Ποιος φταίει για την κατάρρευση;

Ο Σαμαράς δείχνει την Αμφίπολή ΤΟΥ, στην mommy Μέρκελ - τι άλλο να κάνει....

Το ελληνικό Χρηματιστήριο και η ευρωζώνη σε ζώνες επιρροής
 
του Πέτρου Σταύρου*

Αν μας δείχνει κάτι καινούργιο η πρόσφατη ευρωπαϊκή κρίση, αυτό είναι ότι η ευρωζώνη έχει χωριστεί σε ζώνες επιρροής μεταξύ του οικονομικά ισχυρότερου κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Γερμανίας, και του σημαντικότερου ανεξάρτητου θεσμού και ιδιοκτήτη του ευρώ, της Κεντρικής Ευρωπαϊκής Τράπεζας (ΕΚΤ).

Οι πρόσφατες εξελίξεις, με την κατάρρευση του δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών και την ξαφνική άνοδο των επιτοκίων των ομολόγων, έχουν την αφετηρία τους στην ανακοίνωση του προέδρου της ΕΚΤ, Μ. Ντράγκι, στο Τζάκσον Χωλ περί ενός είδους ευρωπαϊκής "ποσοτικής χαλάρωσης"[1] — με την απαραίτητη όμως δημοσιονομική υποστήριξη των κρατών-μελών. Δεν πρόλαβε ωστόσο η ΕΚΤ να εισηγηθεί τα πρώτα νομισματικά μέτρα και η Γερμανία έδειξε τις διαθέσεις της. Απείλησε ακόμα και με δικαστική προσφυγή εναντίον της ΕΚΤ, εφόσον αυτή προχωρούσε σε πιο σοβαρά νομισματικά μέτρα, όπως η αγορά κρατικών ομολόγων μέσω του προγράμματος ΟΜΤ (Outright Monetary Transactions), γεγονός που θα σήμαινε την παραβίαση της Ευρωπαϊκής Συνθήκης, η οποία δεν επιτρέπει στην ΕΚΤ να διευκολύνει χρηματοοικονομικά τα κράτη-μέλη.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΚΤ φρόντισε να διευκρινίσει πως τα νέα μέτρα που αναγκάζεται να λάβει για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού αφορούν και τον ελληνικό τραπεζικό τομέα, αλλά απαιτούν τις εγγυήσεις ενός προγράμματος επιτήρησης. Τα ίδια δήλωσε λίγες μέρες αργότερα και η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου εν συνόλω για την ελληνική οικονομία. 

Τι συνέβη λοιπόν ξαφνικά, και εκεί που αναζητούνταν λύση πολιτικής μετονομασίας του Μνημονίου και μιας κάποιας διεξόδου, οι αγορές «αγρίεψαν» και τα ανέτρεψαν όλα; Φταίει άραγε ο ΣΥΡΙΖΑ, για την κατάρρευση του Χρηματιστηρίου, όπως προσπαθεί να μας πείσει η κυβέρνηση;

Όχι, και όποιος έχει, έστω και ακροθιγώς, μια συνολική εικόνα των ευρωπαϊκών εξελίξεων το αντιλαμβάνεται. Περισσότερο φταίει η ίδια η κατάρρευση της κυβερνητικής πολιτικής. Αλλά, και πάλι, η εξήγηση αυτή δεν αρκεί, καθώς το ζήτημα πάει σε μεγαλύτερο βάθος. 

Η ελληνική κυβέρνηση δεν δρούσε αυτοδύναμα, αλλά παράλληλα και σε τροχιά με τις κινήσεις της Τρόικας. Η «έξοδος» της Ελλάδας από το Μνημόνιο ήταν ένα σενάριο που δουλεύονταν και από την Ε.Ε.
Όλο τον τελευταίο καιρό είχε διαμορφωθεί η εντύπωση πως η Γερμανία, η Ε.Ε. συνολικά και το ΔΝΤ εξέταζαν τους όρους της αποχώρησης του τελευταίου από τα προγράμματα χρηματοδοτικής στήριξης. Φαίνεται πως η πρόθεση της ΕΚΤ να προχωρήσει στα πρώτα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης ανάγκασε τη Γερμανία να παρέμβει, διότι κινδύνευε η πολιτική νεομερκαντιλισμού και κρατικού νεοφιλελευθερισμού που ακολουθεί.

Ο συνδυασμός των προθέσεων της ΕΚΤ με την παρέμβαση της Γερμανίας ανέτρεψαν τα σχέδια «εξόδου» από το Μνημόνιο και ακύρωσαν τις προσπάθειες τόσο της ελληνικής κυβέρνησης να διασωθεί με έναν ευφημισμό των πολιτικών λιτότητας, αλλά και της Ε.Ε. να αναλάβει πλήρως το ελληνικό χρέος με πιο ευέλικτους όρους. Η μαζική φυγή επενδυτικών κεφαλαίων από την ευρωζώνη, λόγω αρνητικών προσδοκιών για την ευρωπαϊκή οικονομία και λόγω ανατίμησης του δολαρίου, έρχεται να συμπληρώσει τις αιτίες, να δυσκολέψει τον εξωτερικό δανεισμό και να ακυρώσει τα κυρίαρχα σενάρια «εξόδου». Μένει να δούμε αν θα ανατρέψει και τα σχέδια αναδιάρθρωσης του χρέους.

Είναι σαφές, λοιπόν, ότι η ευρωζώνη μπαίνει σε μια νέα περίοδο κρίσης, με χαρακτηριστικά τον αποπληθωρισμό, την πρώτη οικονομία της (τη γερμανική) να «σέρνεται», ενώ η δεύτερη και η τρίτη (η γαλλική και η ιταλική) βρίσκονται σε κανονική ύφεση. 

Η ΕΚΤ, για να αντιδράσει, αποφάσισε να επιβαρύνει τον ισολογισμό της με ένα τρισεκατομμύριο ευρώ. Η Γερμανία όμως θεωρεί ότι δεν πρέπει να απομακρυνθεί από τις πολιτικές λιτότητας και αποφυγής του «ηθικού κινδύνου».[2] 

Το ένα τρισεκατομμύριο ευρώ, έπειτα από αυτή τη διελκυστίνδα, φαίνεται ότι θα χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση των αξιόχρεων και ισχυρών οικονομιών της Ένωσης. Για τις αδύναμες και «ανήθικες» οικονομίες διατίθενται οι νέοι ευρωπαϊκοί θεσμοί χρέους (ESM), και όχι οι μη συμβατικές πολιτικές. 
Πρόκειται για μια ακόμα διαφορά μεταξύ της αμερικάνικης και της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής: η πρώτη αφορά όλη τη «ζώνη του δολαρίου», ενώ η δεύτερη μόνο τη ζώνη των ισχυρών οικονομιών του ευρώ.

Η διαπίστωση αυτής της διάστασης της ευρωπαϊκής κρίσης οδήγησε τις αγορές να αντιδράσουν κατ’ αυτό τον τρόπο. Το ιδιότυπο ενωσιακό zoning δεν είναι απλώς μια Ευρώπη δύο «ταχυτήτων», αλλά και δύο «επιταχύνσεων». Οι δύο ταχύτητες μπορεί να συνιστούν μια ανισομερή σχέση, αλλά εντός αυτής και οι δύο τρέχουν. 

Οι διαφορετικές επιταχύνσεις όμως μπορούν να προκαλέσουν πολλαπλά εμφράγματα, ακινητοποιώντας εντελώς τις οικονομίες.

Η νέα ευρωπαϊκή κρίση οφείλεται στην οικονομική κατάσταση της Γαλλίας και της Ιταλίας, καθώς και στο είδος της ισορροπίας μεταξύ ...

DRAGHI - NOMICS: Τι κάνει, τι δεν κάνει και τι θα έπρεπε να κάνει η ΕΚΤ

Παραδοχή Ντράγκι: "η κρίση του ευρώ έχει προχωρήσει τόσο πολύ, και σε τέτοιο «βάθος»,
που είναι αδύνατον να νικηθεί χωρίς αντιστροφή της γενικευμένης λιτότητας"

του Γιάνη Βαρουφάκη*

Τις τελευταίες μέρες οι πρόσφατες φραστικές παρεμβάσεις του κ.Μάριο Ντράγκι οδήγησαν πολλούς σχολιαστές στη δημιουργία ενός ακόμα όρου: Draghi-nomics, κατά το Abe-nomics που αναφέρεται στην τριπλή οικονομική παρέμβαση του πρωθυπουργού της Ιαπωνίας Σχίντζο Άμπε η οποία στόχο είχε την υπέρβαση της ύφεσης που πλήττει την Ιαπωνία εδώ και χρόνια. Ο λόγος για τον παραλληλισμό Ντράγκι και Άμπε είναι το γεγονός ότι ο κ. Ντράγκι, όπως και ο κ. Άμπε πριν καιρό, εξέφρασε την πεποίθησή του ότι, για να νικηθεί το τέρας της Ευρωζωνικής Ύφεσης, απαιτούνται τρία «βέλη»:

* Επεκτατική δημοσιονομική πολιτική (δηλαδή το αντίθετο της λιτότητας, τουλάχιστον στα κράτη-μέλη που έχουν το δημοσιονομικό περιθώριο να δαπανήσουν πιο πολλά και να μειώσουν φόρους)

* Επεκτατική νομισματική πολιτική, η οποία θα βασίζεται σε αγορές της κεντρικής τράπεζας χρέους (ιδιωτικού και δημοσίου) από τις ιδιωτικές τράπεζες (ώστε να μπορούν εκείνες να δανείζουν ένα μέρος των χρημάτων που λαμβάνουν από την κεντρική τράπεζα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις)

* Δομικές μεταρρυθμίσεις που να επιτρέπουν στην οικονομία να ωφεληθεί τα μέγιστα από τα (1) και (2) πιο πάνω (π.χ. πάταξη της γραφειοκρατίας).

Η παραδοχή Ντράγκι

Το γεγονός ότι ο πρόεδρος της ΕΚΤ, κ. Μάριο Ντράγκι, παραδέχθηκε ότι η κρίση του ευρώ έχει προχωρήσει τόσο πολύ, και σε τέτοιο «βάθος», που είναι αδύνατον να νικηθεί χωρίς αντιστροφή της γενικευμένης λιτότητας αποτελεί μια μεγάλη κατάκτηση της αλήθειας σ' έναν ευρωπαϊκό χώρο όπου επικυριαρχεί ο παραλογισμός και το ψέμα. Όμως, δυστυχέστατα, κάπου εδώ σταματούν τα χαρμόσυνα νέα και ο παραλληλισμός των Draghi-nomics με τα Abe-nomics. Γιατί;

Ο κ. Άμπε, ως πρωθυπουργός μιας ανεξάρτητης και ενιαίας χώρας, έχει τη δυνατότητα, το δικαίωμα, τη δικαιοδοσία να προσπαθήσει να εφαρμόσει και τις τρεις αυτές πολιτικές του ταυτόχρονα - να βάλει τα τρία αυτά βέλη στο τόξο του και να τα στείλει στην κοιλιά της ιαπωνικής ύφεσης, ελπίζοντας να την πληγώσει θανάσιμα. Ο κ. Ντράγκι, σε θλιβερή αντίθεση, δεν έχει τη δικαιοδοσία, την ισχύ να κάνει κάτι αντίστοιχο με τα τρία βέλη τα οποία, αντιγράφοντας τον κ. Άμπε, επικαλείται. Το πρώτο βέλος αφορά μόνο τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, το Ecofin, το Eurogroup, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την τρόικα που επιβλέπουν τους προϋπολογισμούς των κρατών-μελών. Στην ΕΚΤ δεν πέφτει λόγος. Το ίδιο και με το τρίτο βέλος, το θέμα των μεταρρυθμίσεων. Το δεύτερο βέλος τουλάχιστον, που αφορά τη νομισματική πολιτική, το ελέγχει ο κ. Ντράγκι; Δυστυχώς, ούτε αυτό ελέγχει!

Η αγορά χρέους

Σίγουρα ο κ. Ντράγκι θέλει να χαλαρώσει κι άλλο τη νομισματική πολιτική - να δημιουργήσει συνθήκες που θα αυξήσουν τη ρευστότητα στις οικονομίες μας. Κανονικά, οι κεντρικές τράπεζες το κάνουν αυτό ρίχνοντας τα επιτόκια. Όμως, τώρα που τα επιτόκια είναι ήδη πολύ κοντά στο μηδέν, η ΕΚΤ πρέπει να κάνει κάτι άλλο. Κάτι σαν αυτό που κάνει η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας, της Αγγλίας, της Αμερικής: Να αγοράσει από τις τράπεζες χρέος που εκείνες έχουν στα βιβλία τους ελπίζοντας ότι, έτσι, οι τράπεζες θα δανείσουν πιο πολλά χρήματα σε άτομα και επιχειρήσεις.

Γιατί λοιπόν δεν το κάνει; Η απάντηση είναι: Γιατί δεν ξέρει τι χρέος να αγοράσει χωρίς να πέσουν πάνω του να τον κατακρεουργήσουν οι πολιτικοί. Ας το δούμε αλλιώς: Στην Αμερική, στην Ιαπωνία και στην Βρετανία οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν, ως επί το πλείστον, δημόσιο χρέος - ομόλογα της δικής τους κυβέρνησης. Η ΕΚΤ όμως δεν μπορεί να το κάνει αυτό επειδή δεν υπάρχει ευρωζωνική κυβέρνηση που να εκδίδει ευρωομόλογα για να τα αγοράσει η ΕΚΤ! Αν ο κ. Ντράγκι τολμήσει να αγοράσει, π.χ., ιταλικά ομόλογα, το Βερολίνο θα βάλει τις φωνές ότι αυτό αποτελεί «διάσωση» του ιταλικού Δημοσίου που απαγορεύουν οι Συνθήκες και το Καταστατικό της ΕΚΤ. Αν πάλι αγοράσει γερμανικά, εμείς οι της Περιφέρειας (πολύ σωστά) θα εξαγριωθούμε.

Μια άλλη λύση είναι η ΕΚΤ να αγοράσει ιδιωτικό χρέος. Κι αυτό όμως είναι πρόβλημα. Τι να αγοράσει; Ελληνικά ή γαλλικά στεγαστικά δάνεια; Γερμανικά ή πορτογαλικά επιχειρηματικά δάνεια; Μύλος θα γίνει ό,τι και να αποφασίσει.

Τοξικά παράγωγα

Έτσι φτάσαμε στην λύση που ανακοίνωσε ο κ. Ντράγκι τις προάλλες: Θα αγοράσει, λέει, δομημένα παράγωγα, τα οποία αποτελούνται, το κάθε ένα, από μικρά ...

Γιατί η Ευρώπη δεν τυπώνει χρήμα όπως οι ΗΠΑ, Βρετανία, Ιαπωνία; (#techie chan, η ευρωπαική κρίση των ομολόγων είναι μια κατασκευασμένη κρίση, το 1 τρις του Ντράγκι)

Η ανάλυση μιας μη είδησης σε ταληράκια (ή το σχέδιο της νέας φεουδαρχίας)

από τον Techie Chan

Οι περισσότερες μη ειδήσεις, είναι τόσο αδιάφορες και αποπροσανατολιστικές που τις περισσότερες φορές είναι καλύτερο να μην τις διαβάσεις καθόλου, διότι ο στόχος τους είναι να βάλουν τη σκέψη σου σε λάθος αυλάκια.

Όταν λες πχ “η δικαιοσύνη διερευνά την περίπτωση να διαπράχθηκε το κακούργημα της παράνομης καταγραφής στο βίντεο μπαλτάκου”, φτιάχνεις μια μη-είδηση. Γιατί? Διότι

α) φυσικά και η καταγραφή ήταν παράνομη

β) αν πήγαινε για κακούργημα ο κάθε ένας που με έχει καταγράψει παρανόμως, θα είχα στείλει πολύ κόσμο στη φυλακή

γ) ασχολούμαστε με τον ψύλλο, αντί να ασχολούμαστε με τον ελέφαντα στο δωμάτιο.

Κάπως έτσι ξεκίνησε και η σχέση μου με την παρακάτω μη-είδηση. Μου την έστειλε ένας φίλος που τον είχε πιάσει ντελίριο με το που διάβασε τον τίτλο. Και πράγματι ο τίτλος ήταν ασθησιακός (χωρίς κανένα περιεχόμενο):

“ECB has modelled trillion euro asset purchase programme” ,

δηλαδή η ευρωπαική κεντρική τράπεζα έφτιαξε ένα (στουρνάριο) μοντέλο για να δει τις επιπτώσεις που θα είχε στην οικονομία το τύπωμα 1τρις ευρώ. Άρα όχι η ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα δεν πρόκειται να τυπώσει 1τρις ευρώ όπως έχει στόχο να παραπλανήσει ο τίτλος, αλλά έτρεξε κάτι μοντέλα σε περίπτωση που χρειαστεί να το κάνει αυτό. Οι δηλώσεις του ντράγκι που υπάρχουν στο κείμενο είναι κατατοπιστηκές

“ECB President Mario Draghi said on Thursday that there was unanimity on the Governing Council for the central bank to consider printing money to boost the euro zone economy if inflation stayed very low for a long time.“

Σε απλή γλώσσα δηλαδή ο ευρωπαίος πατριάρχης της θρησκείας των οικονομικάριων, δήλωσε πως αν ο πληθωρισμός παραμείνει χαμηλά για μεγάλο χρονικό διάστημα (ίσα με 4 τέρμινα δηλαδή) και αν συμφωνήσουν και οι κυβερνήσεις, οι κεντρικοί ιεράρχες της ευρώπης είναι έτοιμοι να τυπώσουν 1τρις ευρώ.

Orwell Speak

Σε όλη αυτή τη μη είδηση υπάρχει μια μικρή είδηση. Ακόμα και οι πατριάρχες της θρησκείας των οικονομικών αναφέρονται ανοιχτά στο QE ως αυτό που είναι, δηλαδή τύπωμα χρήματος. Όταν το QE πρωτοαναφέρθηκε ως ορολογία πριν 3 χρόνια, ο αμερικάνος πατριάρχης μπερνάνκι, είχε γράψει δύο ολόκληρες παραγράφους γεμάτες αλαμπουρνέζικα προκειμένου να πείσει τους πιστούς πως οοοοχχχι παιδιά το QE ή Quantitative Easing δεν είναι απλά ένα όμορφο όνομα για μια απλή διαδικασία, αλλά κάτι εντελώς διαφορετικό και καινούργιο. Ένα “ανορθόδοξο” εργαλείο που έλεγαν και οι κεντρικοί τραπεζίτες.

Εκείνη την εποχή είχαν πέσει να με φάνε διάφοροι πιστοί των οικονομικών ακριβώς επειδή τόλμησα εγώ ο άσχετος, να αμφισβητήσω τα αλαμπουρνέζικα του μπερνάνκυ και να πω ότι το QE είναι πρακτικά τύπωμα χρήματος από την κεντρική τράπεζα. Μπορείτε ακόμα να ανατρέξετε σε αυτά τα σχόλια για να δείτε τη δεινότητα των απαντήσεων των πιστών που με κατηγορούσαν λίγο πολύ ως λαϊκιστή που το αναφέρω ως τύπωμα μόνο και μόνο για να προσελκύσω την προσοχή των αναγνωστών. Αναρωτιέμαι σήμερα τι θα λένε που όλοι μιλάνε ανοιχτά για τύπωμα. Θα έχουν κάνει 3 μετάνοιες για τα παλιά αμαρτήματα? Όχι φυσικά. Απλά θα μιλάνε με περίσσια θεολογική επάρκεια για τη θρησκεία τους που οι απλοί πιστοί δεν μπορούν να καταλάβουν. Άλλωστε είναι σίγουρο πως και τότε δεν έλεγαν μαλακίες στον κύβο, απλά εμείς δεν καταλάβαμε σωστά τα σοφα λόγια τους, γιατί είναι τεχνικά ζητήματα και δεν είναι εύκολο να γίνουν κατανοητά από το ευρύ κοινό.

Ποιο είναι το ηθικό δίδαγμα από το παραπάνω? Πως αν έχετε σπουδάσει οικονομικά στη ζωή σας, θα είστε έτοιμοι να αρνηθείτε ακόμα και τον πιο απλό έλλογο συλλογισμό, αν ο πατριάρχης της θρησκείας σας, σας έχει προστάξει να το κάνετε. Κι αυτό ακόμα κι αν θεωρείτε τον εαυτό σας αριστερό πιστό της θρησκείας των οικονομικών. Αν ανατρέξετε σε παλιότερα άρθρα θα βρείτε το πόσο διασκεδαστική είναι αυτή η προσπάθεια από διάφορους σχολιαστές.

Και τα ψιλά γράμματα της νεο-φεουδαρχίας

Όμως δεν θα καθόμουν να γράψω ένα ολόκληρο άρθρο για μια μη-είδηση που έκανε το γύρο του κόσμου και έριξε προσωρινά την ισοτιμία του ευρώ, μόνο και μόνο για να σπάσω πλάκα με τους πιστούς οικονομολόγους. Αυτά τα έκανα πριν από χρόνια, όταν ακόμα πιστεύατε τους παπάδες των οικονομικών. Τώρα που δεν έχει περισσέψει πολύ πίστη, θα ήταν απλά χαιρέκακο από μέρους μου. Και παρότι δέχομαι ότι λίγη χαιρεκακία θα ήταν διασκεδαστική (άλλωστε ζω στη χώρα που έχει και μια διάσημη λέξη για το ζήτημα), σας διαβεβαιώ πως το να κυλιέμαι στις εξοχες του βερολίνου μου είναι απείρως πιο διασκεδαστικό και δεν θα το απαρνιόμουν για σήμερα, μόνο και μόνο για να την πέσω στους οικονομολογίζοντες.

Ο βασικός λόγος που ασχολούμαι με αυτή τη μη είδηση, είναι γιατί μέσα της κρύβει μια πραγματική είδηση, λιγο άσχετη με τον αισθησιακό τίτλο. Μια είδηση που θα κάνει την αμερικάνικη κεντρική τράπεζα να φαίνεται υπέρμαχος του σοσιαλισμού και του κεντρικού σχεδιασμού. Μια είδηση που μας δείχνει πόσο αδιάφορο γίνεται το ευρωπαϊκό πρότζεκτ την ίδια στιγμή που οι ελίτ του προσπαθούν να επιβάλουν μια κανονικότατη δικτατορία μέσα από τη νεο-φεουδαρχία.

Πως δουλεύει το QE και το τύπωμα σε μία παράγραφο.

Τα κράτη και οι επιχειρήσεις εκδίδουν ομόλογα μαζεύοντας χρήματα από την αγορά για να χρηματοδοτήσουν τις ανάγκες τους. Αυτή η διαδικασία δεν ισοδυναμεί με τύπωμα φρέσκου χρήματος, καθώς το χρήμα υπάρχει ήδη στην αγορά και το κράτος με το ομόλογο απλά ...

Η κρίση στο έκτο έτος – Τι απομένει να γίνει;

Όροι, πτυχές και αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης
του Δημήτρη Γουμάγια*

Το ερώτημα που απασχολεί πολλούς πολίτες στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια, πριν από την οικονομική κρίση και πολύ περισσότερο μετά είναι: Ποια βήματα πρέπει να γίνουν για την ενοποίηση της Ευρώπης στο οικονομικό, κοινωνικό, δημοσιονομικό επίπεδο, και όχι μόνο, μέσα από τον εκδημοκρατισμό των θεσμικών της οργάνων και τον έλεγχό τους από το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο.

Η τραπεζική ένωση είναι σίγουρα ένα από τα βήματα και έχει θεμελιώδη σημασία για τους λαούς της Ευρώπης.

Για μια πιο καλή κατανόηση για το τι είναι η τραπεζική ένωση, πως μπορεί να γίνει, τι προϋποθέτει, τι σχεδιάζεται πάνω σε αυτό, τι αποφασίστηκε, προσπάθησα να συγκεντρώσω μερικές πληροφορίες, γνώμες οικονομολόγων, καθηγητών πανεπιστημίων, τραπεζικών, πολιτικών και να τις εκθέσω στο κείμενο που ακολουθεί.

Τα ονόματα των προσώπων που η γνώμη τους περιέχεται σε αυτήν την έκθεση ακολουθούν λίγο παρακάτω, αλλά η αναφορά μέσα στο κείμενο ποιος, ποια είπε τι, δεν υπάρχει. Αυτό δεν είναι παράλειψη από εμένα αλλά υπολογισμένη πράξη, με τον στόχο ο αναγνώστης να προσπαθήσει να κρίνει ελεύθερα την ουσία των θέσεων, επιχειρημάτων και όχι με μια προκατάληψη λόγω του ονόματος.

Εδώ θέλω να δηλώσω ότι δεν ταυτίζομαι εγώ σαν άτομο με όλες τις απόψεις που υπάρχουν στο κείμενο, αλλά με αρκετές. Το περιεχόμενο είναι λόγο του θέματος με το οποίο ασχολείται λίγο δύσκολο, αλλά σίγουρα ενδιαφέρον αλλά και πολύ καθοριστικό για το μέλλον μας, μια και πρόκειται για το χρηματοπιστωτικό και οικονομικό μας σύστημα όπως αυτό σχεδιάζεται.

Καλή ανάγνωση.

Δημήτρης Γουμάγιας, Μέλος των Bündnis 90/Die Grünen και Οικολόγων Πράσινων

Οκτώβρης 2013, Βερολίνο

Στο κείμενο υπάρχουν και απόψεις από:

• Τον κύριο καθηγητή, δόκτορα της Φιλοσοφίας: Jörg Rocholl, Πρόεδρο του European School of Management and Technology, ESMT.
• Την κυρία: Sabine Lautenschläger, Αντιπρόεδρο της Εθνικής Τράπεζας της Γερμανίας.
• Τον κύριο: Jörg Asmussen, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, πρώην υφυπουργός οικονομικών της Γερμανίας.
• Τον κύριο: Carsten Schneider, Μέλος του Γερμανικού κοινοβουλίου με τους Σοσιαλδημοκράτες, υπεύθυνος της κοινοβουλευτικής ομάδας για τα οικονομικά.
• Την κυρία: Καθηγήτρια, δόκτορα Beatrice Weder di Mauro, καθηγήτρια μακροοικονομίας, στο πανεπιστήμιο του Mainz.
• Τον κύριο: Klaus Regling, διευθυντής του ESM.
• Τον κύριο: Καθηγητή, δόκτορα Clemens Fuest, Πρόεδρος του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Οικονομίας (ZEW).

Πρόλογος

Με τις αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών για τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού εποπτικού μηχανισμού τον Ιούλιο του 2012, έγιναν τα πρώτα σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση μιας Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης. Αιτία είναι η συνειδητοποίηση ότι υπάρχει ένας φαύλος κύκλος μεταξύ της ανάπτυξης των κρατικών προϋπολογισμών και την κατάσταση των τραπεζών στη ζώνη του ευρώ. 

Με κάθε μέτρο διάσωσης τράπεζας από το κράτος αυξάνεται το χρέος της εκάστοτε χώρας κατακόρυφα. Αυτό υπονομεύει την εμπιστοσύνη των χρηματοπιστωτικών αγορών στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, η οποία με τη σειρά της μέσω της πτώσης των τιμών των κρατικών ομολόγων επιδρά αρνητικά στη ρευστότητα και τη φερεγγυότητα των τραπεζών και ως εκ τούτου κάνει απαραίτητα περαιτέρω μέτρα διάσωσης από το κράτος.

Αυτή την αρνητική αλληλεπίδραση μεταξύ της κατάστασης των τραπεζικών ισολογισμών και των κρατικών προϋπολογισμών έχει σαν στόχο, η προβλεπόμενη ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση, να σταματήσει και να μπει ένας φραγμός στην μέχρι τώρα απεριόριστη ευθύνη του φορολογούμενου για τους κινδύνους στους ισολογισμούς των τραπεζών. Οι πρώτες σημαντικές αποφάσεις σχετικά με το σχεδιασμό του ενιαίου ευρωπαϊκού εποπτικού μηχανισμού έχουν ήδη ληφθεί. Έτσι αποφασίστηκε η ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία να εγκατασταθεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚ).

Παρ 'όλα αυτά, πολλά άλλα ερωτήματα πρέπει να απαντηθούν:

• Πώς μπορεί η ανάθεση εκτεταμένων κυριαρχικών δικαιωμάτων, στην πολιτικά ανεξάρτητη ΕΚΤ, να προστατεύονται νομικά;
• Μπορεί η ΕΚΤ να λειτουργεί αποτελεσματικά και αξιόπιστα ή θα έρθει τόσο εντός της ΕΚΤ, καθώς και μεταξύ αυτής και των κρατών μελών του Ευρώ σε μια σύγκρουση συμφερόντων;
• Πώς μπορούν οι φορολογούμενοι που μέχρι τώρα έχουν πληρώσει, κατά ένα μεγάλο βαθμό, για τους κινδύνους και τις ζημιές του χρηματοπιστωτικού κλάδου να προστατευθούν από ...