δις σε 230 δισ.
Μήπως τα δανεικά χρησιμοποιήθηκαν για παραγωγικές επενδύσεις; Όχι, χρησιμοποιήθηκαν για να χρηματοδοτήσουν μια ανεξέλεγκτη, θα έλεγα παρανοϊκή, κατανάλωση.... 

Αποτέλεσμα, ήταν η δημιουργία του μεγαλύτερου εμπορικού ελλείμματος στην Ευρωζώνη, το οποίο καλυπτόταν από δανεισμό, κυρίως μέσω του δημοσίου, ο οποίος δανεισμός με τη σειρά του δημιουργούσε ένα ανεξέλεγκτο χρέος.

7. Πτώχευση όχι μόνο του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού τομέα

Με το ξέσπασμα της διεθνούς οικονομικής κρίσης το 2008 η οποία και διέλυσε όλες τις αυταπάτες, θα περίμενε κανείς ότι αφού κατανοήσουμε όλοι μας πια τις αληθινές αιτίες της κακοδαιμονίας μας, θα εφαρμοζόντουσαν επί τέλους λύσεις για την αντιστροφή της κατάστασης αυτής. Αλλά φευ...

Το πολιτειακό σύστημα της χώρας μας προκειμένου να μπορέσει πάλι να λάβει νέα δάνεια για να προστατέψει και συντηρήσει όλον αυτόν το πελατειακό κράτος και τους διαφόρους συγκατανευσιφάγους του (τράπεζες, εργολάβους, κρατικούς αξιωματούχους, ΜΜΕ, κλπ), φρόντισε να μεταφέρει τα βάρη του στους πολίτες, ώστε να καταστήσει τελικά και τον ιδιωτικό τομέα πτωχευμένο, με έναν τρόπο όχι μόνο κοινωνικά άδικο αλλά και οικονομικά ατελέσφορο.

8. Τεχνολογική καινοτομία και Παραγωγή στη Δύση

Σήμερα η ίδια η βιομηχανική παραγωγή της Δύσης, εκτός της Γερμανίας, έχει μεταφερθεί στον τρίτο κόσμο.

Οι συνθήκες που επέτρεψαν στην Αμερική να ηγηθεί στην πραγματική τεχνολογική καινοτομία, η οποία και βασίστηκε στα μικρά διάσπαρτα γκαράζ και στις μικρές βιοτεχνίες, έπαψαν προ πολλού να υπάρχουν.

Στην μέγιστη πλειονότητα των αμερικανικών εταιρειών ουσιαστικά απουσιάζει το R&D. Επαφίενται στην συναρμολόγηση εξαρτημάτων κατασκευασμένων στην Κίνα ή αλλού με ότι κι αν σημαίνει αυτό. 

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Για τον απλό λόγο ότι έχουν εξαφανισθεί οι μικρές βιομηχανικές μονάδες. Έχουν απομείνει μόνο οι μεγάλες, με αποτέλεσμα το κόστος και ο χρόνος ανάπτυξης ενός νέου προϊόντος να είναι πολύ μεγάλο.

Η έλευση του Τράμπ στην Αμερική ίσως σηματοδοτήσει αλλαγές στην μέχρι τώρα επιβαλλόμενη παγκοσμιοποίηση. Θα δούμε...

9. Βιομηχανία μεταποίησης στην Ελλάδα.

Βασικό χαρακτηριστικό της ελληνικής βιομηχανίας είναι το πολύ μικρό μέγεθος των παραγωγικών μονάδων. 

Το 2014 το 95% των μεταποιητικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα απασχολούν 1 έως 9 άτομα (πολύ μικρές επιχειρήσεις). 

Οι μικρές επιχειρήσεις (10 - 49 άτομα) είναι 3,7% επί του συνόλου, οι μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (50 - 249 άτομα) είναι 1%, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις (πάνω από 250) άτομα είναι μόλις 0,2% επί του συνόλου.[5] 

Το 2013 δραστηριοποιούνται στον τομέα της μεταποίησης 57.736 επιχειρήσεις και απασχολούν το 18,5% των εργαζομένων (320.000).

Στην Ελλάδα οι μεταποιητικές βιοτεχνίες, λόγω ακριβώς του μικρού τους μεγέθους, σχεδόν ποτέ δεν είχαν τα απαραίτητα κεφάλαια για μεγάλες επενδύσεις. Οι παραγγελίες και οι ανάγκες που είχαν να εξυπηρετήσουν, ήταν πολύ μικρές σχετικά με τις αντίστοιχες βιομηχανίες της αναπτυγμένης Δύσης.
Το R&D και οι "πατέντες" είναι η καθημερινότητά τους.

Η εμπλοκή των Ελλήνων μαστόρων με προϊόντα και τεχνολογίες διαφορετικών κλάδων, τους παρότρυνε και ταυτόχρονα τους υποχρέωσε να αναπτύξουν, από πολύ νωρίς, την αντίληψη δημιουργικής σύνθεσης των διαφόρων τεχνολογιών, σε αντίθεση με τους συναδέλφους τους στο βιομηχανικό βορρά, όπου εξειδικεύονται συνήθως σε μία τεχνολογία μέχρι το πέρας της παραγωγικής τους ζωής.

10. Οι επικρατούσες πηγές χρηματοδότησης είναι αυτές που καθορίζουν και τον τύπον ανάπτυξης που θα έχεις.

Αυτές σήμερα είναι κύρια 2 ειδών:

• Των επενδυτών - funds. Οι επενδυτές αυτοί κυνηγούν το γρήγορο κέρδος και την άμεση ρευστοποίηση αυτού.
• Οι τράπεζες οι οποίες χρηματοδοτούν την ασφάλεια.

Μετά από εννέα χρόνια συνεχούς κρίσης το αποτέλεσμα είναι:

Από την μία η συνέχιση της καταστροφής του παραγωγικού ιστού της χώρας μας, ενώ όσο αφορά τη νεανική επιχειρηματικότητα αυτή εξαντλείται σε σχήματα ολιγάριθμων ατόμων που επικεντρώνεται βασικά στη δημιουργία applications στον τομέα των υπηρεσιών με ορίζοντα διάρκειας μόνο λίγων ετών.

Ο στόχος για να θεωρηθούν επιτυχημένες είναι:

1. Να εξαγορασθούν άμεσα από μεγάλες εταιρείες, οι οποίες και θα τις εντάξουν στα στρατηγικά τους σχέδια, μεταφέροντας τις δραστηριότητές τους στο εξωτερικό.
2. Να καταφέρουν να πείσουν τις διάφορες εταιρείες συμμετοχών - funds να επενδύσουν στο μετοχικό τους κεφάλαιο. Ακόμα όμως και τότε το σχήμα αυτό είναι εξαιρετικά θνησιγενές, διότι αυτές οι εταιρείες ενδιαφέρονται να βγούνε όσον το δυνατόν πιο σύντομα, συνήθως μετά από 3-5 χρόνια, δημιουργώντας πολύ γρήγορα υπεραξίες valuations.

11. Η αναγκαιότητα υιοθέτησης ενός Ενδογενούς Παραγωγικού Σχεδίου

Ποιο είναι το υπ αριθμόν ένα πρόβλημα της χώρας;

Δεν είναι άλλο από την ενδογενή ή όχι δυνατότητά της να παράξει πλούτο.

• Μια οικονομία στην οποία το εισόδημά της ανακυκλώνεται μεταξύ καταστημάτων ρουχισμού, καφετεριών και σουβλατζίδικων, δεν μπορεί να ελπίζει σε ανάπτυξη.[6]
• Την κρίση δεν την έφεραν ούτε η Τρόικα, ούτε το ΔΝΤ, ούτε οι Γερμανοί όπως κραυγάζει η εύκολη δημαγωγία. Η κρίση ήταν αναπόφευκτη και τίποτα δεν μπορούσε να την αποτρέψει.[7]

Το σύνολο του σημερινού πολιτικού προσωπικού προέρχεται, αν ποτέ του έχει εργασθεί, από τους αποκαλούμενους διεθνώς προστατευόμενους τομείς της οικονομίας (κράτος, εκπαίδευση, κατασκευές, τράπεζες, εμπόριο, δημοσιογράφοι και υπηρεσίες). Δηλαδή ακριβώς από τους τομείς οι οποίοι κατέστρεψαν και συνεχίζουν να καταστρέφουν το ελληνική οικονομία. 

Αυτοί που είναι μέρος του προβλήματος.

Αν θέλανε να συγκροτήσουν στην πραγματικότητα ένα σχέδιο εξόδου από την κρίση, τότε θα έπρεπε να αναγνωρίσουν όχι μόνο σαν βασικούς συνομιλητές τους αλλά και σαν καθοδηγητές τους, όλους αυτούς που μπορούν να το στηρίξουν, να το κάνουν προσωπικό τους ζήτημα, σηκώνοντας κυριολεκτικά στην πλάτη τους αυτό το τιτάνιο έργο της εξόδου της χώρας μας από την κρίση.

Ένα τέτοιο σχέδιο

• είναι αδύνατο να δημιουργηθεί μέσα σε γραφεία από οιοσδήποτε γραφειοκρατικούς μηχανισμούς ως δια μαγείας, στο όνομα της κοινωνίας αλλά με απούσα αυτήν, 
• είναι αδύνατο να συμβεί χωρίς την αληθινή αφύπνιση και συμμετοχή της ιδίας της κοινωνίας, 
• και η ίδια η κοινωνία είναι αδύνατο να συμμετέχει αν δεν διαθέτει σαφέστατη συγκεκριμένη ανάλυση του πραγματικού ζητήματος, των αληθινών προοπτικών που ανοίγονται και της πραγματικής υποκειμενικής της δυνατότητας να συνεισφέρει στη λύση, όχι απλά σαν ψηφοφόρος αλλά κυρίως σαν ενεργό κοινωνικό και παραγωγικό υποκείμενο.

Ένα τέτοιο σχέδιο 

έχει πιθανότητα και δυνατότητα να συμβεί, μόνο αν ανακτηθεί η αυτοεκτίμηση του ελληνικού λαού στην πράξη, μέσα από μια πραγματική ενδογενή παραγωγική ανασυγκρότηση, με την ουσιαστική συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας.

12. Ποια είναι όμως αυτή η Στρατηγική για την ελληνική οικονομία;

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ορίσουμε είναι το εξής:

• Θέλουμε μια ανάπτυξη τύπου "Μπαχάμες" βασιζόμενη ουσιαστικά στις ξένες επενδύσεις; ή 
• μια ανάπτυξη που να βασίζεται στην εγχώρια παραγωγή διεθνώς εμπορεύσιμων προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας; 

Αυτό τουλάχιστον πρέπει να απαντηθεί.

Αν όμως θέλουμε μια ανάπτυξη που να βασίζεται στη δεύτερη επιλογή τότε πρέπει τουλάχιστον να απαντηθούν τα εξής απλά ερωτήματα:

• Τι μπορούμε να παράγουμε καλά σήμερα σε αυτόν τον τόπον; 
• Τι θέση μπορεί να έχει το προϊόν αυτό στις διεθνείς αγορές; 

και φυσικά

Ποιοι είναι αυτοί που θα το παράγουν; 

και

• Ποια είναι αυτά που τους εμποδίζουν μέχρι σήμερα να παράγουν αυτό το προϊόν
• Ποιες είναι οι ανάγκες τους σήμερα;
• Τι συμβαίνει στα αλήθεια, οι Γερμανοί είναι καλύτεροι απο εμάς στην παραγωγή σύνθετων προϊόντων ή απλώς δεν υπάρχει ελεύθερη αγορά μια και οι ίδιοι μας έχουν επιβάλλει τις προδιαγραφές τους που αποκλείουν την δυνατότητά μας να εξάγουμε;
• Μήπως θα έπρεπε να αντεπιτεθούμε δημιουργώντας τις δικές μας προδιαγραφές, αρχίζοντας τουλάχιστον από τις κρατικές προμήθειες και φθάνοντας στις εξαγωγές;
• Είναι πλέον γνωστό ότι οι τράπεζες μας είναι πτωχευμένες, το δε κράτος επίσης. Μήπως αντί να ψάχνουμε για καινούργια λεφτά και δάνεια, θα έπρεπε να εξαλείψουμε όλα τα άδικα κόστη που επιβαρύνουν σήμερα τον παραγωγικό ιστό; και πιστέψτε με είναι πάρα μα πάρα πολλά.
• Δεν θέλουμε άλλα δάνεια για να πληρώνουμε την θηλιά στο λαιμό μας!
• Θέλουμε επενδύσεις έτσι γενικά και αν όχι τελικά ποιες;
• Με ποιόν τρόπο μπορεί να συμβεί μια ουσιαστική αποκέντρωση;
• Πως είναι δυνατόν να ενισχυθεί στην πράξη η ανάπτυξη προϊόντων με μεγάλη εγχώρια προστιθέμενη αξία, τη στιγμή που λεφτά δεν υπάρχουν;[8]
• Τα παραγόμενα προϊόντα πρέπει να απευθύνονται βασικά στην κάλυψη των εσωτερικών αναγκών ή στις εξαγωγές και πως μπορεί να συμβεί αυτό;
• Ποιες είναι οι αναγκαίες θεσμικές αλλαγές, προκειμένου όλα αυτά να μπορούν να συμβούν;
• Τι πρέπει να αλλάξει στη λειτουργία του κράτους, να μην μπορεί να μας τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια μας.

Δεν υπάρχει ένα manual που να περιέχει όλες τις λύσεις για πάσα νόσο. Ούτε και μπορεί να υπάρξει διότι άλλως δεν θα υπήρχε και επιχειρηματικότητα.
Οι προτεινόμενες λύσεις και διέξοδοι δεν μπορούν παρά να έχουν μόνο τοπική εφαρμογή.

Με απλά λόγια το παραγωγικό πρότυπο για μια περιοχή δεν σημαίνει αυτόματα ότι και ταιριάζει στις υπόλοιπες περιοχές τις Ελλάδας. Η ανάπτυξη π.χ. ενός μικρού νησιού δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι η ίδια με ένα άλλο μεγάλο νησί. π.χ. στη Ρόδο ή στη Μύκονο.

Το σχέδιο αυτό βεβαίως θα το διαμορφώσουν οι ίδιοι οι τοπικοί παραγωγικοί φορείς. Το θέμα είναι πως θα διαμορφωθούν οι θεσμικοί εκείνοι κανόνες που θα επιτρέψουν σε αυτούς, όχι απλά να λένε την γνώμη τους, αλλά αντίθετα να συμμετέχουν οι ίδιοι στην διαμόρφωση των αποφάσεων που τους αφορούν.

Σήμερα έχει σημασία να παράγουμε τελικό προϊόν με υψηλή ελληνική προστιθέμενη αξία, ανεξάρτητα από το αν προβαίνουμε σε υποκατάσταση εισαγωγών ή όχι.

Αυτά είναι ενδεικτικά μερικά απλώς από τα ερωτήματα που πρέπει να τεθούν και να απαντηθούν στον ελληνικό λαό.

13. Η Ελλάδα μπορεί να βγει από την σημερινή κρίση πολύ πιο εύκολα από πολλές μεγάλες πρώην βιομηχανικές χώρες στη Δύση.

Σήμερα ακόμα υπάρχουν άνθρωποι που συνεχίζουν να παράγουν σ' αυτόν τον τόπο και προσπαθούν όχι μόνο να επιβιώσουν αλλά και να παράξουν πλούτο σε πείσμα όλων αυτών, μαζί και τα ΜΜΕ, που περιμένουν να τους σώσει ο Σόϊμπλε.

Έ ήμαρτον πια, υπάρχει και ο άλλος κόσμος, ο κόσμος της παραγωγής, ο οποίος σήμερα δεν έχει ακόμα φωνή, και πάνω του πέφτουν όλα τα δεινά που προκαλούν οι αδιέξοδες κυβερνητικές πολιτικές της χώρας μας.

Είμαστε μία μικρή χώρα και μπορούμε να παράγουμε ιδιαίτερο προϊόν, για ιδιαίτερες απαιτήσεις και υψηλής αξίας για τις μητροπόλεις του κόσμου. Εκεί έγκειται η δυνατότητα μας να υπερβούμε την κρίση.

Αρκεί η κοινωνία με όλες τις παραγωγικές της δυνάμεις να το κάνει δικό της ζήτημα. Δεν φθάνει απλώς να το απαιτήσει, αλλά πρέπει και να το κατακτήσει.

Αρκεί οι παραγωγοί, μαζί με την κοινωνία, που δεν έχει αντίρρηση να ζήσει μεν λιτά αλλά χωρίς να χάσει την αξιοπρέπειά της και τον πολιτισμό της, να προσπαθήσουν να επιβάλλουν νέους θεσμούς για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας μας, επιτυγχάνοντας την ευημερία και την ευτυχία των πολιτών της.

Με μια κουβέντα, δίπλα στο εθνικό μας μότο "Ελευθερία ή Θάνατος" πρέπει να προσθέσουμε το εξής: "Παραγωγή ή Θάνατος".

Άλλη πορεία εξόδου από την κρίση δεν υπάρχει.[9]




Σημειώσεις

[1] Ομιλία του Αλέξανδρου Οικονομίδη στην εκδήλωση του Άρδην στο Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Πειραιά στις 30 Ιανουαρίου 2017.

[2] Ο Γιάννης Ροντήρης. "Έκθεσις Περί Της Ελληνικής Σιδηροβιομηχανίας και των ληπτέων μέτρων διά την σωτηρίαν της".
http://endogenis.blogspot.gr/2015/11/t.html#more

[3] Eurobank Οκτώβριος 2011 "Η Ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας: Πηγές, Προοπτικές και ο Ρόλος των Επενδύσεων και των Εξαγωγών". Ν. Καραμούζος - Τ. Αναστασάτος. http://www.euro2day.gr/dm_documents/Η_Ανάπτυξη_της_Ελληνικής_Οικονομίας_Πηγές,_Προοπτικές_και_ο_Ρόλος_των_Επενδύσεων_και_των_Εξαγωγών_acp7-.pdf 

[4] Κωνσταντίνος Γάτσιος: Ποιά Ανάπτυξη;
http://endogenis.blogspot.gr/2016/05/blog-post.html 

Η συνεχής αύξηση του ΑΕΠ, ιδιαίτερα την δεκαετία της ΟΝΕ, συνιστούσε «ανάπτυξη»; Η απάντηση είναι πως δεν συνιστούσε «ανάπτυξη», ούτε σύγκλιση με την Ευρώπη, αλλά «παραίσθηση ανάπτυξης» και απόκλιση από την Ευρώπη.Μεταξύ του 2003 και του 2010 το ΑΕΠ αυξήθηκε εντυπωσιακά κατά 30% από 172 δις σε 230 δισ. Όμως, ταυτόχρονα, το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά 90% από 168 δις. σε 326 δισ., δηλαδή από 96% σε 140% του ΑΕΠ. Με άλλα λόγια, για κάθε 1 ευρώ αύξησης του κατά κεφαλή εισοδήματος, δανειζόμασταν 3! 

[5] Ενώ η απασχόληση στη μεταποίηση το 2008 έφτανε τα 480.000 άτομα, το 2014 ανήλθε στα 320.000 άτομα, επήλθε δηλαδή μείωση κατά 33,86%. Αυτό συνάδει με τη γενικότερη διαπίστωση της ολοένα μειούμενης συμμετοχής της μεταποίησης στην οικονομική δραστηριότητα της χώρας.
Το 2014 η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία ΑΠΑ της μεταποίησης ήταν κατά 1.905,3 εκ. ευρώ (-14,6%) χαμηλότερη σε σχέση με την ΑΠΑ του 1995. 

Η σωρευτική μείωση μεταξύ των ετών 2007 και 2014 έφτασε σε 6.755,5 εκατ. ευρώ (-37,8%).
Στοιχεία από τη μελέτη του ΚΕΠΕ: Εξελίξεις και προοπτικές της μεταποίησης στην Ελλάδα Ιανουάριος 2016

[6] Κωνσταντίνος Γάτσιος, Ποια Ανάπτυξη; http://endogenis.blogspot.gr/2016/05/blog-post.html#more

[7] Κωνσταντίνος Γάτσιος, ομιλία στην εκδήλωση "Ανατέμνοντας την κρίση", 24 Μαΐου 2016 https://www.facebook.com/konstantinegatsios/videos/398504770487383/

[8] Αλέξανδρος Οικονομίδης: Η πρόκληση της Εγχώριας Προστιθέμενης Αξίας ως Αναπτυξιακού Εργαλείου για την Ενδογενή Παραγωγική Ανασυγκρότηση. http://endogenis.blogspot.gr/2015/12/blog-post.html

[9] Κωνσταντίνος Γάτσιος ομιλία στην εκδήλωση "Ανατέμνοντας την κρίση", 24 Μαΐου 2016 https://www.facebook.com/konstantinegatsios/videos/398504770487383/

πηγή κειμένου http://endogenis.blogspot.gr/2017/02/1.html

Η αναγκαιότητα υιοθέτησης ενός Ενδογενούς Παραγωγικού Σχεδίου για την έξοδο της χώρας μας από την κρίση

του Αλέξανδρου Οικονομίδη [1]

"Η Ελλάδα θα γίνει οικονομικά και εθνικά πραγματικά ελεύθερη τότε και μόνο τότε που η ανοικοδόμηση αυτή γίνει από τον λαό της. Θα σπάσουν τα δεσμά και θα αλλάξει ριζικά η διάρθρωση της σημερινής οικονομίας μας, θα ανοίξει δηλαδή ο δρόμος για να λυτρωθούν οι πιο ενεργές παραγωγικές και άξιες δυνάμεις της νεοελληνικής κοινωνίας μας."

Αυτά έγραφε ο Δημήτρης Μπάτσης στην εισαγωγή του βιβλίου του "Η Βαρειά Βιομηχανία στην Ελλάδα" το 1947.

Διανύουμε τον όγδοο χρόνο συνεχούς φτωχοποίησης του ελληνικού λαού ως αποτέλεσμα των συνεχών αδιέξοδων πολιτικών μέτρων των κυβερνήσεων.
Ο Κώστας Βεργόπουλος[2] αναφέρει:

"Η εμπειρία 2010-2016 δείχνει ότι με τη φτωχοποίηση των Ελλήνων το πρώτο που αποτρέπεται είναι οι επενδύσεις. Με τις περικοπές δαπανών και εισοδημάτων, η παραγωγική ικανότητα της χώρας σκοτώνεται ταχύτερα από ό,τι η καταναλωτική. Άμεση συνέπεια από τη συνεχή συρρίκνωση του βιοτικού επιπέδου στην Ελλάδα είναι ότι αυτή υποβιβάζεται συνεχώς στους πίνακες της διεθνούς ανταγωνιστικότητος. Σε μια αδιάκοπα συρρικνούμενη οικονομία, νέες επενδύσεις όχι μόνον δεν προσέρχονται, αλλά και όσες προϋπήρχαν αποχωρούν. Με τη λιτότητα δεν κλείνει η «ψαλίδα» μεταξύ βιοτικού επιπέδου και παραγωγικής ικανότητας, αφού η τελευταία απαξιώνεται χωρίς τέλος, ούτε βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα της χώρας, αφού οι επενδύσεις, αντί να εισρέουν, εκρέουν."

Η σημερινή κυβέρνηση πολύ γρήγορα ξέχασε ότι ο βασικός λόγος για τον οποίο ο λαός την εμπιστεύθηκε ήταν να βγάλει την χώρα από την κρίση. Έχει αντικαταστήσει την οιαδήποτε επεξεργασία ενός προγράμματος διεξόδου, με το πασπαρτού της «υλοποίησης της συμφωνίας».

Επέλεξε να εγκαταλείψει τον όποιο διάλογο μαζί με την κοινωνία, και να τον μεταφέρει αποκλειστικά στο κοινοβουλευτικό επίπεδο.
Έτσι έπαψαν πλέον να υπάρχουν ως «συνομιλητές» στο εσωτερικό της κοινωνίας. Μιλάει μόνο η εξουσία. Εξουσία που πολύ γρήγορα τους κρατικοποίησε και τους έκανε αλαζόνες, ανάλγητους και ανερμάτιστους.

Αυτό όμως δεν έγινε τυχαία.

Τα στελέχη που συμμετέχουν σήμερα στα υπάρχοντα πολιτικά κόμματα προέρχονται είτε από τον κρατικό μηχανισμό, είτε είναι χρόνια μισθοδοτούμενα κομματικά μέλη, είτε από τους κρατικοδίαιτους συνδικαλιστικούς φορείς, κυρίως των ΔΕΚΟ, αποκομμένοι ουσιαστικά από το αντικείμενο της εργασίας τους. Τελικά το σύνολο του σημερινού πολιτικού προσωπικού προέρχεται από τους αποκαλούμενους διεθνώς προστατευόμενους τομείς της οικονομίας (κράτος, εκπαίδευση, κατασκευές, τράπεζες, εμπόριο και λοιπές υπηρεσίες). Δηλαδή ακριβώς από τους τομείς οι οποίοι κατέστρεψαν και συνεχίζουν να καταστρέφουν το ελληνική οικονομία. Αυτοί που είναι μέρος του προβλήματος.

Το πολιτικό αυτό προσωπικό είναι πρακτικά αδύνατον να αντιληφθεί και να διατυπώσει μια συγκεκριμένη ανάλυση - αιτιολόγηση - αποσαφήνιση της σημερινής ελληνικής και διεθνούς παραγωγικής πραγματικότητας, προκειμένου να προτείνει ένα πρόγραμμα που να εδράζεται στις πραγματικές παραγωγικές δυνατότητες αυτού του τόπου.

Και στο κάτω -κάτω δεν τους ενδιαφέρει καν. Ζουν σε ένα παράλληλο σύμπαν. Έχουν εκπαιδευθεί να μιλάνε μια τελείως άλλη - ξένη γλώσσα. Αρκούνται να διαπραγματεύονται για καινούργια δάνεια - μνημόνια μέχρι την έλευση του Παραδείσου, που δεν είναι άλλος γι αυτούς από την είσοδό μας στις Αγορές. Ο σκοπός είναι να μπορέσουν πάλι να λάβουν νέα δάνεια προκειμένου να συντηρήσουν όλον αυτόν τον παρασιτικό κρατικό μηχανισμό και τους διαφόρους συγκατανευσιφάγους τους (τράπεζες, εργολάβους, κρατικούς αξιωματούχους, ΜΜΕ, πολιτικό προσωπικό κλπ).

Έλα όμως που σήμερα αυτό δεν τους βγαίνει και δεν μπορεί πλέον να συνεχισθεί.
Ο λόγος είναι πολύ απλός:

Αν θέλανε να συγκροτήσουν στην πραγματικότητα ένα τέτοιο σχέδιο, τότε θα έπρεπε να αναγνωρίσουν όχι μόνο σαν βασικούς συνομιλητές τους αλλά και σαν καθοδηγητές τους, όλους αυτούς που μπορούν να το στηρίξουν, να το κάνουν προσωπικό τους ζήτημα, σηκώνοντας κυριολεκτικά στην πλάτη τους αυτό το τιτάνιο έργο της εξόδου της χώρας μας από την κρίση, μέσα σε συνθήκες επιβαλλόμενης παγκοσμιοποίησης και επικείμενης διάλυσης της Ευρωζώνης.

Ένα τέτοιο σχέδιο

• είναι αδύνατο να δημιουργηθεί μέσα σε γραφεία από οιοσδήποτε γραφειοκρατικούς μηχανισμούς (αριστερούς ή δεξιούς) ως δια μαγείας, στο όνομα της κοινωνίας αλλά με απούσα αυτήν, 
• είναι αδύνατο να συμβεί χωρίς την αληθινή αφύπνιση και συμμετοχή της ιδίας της κοινωνίας, 
• και η ίδια η κοινωνία είναι αδύνατο να συμμετέχει αν δεν διαθέτει σαφέστατη συγκεκριμένη ανάλυση του πραγματικού ζητήματος, των αληθινών προοπτικών που ανοίγονται και της πραγματικής υποκειμενικής της δυνατότητας να συνεισφέρει στη λύση, όχι απλά σαν ψηφοφόρος αλλά κυρίως σαν ενεργό κοινωνικό και παραγωγικό υποκείμενο.

Ένα τέτοιο σχέδιο έχει πιθανότητα και δυνατότητα να συμβεί, μόνο αν ανακτηθεί η αυτοεκτίμηση του ελληνικού λαού στην πράξη, μέσα από μια πραγματική ενδογενή παραγωγική ανασυγκρότηση, με την ουσιαστική συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας.

Ο Κάρλ Πολάνυι έγραφε στο βιβλίο του "Ο μεγάλος μετασχηματισμός" το 1944.
Η αιτία της κατάπτωσης είναι όχι η οικονομική εκμετάλλευση, όπως συχνά θεωρείται, αλλά η κατάλυση του πολιτισμικού περιβάλλοντος του θύματος· είναι το θανάσιμο πλήγμα στους θεσμούς, στους οποίους έχει εμπεδώσει την κοινωνική του ύπαρξη. Αποτέλεσμα είναι η απώλεια του αυτοσεβασμού.

Ο δε Ρόμπερτ Όουεν έγραφε αντίστοιχα: "Η αληθινή αιτία της εξαθλίωσης μας είναι ότι Ζούμε σε συνθήκες «πολιτισμικού κενού»".

1. Μικρός κλήρος και μικρές επιχειρήσεις, ελάττωμα ή πλεονέκτημα;

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) αποτελούν το 99,9% του συνόλου των επιχειρήσεων της χώρας (690.000 επιχειρήσεις). Εξ αυτών το 96,7% είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις (1-9 άτομα), (ενώ στη μεταποίηση το ποσοστό είναι λίγο μικρότερο, 95%), το 2,8% μικρές (10-49 άτομα) και το 0,4% μεσαίες (49-250 άτομα). Οι μεγάλες επιχειρήσεις αποτελούν το 0,1% του αριθμού των επιχειρήσεων της χώρας (400 επιχειρήσεις περίπου).

Η στήριξη και ανάπτυξη των μικρών μεταποιητικών επιχειρήσεων, και γενικότερα των μικρών παραγωγών, είναι η μόνη που ουσιαστικά μπορεί άμεσα να προσφέρει πολλαπλασιαστικά νέες, ποιοτικές και μακροβιότερες θέσεις εργασίας που τόσο έχει ανάγκη ο τόπος μας.[3]

Έλα όμως που οι όλες οι κυβερνήσεις των τελευταίων 30 χρόνων, ενώ από τη μια συναγωνίζονται στην υπερφορολόγηση όλων αυτών των ανεξάρτητων παραγωγών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, από την άλλη συναγωνίζονται με κάθε τρόπο στο πως τελικά θα κλείσουν αυτές τις επιχειρήσεις, διακηρύσσοντας: «οι μικρομεσαίοι, είτε πρέπει να συγχωνευθούν και να γίνουν μεγάλοι, είτε πρέπει να κλείσουν!»

Προφανώς θα προτιμούσαν μεγάλες τσιμινιέρες και μεγάλο κλήρο.

Μα αυτός είναι ο τόπος μας. Είτε τους αρέσει είτε όχι!
Απαρτίζεται από μικρό κλήρο και μικρές επιχειρήσεις.

Σε όλη την ιστορία του ελληνικού έθνους έτσι ήταν και αυτό ακριβώς ήταν πάντα το μεγάλο προτέρημα του. Ποτέ η οικονομία μας δεν βασιζόταν στις μεγάλες ποσότητες και στην φορντική παραγωγή, αλλά αντίθετα από αρχαιοτάτων χρόνων βασιζόταν στην παραγωγή σύνθετων προϊόντων μεγάλης προστιθέμενης αξίας.

"Στην αρχαία Ελλάδα από το 900 π.Χ. τουλάχιστον και δώθε ο κυρίαρχος τρόπος παραγωγής ήταν ο Μικροϊδιοκτητικός Τρόπος Παραγωγής. Αυτός ο τρόπος παραγωγής και οι κοινωνικές τάξεις που τον επανδρώναν (μικροιδιοκτήτες, αγρότες, μικροαστοί) «γέννησαν» το πολιτικό εποικοδόμημα και την παιδεία, που τους «αντιστοιχούσαν» διαρθρωτικά, δηλαδή την ελευθερία, την ισονομία, την δημοκρατία, την πατρίδα και τον πατριωτισμό, τη συζήτηση, την επιχειρηματολογία, την έρευνα, την ιστοριογραφία, τη φιλοσοφία κ.ο.κ".[4]

Ο λαός αυτός ποτέ δεν έγινε δούλος και δεν έχει ποτέ προλεταριοποιηθεί και πάντα θα προτιμά να ζει σαν ανεξάρτητος παραγωγός έστω και αν παράγει μόνος του με τα χέρια του.

Τελικά ποιος είναι ο σκοπός των μνημονίων και των μεταρρυθμίσεων που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση και μέσω αυτής, στην περίπτωσή μας, η επιβαλλόμενη Παγκοσμιοποίηση;Δεν είναι άλλος από την καταστροφή της εγχώριας παραγωγής.

Σημαίνει αποδιάρθρωση του τοπικού παραγωγικού μοντέλου.... 
Διαλύω δηλαδή τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Αυτό έγινε στην πρώην Ανατολική Γερμανία, στην Τσεχία, στην Ουγγαρία, στην Ιρλανδία και όπου αλλού επεβλήθησαν.
Ο λαός όμως αυτός δεν μοιάζει με τους λαούς της πρώην ανατολικής Ευρώπης. Κατέχει ακόμα ιδιωτική περιουσία και δεν είναι διατεθειμένος να τη χάσει, και καλά κάνει, να κλείσει την επιχείρησή του και να διαλύσει την οικογένειά του στέλνοντας τα παιδιά του σαν gastarbeiter στο εξωτερικό.

Τελικά όλοι όσοι ισχυρίζονται ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι οι μικρές επιχειρήσεις, όχι μόνο δεν θέλουν να γνωρίσουν τον λαό αυτόν, αλλά στην πραγματικότητα δεν τον αγαπάνε. Αντί να

Αλέξανδρος Οικονομίδης: Γιατί είναι σήμερα αναγκαία η Ενδογενής Παραγωγική Ανασυγκρότηση;

Ομιλία στην Ημερίδα του Τμήματος Βιομηχανίας του ΣΥΡΙΖΑ για την Ενδογενή Παραγωγική Ανασυγκρότηση που πραγματοποιήθηκε στις 5/7/2016 στο ΒΕΑ

Γιατί είναι σήμερα αναγκαία η Ενδογενής Παραγωγική Ανασυγκρότηση; (1)

του Αλέξανδρου Οικονομίδη

Τα μνημόνια δεν προκάλεσαν την παραγωγική αποδιάρθρωση της χώρας, αλλά απλώς την επιτάχυναν και την ολοκλήρωσαν. Η παραγωγική αποδιάρθρωση και κατά συνέπεια η τεράστια σημερινή ανεργία, είναι αποτέλεσμα πολιτικών τουλάχιστον των τελευταίων 30 χρόνων.

Μια οικονομία στην οποία το εισόδημά της ανακυκλώνεται μεταξύ καταστημάτων ρουχισμού, καφετεριών και σουβλατζίδικων δεν μπορεί να ελπίζει σε ανάπτυξη. (2)

Το κύριο ζητούμενο της αυριανής μέρας, είναι το Πως η ελληνική κοινωνία θα ξανασταθεί στα πόδια της.

Η ανεργία είναι σύμπτωμα και όχι αιτία, ενός πραγματικού προβλήματος, που δεν είναι η "οικονομική κρίση" έτσι γενικά, αλλά ότι η χώρα μας έχει σταματήσει να παράγει.

Η στήριξη και ανάπτυξη των μικρών μεταποιητικών επιχειρήσεων, είναι η μόνη που ουσιαστικά μπορεί άμεσα να προσφέρει πολλαπλασιαστικά νέες, ποιοτικές και μακροβιότερες θέσεις εργασίας που τόσο έχει ανάγκη ο τόπος μας.

Όποιος αυτό δεν το καταλαβαίνει, δεν ξέρει που πατά και που πηγαίνει. (3)

Πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε για "ανάπτυξη" και να προτάξουμε πέρα και πάνω από όλα την ανάγκη για ενδογενή παραγωγική ανασυγκρότηση.

Στην Ελλάδα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) αποτελούν το 99.9% του συνόλου των επιχειρήσεων της χώρας. Εξ αυτών το 96,7% είναι πολύ μικρές επιχειρήσεις (1-9 άτομα). (4)

Έχει διαπιστωθεί ότι κάθε νέα θέση εργασίας που δημιουργείται στη μεταποίηση μπορεί να δημιουργήσει τουλάχιστον δύο νέες θέσεις εργασίας στην υπόλοιπη οικονομία. (5)

Όλα τα ανωτέρω οδηγούν στο συμπέρασμα ότι αν θέλουμε να μιλήσουμε για πραγματική ανάπτυξη στην Ελλάδα, τότε οφείλουμε να βοηθήσουμε - επιτρέψουμε στη κάθε μεταποιητική επιχείρηση που λειτουργεί (6) να προσλάβει έστω 2 άτομα. Έτσι μπορούν να δημιουργηθούν γύρω στις 100.000 νέες θέσεις εργασίας, και αυτές μπορούν με τη σειρά τους να δημιουργήσουν τουλάχιστον άλλες 200.000 νέες θέσεις εργασίας στην υπόλοιπη οικονομία.

Αυτές οι 300.000 νέες θέσεις εργασίας δεν χρειάζονται κεφάλαια, κτίρια και μεγαλεπήβολα σχέδια αλλά αντίθετα να αφήσουμε τις μεταποιητικές επιχειρήσεις να ανασάνουν.

Πως;

Απαλλάσσοντας τες από τις υπέρογκες επιβαρύνσεις όπως: φορολογία, ΕΝΦΙΑ, παράλογα δημοτικά τέλη, ασφαλιστικές εισφορές (από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη), κόκκινα δάνεια κλπ, με σκοπό να δημιουργήσουν νέο πλούτο, του οποίου το μεγαλύτερο μέρος του θα επανεπενδυθεί μέσα στην ίδια την επιχείρηση, οι δε μισθοί που θα καταβληθούν, θα φορολογηθούν και θα καταναλωθούν μέσα στην ίδια τη χώρα μας. (7)

Ένας υγιής μεταποιητικός τομέας μιας εθνικής οικονομίας προϋποθέτει την ανατροπή της κυριαρχίας των υπηρεσιών από το 87% του ΑΕΠ, με την ανάδειξη της μεταποίησης σε κυρίαρχο παραγωγικό διακύβευμα.

Συνιστά δε το κλειδί για την ανάπτυξη τεχνικής και τεχνολογίας και για την απεξάρτηση της εθνικής μας οικονομίας από τον τοκογλυφικό ξένο δανεισμό του Δημοσίου.

Μόνο έτσι θα σταθεί η Ελλάδα στην Ευρώπη ως ισότιμο μέλος και όχι ως επαίτης.

Η παραγωγή σήμερα στη Δύση, η μαζική φορντική ή και ευέλικτη παραγωγή, ένα παραγωγικό μοντέλο αιώνων αδιαμφισβήτητο μέχρι χθες, είναι πλέον σε κρίση-πτώχευση και μάλλον χωρίς επιστροφή.

Η μαζική βιομηχανική παραγωγή έχει μεταφερθεί ανεπιστρεπτί στον τρίτο κόσμο.

Η μικρή ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής καθιστά εδώ εφικτή τη συγκρότηση ενός εναλλακτικού παραγωγικού τομέα τεχνολογικής αιχμής και μικρού μεγέθους σε παγκόσμια κλίμακα, που εκμεταλλεύεται τις ρωγμές και τα κενά του μαζικού βιομηχανικού μοντέλου.

Αυτός ο τομέας, λόγω ακριβώς του μικρού του μεγέθους, δεν αφορά σήμερα τις προτεραιότητες του παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου, το οποίο στρέφεται αποκλειστικά σε επενδύσεις μεγάλου μεγέθους μαζικής παραγωγής προϊόντων, χαμηλών μισθών ανειδίκευτης εργασίας και αντίστοιχου οικονομικού αποτελέσματος.

Είναι ένας δρόμος εναλλακτικός στον κυρίαρχο, στον οποίο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο η παραγωγή προϊόντων υψηλής εγχώριας προστιθέμενης αξίας.

Δεν εξαρτάται από το μεγάλο κεφάλαιο και τις ξένες επενδύσεις που κινούνται παγκοσμίως με όρους μέγιστης κερδοφορίας.


Που θα στηριχθούμε ποια είναι τα προικιά μας

1. Στην τεχνική μας ταυτότητα, που είναι ταυτότητα σύνθεσης και όχι εξειδίκευσης, και που μας διαφοροποιεί σοβαρά από το κυρίαρχο δυτικό πρότυπο.

2. Στην ποιοτική απάντηση σε συγκεκριμένες και αληθινές ανάγκες, έξω από την διεθνώς πτωχευμένη σφαίρα του τυπικού μαζικού και φθηνού προϊόντος.

3. Στην εστίαση όχι στο τι θα παράγουμε, αλλά στο πως θα το παράγουμε προκειμένου να οικοδομήσουμε έναν δικό μας ενδογενή δρόμο. Σε αυτό το πώς, κρίσιμο βάρος έχει το ποιος, δηλαδή το υποκείμενο της παραγωγικής ανασυγκρότησης. (8)

4. Στην επικέντρωση σε προϊόντα συμβατά με την πολυτιμότητα του τόπου μας, ή αλλιώς, ας παράγουμε το οτιδήποτε, με τους δικούς μας καινοτομικούς τρόπους, που αναδύουν και αναδεικνύουν την τοπική μας ταυτότητα. (Το Made In Greece να γίνει το εθνικό μας Branding, κοίτα το παράδειγμα της Ελβετίας).


Επί των Ληπτέων Μέτρων

Η συναίσθηση για τη χώρα μας σήμερα της κρισιμότητας μιας τέτοιας παραγωγικής κατεύθυνσης, οδηγεί στην εξίσου ζωτική ανάγκη προστασίας των αυτών που θα την στηρίξουν, δηλαδή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των αυτοαπασχολούμενων παραγωγών, των μαστόρων και του επιστημονικού δυναμικού της χώρας.

Αν αυτοί δεν διασωθούν, τότε δεν θα υπάρχει κανένα άλογο για να σύρει το κάρο.

Ενδογενής παραγωγική ανασυγκρότηση δεν υφίσταται χωρίς:

1. Παιδεία, δημοκρατία, παλλαϊκή συμμετοχή και ριζική υπέρβαση κάθε τεχνοκρατικής λογικής. 
2. Νέο σαφές Κοινωνικό Συμβόλαιο, στη βάσει μακρόπνοου σαφούς στρατηγικού σχεδίου, ανάμεσα σε όλα τα μέλη της κοινωνίας, της παραγωγής, της εκπαίδευσης και του νομοθετικού σώματος. 
3. Γενικευμένη σεισάχθεια και πρακτικά οικονομικά μέτρα που θα απαλλάσσουν τον ελληνικό λαό και τους μικρο-παραγωγούς, από την αγχόνη των χρεών τους. Είναι απίστευτη υποκρισία να συνεχίζεται ο συνεχής και ανηλεής διωγμός των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων από τον κρατικό φορολογικό και όχι μόνο μηχανισμό, όταν οι μεγάλες εταιρείες έχουν χιλιάδες οδούς νόμιμης φορο-αποφυγής, ενώ ο μικρο-επιτηδευματίας που ασχολείται με την εργασία του και όχι με τις όποιες «business», καμία. 
4. Να ζητήσουμε την εμπιστοσύνη από τους φορολογούμενους, αλλά και εμείς πρέπει κάποτε να τους εμπιστευθούμε και να τους στηρίξουμε, με ένα ξεκάθαρο και απλό θεσμικό πλαίσιο, ώστε όταν ανασάνουν να μην μπορούμε να τους τραβήξουμε «το χαλί κάτω από τα πόδια τους» όπως είναι ο κανόνας μέχρι σήμερα.
5. Όλα αυτά θα μείνουν στο επίπεδο επιθυμιών, αν παράλληλα δεν προχωρήσουμε σε ριζική αλλαγή του ρόλου του Δημόσιου και σαφούς διαχωρισμού του από τη κρατική εξουσία, με τη δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου, που να ξανακερδίσει όχι μόνο την εμπιστοσύνη αλλά και τον πραγματικό έλεγχο του Δημοσίου από τους ίδιους τους Πολίτες.
6. Όλοι όσοι παράγουν διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα, ακόμα και με τα χέρια τους, τα δε πωληθέντα προϊόντα τους εμπεριέχουν Εγχώρια Προστιθέμενη Αξία (ΕΠΑ) μεγαλύτερης του 35%, να δικαιούνται έμμεσες ενισχύσεις.
7. Να δημιουργηθεί σήμα στην ετικέτα κάθε προϊόντος με την αναγραφή του ποσοστού της ΕΠΑ. Με αυτόν τον τρόπο ο καταναλωτής θα γνωρίζει και θα επιλέγει, όχι μόνο με το κριτήριο της τιμής, αλλά και του ποσοστού της εγχώριας κατασκευής.
8. Δημιουργία Καινούργιου κανονισμού "Δημόσιων Προμηθειών" που ουσιαστικά θα πριμοδοτεί την Ελληνική Παραγωγή μέσω του ελέγχου της ΕΠΑ.
9. Η ανασύσταση μιας νέας αμυντικής βιομηχανίας, μπορεί και πρέπει να χρησιμοποιηθεί σαν αιχμή του δόρατος για την ανασυγκρότηση της εθνικής παραγωγής, και μάλιστα σε τομείς υψηλής τεχνολογίας με σαφείς εξαγωγικούς στόχους.
10. Την επανασύσταση, ενίσχυση και διασπορά των μηχανισμών πιστοποίησης, σε αποκεντρωμένη βάση, δίπλα στους χώρους παραγωγής.
11. Την επανασύσταση των σχολών τεχνικής εκπαίδευσης, σε οργανική σύνδεση με τους χώρους παραγωγής. 
12. Να επιτραπεί ξανά οι βιοτεχνίες να δημιουργούνται και να λειτουργούν μέσα στον αστικό ιστό (γενικής κατοικίας). (9)
13. Την δημιουργία δικτύων παραγωγής και διάθεσης ανά κατηγορίας προϊόντων, που θα μεταθέτουν με σαφήνεια το κέντρο βάρους της όλης διαδικασίας, από την σφαίρα της διάθεσης, σε εκείνη της μεταποίησης. 

Σε μια χώρα με χρεοκοπημένη οικονομία του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, με ανεργία που φθάνει ουσιαστικά στο 30%, με σοβαρή υπογεννητικότητα, με συνεχιζόμενα υφεσιακά προγράμματα που έχουν ως κύριο σκοπό την αύξηση των φορολογικών εσόδων, χωρίς παράλληλα να έχουν σχέδιο, όραμα και ελπίδα για το αύριο αυτού του τόπου,

• κανένα εναγωνίως αναζητούμενο εξωγενές χρήμα, 
• καμία ανακεφαλαίωση των τραπεζών, 
• κανένα συνταξιοδοτικό σχέδιο και 
• κανένα κούρεμα του δημόσιου χρέους 


δεν πρόκειται να σταματήσει τη διάλυση αυτής της ίδιας της χώρας και την απώλεια της όποιας εναπομείνασας εθνικής μας ανεξαρτησίας.

Παραπομπές:

1. Του Αλέξανδρου Οικονομίδη. Μαθηματικός - Μηχανουργός.
Μέλος του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Ενδογενούς Παραγωγικής Ανασυγκρότησης ΙΝΕΠΑ http://endogenis.blogspot.gr Μέλος της συντονιστικής επιτροπής του τμήματος Βιομηχανίας του ΣΥΡΙΖΑ.

2. Κωνσταντίνος Γάτσιος, Ποια Ανάπτυξη; http://endogenis.blogspot.gr/2016/05/blog-post.html#more

3. Τις προηγούμενες μέρες κατατέθηκε στη βουλή ένας ακόμα νέος αναπτυξιακός νόμος. Ένας νόμος, που πέρα από τις όποιες καλές και αγαθές προθέσεις των συντακτών του, στην ουσία και στην πράξη δεν αλλάζει τίποτα από τους λόγους που τόσα χρόνια οδήγησαν στην διαρθρωτική κατάρρευση του παραγωγικού μας ιστού, στην τεράστια ανεργία, στην γιγάντωση του παρασιτισμού και τελικά στην πτώχευση της χώρας μας. "Ένας ακόμα Αναπτυξιακός νόμος που δεν θα φέρει την Ανάπτυξη" http://endogenis.blogspot.gr/2016/06/blog-post_19.html

4. (ενώ στη μεταποίηση το ποσοστό είναι λίγο μικρότερο, 95%)

5. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2012

6. (περίπου 58.000 το 2014 με 320.000 εργαζόμενους)

7. Αλέξανδρος Οικονομίδης "Ανάπτυξη χωρίς μεταποίηση και μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν μπορεί να υπάρξει" http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/anaptyksi-xoris-metapoiisi-kai-mikromesaies-epixeiriseis-den-mporei-na-yparksei

8. Αλέξανδρος Οικονομίδης και Ανδρέας Κυράνης. "Σήμερα όποιος παράγει, ουσιαστικά αντιμετωπίζεται σαν τρομοκράτης" http://endogenis.blogspot.gr/2015/06/blog-post_14.html

9. Αλέξανδρος Οικονομίδης "Οι μεταποιητικές επιχειρήσεις να λειτουργούν μέσα στην πόλη" http://m.tvxs.gr/mo/i/198181/f/news/egrapsan-eipan/oi-metapoiitikes-epixeiriseis-na-leitoyrgoyn-mesa-stin-poli.html

Να επιτραπεί ξανά οι μεταποιητικές επιχειρήσεις να δημιουργούνται και να λειτουργούν μέσα στον αστικό ιστό

του Αλέξανδρου Οικονομίδη*

Η αποβιομηχάνιση της χώρας συντελείται αδιαλείπτως τα τελευταία τουλάχιστον 30 χρόνια.

Είναι τουλάχιστον υποκρισία το ότι ενώ αφενός μεν αναγνωρίζουμε ότι η μεγάλη πλειοψηφία των μεταποιητικών επιχειρήσεων (95%) είναι πολύ μικρές (1-9 άτομα), από την άλλη προσπαθούμε όλα αυτά τα χρόνια να τις απομακρύνουμε μακριά από τον αστικό ιστό, κάπου μακριά από εμάς, «ας υπάρχουν αρκεί να μην τις βλέπουμε»!

Το βασικό επιχείρημα είναι η «όχληση» την οποία δήθεν δημιουργούν τα συνεργεία, μηχανουργεία, ξυλουργεία και όχι τα νυκτερινά κέντρα, οι καφετέριες, σουβλατζίδικα και οι πάσης φύσεως επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος οι οποίες συμβάλλουν οικονομικώς στα έσοδα των δήμων είτε άμεσα είτε έμμεσα με το μαύρο χρήμα.

Όλοι οι δήμοι, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα, θέλουν να γίνουν Φιλοθέη.

Πέρα από τα μεγάλα λόγια και τις δήθεν αγαθές προθέσεις όλων των εμπλεκομένων, (και είναι πάρα πολλοί: κάθε είδους Υπουργεία, Περιφερειακές Αρχές, Δημοτικοί άρχοντες, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, Μητροπολιτικές (sic!) αρχές και ότι άλλο), προκάλεσαν με το πρόσχημα της αδειοδότησης την πολυνομία και την πολυαρχία, και οδήγησαν απολύτως ηθελημένα, όχι μόνο στην αποβιομηχάνιση της χώρας μας και στην σημερινή οικονομική, και όχι μόνο κρίση, αλλά και στην μεγιστοποίηση της διαφθοράς προς άμεσο προσωπικό τους όφελος.

Τα εργαλεία τους είναι πάρα πολλά: χαρακτηρισμός ή μη «χρήσεων γης», τεράστια δημοτικά τέλη, επέκταση αστικού ιστού, μη έγκριση επαύξησης ισχύος, απαγόρευση στο να δίνονται νέες άδειες και επιβάλλοντας ουσιαστικά την αγορά παλαιών επιχειρήσεων, με ότι κρυφούς ή και φανερούς «σκελετούς» κουβαλούν η κάθε μία στο ντουλάπι τους, και άλλα πολλά.

Περιοχή του "Ελαιώνα" ή πως ο χαρακτηρισμός "χώρος κοινόχρηστου πρασίνου" μετατράπηκε σε "χώρος προσωπικού μαύρου χρήματος"

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση της περιοχής του «Ελαιώνα» στην Αθήνα: Στην περιοχή αυτή, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, μεταφέρθηκαν οι μεταποιητικές επιχειρήσεις που λειτουργούσαν μέχρι τότε στην περιοχή του Ψυρρή.

Στα μέσα της επόμενης δεκαετίας του 1980 σταμάτησαν να δίνονται νέες άδειες μια και η περιοχή χαρακτηρίζεται πλέον ως δήθεν «χώροι κοινόχρηστου πρασίνου».

Το τραγικό αποτέλεσμα ήταν η σταδιακή αποβιομηχάνιση της περιοχής και το ξερίζωμα πάρα πολλών δεξιοτήτων όπως κεραμοποιείων (υπήρχαν από την αρχαιότητα λόγω ότι η περιοχή είχε και έχει πολύς καλής ποιότητας χώμα για την παρασκευή πηλού), μηχανουργείων, νικελωτήριων, μασγαλατζήδων, χυτηρίων, ξυλουργείων, παπουτσάδικων κλπ. που χάθηκαν, μια και στις νεώτερες γενεές δεν επετράπει να ακολουθήσουν το επάγγελμα των πατεράδων τους. Φυσικά όλα αυτά ουδόλως εμπόδισαν τους όποιους υπηρεσιακούς και μη παράγοντες να επιδιώξουν να δώσουν άδεια σε κατασκευή γηπέδου είτε παλαιότερα του Ολυμπιακού είτε πρόσφατα του Παναθηναϊκού είτε σε γιγάντιες υπερ-κατασκευές τύπου Mall!

Η μέχρι πριν την κρίση κατάληψη από τους Ρομά των ήδη εγκατελημένων βιοτεχνικών εγκαταστάσεων, προστάτευσε ευτυχώς την περιοχή αυτή από μία στρεβλή ανάπτυξη, κατά τα πρότυπα της πρώην βιοτεχνικής περιοχής του Ψυρρή.

Σήμερα στην περιοχή αυτή ενώ συνεχίζεται να απαγορεύεται η μεταποιητική δραστηριότητα, και παρά την οικονομική κρίση, δίνονται άδειες για ανέγερση τεραστίων χώρων αναψυχής -νέου τύπου σκυλάδικων -τεραστίων μαύρων κουτιών με γιγαντοοθόνες που παίρνουν την θέση των βιοτεχνικών εγκαταστάσεων, ιδιαίτερα στην περιοχή του Κεραμικού, στην οδό Πειραιώς και στην Ιερά οδό.

Προφανώς ο χαρακτηρισμός «χώρος κοινόχρηστου πρασίνου» μετατράπηκε σε «χώρος προσωπικού μαύρου χρήματος».

Οι δεξιότητες που χάνονται

Όταν ήμουν μικρός στην γειτονιά μου στην κάτω Ηλιούπολη δίπλα την λεωφόρο Βουλιαγμένης, απέναντι από το σπίτι μου υπήρχαν ένα ξυλουργείο, μία μάντρα με έναν τεχνίτη που κατασκεύαζε τσιμεντόλιθους και ένα εργαστήριο που χύτευε πλαστικά στρατιωτάκια.

Δίπλα στους χώρους που έπαιζα σαν παιδί παρακολουθούσα τον τρόπο που ο μάστορας ξυλουργός έπιανε το ξύλο και από πρώτη ύλη το σμίλευε σε γλυπτό - προϊόν. Ήξερε ότι ήταν έτοιμο όταν χαϊδεύοντας το πολλές φορές έλεγε: «είναι καλό»! Αυτός ο μάστορας στα παιδικά μου μάτια ήταν ένας μάγος.

Ο τεχνίτης στη μάντρα αφού ανακάτευε υλικά με τσιμέντο τα έβαζε σε ένα καλούπι και δημιουργούσε ένα τσιμεντόλιθο. Δεν μπορώ να πω πως ενθουσιαζόμουν με το επάγγελμα αυτό μια που ήταν επαναλαμβανόμενο.

Σαν παιδί ακόμα, τα καλοκαίρια ο πατέρας μου με έπαιρνε «για δουλειά» στο μηχανουργείο που διατηρούσε στου Ψυρρή.

Αυτό που μου έκανε την μεγαλύτερη εντύπωση, ήταν η πολυμορφία και συνύπαρξη πολυάριθμων διαφορετικών μεταποιητικών μονάδων, μηχανουργείων, νικελωτήριων, τσαγκάρικων, χυτηρίων, ξυλουργείων, γαζωτήριων, τσαντάδικων, ραφτάδικων και τόσων άλλων, σε μια πολύ μικρή αστική περιοχή. Αυτή η συνύπαρξη ήταν που δημιούργησε μια απίστευτη συνέργεια των μονάδων αυτών μεταξύ τους, για την κατασκευή τελικού προϊόντος.

Όλοι αυτοί οι μάστορες, τεχνίτες, βιοτέχνες, όταν ξεκίνησαν δεν είχαν χρήματα, τεχνολογικό εξοπλισμό και μέσα, δεν είχαν cash flow & business plan, ενώ οι τράπεζες ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτες γι αυτούς, αλλά αυτό που είχαν ήταν ο λόγος και το ήθος στην αγορά, και αυτά δεν κληρονομούντο αλλά κερδίζονταν μέρα με την ημέρα.

Το προσωπικό τους δεν αποτελούνταν από βιομηχανικούς εργάτες, αλλά συνήθως από νέους ανθρώπους που τους εκπαίδευαν για να γίνουν και αυτοί τεχνίτες.

Οι πιο άξιοι μάστορες, άνοιγαν δικό τους «μαγαζί» παίρνοντας σαν μοναδικό προικιό τις περισσότερες φορές, βοήθεια από τα ίδια τα πρώην αφεντικά τους.

Κι αυτό δεν ήταν καμιά απώλεια ταξικής συνείδησης, αλλά σε αυτόν τον τόπο το λένε προκοπή!

Για τους τεχνίτες αυτούς δεν υπήρχε κάτι το μη κατασκευάσιμο.
"Πες μου τι ζητάς και εγώ θα βρω τον τρόπο να στο κατασκευάσω"!

Αυτή η συνέργεια της εποχής, ήταν στα αλήθεια και ο κορμός της ενδογενούς ανάπτυξης της εποχής εκείνης, η οποία δεν στηρίχθηκε σε ξένα κεφάλαια, σε κανένα σχέδιο Μάρσαλ, αλλά στη υπεράνθρωπη κινητοποίηση του ελληνικού λαού μετά τον εμφύλιο, ενοποιημένου στην πράξη των νικητών με τους ηττημένους, που μπορεί μεν να είχαν ηττηθεί στρατιωτικά αλλά όχι ηθικά, και όντας αποκλεισμένους από τον κρατικό μηχανισμό λόγω κοινωνικών φρονημάτων.

Αυτός ο λαός κατέβαλλε τεράστια προσπάθεια να επιβιώσει.

Αυτό αποτελεί ένα μη επαρκώς μελετημένο παράδειγμα ενδογενούς ανάπτυξης που παρήγαγε υπεραξία από το τίποτα.

Η άμεση συναναστροφή μας με τις δεξιότητες γύρω μας, μας έκανε να τις αγαπήσουμε και να μπορούμε να αποφασίσουμε μόνοι μας αν θέλουμε να ασχοληθούμε με το επάγγελμα αυτό.

Σήμερα τα παιδιά μας στις πόλεις έχουν «αποστειρωθεί» από τέτοιου είδους ερεθίσματα με αποτέλεσμα να νομίζουν ότι η μόνη επαγγελματική διέξοδος είναι το πανεπιστήμιο και μετά μία θέση στο δημόσιο. Η καθημερινή τηλεθέαση καλλιεργούν στα παιδιά επιθυμίες του τύπου «Εγώ όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω Famous ή Star»!

Πως φθάσαμε έως εδώ;

Με τον απίστευτο διωγμό όλων αυτών των εργαστηρίων. Όλη αυτή η μεταποιητική δραστηριότητα αντί να βοηθηθεί, προκειμένου να εκσυγχρονίσει το δικό της ιδιαίτερο πρότυπο, συκοφαντήθηκε, χτυπήθηκε και κυνηγήθηκε με κάθε τρόπο. Οι κάθε λογής "αγράμματες" υπηρεσίες, φορείς ενός άκριτου εισαγόμενου πρότυπου, στο όνομα ενός κατ' επίφαση μόνο εκσυγχρονισμού, κατέστρεψαν δια της βίας, την τοπική παραγωγική μας πραγματικότητα, πραγματικότητα που ουδέποτε την κατανόησαν και εκτίμησαν σωστά ή αγάπησαν.

Αυτό πρέπει επιτέλους να σταματήσει, και αν πιστεύουμε ότι πρέπει να ξανασταθούμε στα πόδια μας, το ελάχιστο που πρέπει να γίνει είναι η μεταποίηση να επιστρέψει μέσα στον αστικό ιστό.



*Αλέξανδρος Οικονομίδης, Μαθηματικός – Μηχανουργός

Δεν μπορεί να υπάρξει ούτε οικονομική ανάπτυξη ούτε παραγωγική ανασυγκρότηση ούτε καν χώρα, χωρίς Μεταποίηση και Μμ Παραγωγικές Επιχειρήσεις

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί πρόταση του Αλέξανδρου Οικονομίδη* στο τμήμα Βιομηχανίας του ΣΥΡΙΖΑ εν όψη του προσυνεδριακού διαλόγου και της συνδιαμόρφωσης από τα μέλη και τους/τις φίλους/ες του ΣΥΡΙΖΑ των επικαιροποιημένων προγραμματικών θέσεων του κόμματος που θα ψηφιστούν στο επερχόμενο Συνέδριο. Ο διάλογος αυτός κρίνεται καθοριστικός για τα περαιτέρω μετά και την πολύτιμη εμπειρία του ενός χρόνου καθοριστικής συμμετοχής στην διακυβέρνηση της χώρας αλλά και στην συνεχιζόμενη διαπραγμάτευση με τους δανειστές για το χρέος και το είδος της αναγκαίας ανάπτυξης/ανασυγκρότησης για την χώρα.

Θέσεις για την Ενδογενή Παραγωγική Ανασυγκρότηση

Ο ρόλος της μεταποίησης στην οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας (1) 

Η μεταποίηση είναι ο κύριος χώρος στα πλαίσια του οποίου η επιστημονική γνώση και έρευνα μετατρέπεται σε οικονομικό πλεονέκτημα, ο χώρος όπου η τεχνολογία εξελίσσεται και αποκτά οικονομική αξία. 

'Έχει υπολογιστεί ότι, για κάθε 100 θέσεις εργασίας που δημιουργούνται στη μεταποίηση μπορεί να δημιουργηθούν από 60 έως 200 επιπλέον θέσεις εργασίας στην υπόλοιπη οικονομία. (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2012).
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι τα προϊόντα της μεταποίησης είναι στο σύνολό τους διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά.

Με αυτή την έννοια, η μετάβαση μιας οικονομίας, όπως η ελληνική, από την εσωστρέφεια σε ένα νέο παραγωγικό πρότυπο με εξαγωγικό προσανατολισμό, δεν νοείται χωρίς τη δυναμική παρουσία του τομέα της μεταποίησης. Όσο πιο εύρωστος είναι ο μεταποιητικός τομέας και όσο πιο ευρύ είναι το φάσμα των προϊόντων που παράγουν οι βιομηχανίες μιας χώρας τόσο περισσότερες ευκαιρίες θα έχει αυτή να βελτιώσει τις εξαγωγικές της επιδόσεις και να υποκαταστήσει εισαγόμενα βιομηχανικά προϊόντα με αντίστοιχα που παράγονται εγχωρίως.  

Ο δρόμος που οδηγεί στον τερματισμό της οικονομικής ύφεσης της ελληνικής οικονομίας περνά από την αλλαγή του αναπτυξιακού προτύπου της χώρας και ειδικότερα την αλλαγή της παραγωγικής διάρθρωσης προς όφελος της παραγωγής διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών. 

Οι αποτυχημένες προσπάθειες ανασυγκρότησης και εκσυγχρονισμού του βιομηχανικού τομέα ανά τον κόσμο, εντοπίζονται στην ασυμβατότητα των προγραμμάτων βιομηχανικής πολιτικής με τα ενδογενή χαρακτηριστικά των χωρών όπου εφαρμόστηκαν.  

Η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού προγράμματος εθνικής βιομηχανικής πολιτικής στην Ελλάδα προϋποθέτει γνώση και επίγνωση της κατάστασης που επικρατεί στην ελληνική βιομηχανία. 

H σημερινή κατάσταση των ελληνικών μεταποιητικών επιχειρήσεων 

Το 95% των μεταποιητικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα απασχολούν 1 έως 9 άτομα (πολύ μικρές επιχειρήσεις). Οι μικρές επιχειρήσεις (10 - 49 άτομα) είναι 3,7% επί του συνόλου, οι μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (50 - 249 άτομα) είναι 1%, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις (πάνω από 250) άτομα είναι μόλις 0,2% επί του συνόλου.
Από τις 85.004 μεταποιητικές επιχειρήσεις που λειτουργούσαν το 2008, το 2013 λειτουργούσαν μόνο 57.736!.
Ενώ η απασχόληση στη μεταποίηση το 2008 έφτανε τα 480.000 άτομα, το 2014 ανήλθε στα 320.000 άτομα, επήλθε δηλαδή μείωση κατά 33,86%. Αυτό συνάδει με τη γενικότερη διαπίστωση της ολοένα μειούμενης συμμετοχής της μεταποίησης στην οικονομική δραστηριότητα της χώρας.
Το 2014 η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία ΑΠΑ της μεταποίησης ήταν κατά 1.905,3 εκ. ευρώ (-14,6%) χαμηλότερη σε σχέση με την ΑΠΑ του 1995. Η σωρευτική μείωση μεταξύ των ετών 2007 και 2014 έφτασε σε 6.755,5 εκατ. ευρώ (-37,8%). 

(1) ΚΕΠΕ: Εξελίξεις και προοπτικές της μεταποίησης στην Ελλάδα. Ιανουάριος 2016

του Αλέξανδρου Οικονομίδη*

Διανύουμε τον έβδομο χρόνο συνεχούς συρρίκνωσης της ελληνικής οικονομίας ως αποτέλεσμα των συνεχών υφεσιακών πολιτικών μέτρων λιτότητας που συνεχίζουν να φτωχοποιούν τον ελληνικό λαό.

Από τα βασικά συνθήματα της προεκλογικής περιόδου ήταν η αντιμετώπιση της ανεργίας που σήμερα ουσιαστικά ξεπερνάει το 30%. (Αν υπολογίσουμε τα voucher και την ευκαιριακή απασχόληση).

Δυστυχώς μετά από ένα χρόνο στην εξουσία, τα νομοθετικά μέτρα της κυβέρνησης της αριστεράς, δεν καταφέρνουν να ξεπεράσουν την μονοδιάστατη ατζέντα που έχουν επιβάλλει τόσα χρόνια οι κυρίαρχες νεοφιλελεύθερες πολιτικές.

Και δεν θα μπορούσαν να την ξεπεράσουν γιατί από τα υποκείμενα της σύνταξής τους απουσιάζουν παντελώς, η ίδια η μεταποιητική διαδικασία, και οι πραγματικοί παραγωγοί.

Σχέδιο παραγωγής ενδογενούς πλούτου δεν φαίνεται στον ορίζοντα.

Εθνικό παραγωγικό όραμα και κατά συνέπεια εθνικό όραμα δεν υφίσταται.

Αυτό συνιστά και την δραματική έλλειψη εθνικής παραγωγικής στρατηγικής, είτε στα πλαίσια του ευρώ είτε και εκτός αυτού.

Χώνουμε το κεφάλι μας στο χώμα σαν την στρουθοκάμηλο και συνεχίζουμε να επιβάλουμε φορολογικά και ασφαλιστικά εισπρακτικά μέτρα που μοναδικό στόχο έχουν, εκτός των άλλων, την περαιτέρω φτωχοποίηση του λαού που μας εμπιστεύθηκε.

Οι πραγματικοί παραγωγοί, συνεχίζουν να είναι εξορισμένοι στην κόλαση του δαιμονοποιημένου κέρδους, με τα ίδια ακριβώς εργαλεία της εξάρτησης από την θεότητα του χρέους, που κάποιοι άλλοι χρησιμοποίησαν για να τους αφανίσουν.

Όταν ταυτίζουμε το κέρδος του μικροβιοτέχνη, σαν σημασία και ουσία, με το σύγχρονο απρόσωπο παγκοσμιοποιημένο κέρδος του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, μια και αντιλαμβανόμαστε τα δυο αυτά είδη σαν ένα, τότε δεν ξέρουμε πού πατάμε και πού βρισκόμαστε.

Είναι απίστευτη υποκρισία να συνεχίζεται ο συνεχής και ανηλεής διωγμός των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων από τον κρατικό φορολογικό και όχι μόνο μηχανισμό, όταν οι μεγάλες εταιρείες έχουν χιλιάδες οδούς νόμιμης φορο-αποφυγής, ενώ ο μικρο-επιτηδευματίας που ασχολείται με την εργασία του και όχι με τις όποιες «business» καμία.

Να ζητήσουμε την εμπιστοσύνη από τους φορολογούμενους, αλλά και εμείς πρέπει κάποτε να τους εμπιστευθούμε και να τους στηρίξουμε, με ένα ξεκάθαρο και απλό θεσμικό πλαίσιο ώστε όταν ανασάνουν να μην μπορούμε να τους τραβήξουμε «το χαλί κάτω από τα πόδια τους» όπως είναι ο κανόνας μέχρι σήμερα.

• Το κράτος και η Δημόσια Διοίκηση πρέπει να αλλάξει, ώστε ο πολίτης να το αισθάνεται ως αρωγό του και να το εμπιστεύεται.
• Ο πολίτης πρέπει να σταματήσει να αντιμετωπίζεται καθημερινά σαν εχθρός από τον γραφειοκρατικό κρατικό μηχανισμό.
• Ο κάθε υπάλληλος πρέπει να σταματήσει ουσιαστικά να αισθάνεται τον εαυτόν του ως μέρος της κρατικής μηχανής και όχι σαν Δημόσιος Υπάλληλος ως οφείλει, δηλαδή Υπάλληλος του Δήμου και της Κοινωνίας.

Η κυρίαρχη ακόμα λογική οδηγεί δυστυχώς στο να  μην  υπάρξει ρήξη και αποδέσμευση από τις κυρίαρχες χρηματαγορές, ούτε καν έμμεση.

Μα πως να συμβεί αυτή η ίσως αναγκαία και πολυπόθητη ρήξη, αν ο λαός σου βρίσκεται και όχι άδικα, σε πλήρη αμηχανία;

Σε μια χώρα με χρεοκοπημένη οικονομία του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, με ανεργία που φθάνει στο 30%, με σοβαρή υπογεννητικότητα, με κυβερνήσεις που έχουν ως κύριο σκοπό την αύξηση των φορολογικών εσόδων, χωρίς παράλληλα να έχουν σχέδιο, όραμα και ελπίδα για το αύριο αυτού του τόπου, κανένα εναγωνίως αναζητούμενο εξωγενές χρήμα, καμία ανακεφαλαίωση των τραπεζών, κανένα συνταξιοδοτικό σχέδιο και κανένα κούρεμα του δημόσιου χρέους δεν πρόκειται να σταματήσει τη διάλυση αυτής της ίδιας της χώρας και την απώλεια της όποιας εναπομείνουσας εθνικής μας ανεξαρτησίας.

Για μια Ενδογενή Παραγωγική Ανασυγκρότηση

Σήμερα η οικονομική, και όχι μόνο, κρίση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μοναδική ευκαιρία, για να εξετάσουμε τις πραγματικές αιτίες της «κακοδαιμονίας» μας και επιτέλους να σταθούμε στ’ αλήθεια στα δικά μας πόδια, δηλαδή στη δική μας παραγωγική υπόσταση και αυτοδυναμία. 

Για να συμβεί όμως αυτό, χρειάζεται η συγκρότηση ενός Στρατηγικού σχεδίου - προγράμματος  εξόδου από την κρίση, ταυτόχρονα με τη χάραξη μιας νέας Ενδογενούς Παραγωγικής Στρατηγικής.

• Η χώρα δεν χρειάζεται καλύτερη διαχείριση του υπαρκτού μοντέλου.
• Η χώρα χρειάζεται ένα εναλλακτικό παραγωγικό μοντέλο και σχέδιο, ικανά να διαχειριστούν από κοινού τον πραγματικό της φυσικό και πνευματικό πλούτο.
• Μόνο αυτό μπορεί να συγκινήσει, αφυπνίσει και κινητοποιήσει στ’ αλήθεια ευρύτατα στρώματα του ελληνικού λαού, στη βάση:
• της αληθινής τους παράδοσης
• των πραγματικών τους δυνατοτήτων
• των πραγματικών τους αναγκών.

Το πρόγραμμα μιας ενδογενούς παραγωγικής μας ανασυγκρότησης, είναι πρωτίστως ζήτημα κατ εξοχήν πολιτικό, που προϋποθέτει την ευαισθητοποίηση, "συγκίνηση", "ενθουσιασμό"  και τελικά την κινητοποίηση ολόκληρης της κοινωνίας, ανεξαρτήτως των όποιων ιδεολογικών προκαταλήψεων και εμμονών και δευτερευόντως τεχνικό, σαν προϊόν "ευρεσιτεχνίας" των όποιων πεφωτισμένων τεχνοκρατικών εγκεφάλων μας.

Η συναίσθηση της ζωτικής για τη χώρα μας σήμερα κρισιμότητας μιας τέτοιας παραγωγικής κατεύθυνσης, οδηγεί στην εξίσου ζωτική ανάγκη προστασίας των υλικών όρων που θα την στηρίξουν, δηλαδή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των αυτοαπασχολούμενων παραγωγών, των μαστόρων και του επιστημονικού δυναμικού της χώρας.

Αν αυτοί δεν διασωθούν, τότε δεν θα υπάρχει κανένα άλογο για να σύρει το κάρο.

Είμαστε ένας μικρός λαός που μπορούμε να κάνουμε θαύματα, εκεί που οι άλλοι σήμερα αδυνατούν λόγω μεγέθους και μιας βιομηχανικής αντίληψης αιώνων. Εκεί έγκειται η δυνατότητα μας να υπερβούμε την κρίση.

Η μικρή ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής καθιστά εδώ εφικτή τη συγκρότηση ενός εναλλακτικού παραγωγικού τομέα τεχνολογικής αιχμής και μικρού μεγέθους σε παγκόσμια κλίμακα, που εκμεταλλεύεται τις ρωγμές και τα κενά του μαζικού βιομηχανικού μοντέλου.

Αυτός ο τομέας, λόγω ακριβώς του μικρού του μεγέθους, δεν αφορά σήμερα τις προτεραιότητες του παγκοσμιοποιημένου κεφαλαίου, το οποίο στρέφεται αποκλειστικά σε επενδύσεις μεγάλου μεγέθους μαζικής παραγωγής προϊόντων, χαμηλών μισθών ανειδίκευτης εργασίας και αντίστοιχου οικονομικού αποτελέσματος.

Είναι ένας δρόμος εναλλακτικός στον κυρίαρχο, στον οποίο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο η παραγωγή προϊόντων υψηλής εγχώριας προστιθέμενης αξίας.

Δεν εξαρτάται από το μεγάλο κεφάλαιο και τις ξένες επενδύσεις που κινούνται παγκοσμίως με όρους μέγιστης κερδοφορίας.

Ποια είναι τα ταυτοτικά τεχνικά χαρακτηριστικά του τόπου μας που σήμερα, υπό όρους, μπορεί και να συνιστούν τα προνομιακά σημάδια μιας εν δυνάμει επιτυχίας μας.

• Η ανυπαρξία στην χώρα μιας δυτικού τύπου βιομηχανικής επανάστασης.
• Το τόσο κοντά και τόσο μακριά μας από αυτή τη βιομηχανική επανάσταση.
• Η απουσία της κυριαρχίας εδώ ενός φορντικού μαζικού παραγωγικού μοντέλου.
• Η έγκαιρη εμπλοκή μας με τα φαινόμενα της τεχνολογικής επανάστασης.
• Η παράδοση ομοτιμίας στην πράξη της λαϊκής και λόγιας τεχνογνωσίας.
• Η παράλληλη συνύπαρξη δυο τεχνικών παραδόσεων, του χθες και του σήμερα, με απόσταση μεταξύ τους δυο, το πολύ, γενεών.  
• Η μέχρι σήμερα αντοχή της μικρής ιδιοκτησίας στην πόλη και την ύπαιθρο.

Τα ταυτοτικά αυτά χαρακτηριστικά συνιστούν ένα πολύ ενδιαφέρον μάγμα παραμέτρων που συντηρεί ακόμη και σήμερα ποιότητες πολύτιμες και μονάκριβες που μπορούν να τροφοδοτήσουν ένα δυναμικό και σύγχρονο εναλλακτικό παραγωγικό υπόδειγμα, εφόσον τις ...