Ελλαδικό πολιτικό σύστημα: Κόμματα χωρίς αρχές και ιδέες, πολιτικοί διανομείς δημοσίου χρήματος, κομματικοί στρατοί ιμάντες συναλλαγής...

Μια πραγματικά φιλελεύθερη κριτική στο ελλαδικό πολιτικό σύστημα: (ΑΣ)

Το Κράτος τροφός και οι Πολίτες νήπια

του Γιώργου Μπιλλίνη*

Ας ξεκινήσουμε υπενθυμίζοντας το αυτονόητο. Οι κρατικές δαπάνες αποτελούν εισοδήματα για συγκεκριμένους ανθρώπους, ομάδες, συντεχνίες. Αντιστοιχούν σε μισθούς, συντάξεις, επιδόματα, επιδοτήσεις, επιχορηγήσεις κάθε μορφής. Επομένως κάθε μείωση κρατικών δαπανών αγγίζει το σκληρό πυρήνα του κράτους, αφού αποστερεί πληθυσμιακά στρώματα στενά συνδεδεμένα με αυτό από το προσοδοθηρικό τους έσοδο, που στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί και το βιοποριστικό τροφοδότη τους.

Το ελλαδικό πολιτικό σύστημα διαχρονικά, στη προσπάθεια επιβίωσης και αναπαραγωγής του, συνήθισε να διανέμει ολοένα περισσότερους πόρους σε κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες, οι οποίες διέθεταν δύναμη και ήσαν σε θέση να τη χρησιμοποιήσουν για να πιέσουν τους πολιτικούς στη κατεύθυνση πρόσκτησης προνομίων και απολαβών. Κι αυτά ασχέτως των δυνατοτήτων της οικονομίας και του ύψους του παραγόμενου πλούτου.

Από τη μεταπολίτευση και μετά ο κρατισμός και ο πατερναλισμός ρίζωσαν οριστικά και αμετάκλητα στο εύφορο έδαφος που καλλιέργησαν η επαναστατικότητα, η μαχητική διεκδικητικότητα και ο μαξιμαλισμός, χαρακτηριστικά που διέκριναν την ελληνική κοινωνία.

Οι πολίτες προεξέτειναν τη διεκδίκηση της ελευθερίας από τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις, που έζησαν κατά τη διάρκεια της επταετίας, στη διεκδίκηση των πάντων από το κράτος. Απαίτησαν το κράτος τροφό. Και βέβαια εκείνο τους έκανε το χατίρι. Με μοναδικό αρχικά αντάλλαγμα μια σχέση εξάρτησης των ωφελουμένων προσοδοθήρων από τους διανομείς των προσόδων. Oι πολίτες σταδιακά μετεβλήθησαν σε πελάτες των πολιτικών.

Δημιουργήθηκε έτσι μια εξαχρειωτική σχέση, στα πλαίσια της οποίας οι πολίτες εκβιάζουν τους πολιτικούς με το μοναδικό όπλο που διαθέτουν στη κοινοβουλευτική δημοκρατία, τη ψήφο τους. Η σχέση αυτή είναι αμφίδρομη, αφού οι πολιτικοί έχουν ανάγκη τη λαϊκή ψήφο για να επιβιώσουν πολιτικά, είτε ως πρόσωπα, είτε ως κομματικοί σχηματισμοί. Οπότε το σχήμα που παγιώθηκε είναι: οι πολιτικοί εφαρμόζουν αναδιανεμητικές - παροχικές πολιτικές προς τους πελάτες τους κι εκείνοι τους εξασφαλίζουν την επανεκλογή και την εξουσία να συνεχίσουν το ίδιο αλισβερίσι.

Τα κόμματα στην Ελλάδα δεν είναι κόμματα αρχών και ιδεών. Είναι πολυσυλλεκτικά συνονθυλεύματα, κόμματα προσωποπαγή, με διακριτή ιεραρχία και εσωτερική χαρτογράφηση. Αποτελούνται από βαρωνείες και φέουδα προώθησης και προαγωγής προσωπικών και συντεχνιακών συμφερόντων. Οι βαρωνείες συντίθενται από τον επικεφαλής τους και μελλοντικό διεκδικητή της κομματικής ηγεσίας και από την εσωτερική ιεραρχία του κομματικού στρατού, που τον συνδράμει στις επιδιώξεις του με το αζημίωτο.

Έτσι οι ισχυροί κομματικοί παράγοντες καλλιεργούν και συντηρούν τη σχέση εξάρτησης και συναλλαγής για να δώσουν τροφή στο όραμα τους για ανέλιξη, κάτι που περνάει μέσα από το συνεχές λάδωμα των ιμάντων λειτουργίας του συστήματος. Οι αδύναμοι κρίκοι πράττουν το ίδιο, στο βαθμό που τους επιτρέπεται, ώστε να ελπίζουν στην ενδυνάμωση του ρόλου τους.

Οι πολιτικοί διανέμουν το δημόσιο χρήμα, το χρήμα των φορολογουμένων, όχι ως συνετοί διαχειριστές του, αλλά ως νεόπλουτοι κάτοχοι και ιδιοκτήτες του.

Και είναι ευνόητο ότι δεν πολυενδιαφέρονται για την αποτελεσματική, τη δίκαιη ή την ανταποδοτική διάθεση του, μα για την εξασφάλιση αποκλειστικά της υποστήριξης του κομματικού στρατού που ελέγχουν, ο οποίος κατ’ αυτό τον τρόπο μετατρέπεται σε στρατό κατοχής της χώρας, αφού ...

Τα επαγγέλματα "ανοίγουν" αργά, οι επιχειρήσεις κλείνουν γρήγορα...

Κλειστά Επαγγέλματα, Τέλος Επιτηδεύματος...
(Γλώττα λανθάνουσα τ΄αληθή λέγει)

Το νέο εφεύρημα των υπουργείων Οικονομικών και Εργασίας  για να επισκευασθεί το στραπατσαρισμένο success story και να πεισθεί η τρόικα ότι "ελέγχουμε την κατάσταση", είναι η διακοπή των επιδοτήσεων, η μη επιστροφή του ΦΠΑ και γενικώς ο ...ανασκολοπισμός των επιχειρήσεων που έχουν οφειλές στα ασφαλιστικά ταμεία. 

Ο στραγγαλισμός δηλαδή του ό,τι έχει απομείνει να κινείται στην ελληνική οικονομία. 

Χωρίς δυνατότητα πραγματικών ρυθμίσεων των οφειλών, χωρίς χρηματοδότηση από τράπεζες, με καταβολή ΦΠΑ πριν εισπραχθεί με, με, με... έρχεται η "αναπτυξιακή κυβέρνηση Στουρνάρα" να κλωτσήσει την καρδάρα με το γάλα. 

Υποτίθεται ότι η έγκαιρη επιστροφή του ΦΠΑ και οι επιδοτήσεις από το ΕΣΠΑ είναι το μοναδικό οξυγόνο που κρατά ζωντανές τις εναπομείνασες επιχειρήσεις. Και ότι γίνεται αγώνας για να φθάνουν έγκαιρα τα χρήματα στις επιχειρήσεις. 

Όταν τις απαγορεύεις να ρυθμίσουν τα χρέη τους και ταυτόχρονα τις καταδιώκεις είτε "ρυθμίσουν" είτε όχι, (με την φοβερή οδηγία Θεοχάρη να παρακρατούνται τα έσοδα παρά την ρύθμιση), τις οδηγείς κανονικά εκτός οικονομικού κύκλου. Και είναι πια ορατή η αναβίωση μιας παρα-οικονομίας με νέα χαρακτηριστικά ανώμαλης περιόδου - κάτι σαν στα τούνελ και τα καταφύγια εμπόλεμης ζώνης - τελείως εκτός επίσημης οικονομίας. 

Οι μόνοι από την ιδιωτική οικονομία που μπορούν να παραμείνουν εντός οικονομικού κύκλου είναι οι, ακόμη προστατευόμενες, επαγγελματικές συντεχνίες - για πόσο όμως ακόμη έστω και έτσι, θα έχουν πελάτες; Ήδη τα φαρμακεία βουλιάζουν. Ποια είναι όμως η κατάσταση σε ένα "ξεχασμένο" τομέα που θάπρεπε να είναι η πρώτη διαρθρωτική μεταρρυθμιστική προτεραιότητα ήδη από το 2009 και το ξέσπασμα της κρίσης -στην οποία τα κλειστά επαγγέλματα ήσαν βασικοί συντελεστές και πυλώνας του πελατειακού συστήματος; Ο Γιώργος Μπιλλίνης μας εξηγεί:

Η άνοδος και η πτώση του προστατευτισμού των επαγγελμάτων

του Γιώργου Μπιλλίνη*

Το ελληνικό κράτος έχει ως γνωστόν οικοδομηθεί στη βάση της πελατειακής λογικής. Τρείς είναι οι ομάδες των συνήθων πελατών του πολιτικού μας συστήματος, οι οποίες απολαμβάνουν τη μέριμνα και τη φροντίδα του. Κατά σειρά οι κρατικοί υπάλληλοι, στενού και ευρύτερου δημοσίου τομέα, μεγάλη μερίδα μεταξύ των επιχειρηματιών που έχουν δοσοληψίες με το κράτος και τα μέλη των προνομιούχων προστατευμένων συντεχνιών.

Εδώ θα ασχοληθούμε με τη τρίτη κατηγορία, με τα κλειστά επαγγέλματα. 

Ουσιαστικά πρόκειται για τη προστασία μεγάλης κλίμακας επαγγελμάτων του ιδιωτικού τομέα, μέσω διοικητικών περιορισμών, που ρυθμίζουν (βλέπε δυσχεραίνουν ή αποτρέπουν) την είσοδο νέων στο επάγγελμα, θέτουν χωρικούς και χρονικούς περιορισμούς στην άσκηση τους, υποχρεωτικές κατώτατες αμοιβές για κάθε παροχή υπηρεσίας, σύνδεση των αμοιβών με πλασματικά "αντικειμενικά" τιμολόγια, υποχρεωτική επιβολή - λήψη υπηρεσιών προς/από τους πολίτες, χωρίς να αιτιολογείται η χρησιμότητα της, προκειμένου να εξασφαλίζεται επαγγελματική "ύλη" και επιθυμητό ύψος απολαβών.

Το μετεμφυλιακό ελληνικό κράτος αισθάνθηκε την ανάγκη να "εξασφαλίσει" όλους εκείνους που συνέβαλαν ποικιλοτρόπως στην επικράτηση και παγίωση του. Όσους δεν κατάφερε να τους εντάξει στην ισόβια κρατική σίτιση, τους χορήγησε άδειες, οι οποίες τους έδιναν τη δυνατότητα να ασκούν κάποιο επάγγελμα για να βιοπορίζονται.

Χωρίς την πολυπόθητη άδεια δεν επιτρεπόταν η άσκηση του επαγγέλματος. Και επειδή σε συνθήκες ανταγωνισμού ο βιοπορισμός δεν ήταν/είναι εύκολη υπόθεση, άρχισε να θέτει περιορισμούς στη χορήγηση νέων αδειών, προκειμένου να εξαφανίσει τον ανταγωνισμό και να "προστατεύσει" τα μέλη της κάθε εκλεκτής συντεχνίας.

Οι αιτούντες και απαιτούντες όμως εξασφάλιση ολοένα αυξάνονταν, αφού θεωρείται λογικό ο υποψήφιος εργαζόμενος να αναζητεί περιοχές ενασχόλησης όσο γίνεται μικρότερου κόπου και χαμηλότερου ρίσκου. Έτσι το κράτος άρχισε να θεσπίζει την υποχρέωση αδειοδοτήσεως σε κάθε είδους απασχόληση, ώστε να αυξήσει τον αριθμό εκείνων που μπορούσε να "εξυπηρετήσει". Χορηγούσε με δικά του αδιαφανή κριτήρια τις άδειες ασκήσεως επαγγέλματος, με επίσης αδιαφανή κριτήρια έπαυε να χορηγεί πρόσθετες, χαρακτηρίζοντας αυθαίρετα το επάγγελμα κορεσμένο.

Έφθασε μάλιστα στο σημείο να ...

Το κούρεμα καταθέσεων και οι συνέπειές του για τις οικονομίες

"Οι ισχυροί της ΕΕ θα πρέπει να επανεξετάσουν την απόφαση τους. Διαφορετικά, σύντομα ο Νότος, ακόμη και η βιομηχανικά ισχυρή Ιταλία, θα προσομοιάζει με κρανίου τόπο."

του Γιώργου Μπιλλίνη*

Η απόφαση του Eurogroup να εμπλέξει τις "ανασφάλιστες" καταθέσεις στις περιπτώσεις πιθανής απαιτούμενης ανακεφαλαίωσης των πιστωτικών ιδρυμάτων, στα οποία οι αποταμιευτές τις έχουν εμπιστευτεί, δημιουργεί εκ των πραγμάτων μείζονος σημασίας παρενέργειες στις ροές κεφαλαίων εντός της ευρωζώνης, αλλά και εκτός αυτής.

1. Οι κεφαλαιούχοι των χωρών του Νότου, ιδιαίτερα εκείνων που αντιμετωπίζουν άμεσο δημοσιονομικό πρόβλημα, ουσιαστικά ΔΕΝ μπορούν να νιώσουν ασφαλείς σε καμία τράπεζα της χώρας τους. Ασχέτως του επενδυτικού προφίλ του Ιδρύματος, ακόμη κι αν η διαχείριση των χρημάτων των καταθετών του είναι η νουνεχέστερη, οι περιοριστικές πολιτικές που ασκούνται σε επίπεδο χώρας μειώνουν τα εισοδήματα και ελαττώνουν τη ρευστότητα. Μοιραία δυσμενοποιείται η θέση των δανειοληπτών, δυσκολεύεται η εξυπηρέτηση μεγάλου αριθμού δανείων και ωθούνται ανοδικά οι επισφάλειες. 

Άμεσο αποτέλεσμα οι συνεχείς κεφαλαιακές απώλειες των τραπεζών και η μετάπτωση τους σε καθεστώς υποχρεωτικής κεφαλαιακής ενίσχυσης. Και αυτό ως συνέπεια όχι δικών τους επιλογών, αλλά εξ αιτίας κεντρικών πολιτικών επιλογών των χωρών και των κυβερνήσεων.

2. Η πιο πάνω παρενέργεια καθιστά το σύνολο του χρηματοπιστωτικού τομέα του "προβληματικού" Νότου ολοένα και περισσότερο ελλειμματικό κεφαλαιακά και επομένως ύποπτο για να "κάνει χρήση" μέρους των αποταμιεύσεων, με σκοπό την ενδυνάμωση της κεφαλαιακής του επάρκειας, σε βάρος των καταθετών του.

3. Είναι λοιπόν στις χώρες του Νότου πρωτίστως ο κίνδυνος της χώρας και δευτερευόντως ο κίνδυνος εκάστου συγκεκριμένου χρηματοπιστωτικού Ιδρύματος που απειλεί να πλήξει τα αποταμιευμένα κεφάλαια.

4. Είναι γνωστό ότι τα κεφάλαια δεν αρέσκονται να παραμένουν σε καθεστώς ανασφάλειας. Επομένως, μοιραία, η ανάγκη για αποφυγή δυνητικών απωλειών θα οδηγήσει τους κατόχους τους στην αναζήτηση ασφαλέστερων προορισμών. Θα μεταφερθούν από περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου σε περιβάλλοντα θεωρητικά ασφαλέστερα. 

Αυτό συνεπάγεται ότι οι χώρες του Νότου θα υποστούν μια σημαντική κεφαλαιακή αφαίμαξη, με πιθανότερους αποδέκτες του "φοβισμένου" χρήματος αφενός τους προστατευμένους τραπεζικούς τομείς της Άπω Ανατολής (Σιγκαπούρη, Χόνγκ Κόνγκ), των Εμιράτων και της Ελβετίας, αφετέρου τις ισχυρές πλεονασματικές χώρες του Ευρωζωνικού Βορρά (Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία).

5. Από το σημείο αυτό αρχίζει να γίνεται ορατή η επόμενη γκάμα συνεπειών. Οι οικονομίες του Νότου, που ήδη έχουν υποστεί σημαντικές κεφαλαιακές εκροές, κινδυνεύουν να απομείνουν χρηματοδοτικά απολύτως "άνυδρες". 

Οικονομίες κεφαλαιακά αποστερημένες, που αναζητούν (ή θα έπρεπε να αναζητούν) εναγωνίως κεφαλαιακή άρδευση, προκειμένου να μεταβληθούν σε χώρους υποδοχής επενδύσεων και συνακόλουθα δημιουργίας θέσεων εργασίας, θα δούν τη κατάσταση τους να επιδεινώνεται. Αντιθέτως οι χώρες του Βορρά θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη ευχέρεια χρηματοδότησης των δικών τους οικονομιών.

6. Το ευρώ ως νόμισμα θα αποκτήσει - ήδη συμβαίνει - διαφορετική αξία από χώρα σε χώρα εντός της ...