Κώστας Μελάς: Διαφαίνεται έντονη ανακατανομή πλούτου που σύντομα, θα εμφανισθεί περίτρανα στην ελληνική κοινωνία

Είναι η εποχή που "οι πάνω" 

ή η ολιγαρχία του πλούτου 

(τα "μαύρα μυρμήγκια" του Χ. Θορώ) 

επιχειρούν να επιβληθούν πλήρως, 

με τρόπο αναίσχυντο και απροκάλυπτο, 

στο πλήθος των "κόκκινων μυρμηγκιών".

Πρέπει πάραυτα να περιορισθεί η αδηφαγία των "μαύρων μυρμηγκιών"

του οικονομολόγου Κώστα Μελά*

Είναι σε όλους γνωστό ότι υπάρχει ένα πολύ στενό δημοσιονομικό πλαίσιο εντός του οποίου οι ελληνικές κυβερνήσεις καλούνται, να διαχειριστούν τα μακροοικονομικά δεδομένα της ελληνικής οικονομίας. Πλαίσιο πολύ στενότερο από το αντίστοιχο που ισχύει για τις υπόλοιπες οικονομίες της ζώνης του ευρώ. 

Το συγκεκριμένο πλαίσιο , ως γνωστόν, βάλλεται πανταχόθεν. 

Βάλλεται από το σύνολο των ακαδημαϊκών , των οικονομικών αναλυτών σχεδόν του συνόλου των τραπεζικών ή συναφών οργανισμών, των πολυμερών οργανισμών (ΔΝΤ, ΟΟΣΑ), από τις κυβερνήσεις χωρών εκτός της ευρωζώνης ευθέως όπως αυτή των ΗΠΑ, ή εμμέσως μέσω της οικονομικής πολιτικής που ασκούν (ΜΒ, Ιαπωνία κτλ)αλλά και από κυβερνήσεις χωρών της ευρωζώνης (Γαλλία, Ιταλία ). 

Προεξάρχοντος όμως βάλλεται εκ των έσω, δηλαδή από την απουσία αποτελεσματικότητας της ίδιας της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής : 

το χρέος δεν μειώνεται 

Πηγή: ΕΚΤ

Το ΑΕΠ βρίσκεται κάτω από το επίπεδο πριν την έναρξη της κρίσης

Πηγή: ΕΚΤ

Η ανεργία βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα

Πηγή: ΕΚΤ

ενώ ο αντιπληθωρισμός βρίσκεται προ των πυλών




Πηγή: ΕΚΤ

Το πλαίσιο άσκησης της οικονομικής πολιτικής παρότι συνιστά σήμερα «πραγματικότητα», δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να μεταβληθεί αν τα αποτελέσματα που παράγει συνεχίζουν (και θα συνεχίσουν χωρίς κανένα ενδοιασμό) να είναι στην ίδια κατεύθυνση με τα μέχρι σήμερα παραχθέντα. 

Βεβαίως η όποια μεταβολή του πλαισίου άσκησης οικονομικής πολιτικής είναι συνάρτηση της όξυνσης των αντικειμενικών δυσκολιών που θα αντιμετωπίσουν οι μεγάλες χώρες της ευρωζώνης Γαλλία και Ιταλία αλλά πρωτίστως η Γερμανία. 

Ήδη φαίνεται ότι ο ενάρετος κύκλος της γερμανικής οικονομίας , που άρχισε με τις δραστικές αλλαγές στην αγορά εργασίας το 2003, πλησιάζει στο τέλος του. 

Το γερμανικό υπουργείο Οικονομίας αναθεώρησε την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της χώρας το 2014 στο 1,2% από 1,8% τον Απρίλιο και αν η γερμανική οικονομία συρρικνωθεί και στο τρίτο τρίμηνο όπως έγινε στο δεύτερο, τότε η Γερμανία θα βρίσκεται σε ύφεση. Οι εξαγωγές, οι οποίες αποτελούν το 40% της γερμανικής οικονομίας, υποχώρησαν κατά 5,8% τον Αύγουστο, πτώση που είναι η μεγαλύτερη τα τελευταία πέντε χρόνια. 

Δεν αποτελεί έκπληξη που η γενικότερη ευρωπαϊκή αδυναμία επεκτείνεται εσχάτως και στη Γερμανία. Η επενδυτική εμπιστοσύνη έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο σχεδόν των τελευταίων δύο ετών και παρουσιάζει συνεχή μείωση τους τελευταίους πέντε μήνες. Οι βιομηχανικές παραγγελίες μειώνονται. 

 Ωστόσο είναι σχεδόν δεδομένο ότι μια τέτοια ευρωπαϊκή λύση μπορεί να αργήσει απελπιστικά για την Ελλάδα και όταν θα έρθει να μην είναι αρκετή για τα προβλήματά της.

Βεβαίως θα μπορούσαν, θεωρητικά, να μεταβληθούν οι εξελίξεις (δύσκολο να προσδιορισθεί η μορφή της αλλαγής) και από μία μικρή χώρα (όπως η Ελλάδα), μόνο όμως με την προϋπόθεση ότι αυτή η χώρα θα γίνει πρώτη παρανάλωμα πυρός. Κάτι δύσκολο να αποφασισθεί ως συνειδητή πολιτική πράξη.

Υπάρχουν ορισμένοι έλληνες αναλυτές οι οποίοι, είτε από ιδεολογικές αγκυλώσεις είτε από άγνοια, ταυτίζουν τη δημοσιονομική εξυγίανση και προσαρμογή με την πολιτική της λιτότητας. Θεωρούν την πρόταση ως μονόδρομο. 

Πολλοί από αυτούς δεν αναγνωρίζουν άλλη διέξοδο ακόμη και αν η κυρίαρχη (και αποφασίζουσα) βούληση (εν προκειμένω της Γερμανίας) θα είχε διαφορετικό προσανατολισμό. Μάλιστα ταυτίζουν, παραδόξως, την οποιαδήποτε άλλη άποψη με τη δημιουργία δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Όμως η δημοσιονομική προσαρμογή ουδόλως δεν επιτυγχάνεται μέσω της συγκεκριμένης αντίληψης. Αυτό πλέον προκύπτει εκ του αποτελέσματος και όχι μόνο ως θεωρητική πρόταση.

Παρόλα αυτά , η ελληνική οικονομία θα πρέπει να πορευθεί σύμφωνα με το απολύτως γενικό δεσμευτικό πλαίσιο της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης , ενώ συγχρόνως θα πρέπει να τηρεί τις επιπλέον δεσμεύσεις που απορρέουν από το πρόγραμμα διαχείρισης του χρέους. 

Πρόκειται για διαδρομή σχεδόν αδύνατον να διασχισθεί. 

Η πρόβλεψη αυτή καθίσταται προφανής και από τα μακροοικονομικά δεδομένα αλλά και από την κατάσταση που επικρατεί στην κοινωνία. Είναι η εποχή που «οι πάνω» ή η ολιγαρχία του πλούτου (τα «μαύρα μυρμήγκια» του Χ. Θορώ) επιχειρούν να επιβληθούν πλήρως, με τρόπο αναίσχυντο και απροκάλυπτο , στο πλήθος των «κόκκινων μυρμηγκιών». 

Διαφαίνεται έντονη ανακατανομή πλούτου που σύντομα, θα εμφανισθεί περίτρανα στην ελληνική κοινωνία. Η αύξηση της φτώχειας και της συνεχούς φτωχοποίησης της ελληνικής κοινωνίας (EUROSTAT – ΕΛΣΑΤ) δεν συνοδεύεται με τα απαραίτητα στοιχεία για την συντελούμενη ανισοκατανομή του εισοδήματος και την αύξηση των ανισοτήτων (Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ ο λόγος των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας προς το ακαθάριστο λειτουργικό πλεόνασμα μειώθηκε από 65,17% το 2009 σε 58,0% το 2013.

Το σημείο αυτό εύκολα λησμονιέται από όσους μέχρι σήμερα, αισθάνονται «βολεμένοι» έστω και σε χαμηλότερο επίπεδο από αυτό που βρίσκονταν προ της κρίσης.

Συνεπώς ακόμη και σε αυτό το σφιχτό έως καταστροφικό ισχύον καταστροφικό δημοσιονομικό πλαίσιο , για να λειτουργήσει η οικονομία και να αποκατασταθεί στοιχειωδώς η κοινωνική συνοχή θα πρέπει να περιορισθεί η αδηφαγία των «μαύρων μυρμηγκιών» και να βελτιωθεί άμεσα η θέση των «κόκκινων μυρμηγκιών». 

 Η ανάταξη της κοινωνίας και της οικονομίας δεν είναι θέμα μόνο κοινωνικής δικαιοσύνης, για να μη μετατραπούμε σε failed state από τη διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής. Είναι πρωτίστως θέμα εθνικής επιβίωσης και έτσι πρέπει να ιδωθεί απ’ όλους.

πηγή kostasmelas.gr

Για μια αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης

 του Δημήτρη Γουμάγια*                                                                                 Βερολίνο, Οκτώβρης 2013

Τέσσερα χρόνια της κρίσης στην Ευρώπη και κανένα τέλος στον ορίζοντα. Τα στοιχεία ανάπτυξης για το δεύτερο τρίμηνο του 2013, τα οποία σχολιάστηκαν τόσο θετικά από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, δεν ήταν ανάκαμψη αλλά εποχιακές επιδράσεις οι οποίες είναι πιθανό με την έναρξη του χειμώνα να εξαφανιστούν. 

Στις χώρες της κρίσης στην ΕΕ, εξακολουθεί να υπάρχει η οικονομική, κοινωνική και μερικές φορές ή εν μέρει πολιτική κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Εν τω μεταξύ η οικονομική ύφεση θα βρει τον δρόμο της τους επόμενους μήνες και σε πιο εύπορες χώρες. Ακόμη και η Γερμανία θα επηρεαστεί από αυτό. Λογικό, γιατί όποιος εξάγει σχεδόν το 60 τοις εκατό του ΑΕΠ του σε γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες , θα αισθανθεί αρκετά την εκεί συνεχιζόμενη χαμηλή ζήτηση.

Τα τέσσερα χρόνια της κρίσης ήταν τέσσερα χρόνια πειραματισμού με σχέδια για την επίλυση της κρίσης. Όχι πάντα καλά μελετημένα, πολύ συχνά περιπτωσιακά και δοκιμαστικά, αλλά πάντα πιστά στην γραμμή των υποθέσεων της αγοράς. Μια ισχυρή πνοή στον νεοφιλελευθερισμό πριν από την ανακοίνωση του θανάτου του. Τουλάχιστον στη Γερμανία δεν έχουν ταφεί, μαζί με την πτώση της Lehman Brothers, νεοκλασικές οικονομικές φιλοσοφίες.

Αυτό που συχνά παραβλέπεται: Η αδυναμία της ζήτησης στις αγορές της νότιας Ευρώπης είναι ενδογενής. Περικοπές σε μισθούς, συντάξεις έως και κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες δεν επιτρέπουν στους πολίτες να καταναλώνουν καθόλου χρήματα, με αποτέλεσμα να υποφέρει η πραγματική οικονομία και τα κράτη με δημοσιονομικά προβλήματα να εισπράττουν λιγότερους φόρους. Διακεκομμένοι οικονομικοί κύκλοι στην αγορά, υψηλότερα επίπεδα χρέους και νέα φαινόμενα συμφόρησης της αναχρηματοδότησης είναι το αποτέλεσμα . Η άνευ όρων πολιτική λιτότητας ζημιώνει εδώ και καιρό, τους ίδιους τους εφευρέτες της.

Μετά από τέσσερα χρόνια με ελιγμούς και με πειραματισμούς, επηρεασμένη σημαντικά από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας διαχείριση της κρίσης στις Βρυξέλλες , έφθασε πλέον ο καιρός για μια αλλαγή πορείας. 

Οι Ευρωπαίοι γείτονες βλέπουν, μετά τις εκλογές, με αγωνία στο Βερολίνο. Η Γερμανία αρέσκεται σε οικονομικά ζητήματα, ιδίως όσον αφορά τη δημοσιονομική εξυγίανση και την ανταγωνιστικότητα της, ως ηγέτης σε αυτή την κατηγορία στην ΕΕ. Αλλά στη δύσκολη κρίση στην ζώνη του ευρώ, θα πρέπει όμως πρώτα, η νέα κυβέρνηση να αποδείξει το κατά πόσο μπορεί να αντιμετωπίσει τα επικείμενα προβλήματα.

Πέντε προβλήματα πιέζουν εδώ με ιδιαίτερη οξύτητα. Εδώ θα πρέπει το Βερολίνο να υποβάλει νέες προτάσεις στους Ευρωπαίους εταίρους της για την αντιμετώπιση της κρίσης:

Πρόβλημα 1: Επαναπροσδιορισμός της αποτυχημένης λιτότητας

Κάποιος στο Γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να έχει αγνοήσει αυτούς τους καταραμένους φορολογικούς πολλαπλασιαστές. 

Πάρα πολύ μεγάλες περικοπές, σε καιρό ύφεσης, οδηγούν σε ακόμη υψηλότερο συνολικό χρέος για τα υπερχρεωμένα κράτη. 

Τι πρέπει λοιπόν να γίνει; 

• Νέα πακέτα διάσωσης κάτω από πιο σκληρά μνημόνια θα μπορούσε να σημαίνει τη θανατηφόρο δόση για την οικονομία, το κράτος πρόνοιας και τη δημοκρατία σε ορισμένες χώρες. 
• Ένα άμεσο κούρεμα είναι πολύ επικίνδυνο, η απώλεια της εμπιστοσύνης ήταν ήδη την τελευταία φορά καταστροφική. 

Γρήγορη λύση θα μπορούσε να είναι μια επέκταση των υποχρεώσεων αποπληρωμής για αρκετές δεκαετίες και ένα χαμηλότερο επιτόκιο για τα δάνεια από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και του (ESM) Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. 

Πίεση από το λέβητα θα μπορούσε επίσης να αφαιρέσει και η τρόικα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, εάν θα λάβει υπόψιν της και τιμολογήσει την αναπτυξιακή-οικονομική κατάσταση των χωρών του προγράμματος , αντί να επιβάλλει περικοπές των δημόσιων δαπανών με τη μέθοδο της μηχανής. 

Για όλες τις άλλες χώρες θα ήταν χρήσιμο, για τον έλεγχο των ...

Μια ωραία ανάλυση κι ένα ξεκάρφωτο συμπέρασμα: η παράξενη λογική του Γιάνη Βαρουφάκη

common sense is not so common...

Τα συμπεράσματα των οικονομολόγων, σε όλη την διάρκεια της κρίσης, διίστανται και αποκλίνουν μέχρι και 180 μοίρες, παρότι η βάση των αναλύσεών τους είναι κοινή και διαθέσιμη σε όλους. Αυτό το γεγονός έχει επιτείνει την σύγχυση των ημερών αποδεικνύοντας πλην τοις άλλοις, ότι δεν υπάρχει οικονομική επιστήμη παρά εμπειρικές και ιδεολογίζουσες προσεγγίσεις. 

Μια τέτοια περίπτωση είναι και ο Γιάνης Βαρουφάκης. Διαβάζοντας την πολύ ωραία και ενημερωτική του ανάλυση (παρακάτω) για την μάχη της κεφαλαιοποίησης, πέφτεις ξαφνικά στα συμπεράσματα της τελευταίας παραγράφου και ...τρελαίνεσαι. Από που άραγε προκύπτουν; Δεν θα μπορούσαν να είναι ακριβώς τα αντίθετα βάσει και της ροής του κειμένου (όχι φυσικά ως προς το ότι η τρόικα θέλει σώνει και καλά το καλό μας αλλά γα το πως βλέπουν οι ευρωπαίοι την Ελλάδα); 

Μήπως έχουμε κι εδώ, όπως και στο μεγαλύτερο μέρος της παραδοσιακής αριστεράς μια ιδεοληψία στην θέση ενός λογικού συμπεράσματος;

Τέλος πάντων, υιοθετώντας σε κάθε περίπτωση την παρακάτω ανάλυση, ένας ανεξάρτητος παρατηρητής θα συμπέραινε πιστεύω ότι στην Ευρώπη τους καίει και τους τσουρουφλίζει η περίπτωσή μας γιατί αποδεικνύει την δυνατότητα ή όχι της ΕΕ να χειριστεί με κοινή πολιτική ένα πρόβλημα χρέους αλλά και προοπτικών ή όχι, ανάπτυξης, καθοριστικό για την επιβίωση της ευρωζώνης και του ίδιου του ευρώ. 

Το κείμενο:
Η Μάχη της Επανακεφαλαιοποίησης*
του Γιάνη Βαρουφάκη

Προχτές σας μετέφερα τα τελευταία νέα από την Μάχη της Επανακεφαλαιοποίησης (που αυτές τις μέρες διεξάγεται μεταξύ Γερμανικής κυβέρνησης και γαλλο-γερμανικών τραπεζών) όπου το ελληνικό κούρεμα (δηλαδή μια διαγραφή μεγάλου μέρους του ελληνικού δημόσιου χρέους) έχει ξεφύγει από κάθε συζήτηση περί καταπολέμησης της κρίσης της ελληνικής οικονομίας και έχει μετατραπεί σε ένα όπλο στα χέρια του Βερολίνου με το οποίο απειλεί η κα Μέρκελ τις τράπεζες για να τις πείσει να σταματήσουν να εναντιώνονται στην ιδέα της επανακεφαλαιοποίησης. Είναι προφανές ότι αυτή η Μάχη κορυφώνεται κάθε στιγμή που περνά.

Κατ' αρχάς, να σημειώσω ότι και η ίδια η κα Μέρκελ, αρωγός των γαλλο-γερμανικών τραπεζιτών μέχρι πρότινος, αρνιόταν πεισματικά την ανάγκη να επανα-κεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες. Όταν πέρσι τέτοιο καιρό, είχαμε προτείνει την επανακεφαλαιοποίηση αυτή από το EFSF (αν θυμάστε ήταν μέρος της πρότασής μας από τότε, βλ. π.χ. εδώ και εδώ), θυμάμαι ότι σύμβουλος της κας Μέρκελ μου είχε πει πως μπορεί να έχει λογική η πρόταση αυτή αλλά ότι η κα Μέρκελ δεν πρόκειται ποτέ να την αποδεχθεί καθώς κάτι τέτοιο θα διερρήγνυε τις σχέσεις της με τον γερμανικό τραπεζικό τομέα. Όταν τον προηγούμενο Αύγουστο η κα Laggard, Πρόεδρος και ΔΣ του ΔΝΤ, πρότεινε ακριβώς τα ίδια πράγματα στο Jackson Hole των ΗΠΑ, η γερμανική κυβέρνηση έσπευσε να την κατακεραυνώσει. Πριν μερικές βδομάδες, όταν και ο Tim Geithner, ο υπουργός οικονομικών των ΗΠΑ, ήρθε στην Ευρώπη για να πείσει το ECOFIN για την ανάγκη επανακεφαλαιοποίησης των ευρωπαϊκών τραπεζών (με τρόπο πανομοιότυπο εκείνου που προτείναμε από αυτήν εδώ την στήλη τόσο καιρό πριν), μόνο που δεν τον λιθοβόλησαν οι Γαλλο-Γερμανοί ιθύνοντες.

Τι άλλαξε λοιπόν; Πολύ απλά, η κατάρρευση των τραπεζών που πολλοί προβλέπαμε έγινε πραγματικότητα.

"Η άρνηση της άρνησης"

του Μιχάλη Φανουράκη

Tην τελευταία μέρα του Μάρτη  αρχίζει το 1^ο συνέδριο της ΔΗΜΑΡ στον Κεραμεικό. Τον υπόλοιπο μήνα  θα εκτυλίσσεται το κρισιμότερο "παίγνιο" στην μεταπολεμική ιστορία της χώρας [μαζί με την εισβολή στην Κύπρο].

Βρήκαμε ώρα και μείς , θα πεί κάποιος… Από την άλλη έχει και αυτό το ενδιαφέρον του. 

Ποιος μπορεί να φανταστεί τα πολιτικά επίδικα, το κλίμα, το διακύβευμα. 

Ποιος μπορεί να συλλάβει ότι οι περισσότεροι  ασχολούνται με τον ΣΚΑΙ και το 1821 ! Ασφαλώς και με το ντέρμπυ , τον Μαρινάκη, Τοροσίδη, Σισέ [μετά φούστας βεβαίως] κλπ.κλπ.  

Χαρακτηριστικό ενός λαού χωρίς στέρεη εθνική ταυτότητα και με λανθάνουσα πολιτική κοινωνικοποίηση , που αρπάζεται από το παρελθόν, εν πολλοίς φαντασιακό, γιατί δεν έχει όραμα και διέξοδο στο μέλλον.

Είναι χαρακτηριστικό με πόσο φανατισμό συγκρούονται τά διάφορα ρεύματα αυτές τις ώρες, όχι για να προσφέρουν μαχητή λύση, αλλά να αποδώσουν επαρκώς την ιδεοληψία τους, τον καταναγκασμό για επανάληψη για τους "φροϋδικούς" αναγνώστες.

Παρ’όλα αυτά, όσοι μπορούν ακόμη ν’ακούν και να βλέπουν, αντιλαμβάνονται τις τεράστιες ανατροπές γύρω τους.