Της Βασιλίκας Σαριλάκη από το art noise*
“Ο καλλιτέχνης δεν ήρθε σε αυτή τη ζωή για να πετύχει. Ήρθε για να καεί, για να μάθει, για να μιλήσει ως ανταποκριτής της φωτιάς. Ο καλλιτέχνης είναι ένα φύλλο χαρτί που πέφτει στη φωτιά, καίγεται, αλλά ζει η λευκότητά του αιώνια!». Γιώργος Ζογγολόπουλος“Να αναπνέει ένα έργο”.. Κάθε φορά που έρχομαι σε επαφή με το έργο του Γιώργου Ζογγολόπουλου, μου έρχεται στον νου σαν mantra αυτή η φράση που μου είπε κάποτε με έμφαση σε μια συνέντευξη. Η αφορμή ήταν το γνωστό γλυπτό “Κυκλαδικό” που είχε πρωτοπαρουσιάσει στην Bernier.. “ Ένας κύκλος ζωής που σπάει για να απελευθερωθεί η ψυχή που φεύγει προς τον ουρανό” είχε προσθέσει.. Κι ότι οι σωλήνες μπορεί να ειδωθούν και ως πουλιά.. Αλλά και οι γνωστές ομπρέλες του στην πόλη..προς τον ουρανό δεν μας κάνουν να στραφούμε; Ποια ποίηση υπηρετούσαν εντέλει τα έργα του λιτού και σοφού αυτού ανθρώπου; Τι τα χαρακτηρίζει; Η χαρά της ζωής, η προσωποποίηση του μέτρου, της ισορροπίας, της φυσικότητας κι ενός λυρισμού, αυτά είναι που μας έδωσαν τελικά αυτό το τόσο καλά συγκερασμένο έργο του Ζογγολόπουλου, όπως το χαρακτήριζε ο Restany, ο διάσημος animateur του μοντερνισμού.
Ενός μοντερνισμού, του οποίου το ελληνικό άρωμα μυρίσαμε ανοιξιάτικα στην έκθεση- αφιέρωμα που γίνεται για τα 110 χρόνια από τη γέννηση του Γιώργου Ζογγολόπουλου στο Κέντρο Εικαστικών Τεχνών Φιλοθέης - Ψυχικού και που διαρκεί μέχρι τις 28 Απριλίου.. Την έκθεση διοργανώνει το Ίδρυμα Ζογγολόπουλου σε επιμέλεια οργάνωσης Αλέξανδρου Στάνα και φυσικά σας συστήνουμε να πάτε..
Η έκθεση περιλαμβάνει αριθμημένα αντίγραφα γλυπτών του καλλιτέχνη, καθώς και μία σειρά κοσμημάτων εμπνευσμένα από τα γλυπτά του που είναι πιστές μικρογραφίες τους. Μαζί με μοναδικές μεταξοτυπίες που παρήγαγε ο ίδιος ο Ζογγολόπουλος.
Ο Άγγελος Μωρέτης, πρόεδρος του Ιδρύματος λέει “Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος έδωσε στα γλυπτά του πνοή ικανή να «ταξιδεύουν» στον χρόνο με την ίδια ευκολία με την οποία ενσωματώνουν το κενό στο χώρο και το καθιστούν αναπόσπαστο μέρος των μορφών τους. Πολλά από τα έργα του συντίθενται από απλά - αρχέγονα γεωμετρικά σχήματα: ευθείες, κύκλοι, τετράγωνα. Όπως έλεγε και ο ίδιος : «Η γλυπτική γίνεται με όγκους πολλούς, γίνεται και με γραμμές. Γλυπτική είναι σήμερα και μια σκιά. Δεν ορίζεται μόνο στον όγκο, στο μασίφ. Υπάρχει κάποια εξέλιξη και σιγά - σιγά φτάνει κάποιος να κάνει πράγματα με γραμμές.». Ο ίδιος ο Ζογγολόπουλος επίσης έλεγε πως δεν νοείται σήμερα γλυπτική χωρίς αρχιτεκτονικό σχεδιασμό..Κι όπως ξέρουμε παρότι ήταν αυτοδίδακτος αρχιτέκτονας, έφτασε να συγχρωτίζεται με τους μεγαλύτερους αρχιτέκτονες του αιώνα, όπως π.χ τον Σουηδό Άλβαρ Άαλτο κλπ..
Αυτοδίδακτος αρχιτέκτονας. Στην αρχιτεκτονική τον μύησε ο Καραντινός που γνώρισε στον στρατό και κάνανε μετά μαζί διαγωνισμούς. Πολύ ενδιαφέρον έχει η συνομιλία του με τον Θανάση Λάλα (9/3/97, Βήμα) σχετικά με την αρχιτεκτονική αλλά και την παρέα του εκείνη την εποχή που αποτελούνταν απο μυθικά ονόματα:
“ Ποιος σας επηρέασε στη ζωή σας περισσότερο; Υπάρχει κάποιος άνθρωπος;
«Οι φίλοι μου, οι παρέες μου. Για μένα οι παρέες είναι το παν για τη ζωή ενός ανθρώπου. Τι άλλο να κάνεις από το να γίνεις ζωγράφος ή καλλιτέχνης αν η παρέα σου ήταν όπως η δική μου. Ο Πικιώνης, ο Μητσάκης, ο Ρουσόπουλος, ο Κόντογλου, ο Παπαλουκάς: αυτοί ήταν η παρέα μου, αυτοί οι επιρροές μου! Εγώ βέβαια ήμουν πιο νέος, αλλά τους βοηθούσα στα πάντα. Τον Πικιώνη τον βοήθησα πολύ να γίνει καθηγητής. Τελειοποιούσα τα σχέδιά του. Σιγά - σιγά μπήκα στη δουλειά μαζί τους και με τον καιρό αναγνώρισαν τις ικανότητές μου και έτσι ...
Η έκθεση περιλαμβάνει αριθμημένα αντίγραφα γλυπτών του καλλιτέχνη, καθώς και μία σειρά κοσμημάτων εμπνευσμένα από τα γλυπτά του που είναι πιστές μικρογραφίες τους. Μαζί με μοναδικές μεταξοτυπίες που παρήγαγε ο ίδιος ο Ζογγολόπουλος.
* * * * * * * * * * * * * * *
“Μερικούς ανθρώπους πρέπει να τους τιμάμε για μας, όχι γι' αυτούς τους ίδιους. Τιμώντας τέτοιους ανθρώπους τιμάμε τους εαυτούς μας”… Γιώργος ΖογγολόπουλοςΕν αναμονή λοιπόν της μεγάλης αναδρομικής του Ζογγολόπουλου που ετοιμάζεται όπως ακούσαμε στο μουσείο Μπενάκη ας ρίξουμε μια ματιά στην τρυφερή αυτή μικρή έκθεση αλλά και στις μνήμες μας από τον μεγάλο μας γλύπτη, αρχιτέκτονα και ζωγράφο..
Ο Άγγελος Μωρέτης, πρόεδρος του Ιδρύματος λέει “Ο Γιώργος Ζογγολόπουλος έδωσε στα γλυπτά του πνοή ικανή να «ταξιδεύουν» στον χρόνο με την ίδια ευκολία με την οποία ενσωματώνουν το κενό στο χώρο και το καθιστούν αναπόσπαστο μέρος των μορφών τους. Πολλά από τα έργα του συντίθενται από απλά - αρχέγονα γεωμετρικά σχήματα: ευθείες, κύκλοι, τετράγωνα. Όπως έλεγε και ο ίδιος : «Η γλυπτική γίνεται με όγκους πολλούς, γίνεται και με γραμμές. Γλυπτική είναι σήμερα και μια σκιά. Δεν ορίζεται μόνο στον όγκο, στο μασίφ. Υπάρχει κάποια εξέλιξη και σιγά - σιγά φτάνει κάποιος να κάνει πράγματα με γραμμές.». Ο ίδιος ο Ζογγολόπουλος επίσης έλεγε πως δεν νοείται σήμερα γλυπτική χωρίς αρχιτεκτονικό σχεδιασμό..Κι όπως ξέρουμε παρότι ήταν αυτοδίδακτος αρχιτέκτονας, έφτασε να συγχρωτίζεται με τους μεγαλύτερους αρχιτέκτονες του αιώνα, όπως π.χ τον Σουηδό Άλβαρ Άαλτο κλπ..
“ Ποιος σας επηρέασε στη ζωή σας περισσότερο; Υπάρχει κάποιος άνθρωπος;
«Οι φίλοι μου, οι παρέες μου. Για μένα οι παρέες είναι το παν για τη ζωή ενός ανθρώπου. Τι άλλο να κάνεις από το να γίνεις ζωγράφος ή καλλιτέχνης αν η παρέα σου ήταν όπως η δική μου. Ο Πικιώνης, ο Μητσάκης, ο Ρουσόπουλος, ο Κόντογλου, ο Παπαλουκάς: αυτοί ήταν η παρέα μου, αυτοί οι επιρροές μου! Εγώ βέβαια ήμουν πιο νέος, αλλά τους βοηθούσα στα πάντα. Τον Πικιώνη τον βοήθησα πολύ να γίνει καθηγητής. Τελειοποιούσα τα σχέδιά του. Σιγά - σιγά μπήκα στη δουλειά μαζί τους και με τον καιρό αναγνώρισαν τις ικανότητές μου και έτσι ...
