Aνάγκη για Αριστερά της Παραγωγής & της Δημιουργικότητας

του Χρήστου Παπανίκου

του Περικλή Βασιλόπουλου*

Περπατώντας τις προάλλες στους δρόμους της Πάτρας είδα σε ένα εμπορικό κατάστημα που πουλούσε από πλεκτά μέχρι παιχνίδια, ένα καλάθι με σκόρπια πουκάμισα σε μια εντυπωσιακά χαμηλή αναγραφόμενη τιμή: 7 (επτά) ευρώ. 

Σκέφτηκα ότι πρόκειται για τις γνωστές «κινεζικές» εισαγωγές αλλά τράβηξε το βλέμμα μου ένα θαυμάσιο medium γαλάζιο χρώμα που ένας Γάλλος φίλος και συμφοιτητής μου που ζει στο Παρίσι ισχυρίζεται ότι μόνο στην Ελλάδα έβρισκε αυτή την απόχρωση και γι' αυτό το έψαχνε κάθε φορά που ερχόταν για διακοπές. Tα πουκάμισα από κοντά έδειχναν να έχουν μια αξιοπρεπέστατη ποιότητα, ήσαν τυλιγμένα με προσοχή και με sophisticated τρόπο αν και χωρίς φίρμα και σε περιτύλιγμα μιας απλής ζελατίνας. Όλα ήσαν ετερογενώς παράδοξα σε αυτό το προϊόν.

Ρωτώντας την συμπαθέστατη νεαρή και μοντέρνα επιχειρηματία του καταστήματος, κατάλαβα το «ελληνικό δράμα» αυτού του τόσο ταπεινού και φτηνού πουκάμισου. Γιατί πίσω από κάθε προϊόν, κάθε εμπόρευμα, υπάρχουν άνθρωποι και συσσωρευμένες δεξιότητες. Όχι δεν είναι κινέζικα, ούτε από τη Σρι Λάνκα τα πουκάμισα, είναι «στοκ ξεπουλήματος» από μια βιομηχανία της Λάρισας που έκλεισε πέρυσι.

Η ίδια γνωστή επαναλαμβανόμενη ιστορία. 

Η βιομηχανία έκανε και κάποιες εξαγωγές αλλά με την πίεση της φορολογίας (τις πιέσεις του πελατειακού κράτους για «επιπλέον» συνεισφορά θα έλεγα εγώ), το παράρτημα μιας συστημικής τράπεζας που πίεζε για ανάκτηση χρεών, ίσως και κάποια λάθη του επιχειρηματία, οδήγησαν στο κλείσιμο της βιομηχανίας. 60 εργαζόμενοι οδηγήθηκαν στην ανεργία ενώ ο επιχειρηματίας και η οικογένεια του παλεύουν με τις κατασχέσεις. 

Και όμως ακόμα και με τριπλάσια ή τετραπλάσια τιμή (20- 30 ευρώ), σε συνεργασία με κάποιον designer για βελτίωση του στυλ μιας ήδη καλής ποιότητας ένα καλύτερο packaging (συσκευασία), ένα μικρό marketing φίρμας και υποστήριξη από κάποιες κρατικές δομές προώθησης εξαγωγών, η βιομηχανία ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ και μάλιστα να επεκτείνεται. Με λίγη προσπάθεια, θα υπήρχαν καταστήματα στο Παρίσι, το Λονδίνο ή αλλού στην Ευρώπη, που θα μπορούσαν να πουλάνε τα πουκάμισα αυτής της βιομηχανίας από την Λάρισα. Αγόρασα τρία για να στείλω τα δύο στο φίλο μου και να του εξηγήσω με απλά λόγια τι παραγωγικό έγκλημα συντελείται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα.

Επισήμως η κυβέρνηση παλεύει για τη Δημοσιονομική Προσαρμογή και το πρωτογενές πλεόνασμα- αναγκαίο και χρήσιμο ως προϋπόθεση- την διάσωση του τραπεζικού συστήματος- χρησιμότατη αλλά με άλλους υπέρ της παραγωγής όρους- και την ίδια στιγμή 1200 μεσαίες βιομηχανίες παλεύουν στο χείλος του γκρεμού, άλλες τόσες έχουν κλείσει η έχουν μεταναστεύσει, χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις ασφυκτιούν με κίνδυνο η ανεργία να ανέβει και να μείνει στο 30% κι αυτή να χτυπήσει ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ παραγωγικής ΔΙΑΣΩΣΗΣ για ό,τι μπορεί ΤΩΡΑ να ΣΩΘΕΙ αναπτύσσονται φιλολογίες για τις αφηρημένες προοπτικές ανάπτυξης μέσω των νεοφυών επιχειρήσεων (start- ups). 

Θαυμάσιες οι νεοφυείς επιχειρήσεις, άλλωστε το πρώτο μου δημοσιογραφικό άρθρο στον Οικονομικό Ταχυδρόμο (26/2/1984) ήταν μια ανταπόκριση από το Παρίσι που αφορούσε το Venture Capital (κεφάλαια κινδύνου) και τις επενδύσεις στις νεοφυείς επιχειρήσεις. Σοφός ο –τότε- Διευθυντής του εντύπου Γιάννης Μαρίνος παρόντος και του αγαπητού συναδέλφου Θανάση Παπανδρόπουλου, θυμάμαι ότι μου είχε πει «μα κύριε Βασιλόπουλε γράφετε πράγματα, που αν ποτέ γίνουν θα γίνουν μετά από 20 χρόνια». Σωστός, με λάθος μια ακόμα δεκαετία. 

Σήμερα όμως το άμεσο είναι να φτιάξουμε μια νέα συμμαχία των πραγματικών παραγωγικών δυνάμεων του τόπου που θα προωθήσει ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ μια ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΠΑΝΤΟΥ, σε όλα τα προϊόντα που παράγουμε και μπορούμε να παράγουμε. ΠΑΝΤΟΥ, σώζοντας πρώτα τις επιχειρήσεις που κατορθώνουν να παράγουν ακόμα. Αυτό θα είναι το ελληνικό αμυντικό «θαύμα», οι start-ups θα ακολουθήσουν και πολλές θα αναπτυχθούν από τις επιχειρήσεις που θα διασωθούν.

Σκεφτόμουν ακριβώς αυτό διαβάζοντας στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας Le Monde της ίδιας μέρας που έλεγε ότι ο Arnaud Montebοurg, Υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης της Γαλλίας, χτενίζει με το επιτελείο του την επικράτεια για ...

"ΜΑΧΕΣ" ΣΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΚΟΡΥΦΗΣ

Α. Τσίπρας: "αν συνεχιστεί να υπάρχει διαφθορά και πελατειακό σύστημα στο κράτος θα μείνουν αναξιοποίητα και τα κονδύλια που εξασφαλίστηκαν" !!! (από τον skai) Ποιος μιλάει...*

του Αριστοτέλη Αϊβαλιώτη*

Μερικά έργα, όσο και αν τα βαριέται κανείς, παίζονται συνέχεια. Όπως το σημερινό, όπου η κυβέρνηση θριαμβολογεί, όπως και πολλές άλλες κυβερνήσεις πριν από αυτήν την τελευταία τριακονταετία, για την "μάχη" που έδωσε, και κέρδισε, ώστε να προβλεφθούν άφθονα Ευρωπαϊκά κονδύλια - επιδοτήσεις για την Ελλάδα. Αυτήν την φορά 16 δις Ευρώ για την περίοδο 2014-2020.

Σύμφωνα με τις στατιστικές, την περίοδο 1981 -2011 η χώρα έλαβε συνολικά 220 δις Ευρώ επιδοτήσεις (σε αναπροσαρμοσμένες τιμές), εκ των οποίων 177 δις στον αγροτικό τομέα. 

Ας αναρωτηθούμε πόσο μας ωφέλησαν όλα αυτά τα χρήματα. 

Υποτίθεται ότι αυτά δίνονται για να βοηθήσουν την ανάπτυξη, δηλαδή νέες παραγωγές και επενδύσεις. Πέτυχαν τον στόχο τους; 

Για παράδειγμα το 1981 η Ελλάδα είχε 70% αυτάρκεια τροφίμων, ενώ το 2011 30%. Η δε βιομηχανική παραγωγή που υπήρχε τότε έχει σταδιακά εξαφανιστεί, στο μεγαλύτερο μέρος της.

Τα χρήματα δόθηκαν, φυσικά. Τα βλέπουμε γύρω μας. 

Στην εκρηκτική οικιστική ανάπτυξη, στις πισίνες, στους στόλους των πολυτελών αυτοκινήτων, στους εμπορικούς πεζόδρομους και στα mall που ξεφύτρωσαν σε κάθε ραχούλα. Που δεν ξέρουμε τι να τα κάνουμε, σήμερα.

Όλα τα πράγματα κρίνονται εκ του αποτελέσματος τους, αλλά και από την λεγόμενη βιωσιμότητα, την αντοχή στο χρόνο. 
Με αυτό το κριτήριο και με δεδομένα τα σημερινά χάλια μας, μπορούμε να αποφανθούμε ότι, όχι, τα χρήματα των επιδοτήσεων δεν έπιασαν τόπο. 
Το μοντέλο ήταν λανθασμένο, η κακά σχεδιασμένο.Έτσι αδιαφορώ για το σημερινό έργο. 

Όπως νομίζω και το να αναμασάει η ηγεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης γιατροσόφια ("ανάπτυξης") βασισμένα στα "ΕΣΠΑ", είναι ανώφελη, μακροπρόθεσμα, πολιτική.Ίσως, αντίθετα, μας βοηθούσε περισσότερο αν δεν μας έδιναν δεκάρα.

Τις επόμενες ώρες, η, ημέρες, θα παρακολουθήσουμε την κλασσική πλειοδοσία "εθνικής ζητιανιάς", με την αντιπολίτευση να κατηγορεί ότι η κυβέρνηση δεν απαίτησε περισσότερα. 

Που φυσικά, σύμφωνα με την ιδεολογία του Καραγκιόζη, τα εδικαιούτο.
Ένας λαός εθισμένος στο "δώσε και μένα μπάρμπα"...

*από ανάρτηση στο fb

Σχόλιο ΑΣ: πριν αλέκτωρ λαλήσει... ο συγγραφέας του άρθρου επιβεβαιώνεται: Τσίπρας: Παρατηρητής και κομπάρσος στις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός...

"Αν βρισκόμασταν στο τιμόνι της χώρας θα είχαμε γυρίσει τον κόσμο ανάποδα και θα διεκδικούσαμε ειδικά κονδύλια και στοχευμένες δράσεις για τις χώρες που βρίσκονται στο μνημόνιο" δήλωσε χαρακτηριστικά. 

Μια μικρή απορία: Πριν ή αφού σκίσετε (συγγνώμη: "καταργήσετε με ένα νόμο") το Μνημόνιο;

Γιατί και η δημαγωγία έχει τα όριά της!

*σκίτσο του Χρήστου Παπανίκου / από την πελατειακή υπεράσπιση των προνομίων των υπαλλήλων της Βουλής από ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ, ΧΑ - σε πρώτο φόντο η Ζωή φυσικά...

Οι κατώτατοι μισθοί στην Ελλάδα της κρίσης

Εάν τα συνδικάτα μας θέλουν να προσφέρουν στους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα ελπίδα και προοπτική, ας αναλάβουν μια γενναία πρωτοβουλία (με όλο το ρίσκο που της αναλογεί): ας προτείνουν στην τρόικα, στην κυβέρνηση και στον ΣΕΒ μια μικρότερη μείωση του κατώτατου μισθού, με αντάλλαγμα τη δέσμευση των εργοδοτικών οργανώσεων για (α) αυστηρή εφαρμογή της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας σε όλες τις επιχειρήσεις, (β) σταδιακή βελτίωση του κατώτατου μισθού καθώς ανακάμπτει η οικονομία, και (γ) ανάλογη μείωση των τιμών από σήμερα.

Παραγωγικότητα;

του Μάνου Ματσαγγάνη*

Όπως θα θυμούνται οι αναγνώστες του protagon, η δημοσιοποίηση το φθινόπωρο του 2009 της ετήσιας έκθεσης του Παγκόσμιου Oικονομικού Φόρουμ – σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα είχε υποχωρήσει στη διεθνή κατάταξη ανταγωνιστικότητας πίσω από την συμπαθή Μποτσουάνα – αντιμετωπίστηκε με το συνηθισμένο τρόπο με τον οποίο συζητώνται όλα τα σοβαρά προβλήματα στη χώρα μας: η είδηση σχολιάστηκε για λίγες μέρες, με απαξιωτικά (και δικαίως) σχόλια για τις επιδόσεις της κυβέρνησης Καραμανλή που παρέδιδε τότε την εξουσία, και μετά ξεχάστηκε.
«Ξεχάστηκε» τρόπος του λέγειν βέβαια. 

Από τότε μεσολάβησε η κρίση δανεισμού, η υπογραφή του Μνημονίου, η ύφεση της οικονομίας. 

Χιλιάδες ιδιωτικές επιχειρήσεις έκλεισαν, πολλές άλλες μετέφεραν τις παραγωγικές τους δραστηριότητες εκτός συνόρων. Εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι έχασαν τη δουλειά τους, πολλοί (ίσως οι περισσότεροι) από τους υπόλοιπους είδαν τα εισοδήματά τους να μειώνονται.

Πόσο άσχετα μεταξύ τους είναι αυτά τα δύο; 

Καθόλου. 

Όσο και αν μερικοί ονειρεύονται «άλλες πολιτικές» και «διαφορετικά μείγματα» (κάποιο κόλπο τέλος πάντων που θα μας επιτρέψει να πορευόμαστε όπως είχαμε μάθει τόσα χρόνια), η απώλεια ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας είναι η βαθύτερη αιτία της ύφεσης. 

Το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού και το έλλειμμα εξωτερικών συναλλαγών συνδέονται και τροφοδοτούν το ένα το άλλο. Τώρα που η εποχή της υπερκατανάλωσης με δανεικά έχει τελειώσει, το συνολικό εισόδημα αναγκαστικά θα διαμορφώνεται στο ύψος λίγο-πολύ της αξίας των αγαθών και υπηρεσιών που πουλάμε (ο ένας στον άλλον, και κυρίως σε αγοραστές από άλλες χώρες). 

Μπορούμε να το μοιράσουμε μεταξύ μας όσο δίκαια θέλουμε, και μπορούμε να το αυξήσουμε φτιάχνοντας ελκυστικά προϊόντα σε καλές τιμές. Και, φυσικά, «να φτιάξουμε ελκυστικά προϊόντα σε καλές τιμές» είναι αυτό που σκέφτεται ένας οικονομολόγος όταν λέει «να βελτιώσουμε την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας».

Ανταγωνιστικότητα;

Τώρα, λίγο μετά τη συμφωνία των πολιτικών αρχηγών για τα νέα μέτρα της κυβέρνησης, και λίγο πριν από τη συνεδρίαση της Βουλής για την έγκριση των μέτρων αυτών, το ενδιαφέρον φαίνεται να επιστρέφει στο θέμα της ανταγωνιστικότητας. Οι διαχωριστικές γραμμές είναι καθαρά χαραγμένες. Από τη μια, οι εκπρόσωποι των δανειστών ζητούν νέες θυσίες. Από την άλλη, σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος, οι κοινωνικοί εταίροι, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, η Εκκλησία, χαράζουν «κόκκινες γραμμές». Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η μείωση των μισθών (ιδίως των κατώτατων). Πόσο δίκιο έχει η ελληνική πλευρά; Και τι μπορεί να γίνει τώρα;