Στους εθνικούς εργολάβους η ενεργειακή αναβάθμιση των δημοσίων κτιρίων, ψίχουλα στο "εξοικονομώ κατ΄οίκον" (#ο Γ Μανιάτης ξαναχτυπά)

εξοικονομώ κατά των οίκων

του Κρίτωνα Αρσένη*

Όταν ο υπουργός περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής κ. Μανιάτης ρωτήθηκε κατά τη διάρκεια συνέντευξης αν θα ψηφίσει η Ελλάδα υπέρ των υποχρεωτικών ευρωπαϊκών στόχων για την ενεργειακή εξοικονόμηση είπε με έμφαση πως ναι. Μετά την πρόσφατη ψηφοφορία αποκαλύφθηκε ότι η Ελλάδα τους καταψήφισε. Με την ψήφο της Ελλάδας οι στόχοι δεν πέρασαν. Γιατί ο κ. Μανιάτης είπε ψέματα; Γιατί η ψήφος αυτή της κυβέρνησης ήταν επιζήμια για την πραγματική ελληνική οικονομία και τα νοικοκυριά;

Το πρώτο ερώτημα πρέπει να απαντηθεί από τον ίδιο δημόσια. Σε κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα το δημόσιο ψέμα αποτελεί λόγο παραίτησης.

Αναφορικά με το δεύτερο ζήτημα η ιστορία είναι εν πολλοίς γνωστή. Είμαστε η χώρα που έχει από τα πιο σπάταλα – ενεργειακά – σπίτια και κτίρια στην Ευρώπη. Δυόμισι φορές πιο σπάταλα από ότι η παγωμένη Σουηδία και τρεις φορές από ότι η επίσης παγωμένη Φινλανδία.

Οι υποχρεωτικοί ευρωπαϊκοί στόχοι για ενεργειακή εξοικονόμηση θα σήμαιναν κατεύθυνση πόρων προς την πραγματική ελληνική οικονομία και ελάφρυνση κόστους θέρμανσης και ψύξης των νοικοκυριών. Σημαντικοί πόροι του ΕΣΠΑ θα έπρεπε και πρέπει να στραφούν προς την ενεργειακή αναβάθμιση των δημόσιων και ιδιωτικών κατοικιών, με προτεραιότητα στα σπίτια των φτωχότερων συμπολιτών μας. 

Οι πόροι αυτοί θα διατίθεντο για να μονώσουμε σωστά τα σπίτια μας, να βάλουμε δίπλα τζάμια, καλύτερα κουφώματα, ώστε να μειώσουμε θεαματικά τις ανάγκες θέρμανσης και ψύξης των σπιτιών μας. Θα διατίθεντο επίσης για να βάλουμε ηλιακούς θερμοσίφωνες, ώστε να μειώσουμε τους λογαριασμούς ηλεκτρικού, αλλά και φωτοβολταϊκά συνδεδεμένα με το δίκτυο ηλεκτρισμού ώστε το σπίτι μας να συμπληρώνει το οικογενειακό εισόδημα μέσα από την παραγωγή ενέργειας.

Για να τα κάνουμε όλα αυτά πρέπει να αγοράσουμε κουφώματα, μονωτικά υλικά και υλικά κατασκευής, ηλιακούς και φωτοβολταϊκά. Όλα αυτά η χώρα μας τα παράγει. Έχουμε βιομηχανία κουφωμάτων, μονωτικών υλικών, υλικών κατασκευής, παράγουμε ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά πάνελ. Επίσης θα πρέπει να απασχολήσουμε τεχνικούς, μαστόρους, οικοδόμους, μια από τις κατηγορίες συνανθρώπων μας δηλαδή που χτυπήθηκαν δραματικά από την ανεργία.

Όμως οι μικρές οικοδομικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά δεν αποτελούν προτεραιότητα για την κυβέρνηση αυτή. 

Αρκείται στην περιορισμένη και προβληματική χρηματοδότηση των νοικοκυριών μέσω τραπεζών και του “εξοικονομώ κατ’ οίκον”, την ίδια ώρα που ανακοινώνει την ανάθεση στους μεγάλους εργολάβους μέσω ΣΔΙΤ της ενεργειακής αναβάθμισης δημόσιων κτιρίων. 

Μάλιστα στις πρόσφατες δηλώσεις του ο κ. Μανιάτης προβλέπει μέσω της εξοικονόμησης ενέργειας από τα ΣΔΙΤ τη δημιουργία 15.000 θέσεων εργασίας και ότι με 220 εκ. ευρώ δημόσιων πόρων, η οικονομία θα έχει ένα όφελος 1 δισ. 

Αν αυτό ισχύει, γιατί καταψήφισε τους στόχους εξοικονόμησης;

Αυτό που καταψήφισε η κυβέρνηση είναι η παραγωγική ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονομίας προς όφελος των νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων. Για τους “μικρούς” άλλωστε η στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης είναι ξεκάθαρη. 

Θέλει, με κάθε κόστος, όλες οι σημαντικές δραστηριότητες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να συγκεντρωθούν στα χέρια των μεγάλων, οι αυτοαπασχολούμενοι να γίνουν υπάλληλοι ή να δραστηριοποιούνται σε τομείς που, προς το παρόν, δε συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των μεγάλων επιχειρήσεων. 

Η έλλειψη υγιούς οράματος για την απαραίτητη παραγωγική ανασυγκρότηση οδηγεί και στην μονοκαλλιέργεια νέων καφετεριών και φαστφουντάδικων αυτή την περίοδο.

Με λίγα λόγια αυτό που ζούμε είναι ότι τα μεγάλα συμφέροντα σχεδιάζουν εκ του μηδενός την αναδιανομή οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα, παίρνουν για τους ίδιους ότι θεωρούν προσοδοφόρο και αφήνουν ότι προς το παρόν δεν τους ενδιαφέρει στα χέρια των μικρών επιχειρήσεων. 

Πετρέλαια, ορυκτά, ενέργεια στους μεγάλους, φραπέδες και σάντουιτς στους μικρούς.

Το καίριο ερώτημα είναι αν το κάνουν γιατί έχουν μια διαφορετική άποψη για το πώς να βγούμε από την κρίση. Αρκεί να δούμε την τελευταία αποκάλυψη για την σοκαριστική παραβίαση του δημοσίου συμφέροντος από την κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά καταστροφική εξόρυξη στις Σκουριές. 

Η εκεί πολυεθνική είχε κέρδη πάνω από 7εκατ. ευρώ, για τα οποία δεν πλήρωσε ούτε δραχμή στην Ελλάδα, καθώς φορολογείται στα νησιά Μπαρμπέιντος.

Όπως προκύπτει, αυτή η κυβέρνηση προωθεί ενεργά την εξοικονόμηση. 

Μια εξοικονόμηση όμως διαφορετική από αυτή που ζητάμε εμείς. 

Προωθούν την εξοικονόμηση των μεγάλων σε βάρος των μικρών. 

Μια διαφορετική παραγωγική ανασυγκρότηση είναι κοινωνικά και οικονομικά απαραίτητη και θα είναι πετυχημένη εφόσον έχει στο επίκεντρο το περιβάλλον, τις μικρές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

*πηγή Οικοτριβές

Ο δρόμος για την ενεργειακή Ιθάκη

των Τάκη Γρηγορίου και Μιχάλη Προδρόμου*

Πριν λίγες ηµέρες, στο πλαίσιο της επεξεργασίας από τη Βουλή της κύρωσης της συµφωνίας για τον αγωγό φυσικού αερίου TAP, ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής Γιάννης Μανιάτης επιχείρησε να αποτυπώσει τις εξελίξεις σε παγκόσµιο και ευρωπαϊκό επίπεδο στον τοµέα της ενέργειας. Αναφέρθηκε στη «µάχη των µαχών», η οποία θα δοθεί τους επόµενους µήνες, µεταξύ µεµονωµένων κρατών, βορείων και νοτίων, της ενεργοβόρου βιοµηχανίας και της βιοµηχανίας ανανεώσιµων πηγών ενέργειας κ.ο.κ. 

Πράγµατι, το σκηνικό το οποίο έχει στηθεί είναι εξαιρετικά ρευστό, εξαρτάται από πολλούς αστάθµητους παράγοντες, ενώ οι όποιες εξελίξεις έχουν σαφή αντίκτυπο σε ένα µεγάλο τµήµα της κοινωνίας, της οικονοµίας και του φυσικού περιβάλλοντος.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Μερικά µόνο από τα κοµµάτια που συναποτελούν σήµερα το παζλ της ενέργειας στη χώρα µας είναι η κατακόρυφη πτώση της ζήτησης ενέργειας, η µη-αποδοτική χρήση της, η υπερ-επάρκεια ισχύος συµβατικών σταθµών, το ντόµινο χρεών σε όλο το φάσµα της αγοράς, η στρεβλή λειτουργία της χονδρεµπορικής αγοράς ηλεκτρισµού, η έλλειψη ρευστότητας και πολλά ακόµα. Η οριακή κατάσταση στην οποία βρισκόµαστε ακολουθεί ασφαλώς την πορεία των υπόλοιπων τοµέων της οικονοµίας, µε την ιδιαιτερότητα πως ο συγκεκριµένος προβάλλεται ως το πλέον πρόσφορο όχηµα εξόδου από την κρίση.

Εδώ εµφανίζεται µια παράδοξη ευφορία. Στο «σκοτεινό» ενεργειακό παρόν αντιπαρατίθεται το λαµπρό µέλλον που µας επιφυλάσσει ο εγχώριος πλούτος των ορυκτών καυσίµων και οι πολλά υποσχόµενες δυνατότητες ανάπτυξής τους – λιγνίτης στη Δυτική Μακεδονία, σχιστολιθικό αέριο στη Θράκη, υδρογονάνθρακες στη θάλασσα (Ιόνιο, Κρήτη, Χαλκιδική, Πατραϊκός κ.ο.κ.). Ενδεικτικό του ενθουσιασµού που επικρατεί είναι το µήνυµα του υπουργού πως «δεν θα αφήσουµε ανεξερεύνητη ούτε σπιθαµή γης, είτε στην ξηρά είτε στη θάλασσα». Έχοντας αυτό κατά νου, µια σειρά από περαιτέρω αντιφάσεις µπορούν να εξηγηθούν.

Τα λόγια και τα χρόνια τα χαµένα

Πέρυσι, και εξαιτίας της απερίσκεπτης αύξησης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρµανσης (γνωστή από το 2011 τουλάχιστον…), ήρθε στην επιφάνεια ένα πρόβληµα θεµελιωµένο στη χρόνια απραξία της Πολιτείας και σε εγγενείς αδυναµίες του ελληνικού κτιριακού αποθέµατος. Το φαινόµενο της αιθαλοµίχλης, η αδυναµία θέρµανσης των νοικοκυριών, οι κοµµένες συνδέσεις ρεύµατος είναι οι πιο γνωστές συνέπειές του. 

Η λύση την οποία επέλεξε το ΥΠΕΚΑ συνίσταται στην παροχή επιδοµάτων, είτε αυτά αφορούν την κάλυψη εξόδων για πετρέλαιο θέρµανσης είτε το «δωρεάν ρεύµα» σε ευπαθείς οµάδες. Ρυθµίσεις που έρχονται πολύ αργά και όχι µόνο δεν αντιµετωπίζουν την ουσία του προβλήµατος αλλά συµβάλλουν στη διαιώνισή του, ενώ είναι εξαιρετικά δύσκολες στην εφαρµογή τους. 

Εν ολίγοις, πρόκειται για ρυθµίσεις-πυροτεχνήµατα. 

Έτσι, καταλήξαµε να επιδοτούµε, µέσω του κρατικού προϋπολογισµού, το πετρέλαιο θέρµανσης µε περίπου 300 εκ. €, δηλαδή µισό «Εξοικονόµηση Κατ’ Οίκον», κάθε χρόνο. 

Στον αντίποδα, οι λιγοστοί –συγκριτικά– πόροι που επενδύουµε σε εργασίες αναβάθµισης του κτιριακού µας αποθέµατος (µέσω του ανεπαρκούς και προβληµατικού στην εφαρµογή «Εξοικονόµηση Κατ’ Οίκον»), προσφέρουν πολλαπλά οφέλη στην εγχώρια οικονοµία και τον κατασκευαστικό κλάδο, ενώ µπορούν να λύσουν µια για πάντα το πρόβληµα της ενεργειακής φτώχειας.

Άλλο παραδειγµα του αλλοπρόσαλλου ενεργειακού σχεδιασµού (εάν δεχτούµε πως αυτός πράγµατι υπάρχει), είναι η στρατηγική επιλογή επένδυσης σε ...