Στο μυαλό του Γκίκα Χαρδούβελη

Ο ταλαντούχος οικονοµικός σύµβουλος της Eurobank

του Γιάνη Βαρουφάκη*

"Όλοι πρέπει να κρινόµαστε από το έργο µας και την αποτελεσµατικότητά µας"

• Αυτή δεν είναι η βασική αρχή της αξιολόγησης που µε ενθουσιασµό προωθούν οι θιασώτες των µεταρρυθµίσεων στην χώρα µας;

• Η αρχή αυτή δεν πρέπει να ισχύει για τους άρτι διορισθέντες υπουργούς, ιδίως για τους «τεχνοκράτες» που χειρίζονται τα πιο λεπτά και καίρια ζητήµατα – όπως, π.χ., την διαπραγµάτευση για το δηµόσιο χρέος;

Στον πρόσφατο ανασχηµατισµό, υπουργός οικονοµικών ανέλαβε ο κ. Γκίκας Χαρδούβελης. Από όλες του τις ιδιότητες επιτρέψτε µου να εστιάσω σε δύο: 
(Α) Εκείνη του Οικονοµικού Σύµβουλου, και επικεφαλής του τµήµατος Οικονοµικών Μελετών, της τράπεζας Eurobank, την οποία κατείχε συνεχώς από το 2000 έως το 2014 – µια µακρά περίοδο που καλύπτει όλες της φάσεις της ελληνικής τραγωδίας: από την είσοδό µας στην Ευρωζώνη έως και την τετραετή εθνική µας µνηµονιακή περιπέτεια. 
(Β) Του συµβούλου του κ. Παπαδήµου κατά την διάρκεια της πρωθυπουργίας του τελευταίου, τότε που σχεδιαζόταν το PSI και, δη, η ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank, και των υπόλοιπων τραπεζών. 

Στο άρθρο που ακολουθεί δεν θα ασχοληθώ καθόλου µε την ακολουθία των µακρο-οικονοµικών αστοχιών του κ. Χαρδούβελη σε όλη αυτή την περίοδο:

Δεν θα αναφερθώ στην ένταξή του στην περί τον κ. Σηµίτη οµάδα των οικονοµολόγων που, το 2000, θεωρούσαν
ότι η Ευρωζώνη είχε δοµηθεί σωστά, που µας µιλούσαν για την επερχόµενη «σύγκλιση», που αρνούνταν ότι το 2008 θα σηµατοδοτούσε Κρίση του Ευρώ, που το 2010 υποστήριζαν ότι το Μνηµόνιο Νο. 1 ήταν µια καλή συµφωνία, που προέβλεπαν ανάπτυξη από τις αρχές του... 2012, που επιχειρηµατολογούσαν ότι η αναδιάρθρωση του χρέους ήταν και ανεπιθύµητη και αχρείαστη, που το 2012 εκθείαζαν την... αναδιάρθρωση του χρέους (ισχυριζόµενοι ότι το χρέος κατέστη βιώσιµο) κ.ο.κ. 

Όχι, σήµερα θα εστιάσω αποκλειστικά στην τράπεζα την οποία συµβούλευε έως την προηγούµενη εβδοµάδα από την σηµαντική, και αδρά αµειβόµενη, θέση του επικεφαλής του τµήµατος Οικονοµικών Μελετών που στόχο είχε να συµβουλεύει το ΔΣ της Eurobank ώστε τα µέλη του, και ο Διευθύνων Σύµβουλος, να αποφεύγουν τις κακοτοπιές. 

Πόσο καλά έκανε την δουλειά αυτή ο σηµερινός υπουργός οικονοµικών, την 
οποία του εµπιστεύτηκε η διοίκηση της Eurobank; 

Αυτό που είναι γνωστό τοις πάσι είναι ότι η Εurobank όχι µόνο πτώχευσε αλλά και ότι, από τις τέσσερις «συστηµικές» τράπεζες, η πτώχευσή της ήταν η πιο ηχηρή, η εντυπωσιακότερη και η «βαθύτερη». 

Ερώτηµα: Ο κ. Χαρδούβελης, ως επικεφαλής του τµήµατος Οικονοµικών Μελετών, είχε προειδοποιήσει την διοίκηση της Eurobank ότι  όδευαν ολοταχώς προς τα βράχια; Από τα δηµοσιευµένα κείµενά του, κάτι τέτοιοδεν προκύπτει. Το αντίθετο µάλιστα: Διέπονταν από υπερ-αισιόδοξες προβλέψεις τόσο για την πορεία της τράπεζας όσο και για τον τραπεζικό κλάδο συνολικά. 

Βέβαια, µπορεί κάποιος να πει, µε µια δόση λογικής, ότι ο Οικονοµικός 
Σύµβουλος µιας µεγάλης τράπεζας που κινδυνεύει µε πτώχευση, δεν δικαιούται 
να πει την αλήθεια δηµοσίως, καθώς κάτι τέτοιο θα έσπερνε τον πανικό και θα 
έφερνε την άµεση κατάρρευση της τράπεζας. Σωστά. Σε αυτή την περίπτωση, θα 
περίµενε κανείς από τον κ. Χαρδούβελη να έχει στείλει, εµπιστευτικά, το ένα 
προειδοποιητικό µήνυµα µετά το άλλο, στο ΔΣ και τον διευθύνοντα σύµβουλο της 
Eurobank – προειδοποιώντας τους για το Μνηµόνιο 1, για το κούρεµα (PSI) του 
2012, για την «επαναγορά χρέους» που ακολούθησε, για το πραγµατικό µέγεθος 
της ύφεσης (και των µη εξυπηρετούµενων δανείων) που θα έπληττε την τράπεζα 
κλπ. Το έκανε αυτό; Τώρα που ο κ. Χαρδούβελης έχει προαχθεί σε υπουργό 
οικονοµικών της χώρας, καλό θα ήταν να απαντούσε σε αυτό το καίριο ερώτηµα. 

Δεν είπαµε ότι όλοι πρέπει να αξιολογούµαστε; 
Μπορεί ο νέος υπουργός οικονοµικών της χώρας, σε µια τόσο κρίσιµη καµπή για την Ελλάδα, να αποτελεί εξαίρεση; 

Όσο περιµένουµε για απαντήσεις, από τον κ. Χαρδούβελη ή την Eurobank, ας 
ρίξουµε µια µατιά σε αυτά που ...

Πέφτουν και τα τελευταία προπύργια: Νόμιμη η καταπάτηση του αιγιαλού

Σκέψεις με αφορμή πρόσφατα νομοσχέδια του υπουργείου Οικονομικών

της Μαργαρίτας Καραβασίλη, προέδρου του Παρατηρητηρίου Πολιτών για την Αειφόρο Ανάπτυξη -CISD

Τρία νομοσχέδια τέθηκαν από την Μ. Πέμπτη σε δημόσια διαβούλευση από το
υπουργείο Οικονομικών που αφορούν στη Δημόσια Περιουσία και ειδικότερα:

• για την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τον αιγιαλό,
• για τη ρύθμιση της δυνατότητας εξαγοράς από ιδιώτες κατεχομένων ακινήτων του Δημοσίου, και
• για την εξωδικαστική επίλυση ιδιοκτησιακών διαφορών μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτών.

Η πρόθεση του αρμόδιου Υπουργείου να βάλει τάξη στην άναρχη κατάσταση που επικρατεί στη Δημόσια Περιουσία υποκρύπτει, στην πραγματικότητα πολλές υπαναχωρήσεις με αποκλειστικό σκοπό την διευκόλυνση αναπτυξιακών επενδύσεων και την αύξηση των δημόσιων εσόδων.

Καταρχήν, το νομοσχέδιο για τη ρύθμιση δυνατότητας εξαγοράς από ιδιώτες κατεχόμενων ακινήτων του δημοσίου κάθε ιδιοκτήτης καταπατημένου ακινήτου θα μπορεί να το εξαγοράσει από το δημόσιο με την καταβολή της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου[1] και να αποκτήσει νόμιμο τίτλο κυριότητας (υπό την προϋπόθεση ότι το έχει ήδη στην κατοχή του για τουλάχιστον 20 χρόνια). Δηλαδή το δικαίωμα εξαγοράς θα αφορά μόνο σε όσους καταπάτησαν ακίνητα προ του 1993. Για τους άλλους προβλέπεται να κινηθούν οι διαδικασίες για να αποβληθούν από τα παράνομα ακίνητα.

Επιπλέον, με το νομοσχέδιο για τον Αιγιαλό αντικαθίσταται ο νόμος 2971/2001, ο οποίος δυσχεραίνει τις αναπτυξιακές δράσεις και απλοποιούνται και επιταχύνονται οι διοικητικές διαδικασίες αδειοδότησης για επιχειρηματικές χρήσεις και έργα εντός του αιγιαλού και του θαλάσσιου χώρου σε πλήρη ευθυγράμμιση με νέες επιχειρηματικές ανάγκες.

Είναι ηλίου φαεινότερο ότι μόλις ψηφιστεί το νομοσχέδιο θα «πέσουν βροχή» οι δηλώσεις περί ερευνητικών και επιστημονικών σκοπών!

Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις επιχειρείται να γίνει οριοθέτηση του 100% του αιγιαλού σε σύντομο χρονικό διάστημα με βάση τα υπόβαθρα του Κτηματολογίου με χρήση νέας τεχνολογίας (ορθοφωτοχάρτες Κτηματολογίου), έναντι του μέχρι σήμερα χαραχθέντος 8%. Το μέτρο, αν και θετικό, θα φέρει στην επιφάνεια μεγάλα ιδιοκτησιακά θέματα και θα προκαλέσει δικαστικές διαμάχες μεταξύ ιδιωτών και ελληνικού δημοσίου, οι οποίες θα ενταθούν λόγω του προτεινόμενου επαναπροσδιορισμού, προς το δικαιότερο, του τρόπου υπολογισμού του οφειλόμενου στο Δημόσιο ανταλλάγματος για χρήση αιγιαλού, παραλίας και θαλάσσιου χώρου, με θεσμοθέτηση αντικειμενικών και σαφών κριτηρίων και διαφανούς διαδικασίας.

 Η Κυβέρνηση, με πρόσχημα τη μείωση των περιορισμών που ισχύουν σήμερα στην παραχώρηση αιγιαλού και παραλίας σε δήμους και ιδιώτες, επεκτείνει την νομιμοποίηση αυθαιρέτων (πάντοτε έναντι οικονομικού ανταλλάγματος) και σε κατασκευές που βρίσκονται εντός αιγιαλού και παραλίας, στην παρόχθια ζώνη και στο υδάτινο στοιχείο ποταμών και λιμνών, χωρίς να υφίσταται απόφαση παραχώρησης της χρήσης, οι οποίες χρησιμοποιούνται όχι για κατοικία, αλλά για επιχειρηματικούς σκοπούς, κάτι που δεν ήταν δυνατό να δοθεί, έως σήμερα, με τους νόμους για τη νομιμοποίηση της αυθαίρετης δόμησης (ν. 4014/11, ν. 4178/13), ως αντίθετη στη συνταγματική επιταγή.

Χωρίς αιδώ η Κυβέρνηση ανοίγει η κερκόπορτα για τη νομιμοποίηση και αυθαίρετων κατασκευών εντός της ζώνης αιγιαλού – παραλίας, που βρίσκονται σε καταπατημένες εκτάσεις και αυτών οι οποίες έως σήμερα δεν μπορούσαν να ...