Η εποχή της σύγχυσης

του john antono

από το Techie Chan

μέρος 1ο: 

η ευγενής τύφλωση της υπεροψίας

Ένα από τα πολύ βασικά μοτίβα του σημερινού μας κόσμου είναι η φαντασίωση πως εμείς είμαστε οι φωτισμένοι μέσα σε μια θάλασσα άγνοιας· είναι η σιγουριά της νεωτερικότητας που νόμιζε πως είχε πιάσει τον πάπα από τ’ αρχίδια. Μια σιγουριά που ξεκινούσε από τα αριστερά και κατέληγε στα δεξιά του πολιτικού φάσματος και εκφραζόταν συχνά μέσω της θρησκείας της προόδου. Της μεταφυσικής πεποίθησης δηλαδή πως κάθε αύριο είναι πάντα καλύτερο από κάθε χθες.

Το ξεχείλωμα των φωτισμένων.

Παρότι η νεοτερικότητα έχει δεχθεί πολλά πλήγματα στην ιστορική της πορεία, παραμένει η κυρίαρχη αφήγηση του κόσμου μας, συγκρατούμενη με όλο και περισσότερα (και εμφανή) λαστιχάκια· λαστιχάκια που δεν προσφέρουν καμιά ιδιαίτερη αυτοπεποίθηση σε κανέναν ειλικρινή παρατηρητή.

Την ίδια στιγμή η έγραμματη εκπαίδευση όλο και μεγαλύτερων κομματιών του πληθυσμού από τα τέλη του 19ου αιώνα, εξέθεσε τις κοινωνίες μας όλο και περισσότερο στην κεντρική αυτή αφήγηση· κι οι μορφωμένες ελιτ ένιωθαν πως έχαναν τη θέση τους στον κόσμο. Η αντίδραση σε αυτή την εκπαίδευση των μαζών, ήταν το κίνημα του μοντερνισμού στην τέχνη. Οι ελίτ προσπάθησαν να γίνουν πιο κρυπτικές, πιο δυσνόητες, παρά το γεγονός ότι όλοι μιλάγαμε θεωρητικά την ίδια γλώσσα.

Δεν πρόκειται για κανένα μοναδικό φαινόμενο. Στην ύστερη ρωμαϊκή αρχαιότητα, όταν η κοινή ελληνική είχε γίνει η γλώσσα ολόκληρης της αυτοκρατορίας, υπήρξε ένα αντίστοιχο κίνημα που άρχισε να γράφει ξανά στην αττική διάλεκτο. Μια νεκρή διάλεκτος ξανάγινε της μόδας 600 χρόνια αργότερα, ακριβώς επειδή ο λαουτζίκος δεν μπορούσε να την καταλάβει. Και πρόκειται για μια μάλλον διαχρονική συνήθεια, καθώς όλοι είχαμε συμμαθητές που εκθείαζαν κάποιο συγκρότημα μόνο όσο αυτό παρέμενε άγνωστο.

Στα οικονομικά το αντίστοιχο κίνημα ξεκίνησε ο κέυνς, φτιάχνοντας την ξεχωριστή κατηγορία των μακρο-οικονομικών που σε αντίθεση με τα μικρο-οικονομικά οι κοινοί θνητοί δεν μπορούσαν να καταλάβουν. Μια ιδέα που έκλεψε προφανώς από τη φυσική την εποχή που η κβαντομηχανική έκανε τα πρώτα της βήματα· διότι και η κβαντομηχανική ήταν ένα κομμάτι της φυσικής που δεν ήταν έτοιμοι να δεχθούν, όχι μόνο οι κοινοί θνητοί, αλλά ούτε ο ίδιος ο αϊνστάιν.

Και πάλι όμως, αυτή η αποστροφή της ελίτ από την πλέμπα δεν ήταν κάτι καινούργιο. Η ιδέα μιας μικρής φωτισμένης μειονότητα μέσα σε μια θάλασσα βαρβάρων ήταν λίγο πολύ το ψωμοτύρι όλων των ιμπεριαλιστών που ξεχύθηκαν να κατακτήσουν εκπολιτίσουν τη γη. The white mans burden. Ήταν η ιδέα που κυριαρχούσε ακόμα και απέναντι στις ίδιες τις αδαείς μάζες που μιλούσαν την ίδια γλώσσα και είχαν το ίδιο χρώμα με εσένα κατά τη διάρκεια του γιακοβίνικου τρόμου.

Αυτό που είναι ελαφρά καινούργιο σε όλη αυτή την ιστορία είναι ένα μικρό τουίστ. Η ιδέα αυτή εξαπλώθηκε σε πολύ πιο πλατιά στρώματα κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα· σιγά σιγά η φωτισμένη μειονότητα περικλείει όλο και περισσότερους. Όταν η άυαν ραντ, με περίσσιο ντραμακουνισμό, χύνει γράφοντας για το πως η φωτισμένη μειονότητα θα εγκαταλείψει τα εγκόσμια, βυθίζοντας τον κόσμο στην ανομία και την καταστροφή, έχει ήδη κάνει ένα μεγάλο νοητό άλμα σε σχέση με την εξίσου μεγάλη ντράμα κούιν λουί που νόμιζε πως προσωπικά μαζί του (άντε και μερικούς από την αυλή του), θα τελειώσει και ο κόσμος.

Καταλαβαίνω πως το να κάνουμε πλάκα στις βρεφικές φαντασιώσεις μεγαλείου μερικών περίεργων, δεν είναι ακριβώς κάτι που θα μας κάνει σοφότερους. Εκτός κι αν ο κόσμος μας συγκροτείται πια από τέτοιες φαντασιώσεις.

Ο δημόσιος λόγος της βρεφικής φαντασίωσης μεγαλείου.

Σε περίπτωση που δεν πιάσατε ήδη την ειρωνεία, αυτή η φαντασίωση μεγαλείου είναι ενδημική όλο του νεοτερικού λόγου και όχι μόνο. Κάθε αποκαλυπτικός λόγος προσφέρει μια γνώση αποκλειστικά στους πιστούς του που οι υπόλοιποι δεν έχουν ακόμα ανακαλύψει. Μπορούμε να το ονομάσουμε και bug της αποκαλυπτικής παράδοσης των αβρααμικών θρησκειών. Η παλαιά διαθήκη είναι γεμάτη από τέτοιες ντράμα κούινς που “ο θεός τους είπε να κάψουν την πόλη τους” (λωτ), ή να φτιάξουν μια μεγάλη σχεδία γιατί ο θεός τους είπε ότι θα πνίξει τον κόσμο.

Ήδη μπορώ να σκεφτώ ότι το ένα τρίτο από εσάς που με διαβάζετε θα σκέφτεται πως όλα αυτά είναι κατάλοιπα του παλιού κόσμου που τι να κάνουμε έχουν παραμείνει και στον καινούργιο· κι ότι αν καταφέρουμε να τα εξαλείψουμε, θα έρθει η ειρήνη επί γης και ο σοσιαλισμός. Είναι σαν το παλιό αστείο του Αινστάιν για την παγκόσμια σταθερά της βλακείας. Το οποίο είναι υπέροχο αν εξαιρέσουμε το γεγονός ότι οι περισσότεροι που το χρησιμοποιούν βγάζουν τον εαυτό τους απ’ έξω και θεωρούν πως το αστείο αφορά κάποιους άλλους 

Ζούμε μέσα σ’ έναν κόσμο όπου η ονείρωξη της άυαν ράντ και του λουί αποτελούν γενικό κανόνα της αυτο-εικόνας των ανθρώπων. Το θέμα το έχω ξαναπιάσει μαζί τα τα ζόμπι, αλλά φυσικά αυτό αποτελεί μόνο μια μικρή έκφανση του φαινομένου. Όπως και με την θρησκεία της προόδου, η ιδέα διαπερνά σχεδόν τα πάντα, ακόμα κι αυτά που δεν περιμένουμε. Δύο από τις βασικές δυστοπικές παρουσιάσεις της σημερινής κοινωνίας στη μαζική κουλτούρα, το matrix και το v for vendetta, παρότι μας λένε ότι ο κόσμος που ζούμε είναι χάλια και πρέπει να διαλυθεί, διατηρούν ακέραιη την φαντασίωση ότι αυτή η γνώση αφορά μια μικρή μερίδα ανθρώπων. Κι εσύ που έχεις πάρει το σωστό χάπι, μπορείς να δεις την πραγματικότητα.

Πρόκειται για ένα τόσο κλασικό ρητορικό ή αν θέλετε λογοτεχνικό τέχνασμα που κανείς δεν του δίνει σημασία. Όχι μόνο γιατί είναι τόσο κλασικό, αλλά και γιατί είναι αποδεκτό από εμάς τους ίδιους. Φυσικά και ανήκουμε σε αυτή τη μικρή ελιτ των φωτισμένων που έχουν καταλάβει την πραγματική πραγματικότητα. Από τα πιο τελειωμένα φιλελέδια, μέχρι τους πιο αγνούς κουμουνιστές 

Το παράδοξο της θάλασσας των βαρβάρων

Το αστείο του αινστάιν περί της απεραντότητας της ανθρώπινης βλακείας, αφήνει -από άποψη φυσικής πάντα- ένα περιθώριο να βγάλουμε την ουρά μας απέξω. Η βλακεία είναι απέραντη, αλλά μπορούν πάντα να υπάρξουν μερικοί θύλακες όπου η εντροπία είναι αρνητική. Στο τέλος θα κερδίσει βέβαια, αλλά για τα επόμενα 3-4δις χρόνια είμαστε εξασφαλισμένοι.

Δυστυχώς το ίδιο δεν ισχύει για την παιδική φαντασίωση μεγαλείου που ορίζει τον κόσμο μας. Ο Λουί και ο Νόε θα μπορούσαν βάσιμα να ερίσουν πως μετά από αυτούς υπάρχει μόνο χάος και πως αυτοί είναι οι μόνοι ήλιοι που αντιστέκονται σε ένα σύμπαν άγνοιας και βαρβαρότητας. Η θέση τους στον κόσμο ήταν ανδιαμφισβήτητα κάπως μοναδική. Αλλά όταν αυτή η πεποίθηση είναι τόσο διαδεδομένη που αφορά τα περισσότερα κομμάτια του πληθυσμού, καταλαβαίνουμε όλοι ότι υπάρχει ένα πρακτικό πρόβλημα.

Αν εμείς στο διαμερισματάκι μας φαντασιωνόμαστε πως είμαστε οι φανοί της γνώσης και όλοι οι άλλοι είναι κάτι μεταξύ white trash και rednecks, τότε τι είναι αυτό που μας κάνει τόσο ξεχωριστούς. Πρόκειται για ένα λογικό αδιέξοδο που, για να προσποιείσαι ότι δεν υπάρχει, χρειάζεται μεγάλη αυταπάρνηση. Με λίγα λόγια ξοδεύουμε πολύ ενέργεια για να κρατήσουμε αυτή την εμφανώς παράλογη φαντασίωση και αυτή η ενέργεια είναι που συμβάλει στην τύφλωσή μας.

Mother’s little helper και οι βαθμοί της γνώσης

Αρωγοί σε αυτή την ομολογουμένως δύσκολη θέση που βρισκόμαστε είναι όλος ο κόσμος εν χορώ. Όχι μόνο διότι αυτή είναι η στρατηγική επιλογή τους, αλλά διότι και οι ίδιοι είναι μαγεμένοι από την ίδια αφήγηση (αλλιώς δεν θα ήταν κυρίαρχη, έτσι δεν είναι?). Τα ΜΜΕ που ποτέ δεν πιστεύουμε, αλλά πάντα μας επηρεάζουν γιατί χτίζουν τις αντιλήψεις μας για τον κόσμο. Το μάρκετινγκ που μόνο να πουλήσει θέλει και γνωρίζει πως πουλάει περισσότερο αυτός που ακολουθεί την ίδια γραμμή· να χαϊδεύει τη φαντασίωση πως με το νέο smartphone θα “έχεις τον κόσμο στα χέρια σου”. Κι αν όχι όλο τον κόσμο, τουλάχιστον ένα ringtone θα μπορείς να το αλλάξεις.

Πολλά έχουν γραφτεί για το echo chamber, τους αλγόριθμους του facebook κλπ κλπ κλπ, αλλά για να είμαι ειλικρινής νομίζω ότι υπερβάλουμε λίγο. Διότι δεν υπάρχει πιο ισχυρό κίνητρο από εμάς τους ίδιους που δεν αντέχουμε να μην φαντασιωνόμαστε ότι ελέγχουμε τα πάντα. Με διαφορετικούς βαθμούς ο καθένας, κι αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού: ο χάκερ που έβαλε το τάδε λειτουργικό στο smartphone του, νιώθει σαφώς ανώτερος από τους υπόλοιπους κοινούς θνητούς που μοιράζονται τα εμαίλ τους και τις πιο κρυφές τους σκέψεις με τη google και την facebook· ο δημοσιογράφος που έχει διαβάσει ένα non-paper και γνωρίζει ότι το ελικόπτερο στα ήμια το έριξαν οι τούρκοι, επιβεβαιώνει και αυτός τη φαντασίωσή του πως πράγματι γνωρίζει περισσότερα· ακόμα και ο μπάρμαν που είδε ένα ξεχασμένο βράδυ τον τάδε πολιτικό να φεύγει από το μπάρ του χουφτώνοντας τον κώλο ενός τεκνού 8 χρόνια πριν αυτός γίνει πρωθυπουργός.

Δεν υπάρχει για εμένα πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτών των βαθμών γνώσης, από το παρανοϊκό εξάμηνο πριν την κωλοτούμπα του σύριζα. Μιλούσα με τόσους συριζαίους και όλοι έδειχναν να νομίζουν ότι ξέρουν την πραγματική πραγματικότητα, την ίδια στιγμή που αυτές οι “πραγματικότητες” συγκρούονταν μεταξύ τους. Όλη αυτή η αυταπάτη δεν θα μπορούσε να είναι δυνατή αν δεν υπήρχε εγκλωβισμένη σε όλους η κυρίαρχη φαντασίωση πως οι ίδιοι (άντε και οι φίλοι τους) κατέχουν μια γνώση ανώτερη από των υπολοίπων ανθρώπων (ακόμα και των συντρόφων τους).

Στο σύριζα μια τέτοια παρανοϊκή κατάσταση, βγαλμένη από μυθιστόρημα του φίλιπ κ.ντίκ, ήταν εξαιρετικά εύκολο να στεριώσει καθώς τα μέλη του ήταν εκπαιδευμένα εδώ και χρόνια να βλέπουν τον κόσμο έτσι. Ως οι γνώστες και οι φορείς ενός μυστικού που ο υπόλοιπος κόσμος δεν έχει μάθει ακόμα. Αλλά ας μην γελιόμαστε, το ίδιο ισχύει παντού και η κρίση το κάνει εντυπωσιακά εμφανές.

Το αν επιλέγουμε να το δούμε ή όχι, αν κάνουμε τον κόπο δηλαδή να ξύσουμε λίγο κάτω από την επιφάνεια, κρίνεται από την προσωπική μας περιέργεια, αλλά συνολικά κρίνεται από τον βαθμό κοινωνικής συναίνεσης που ισχύει στην κοινωνική ομάδα που ανήκουμε.

Οι γερμανικές εκλογές και το τρισκατάρατο AfD…

…δεν είναι παρά ένα υπέροχο και βολικό πασατέμπο. Μια μικρή αλλαγή στο εξίσου βαρετό αλλά εξίσου κοινωνικά αποδεκτό διαχρονικό ζήτημα του σημερινού καιρού. Είναι τόσο αστείος και άτσαλος ο βαθμός που πέφτουν όλοι από τα σύννεφα, που πρέπει να υπενθυμίζεις στον εαυτό σου συνέχεια πως η κοινωνική συναίνεση στη γερμανία είναι τόσο μεγάλη που οι περισσότεροι άνθρωποι πράγματι στεναχωριούνται που τα “άκρα” σήκωσαν κεφάλι. Όπως στην ελλάδα πράγματι αναρωτιούνταν που έχουμε φτάσει, όταν ο βουλγαράκης αποκάλυπτε πως οι αμερικάνοι παρακολουθούσαν ακόμα και το κινητό του πρωθυπουργού (χριστέ και παναγιά).

Όταν θα βγει η μέρκελ να αναγγείλει τη μάχη κατά του “λαϊκισμού” για να ηγηθεί ενός ευρύ κυβερνητικού συνασπισμού κατά του καταραμμένου όφι, είμαι σίγουρος πως αρκετός κόσμος θα ξεφυσήξει με ανακούφιση. Μπορεί οι ίδιοι να μην μπορούν παρά να αλλάξουν το ringtone του smartphone τους, αλλά ελπίζουν τουλάχιστον αυτή η παράνοια που ζούμε να καταλαγιάσει λιγάκι. Άλλωστε όσο πιο μεγάλη η κοινωνική συναίνεση, τόσο

Η νίκη του τράμπ, ανεξάρτητα με το πως θα εξελιχθεί ως προεδρία, μας δείχνει το πόσο ξεκάθαρα έχει καταπέσει η κοινωνική συναίνεση και οι περισσότεροι μηχανισμοί επιβολής της στη δύση

Ο πρώτος* “χουφτωστην, χούφτωστην” πρόεδρος των ΗΠΑ

*(της τελευταίας δεκαετίας)

του techie chan

Σε έναν κόσμο όπου οι “εκπλήξεις” των brexit έχουν γίνει η νέα νόρμα, το να συνεχίζουμε να πέφτουμε από τα σύννεφα αποτελεί πια -αν δεν ήτανε πάντα- μια λύση στρουθοκαμηλισμού. Μια λέξη πολύ παλιακή που θα μπορούσε να αντικατασταθεί από την πολύ πιο μοντέρνα safe space 

Ως κάποια που έκανε μερικές δημόσιες προσευχές να εκλεγεί ο τράμπ, θεωρώ πως τώρα που εξελέγει, θα πρέπει να διασαφηνίσω και το τι εννοούσα με αυτό.

Η λαίδη και ο αλήτης

Η εκστρατεία της κλίντον για την προεδρία και του κάμερον για το remain είχαν μερικά βασικά κοινά. Το βασικό θεωρώ πως ήταν η υπερφίαλη αισιοδοξία μιας ελίτ που έχει πιστέψει στα παραμύθια περί τέλους της ιστορίας. Ποντάροντας στο TINA και οι δύο εκστρατείες θεωρούσαν ότι δεν υπάρχει άλλη λύση στο πρόβλημα. Και η εντυπωσιακή δύναμη πυρός που συγκέντρωναν (σε όλα τα προπαγανδιστικά επίπεδα), τους έκανε να θεωρούν πως δεν υπήρχε κανένας λόγος να τηρήσουν μια κάποια υπόσχεση προς το εκλογικό κοινό.

Και οι δύο εκστρατείες υπόσχονταν μία από τα ίδια και λίγο χειρότερα διότι ΤΙΝΑκάνουμε? Ο κάμερον πρόσφερε μερικά ψίχουλα “διαπραγμάτευσης” για τα μάτια του κόσμου, ενώ η κλίντον ήταν ακόμα πιο σκληρή μην προσφέροντας απολύτως τίποτα. Χαρακτηριστική ήταν η συμπεριφορά της απέναντί στην “αριστερά” των δημοκρατικών που υποστήριζε τον Bernie Sanders. Όχι μόνο δεν τους έδωσε ούτε ένα ξεροκόμματο για να ελπίζουν στην προεδρία της, αλλά την ίδια στιγμή τους χλεύαζε ως μια γενιά που ζει στα γκαράζ των γονιών της.

Ο (μάταιος) αυταρχισμός αναπόφευκτο συστατικό μέρος ενός εθελοντικού Grexit #μοντέλο Λαπαβίτσα

Το ισχυρό; χαρτί του μοντέλου "έξοδος" (σκίτσο του Βαγγέλη Παπαβασιλείου)

"Όταν οι πολίτες σου δεν συμπεριφέρονται με τον τρόπο που οικονομικά έχεις αποφασίσεις, τότε σε πιάνει η τάση να βαράς τους ανθρώπους αντί για το μοντέλο."

Η κυβέρνηση - και σωστά - έχει αποφασίσει να μην παίξει εκείνη το χαρτί του Grexit - απολαύστε τους λόγους τού γιατί σε ένα απολαυστικό - όπως πάντα - κείμενο του techie chan:

TEOTWAYKI 3.1 (Μερικά ταληράκια που δεν σας είπε ποτέ ο λαπαβίτσας για τη φέτα)

του techie chan

Θα ξεκινήσω με έναν αφορισμό από το TEOTWAYKI 1 για τον οποίον επιμένω ακόμα. Το νόμισμα είναι ένα εργαλείο οικονομικής πολιτικής. Δεν είναι ούτε αριστερό ούτε δεξιό από μόνο του. Είναι όλα τα υπόλοιπα πέρα από το νόμισμα που το καθορίζουν. Οι συσχετισμοί που λένε στην ξύλινη γλώσσα. Συσχετισμοί που αφορούν τόσο το εσωτερικό της χώρας όσο και τον εξωτερικό περίγυρο όπου αυτή η χώρα δρα.

Η μέχρι τώρα θέση μου ήταν πως το ζύγισμα αυτών των παραμέτρων έγερνε υπέρ του ευρώ πολύ συχνά για λόγους αδράνειας. Δηλαδή το κόστος της αλλαγής νομίσματος ήταν μεγαλύτερο από τα όποια θετικά αποτελέσματα θα έφερνε. Άλλωστε η δική μου φαντασίωση περί απο-εμπορευματοποίησης των ζωών μας μια χαρά εξυπηρετείται μέσα στο στενό κορσέ του ευρώ ή απέξω. Στους επόμενους 3 μήνες αυτό είναι πιθανό να αλλάξει. Κι επειδή δεν μου αρέσουν οι εκπλήξεις, είπα να ανοίξω για μια ακόμη φορά, τη συζήτηση.

Όπως πάντα σε μια τέτοια συζήτηση είναι πολύ πιο σημαντικό να πούμε για το τι ζωή θέλουμε να ζούμε, κι όχι να επικαλούμαστε το τοτέμ του νομίσματος ως πανάκια ή ως κατάρα. Δηλαδή είναι πιο σημαντικό να αναρωτηθούμε, “θέλουμε να γίνουμε εξαγωγική χώρα?” και μετά αν θέλουμε “μπορούμε?”. Θέλουμε πλήρη και σταθερή απασχόληση για όλους με όποιο κόστος? Θέλουμε iphone? Διότι μόνο τότε θα μπορέσουμε να αποφασίσουμε αν πχ η σκληρή ή η μαλακή φέτα (από εδώ και πέρα το νέο νόμισμα το ονομάζω φέτα) έχει νόημα.

Δυστυχώς η δικτάτωρ δεν μπορεί να αποφασίσει για εσάς τι ζωή θέλετε να κάνετε. Αν το όνειρό σας πχ είναι να γεμίσετε τις νέες φάμπρικες παράγοντας προϊόντα σαν κινεζάκια (δουλειά δεν θέλατε κωθώνια?) ή απλά να χαίρεστε το καινούργιο iphone. Εγώ αυτό που μπορώ να κάνω, είναι να κάνω ταληράκια το τι σημαίνει η κάθε οικονομική κίνηση και προς ποιου είδους ζωής μας σπρώχνει. Διότι αυτό είναι το βασικό κόλπο της οικονομικής πολιτικής. Σπρώχνει τους παίκτες προς ορισμένους τύπους “επιτυχίας”. Σε ωθεί να εναρμονιστείς σε ένα μοντέλο ζωής.

Ας πάμε λοιπόν σε μερικά βασικά μοτίβα των νομισμάτων. Και θα αρχίσω (και θα τελειώσω για το σημερινό άρθρο) με το αγαπημένο μου impossible trinity. Και θα αρχίσω από αυτό ακριβώς για να δείξω πως τα νομίσματα δεν είναι κάτι σουπερμαν που σου λύνουν τα πάντα με μια μαγική κίνηση, φέρνουν τον σοσιαλισμό και γιατρεύουν τον καρκίνο.

Η αγία τριάδα της νομισματικής πολιτικής

Υπάρχει μια πεποίθηση στα οικονομικά, ότι από τις 3 παρακάτω καταστάσεις μπορείς να επιλέξεις να ακολουθήσεις μόνο δύο ταυτόχρονα. Δεν είναι νόμος όπως θα ήθελαν να τον ονομάσουν οι οικονομολόγοι, απλή πεποίθηση είναι που βασίζεται στην παρατήρηση πως καμία χώρα δεν έχει καταφέρει να ακολουθήσει και τις 3 επιλογές ταυτόχρονα. Αν βρεθεί κάποιος να μας δείξει πως μπορεί να επιτευχθεί αυτό, κανένα θέμα, αλλά μέχρι τότε μπορούμε να συνεχίσουμε να πιστεύουμε ότι μπορείς να ακολουθήσεις μόνο 2 από τα 3.

1. Σταθερή ισοτιμία.

2. Ανεξάρτητη οικονομική πολιτική

3. Ελεύθερες ροές κεφαλαίων

Αυτή τη στιγμή με το ευρώ έχουμε σταθερή ισοτιμία, ελεύθερες ροές, αλλά φυσικά δεν έχουμε ανεξάρτητη οικονομική πολιτική. Αυτό που θα αποδειχθεί πειραματικά στους επόμενους 4 μήνες, θα είναι αν πράγματι αυτή η μη ανεξαρτησία είναι σχετική ή απόλυτη.

Το μήκος της αλυσίδας σήμερα

Μέχρι σήμερα η μη ανεξαρτησία είναι σχετική. Τι σημαίνει αυτό? Ότι η ευρωζώνη σου θέτει έναν νομισματικό κορσέ με τον οποίο δεν μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, αλλά οι εν μέρη αποφάσεις μέσα σε αυτόν τον κορσέ είναι αυτόνομες από την κάθε χώρα ξεχωριστά. Αν λοιπόν εσύ (πχ ιρλανδία, μάλτα, κύπρος, βουλγαρία κλπ), θέλεις να καταργήσεις πρακτικά την άμεση φορολογία, τότε είσαι ελεύθερος να το πράξεις. Ή αν πχ θέλεις να φορολογήσεις τους πλούσιους είσαι πάλι ελεύθερος (μέσα στα όρια της νομισματικής πολιτικής) να το πράξεις.

Εδώ και 3-4 χρόνια όμως οι γερμανικές κυβερνήσεις και μερικοί ακόμα τριγύρω στη βρυξέλλα πιέζουν έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια ενιαία οικονομική πολιτική σε όλη την ευρωζώνη. Κι αυτό προσπαθούν να το κάνουν εξωθεσμικά μέσω της κεντρικής τράπεζας. Διότι θεσμικά στην ευρωζώνη η κάθε οικονομία έχει αυτόνομη πολιτική. Όταν πίεσαν τους ιρλανδούς να αυξήσουν τη άμεση φορολογία στις επιχειρήσεις, αυτοί ανακάλυψαν τον ELA και ξέφυγαν με τρίπλα. Ή όταν αποφάσισαν να καταστρέψουν το πλυντήριο της κύπρου τελικά τα κατάφεραν με το bail-in, δηλαδή το κούρεμα των καταθέσεων. Όλα αυτά φυσικά μειώνουν την αξιοπιστία της ευρωένωσης, αλλά αυτό είναι άλλου παπά ευαγγέλειο.

Με την ελλάδα στην ουσία επιχειρείται μια ακόμα πιο άμεση προσέγγιση. Η τρόικα αποφασίζει απευθείας ακόμα και την τιμή της φέτας ή το ωράριο λειτουργίας των φαρμακείων στην ελληνική αγορά, λειτουργώντας ως ντεφάκτο υπουργός οικονομικών. Μέχρι τις 25 γενάρη, οι ελληνικές κυβερνήσεις ήταν παραπάνω από χαρούμενες να εκτελούν τις εντολές της τρόικα, χρησιμοποιώντας την άλλωστε ως κακό μπάτσο για τις αποφάσεις που οι ίδιες ήθελαν να πάρουν.

Με την κυβέρνηση σύριζα έχουμε λοιπόν το εξής ενδιαφέρον πείραμα που βρίσκεται σε εξέλιξη. Έχουμε μια κυβέρνηση που ντεφάκτο δεν θέλει να εφαρμόσει τις μαλακίες της τρόικα και αντιδρά σε αυτό. Το ερώτημα είναι το εξής.

Η υπόθεση εργασίας μου από το 2012 μέχρι σήμερα βλέποντας και το πως λειτουργούν οι υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης (προσποιούμενες ότι συμμορφώνονται), είναι ότι το υπουργείο οικονομικών της χώρας μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει ακόμα και μέσα στο αυστηρό νομισματικό πλαίσιο του χρυσού κανόνα της ΕΚΤ. Πράγμα που σημαίνει ότι ο κορσές των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών δεν εκλείπει (άρα η αυτονομία είναι περιορισμένη), αλλά ο τρόπος για να φέρεις αυτόν τον ισοσκελισμό είναι δικό σου. Κι αυτός είναι ο τρόπος που γουστάρω εγώ, διότι η μόνη αριστερή πολιτική με αυτόν τον κορσέ, είναι η αναδιανομή του πλούτου.

Αν όμως τελικά η ευρώπη ως τρόικα (σόρυ που δεν ακολουθώ την καινούργια μόδα να τους ονομάζει θεσμού) πιέσει τη χώρα να βγει από το ευρώ αν δεν συμμορφωθεί πλήρως με το ωράριο λειτουργίας των φαρμακείων (τα υπερκέρδη των οποίων ακόμα να σκίσουμε επαρκώς), τότε γίνεται εμφανές για εμένα ότι η πορεία της χώρας μέσα στο ευρώ δεν είναι επιθυμητή.

Γιατί είναι τόσο κομβικό αυτό για εμένα?

Διότι ακολουθώντας την αδύνατη τριάδα, μπορώ να πω ότι ακόμα και με το νέο νόμισμα (φέτα) η κατάσταση δεν θα είναι πολύ διαφορετική. Και με το επιπλέον μειονέκτημα ότι η ...

Ο βασικός λόγος που οι γερμανοί αντιπαθούν τον Βαρουφάκη και θέλουν το κεφάλι του, είναι ότι η κυβέρνηση της μέρκελ σιχαίνεται να εκτίθεται στο δημόσιο διάλογο

The chickens are plotting

του techie chan

Μέχρι την παρασκευή όλοι βρίσκονταν σε χαλαρουίτα. Ο νερομπλούμ τα βρήκε με τον τσίπρα, έμεναν κάτι μικρές λεπτομέρειες για να κλείσει το ζήτημα και όλα έβαιναν όπως το σκρίπτ έγραφε. Μόνο που τη δευτέρα οι υποικ της ευρωζώνης περίμεναν τον βαρουφάκη στο γραφείο με κλειστά φώτα και μόλις μπήκε μέσα του είπαν “surpriiiiise” (με γαλλική προφορά). Κι έτσι το σκρίπτ μπήκε σε αναστολή.

Διότι στην ουσία αυτό που έγινε στο χθεσινό γιούρογκρουπ ήταν μια πλήρης αναστροφή όλων όσων συνέβαιναν 2 βδομάδες τώρα. Πρακτικά ο νερομπλούμ με εμφανές τρεμάμενο πάνω χείλος, είπε στον βαρουφάκη, πως ή θα αποδεχθεί ΟΛΟ το μνημόνιο σαμαροβενιζέλου ή δεν υπάρχει συμφωνία.

Ξεχάστε τα διάφορα drafts που κυκλοφορούν. Δεν έχουν καμία σημασία. Ο βαρουφάκης πέταξε το ντράφτ μοσκοβισί στον αέρα μόνο για επικοινωνιακούς λόγους. Στο ίδιο μοτίβο που θέλει να φέρνει τη συζήτηση στο φως και μακριά από τις κλειστές πόρτες. Να πει εμείς είμαστε λογικοί, οι άλλοι είναι παράλογοι. Και αυτός είναι ο βασικός λόγος που οι γερμανοί τον αντιπαθούν και θέλουν το κεφάλι του. Διότι η κυβέρνηση της μέρκελ σιχαίνεται να εκτίθεται στο δημόσιο διάλογο.

Αυτό που έχει σημασία είναι ότι λίγο πολύ όλοι οι υποικ της ευρωζώνης συντάχθηκαν με την άποψη ότι η ελλάδα πρέπει να εφαρμόσει κατά γράμμα το μνημόνιο, or else. Το or else δεν το μάθαμε, αλλά όπως σε όλες τις καλές γκανγκστερικές ταινίες το or else, όπως και το τετραγράμματο του θεού, δεν πρέπει να προφέρονται. Οι μόνοι που έκαναν λίγο φλαπ φλαπ τα ματάκια τους είναι οι γάλλοι και οι ιταλοί.

Με αυτό λοιπόν η μπάλα πέρασε θεωρητικά στη μεριά της ελλάδας. Ο βαρουφάκης στη συνέντευξη τύπου, αφού πολύ ωραία ξεπέρασε μια μαλακία με τα χαρτάκια στη μονόπολη, πολύ σωστά την ξαναπέταξε πίσω λέγοντας ότι δεν υπάρχει μπάλα. Και δεν υπάρχει κανένα τελεσίγραφο για την παρασκευή. Στην ουσία όταν δεν σου αρέσει το γήπεδο, αλλάζεις γήπεδο δεν απαντάς στο ίδιο γήπεδο. Και αυτή είναι μια ακόμα σωστή τακτική από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνηση.ς.

Από τη στιγμή που φαινομενικά το σκριπτ της γνωστής ευρωπαϊκής υποκρισίας μπαίνει αυτή τη στιγμή στην κατάψυξη (για πάντα ή για λίγο), ας εξετάσουμε τα υπόλοιπα ενδεχόμενα.

Σκρίπτ με μουτράκια

Η μία εκδοχή είναι η παραλλαγή του σκρίπτ, αλλά χωρίς χαμόγελα. Με λίγα λόγια σκριπτ με μουτράκια. Στην ουσία η ελλάδα βγαίνει από το πρόγραμμα, δεν παίρνει άλλα χρήματα και την αφήνουν να επιπλεύσει μόνη της χωρίς τα μνημονιακά μπρατσάκια. Αυτό είναι μια παθητική στάση από την πλευρά των ευρωπαίων, μια στάση αναμονής που λέει να θα δείτε πόσο δύσκολα είναι χωρίς μνημόνιο.

Αυτό σημαίνει πως στο εσωτερικό ο σύριζα θα πρέπει να κάνει το σκατό του παξιμάδι, να κάνει οικονομία από παντού και ταυτόχρονα να ξεσκονίσει στα γρήγορα τη λίστα λαγκάρντ και μερικούς ακόμα τίγρεις της οικονομίας προκειμένου να βρει τα φράγκα.

Φυσικά η κυβέρνηση μπορεί να εκδώσει γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου. Οι τράπεζες δεν θα τα αγοράσουν γιατί έχουν λάβει τις αντίστοιχες εντολες από την εκτ, αλλά τίποτα δεν εμποδίζει την κυβέρνηση να τα διαθέσει στο ευρύ κοινό όπως γινόταν τα παλιά καλά χρόνια. Και με τα τσαβικά ποσοστά που αυτή τη στιγμή συγκεντρώνει ο αλεξικέραυνος, όλο και κάτι θα μαζέψει από αυτή την κίνηση, βάζοντας για πλασιέ τον βαρουφάκη.

Στην ουσία με αυτόν τον τρόπο, οι ευρωπαίοι λένε πως τιμωρούμε τον κακό μαθητή, οι έλληνες λένε πως δεν σας έχουμε ανάγκη και από εδώ πάνε και οι άλλοι. Το πρόγραμμα δεθ βέβαια πηγαίνει για βρούβες για τα επόμενα τέρμινα, αλλά αυτό πήγαινε για βρούβες και πριν τις εκλογές όπως είχα περιγράψει. Το πόσο για βρούβες πήγαινε το επιβεβαίωσε και ο βαρουφάκης εχθές.

Αρμαγεδόν

Ας υποθέσουμε όμως και το σενάριο που φοβάται πολύς κόσμος. Πως το or else δεν ήταν μια απλή άδεια απειλή αλλά θα πάνε με τρομοκρατικές ενέργειες. Αυτό το σενάριο χρειάζεται μπόλικους δικηγόρους. Διότι όπως γράφω συχνά πυκνά η ευρωένωση είναι ένα θεσμικό πανηγύρι. Αυτό θέλει πολλά κιλά ποπ κόρν ακριβώς γιατί δεν μπορούμε να φανταστούμε το εύρος των μονομερών ενεργειών που μπορεί να κάνει η κάθε πλευρά.

Μπορώ να υποψιαστώ τον αλεξικέραυνο με τα σουφρωμένα φρυδάκια του να λέει, αυτή είναι η δημοκρατία σας βαράτε την μικρό αλέξη κάθε μέρα. Μπορώ να υποψιαστώ τον βαρουφάκη να δίνει 8 συνεντεύξεις και να γράφει 3 άρθρα ταυτόχρονα λέγοντας πως η ευρώπη πάει κατά διαόλου αν έχουμε φτάσει στο σημείο να τους απειλή μια κουτσουλιά σαν την ελλάδα. Και μπορώ να φανταστώ όλους τους αγγλοσάξωνες να λένε ότι μπορεί εμείς να έχουμε θαλάμους αερίων και εκτελέσεις κρατουμένων αλλά και εσείς είστε αποικιοκράτες που βαράτε τους αράπηδες (σε περίπτωση που μερικοί από το κοινό δεν το έχουν καταλάβει, οι αράπηδες δεν είναι αυτοί της μανωλάδας, αλλά εμείς). Αλλά όλα τα υπόλοιπα από εκεί και πέρα είναι υποθετικά και αφορούν την κάθε ενέργεια ξεχωριστά.

Πχ να πει ο ντράγκι σας κόβουμε τον ELA και να πει η τράπεζα της ελλάδος πως δεν άκουσα καλά τι είπατε, αυτό αντιβαίνει στο χρέος μου να στηρίζω το ευρωσύστημα, οπότε δεν τον κόβω. Θα μου πεις δεν γίνεται. Θα σου πω ποιος το λέει αυτό? Και ακόμα περισσότερο ποιος έχει τα τανκς για να το επιβάλει? Αυτό είναι ένα από τα βασικά κενά της θεσμικής πανήγυρης. Δεν υπάρχει εκτελεστική εξουσία καθώς ...

Ο αντίπαλος δεν αντέχει την ανοιχτή διαπραγμάτευση! #τα συμπεράσματα από την κόντρα Βαρουφάκη Ντάισελμπλουμ

... "εκεί όμως που έγινε το σόου, ήταν στη συνάντηση βαρουφ νερομπλούμ.
Δεν ξέρουμε τι είπαν στη συνάντηση αλλά η συνέντευξη τύπου ήταν απολαυστική.
Ο βαρουφ κάνει διάφορα λάθη στην εκφορά του λόγου του και επαναλαμβάνεται,
αλλά το σημαντικό είναι ότι λέει συνεχώς τις λέξεις κλειδιά που θα ενεργοποιήσουν τα ρομπότ".

Ωδή προς τη μελλοντική λεωφόρο Γιάνη Βαρουφάκη (ντουζ πουαν)

Μια απολαυστική ανάλυση των "χθεσινών" από τον techie chan:

Επειδή πολύ μαλακία έχει ακουστεί ήδη και θα ακουστεί και σήμερα. Ας βάλουμε τα πράγματα σε μια μικρή σειρά.

1. Ο αλεξικέραυνος με το που μπήκε στο μαξίμου βρήκε το πρωτογενές πλεόνασμα περίπου στα -4δις από τον προκάτοχό του. Δεν πρόκειται για μαθηματικό λάθος αλλά για ειρωνεία. Το περίφημο πρωτογενές πλεόνασμα ήταν φυσικά έλλειμμα. Αυτό δεν είναι κάτι πρωτοφανές, ίσα ίσα ήταν αναμενόμενο. Κανείς πραγματικά δεν πίστευε τις παπαριές σαμαρά χαρδούβελη.

2. Μετά τις πρώτες επικοινωνιακές κινήσεις κλπ κλπ, ο αλεξικέραυνος πήγε και συνάντησε τον αγγελειοφόρο της γερμανικής κυβέρνησης, κ.σουλτς. Ο κ.σουλτς σαν τυπικός σοσιαλιδημοκράτης τρέλανε τον αλεξικέραυνο στα γλωσσόφιλα και τον διαβεβαίωσε πως μεταξύ συντρόφων θα βρεθούνε λύσεις. Την επόμενη μέρα ο σούλτς έδωσε μια συνέντευξη στη γερμανία, όπου τρίζει τα δόντια. Αν διαβάσετε όμως λίγο προσεκτικά θα παρατηρήσετε πως απλά διαπραγματεύεται. Δώστε βαση:

«Αν η ελληνική κυβέρνηση αντί να μιλάει για “κούρεμα” χρέους προχωρήσει με τη φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων που εν μέσω κρίσης έβγαλαν τα λεφτά τους σε φορολογικούς παραδείσους, θα έχει όλη την Ευρώπη στο πλευρό του – και σε κάθε περίπτωση εμένα. Αν το κάνει αυτό, μπορεί να υπολογίζει στην αλληλεγγύη μας».

Αν πιστεύει «ότι μπορεί να πραγματοποιήσει τις υποσχέσεις και να τις χρηματοδοτήσει μέσω των παροχών αλληλεγγύης που δίδονται από τα προγράμματα βοήθειας, ότι κάποια μέτρα που υλοποιήθηκαν θα ακυρωθούν, με άλλα λόγια ότι οι Ευρωπαίοι θα χρηματοδοτήσουν τις προεκλογικές υποσχέσεις, αυτό δεν θα γίνει»,

και δώστε βάση και στην παρακάτω πιρουέτα:

«Η κυβέρνηση στην Αθήνα πρέπει να κατάλαβε ότι με αυτού του είδους τις πολιτικές δεν θα μπορέσει να προχωρήσει. Ναι, έχουμε λάβει υπόψη μας ότι η Ελλάδα είχε εκλογές, ότι εξέλεξε μια καινούργια κυβέρνηση – αυτό συμβαίνει συχνά – και ότι μια νέα κυβέρνηση έχει νέες ιδέες, αλλά δεν μπορεί κανείς να τις υλοποιήσει με τρόπο ώστε να πιστεύει ότι η ΕΕ είναι μια διευρυμένη Ελλάδα και ότι αυτό που αποφάσισε η Αθήνα θα υλοποιηθεί γρήγορα, έτσι απλά. Αυτό γίνεται μόνο μέσω συμβιβασμών και αυτοί μερικές φορές είναι δύσκολοι και δεν μπορείς να τους πετύχεις εμμένοντας στη στάση ότι “εμείς το αποφασίσαμε εδώ και εσείς τώρα παρακαλώ υλοποιήστε το”, και είχα μετά από δύο ώρες την εντύπωση ότι σε αυτό σημειώσαμε κάποια πρόοδο».

Αυτά λοιπόν ο κ.σούλτς. Πάμε τώρα στον γνωστό κ.σόιμπλε και το γερμανικό υποικ. Τι λένε αυτοί οι δύο? Το γερμανικό υποικ λέει ότι δεν μπορούμε να αναγκάσουμε κανέναν να πάρει βοήθεια. Ο σόιμπλε λέει ότι αν οι έλληνε νομίζουν ότι θα τους κόψουμε το χρέος είναι γελασμένοι. Αυτά είναι εκτός πραγματικότητας.

Πάμε και στον κ.μοσκοβισί επίτροπο περί οικονομικών. Τι λέει το άλλο σοσιαλιστικό αγόρι? Ότι η τρόικα είναι τζιζ κακά και τελοσπάντων θα πρέπει να σκεφτουμε να την αντικαταστήσουμε με κάτι πιο δημοκρατικά εκλεγμένο.

Βγάλατε καθόλου άκρη? Αν όχι είναι γιατί οι δηλώσεις ακούγονται αντικρουόμενες. Αλλά στην ουσία δεν είναι. Αν διαβάσατε το script που είχα φτιάξει προεκλογικά (υποκεφάλαιο και η σύγκρουση με την πραγματικότητα) λίγο πολύ όλα βγάζουν νόημα. Οι ευρωπαίοι λένε ξεχάστε τις μαλακίες για το χρέος. Το ελληνικό και όλα τα υπόλοιπα χρέη ειναι μια χαρά και μη μιλάτε για σχοινί στο σπίτι του κρεμασμένου. Άλλωστε φτιάξαμε ολόκληρο QE μην μας το χαλάτε τώρα με συσκέψεις και μαλακίες. Βάλανε λοιπόν την κόκκινη γραμμή τους.

Τι άλλο λένε όμως? Πως εντάξει τα υπόλοιπα ας τα συζητήσουμε, αλλά για το καλό σας να ακούτε τι λέει η θεία τρόικα. Εμείς όμως δεν μπορούμε να σας αναγκάσουμε. Ααα και τώρα που το θυμηθήκαμε πλιζ σταματήστε και τις μαλακίες στο ουκρανικό, οκ καταλάβαμε ότι πετάξατε την φωτοβολίδα για να διαπραγματευτείτε.

Ο σουλτς μάλιστα φτάνει στο σημείο να ζητήσει από τον τσίπρα να κάνει αριστερή πολιτική (να φορολογήσει τους πλούσιους), που μπορεί να γίνει η επόμενη παράπλευρη απώλεια της ελληνικής περιπέτειας (ελπίζω ο αλεξικέραυνος να υποκύψει σε αυτή την απαίτηση του σουλτς).

Με λίγα λόγια συζήτηση για χρέος κομμένη (τι περίεργο), συζήτηση για τα υπόλοιπα εδώ είμαστε παιδιά. Τι όμως σημαίνει αυτό?

3. Το βαθύ λαρρύγγι από τη βρυξέλλα την προηγούμενη βδομάδα (διαβάζετε τας γραφάς του irc) έλεγε πως οι εταίροι είναι διατεθειμένοι να δώσουν χρόνο στην κυβέρνηση, φτάνει να φιλήσει το δαχτυλίδι της τρόικα. Δηλαδή να δηλώσει η ελληνική κυβέρνηση πως θα εφαρμόσει το πρόγραμμα αλλά όχι αμέσως. Αυτή τη δουλειά ήρθε να κάνει ο κ.νερομπλούμ εχθές παρασκευή. Η ελληνική κυβέρνηση δια του αλεξικέραυνου δήλωσε πως χίλια συγνώμη αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε μια τέτοια δήλωση υποταγής.

Προσωπικά ίσως και να την έκανα (χωρίς να εφαρμώσω τίποτα) για να έχω 6μήνες ηρεμίας, αλλά προσωπικά δεν είμαι ούτε πρωθυπουργός , ούτε υποικ. Ο αλεξικέρευνος εδώ κερδίζει ουιτ ποιν μόνο και μόνο επειδή θα σούφρωσε τα φρυδάκια του και θα του είπε με απόλυτο πόνο στα μάτια: Νερομπλούμ μου θέλω πάρα πολύ αλλά δυστυχώς δεν δύναμαι.

4. εκεί όμως που έγινε το σόου, ήταν στη συνάντηση βαρουφ νερομπλούμ. Δεν ξέρουμε τι είπαν στη συνάντηση αλλά η συνέντευξη τύπου ήταν απολαυστική. Ο βαρουφ κάνει διάφορα λάθη στην εκφορά του λόγου του και επαναλαμβάνεται, αλλά το σημαντικό είναι ότι λέει συνεχώς τις λέξεις κλειδιά που θα ενεργοποιήσουν τα ρομπότ.

α.Δώστε βάση εδώ. Μεταρρυθμίσεις, έσοδα, χωρίς φόβο και πάθος, ανταγωνιστικότητα, εγγύηση, ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς για πάντα, όχι άλλη κρίση.

β. Και εδώ αρχίζουν τα νταούλια. Αποδέχεστε την τρόικα, θέλετε παράταση? θα την παρακαλέσετε να σας τη δώσει? Το ρομπότ νερομπλούμ αισθάνεται εξίσου άσχημα και κομπιάζει λέγοντας πως εμεις ...

Γιατί η Ευρώπη δεν τυπώνει χρήμα όπως οι ΗΠΑ, Βρετανία, Ιαπωνία; (#techie chan, η ευρωπαική κρίση των ομολόγων είναι μια κατασκευασμένη κρίση, το 1 τρις του Ντράγκι)

Η ανάλυση μιας μη είδησης σε ταληράκια (ή το σχέδιο της νέας φεουδαρχίας)

από τον Techie Chan

Οι περισσότερες μη ειδήσεις, είναι τόσο αδιάφορες και αποπροσανατολιστικές που τις περισσότερες φορές είναι καλύτερο να μην τις διαβάσεις καθόλου, διότι ο στόχος τους είναι να βάλουν τη σκέψη σου σε λάθος αυλάκια.

Όταν λες πχ “η δικαιοσύνη διερευνά την περίπτωση να διαπράχθηκε το κακούργημα της παράνομης καταγραφής στο βίντεο μπαλτάκου”, φτιάχνεις μια μη-είδηση. Γιατί? Διότι

α) φυσικά και η καταγραφή ήταν παράνομη

β) αν πήγαινε για κακούργημα ο κάθε ένας που με έχει καταγράψει παρανόμως, θα είχα στείλει πολύ κόσμο στη φυλακή

γ) ασχολούμαστε με τον ψύλλο, αντί να ασχολούμαστε με τον ελέφαντα στο δωμάτιο.

Κάπως έτσι ξεκίνησε και η σχέση μου με την παρακάτω μη-είδηση. Μου την έστειλε ένας φίλος που τον είχε πιάσει ντελίριο με το που διάβασε τον τίτλο. Και πράγματι ο τίτλος ήταν ασθησιακός (χωρίς κανένα περιεχόμενο):

“ECB has modelled trillion euro asset purchase programme” ,

δηλαδή η ευρωπαική κεντρική τράπεζα έφτιαξε ένα (στουρνάριο) μοντέλο για να δει τις επιπτώσεις που θα είχε στην οικονομία το τύπωμα 1τρις ευρώ. Άρα όχι η ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα δεν πρόκειται να τυπώσει 1τρις ευρώ όπως έχει στόχο να παραπλανήσει ο τίτλος, αλλά έτρεξε κάτι μοντέλα σε περίπτωση που χρειαστεί να το κάνει αυτό. Οι δηλώσεις του ντράγκι που υπάρχουν στο κείμενο είναι κατατοπιστηκές

“ECB President Mario Draghi said on Thursday that there was unanimity on the Governing Council for the central bank to consider printing money to boost the euro zone economy if inflation stayed very low for a long time.“

Σε απλή γλώσσα δηλαδή ο ευρωπαίος πατριάρχης της θρησκείας των οικονομικάριων, δήλωσε πως αν ο πληθωρισμός παραμείνει χαμηλά για μεγάλο χρονικό διάστημα (ίσα με 4 τέρμινα δηλαδή) και αν συμφωνήσουν και οι κυβερνήσεις, οι κεντρικοί ιεράρχες της ευρώπης είναι έτοιμοι να τυπώσουν 1τρις ευρώ.

Orwell Speak

Σε όλη αυτή τη μη είδηση υπάρχει μια μικρή είδηση. Ακόμα και οι πατριάρχες της θρησκείας των οικονομικών αναφέρονται ανοιχτά στο QE ως αυτό που είναι, δηλαδή τύπωμα χρήματος. Όταν το QE πρωτοαναφέρθηκε ως ορολογία πριν 3 χρόνια, ο αμερικάνος πατριάρχης μπερνάνκι, είχε γράψει δύο ολόκληρες παραγράφους γεμάτες αλαμπουρνέζικα προκειμένου να πείσει τους πιστούς πως οοοοχχχι παιδιά το QE ή Quantitative Easing δεν είναι απλά ένα όμορφο όνομα για μια απλή διαδικασία, αλλά κάτι εντελώς διαφορετικό και καινούργιο. Ένα “ανορθόδοξο” εργαλείο που έλεγαν και οι κεντρικοί τραπεζίτες.

Εκείνη την εποχή είχαν πέσει να με φάνε διάφοροι πιστοί των οικονομικών ακριβώς επειδή τόλμησα εγώ ο άσχετος, να αμφισβητήσω τα αλαμπουρνέζικα του μπερνάνκυ και να πω ότι το QE είναι πρακτικά τύπωμα χρήματος από την κεντρική τράπεζα. Μπορείτε ακόμα να ανατρέξετε σε αυτά τα σχόλια για να δείτε τη δεινότητα των απαντήσεων των πιστών που με κατηγορούσαν λίγο πολύ ως λαϊκιστή που το αναφέρω ως τύπωμα μόνο και μόνο για να προσελκύσω την προσοχή των αναγνωστών. Αναρωτιέμαι σήμερα τι θα λένε που όλοι μιλάνε ανοιχτά για τύπωμα. Θα έχουν κάνει 3 μετάνοιες για τα παλιά αμαρτήματα? Όχι φυσικά. Απλά θα μιλάνε με περίσσια θεολογική επάρκεια για τη θρησκεία τους που οι απλοί πιστοί δεν μπορούν να καταλάβουν. Άλλωστε είναι σίγουρο πως και τότε δεν έλεγαν μαλακίες στον κύβο, απλά εμείς δεν καταλάβαμε σωστά τα σοφα λόγια τους, γιατί είναι τεχνικά ζητήματα και δεν είναι εύκολο να γίνουν κατανοητά από το ευρύ κοινό.

Ποιο είναι το ηθικό δίδαγμα από το παραπάνω? Πως αν έχετε σπουδάσει οικονομικά στη ζωή σας, θα είστε έτοιμοι να αρνηθείτε ακόμα και τον πιο απλό έλλογο συλλογισμό, αν ο πατριάρχης της θρησκείας σας, σας έχει προστάξει να το κάνετε. Κι αυτό ακόμα κι αν θεωρείτε τον εαυτό σας αριστερό πιστό της θρησκείας των οικονομικών. Αν ανατρέξετε σε παλιότερα άρθρα θα βρείτε το πόσο διασκεδαστική είναι αυτή η προσπάθεια από διάφορους σχολιαστές.

Και τα ψιλά γράμματα της νεο-φεουδαρχίας

Όμως δεν θα καθόμουν να γράψω ένα ολόκληρο άρθρο για μια μη-είδηση που έκανε το γύρο του κόσμου και έριξε προσωρινά την ισοτιμία του ευρώ, μόνο και μόνο για να σπάσω πλάκα με τους πιστούς οικονομολόγους. Αυτά τα έκανα πριν από χρόνια, όταν ακόμα πιστεύατε τους παπάδες των οικονομικών. Τώρα που δεν έχει περισσέψει πολύ πίστη, θα ήταν απλά χαιρέκακο από μέρους μου. Και παρότι δέχομαι ότι λίγη χαιρεκακία θα ήταν διασκεδαστική (άλλωστε ζω στη χώρα που έχει και μια διάσημη λέξη για το ζήτημα), σας διαβεβαιώ πως το να κυλιέμαι στις εξοχες του βερολίνου μου είναι απείρως πιο διασκεδαστικό και δεν θα το απαρνιόμουν για σήμερα, μόνο και μόνο για να την πέσω στους οικονομολογίζοντες.

Ο βασικός λόγος που ασχολούμαι με αυτή τη μη είδηση, είναι γιατί μέσα της κρύβει μια πραγματική είδηση, λιγο άσχετη με τον αισθησιακό τίτλο. Μια είδηση που θα κάνει την αμερικάνικη κεντρική τράπεζα να φαίνεται υπέρμαχος του σοσιαλισμού και του κεντρικού σχεδιασμού. Μια είδηση που μας δείχνει πόσο αδιάφορο γίνεται το ευρωπαϊκό πρότζεκτ την ίδια στιγμή που οι ελίτ του προσπαθούν να επιβάλουν μια κανονικότατη δικτατορία μέσα από τη νεο-φεουδαρχία.

Πως δουλεύει το QE και το τύπωμα σε μία παράγραφο.

Τα κράτη και οι επιχειρήσεις εκδίδουν ομόλογα μαζεύοντας χρήματα από την αγορά για να χρηματοδοτήσουν τις ανάγκες τους. Αυτή η διαδικασία δεν ισοδυναμεί με τύπωμα φρέσκου χρήματος, καθώς το χρήμα υπάρχει ήδη στην αγορά και το κράτος με το ομόλογο απλά ...