Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γεράσιμος Γεωργάτος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γεράσιμος Γεωργάτος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2011

Σοσιαλιστικός λαϊκισμός ή Σοσιαλδημοκρατική κεντροαριστερά;

του Γεράσιμου Γεωργάτου* 


3% - η ελληνική αριστερή ιδιαιτερότητα...
Από την ελληνική πολιτική σκηνή απουσιάζει μια σοβαρή σοσιαλδημοκρατική κεντροαριστερά με δυτικές και όχι τριτοκοσμικότροπες προδιαγραφές, που θα συμβάλει χωρίς συμβιβασμούς, αμφιταλαντεύσεις και κουτοπονηριές στον αναγκαίο εκσυγχρονισμό της χώρας. Αυτό το χώρο καλείται να δημιουργήσει και να καλύψει η ΔΗΜΑΡ και με αυτό το πνεύμα να διαμορφώσει τις συμμαχίες της. 
Η δραματική και αδιέξοδη κατάσταση, η απαξίωση προσώπων και φορέων του παλαιού πολιτικού σκηνικού και το υψηλό ποσοστό αναποφάσιστων και αποχής φαίνεται να ευνοούν ένα τέτοιο εγχείρημα. Αντιθέτως, οι ανοιχτές πόρτες στην αγκυλωμένη αριστερά και το σοσιαλιστικό λαϊκισμό, εγγράφουν και τη ΔΗΜΑΡ στο παλαιό και φθαρμένο σκηνικό. 
Και εάν υποτεθεί ότι η εκλογική επιβίωση το επιβάλλει, να μην ξεχνάμε πως όποιος επιλέγει την επιβίωση χάνει τη ζωή, την πολιτική ζωή στην προκειμένη περίπτωση.

Ας ξεκινήσουμε μ` ένα κουίζ, μάλλον εύκολο για ανθρώπους που παρακολουθούν στοιχειωδώς τα ελληνικά πολιτικά πράγματα.
1.Ποιο από τα παρακάτω κόμματα της αριστεράς τάχθηκε ανεπιφύλακτα κατά του μνημονίου και του μεσοπρόθεσμου; α) το ΚΚΕ, β) ο ΣΥΝ γ) η ΑΚΟΑ, δ) η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ε) το Άρμα Πολιτών, ζ) η ΔΗΜΑΡ, η) όλα τα παραπάνω.
2.Ποιο από τα παρακάτω κόμματα της αριστεράς τάχθηκε κατά του νομοσχεδίου για την ανώτατη εκπαίδευση; α) το ΚΚΕ, β) ο ΣΥΝ γ) η ΑΚΟΑ, δ) η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ε) το Άρμα Πολιτών, ζ) η ΔΗΜΑΡ, η) όλα τα παραπάνω.
3.Ποιο από τα παρακάτω κόμματα της αριστεράς τάχθηκε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο κατά του ανοίγματος των επαγγελμάτων (ταξί, δικηγόροι, φαρμακοποιοί, κλπ); α) το ΚΚΕ, β) ο ΣΥΝ γ) η ΑΚΟΑ, δ) η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ε) το Άρμα Πολιτών, ζ) η ΔΗΜΑΡ, η) όλα τα παραπάνω.
4.Ποιο από τα παρακάτω κόμματα της αριστεράς τάχθηκε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο κατά των μεταρρυθμίσεων στις ΔΕΚΟ; α) το ΚΚΕ, β) ο ΣΥΝ γ) η ΑΚΟΑ, δ) η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ε) το Άρμα Πολιτών, ζ) η ΔΗΜΑΡ, η) όλα τα παραπάνω.
5.Ποιο από τα παρακάτω κόμματα της αριστεράς αντιμετωπίζει το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ ως περίπου ένα και το αυτό; α) το ΚΚΕ, β) ο ΣΥΝ γ) η ΑΚΟΑ, δ) η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ε) το Άρμα Πολιτών, ζ) η ΔΗΜΑΡ, η) όλα τα παραπάνω.
6.Ποιο από τα παρακάτω κόμματα της αριστεράς θεωρεί ότι το ΠΑΣΟΚ ρευστοποιείται έως και διαλύεται; α) το ΚΚΕ, β) ο ΣΥΝ γ) η ΑΚΟΑ, δ) η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ε) το Άρμα Πολιτών, ζ) η ΔΗΜΑΡ, η) όλα τα παραπάνω.

Αν απαντήσατε, 1-η, 2-η, 3-η, 4-η, 5-η, 6-η, έχετε κερδίσει και κυρίως έχετε καταλήξει αβίαστα στο συμπέρασμα ότι δυστυχώς και η ΔΗΜΑΡ παρά τις ρητορικές της διαβεβαιώσεις περί μεταρρυθμισμού, ευθύνης και τόλμης που κορυφώθηκε στις επιλογές Καμίνη και Μπουτάρη, δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να ξεφύγει παρά ελάχιστα από τα κλασικά αντανακλαστικά των δύο άλλων ρευμάτων της αριστεράς, του κομμουνισμού και του ριζοσπαστισμού, καθώς και του σοσιαλιστικού λαϊκισμού, εγγραφόμενη «εξ αντικειμένου» στις δυνάμεις του διαρκούς «όχι» και της στασιμότητας.
Όταν μαζί με το όχι στο Μνημόνιο πετάς και τις μεταρρυθμίσεις, ξερά και χλωρά μαζί, ικανοποιείς τον αριστερό σου εαυτό αλλά όχι μεγάλο μέρος της κοινωνίας που αντιδρά μεν στην άδικη κατανομή των βαρών, αλλά αναγνωρίζει την αναγκαιότητα των μέτρων.
Όταν καταψηφίζεις το νομοσχέδιο για την ανώτατη εκπαίδευση, ικανοποιείς τους πρυτάνεις, το συνδικάτο των καθηγητών και τις φοιτητικές παρατάξεις, αλλά χάνεις τη μεγάλη πλειοψηφία των φοιτητών, των οικογενειών τους και της κοινωνίας.
Όταν αντιτίθεσαι στο άνοιγμα των επαγγελμάτων, ικανοποιείς το συνδικάτο των ταξιτζήδων, τους συλλόγους των φαρμακοποιών και των δικηγόρων, αλλά σε καμιά περίπτωση την πλειοψηφία των πολιτών. Το ίδιο και με την υπεράσπιση ή έστω την ανοχή των συνδικαλιστικών κεκτημένων σε διάφορες ΔΕΚΟ.
Και η συνήθεια ως μεγάλος οδηγός της ζωής και το εσωτερικευμένο αριστερόμετρο και οι ενοχές για την αποχώρηση από το γάμο και η ανάγκη δικαίωσης για τη διάσπαση της ενότητας, κλπ., όλα κατανοήσιμα ως αναγόμενα και στο σχετικά ανεξέλεγκτο υποσυνείδητο.
Μη κατανοήσιμες όμως οι συνειδητές πολιτικές επιλογές που ταιριάζουν περισσότερο στο κοινό του ριζοσπαστισμού, όπου βεβαίως ο χώρος είναι κατειλημμένος, και του ανεύθυνου σοσιαλιστικού λαϊκισμού, αντίπαλου της ευθύνης και του μεταρρυθμισμού.
Τουλάχιστον συζητήσιμες είναι επίσης τόσο η εκτίμηση ότι το ΠΑΣΟΚ καταρρέει έως διαλύεται, όσο και η στοχοθέτηση της ΔΗΜΑΡ για ανασυγκρότηση του σοσιαλιστικού χώρου.

Το ΠΑΣΟΚ σίγουρα φυλλοροεί, αλλά δεν καταρρέει ούτε διαλύεται. Χάνει ψηφοφόρους και καταρρέουν τα ποσοστά του, αλλά δεν πρόκειται να φτάσει στη διάλυση με οργανωμένη αποχώρηση τμημάτων του. Ακόμα και οι περιπτώσεις Μητρόπουλου και Δημαρά δρουν πιεστικά και τελούν εν αναμονή για την επιστροφή τους, μόλις αλλάξουν τα πράγματα και φύγει η σημερινή ηγεσία που «δεν είναι πραγματικό ΠΑΣΟΚ», όπως δήλωσε και ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ και στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, κος Παναγόπουλος, σε πρωινή εκπομπή της ΝΕΤ. Αυτά τα έξω - μέσα έχουν ξανασυμβεί, π.χ Γεράσιμος Αρσένης και άλλοι.

Γι` αυτό και η επιδίωξη της ΔΗΜΑΡ για ανασυγκρότηση του σοσιαλιστικού χώρου, δηλαδή να γίνει ΠΑΣΟΚ στη θέση του ΠΑΣΟΚ, δεν είναι παρά υπερφίαλος μικρομεγαλισμός. 
Όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου οδηγούσε σε εξαφάνιση την Ένωση Κέντρου, τη δεκαετία του 80, ξεκινούσε, το 1974, από το ήδη ισχυρό 13 και όχι 2,3%, υπό άλλες συνθήκες και κυρίως με σαφή ταυτότητα, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό κατά την εκκίνηση ενός νέου κομματικού φορέα, τόσο για την αποτελεσματική ενσωμάτωση κάθε εντασσόμενου, όσο και για την επαλήθευση της χρησιμότητας και της αποδοχής του μέσα από την εκλογική πράξη.

Οι εκδοχές της αριστεράς στην Ελλάδα, όπως και στην Ευρώπη, είναι βασικά τρεις: η κομμουνιστική, η ριζοσπαστική και η μεταρρυθμιστική. 
Και εδώ αρχίζουν οι ελληνικές ιδιαιτερότητες. 
Η μεν κομμουνιστική εκδοχή καλύπτεται από ένα ισχυρό, όπως πουθενά αλλού στην Ευρώπη, ΚΚΕ, η δε ριζοσπαστική εκδοχή από τον ΣΥΝ και τους ποικίλους φορείς του ΣΥΡΙΖΑ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ με έντονα αντισυστημικά χαρακτηριστικά. 
Όσο για τους Οικολόγους, στην Ελλάδα, ελάχιστη σχέση έχει η ρητορική και η πρακτική τους με των ομολόγων τους στη Γερμανία και τη Γαλλία, προσομοιάζοντας περισσότερο με του ΣΥΡΙΖΑ. 
Συνεπώς και καλώς, η ΔΗΜΑΡ δεν μπορεί να έχει συγκλίσεις με τους εν λόγω φορείς, αν και η κάθετη αντιμνημονιακή στάση της αφήνει την πόρτα ανοιχτή.
Στο χώρο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς όντως στην Ελλάδα υπάρχει κενό. 
Το ΠΑΣΟΚ, ακόμα και στις καλύτερες στιγμές του, δεν κατόρθωσε να μετασχηματισθεί σε μια σοβαρή δυτικού τύπου σοσιαλδημοκρατία. Μην ξεχνάμε πως στην Ευρώπη η έννοια της αριστεράς περιλαμβάνει και τη σοσιαλδημοκρατία. 
Τα βαρίδια του τριτοκοσμικότροπου λαϊκισμού που εγκαθίδρυσε ο ιδρυτής του ήταν και είναι εντός του πάντοτε παρόντα και ισχυρά, αντιστεκόμενα σε κάθε αναγκαία μεταρρύθμιση που θίγει πελατειακά και συντεχνιακά κεκτημένα δεκαετιών. Γιατί στην Ελλάδα, ως κοινωνικό κράτος θεωρήθηκε η μαζική επέκταση των πελατειακών σχέσεων στο δημόσιο και η διεύρυνση ενός κρατικοδίαιτου ιδιωτικού τομέα, ενώ ως νεοφιλελευθερισμός η αδυναμία συντήρησης όλου αυτού του πλέγματος σε συνθήκες κρίσης, με συνέπεια να την πληρώνουν πρώτα τα εκτός πελατειακής και συντεχνιακής διαπλοκής πιο αδύναμα στρώματα.
Αν λοιπόν η ΔΗΜΑΡ ιδρύθηκε για να δράσει ως καταλύτης αναδιάταξης ενός φθαρμένου και απαξιωμένου πολιτικού σκηνικού που έφερε τη χώρα στη χρεοκοπία, δεν μπορεί να το κάνει συμμαχώντας με φορείς και προσωπικότητες που γαλουχήθηκαν πολιτικά στον ανδρεοπαπανδρεϊκό λαϊκισμό, τον οποίο ακόμα ασπάζονται, και φέρουν σοβαρό μέρος της ευθύνης για την πορεία της χώρας, ούτε προσαρμόζοντας σε μια τέτοια κατεύθυνση το λόγο της και την πρακτική της. 
Δυστυχώς, επειδή ως σοσιαλιστικός χώρος στην Ελλάδα εννοείται ακριβώς αυτός, η στόχευση εκ μέρους της ΔΗΜΑΡ στην ανασυγκρότησή του με δική της ανάλογη προσαμογή, αποτελεί πράξη αυτοαναίρεσης των αρχών και της ύπαρξής της.

Τον σοσιαλιστικό λαϊκισμό που καλλιεργεί νοσταλγικές αυταπάτες μπορεί να συνεχίσει να τον διαχειρίζεται μόνο του το ΠΑΣΟΚ. 
Από την ελληνική πολιτική σκηνή απουσιάζει μια σοβαρή σοσιαλδημοκρατική κεντροαριστερά με δυτικές και όχι τριτοκοσμικότροπες προδιαγραφές, που θα συμβάλει χωρίς συμβιβασμούς, αμφιταλαντεύσεις και κουτοπονηριές στον αναγκαίο εκσυγχρονισμό της χώρας. 
 Αυτό το χώρο καλείται να δημιουργήσει και να καλύψει η ΔΗΜΑΡ και με αυτό το πνεύμα να διαμορφώσει τις συμμαχίες της. Η δραματική και αδιέξοδη κατάσταση, η απαξίωση προσώπων και φορέων του παλαιού πολιτικού σκηνικού και το υψηλό ποσοστό αναποφάσιστων και αποχής φαίνεται να ευνοούν ένα τέτοιο εγχείρημα. Αντιθέτως, οι ανοιχτές πόρτες στην αγκυλωμένη αριστερά και το σοσιαλιστικό λαϊκισμό, εγγράφουν και τη ΔΗΜΑΡ στο παλαιό και φθαρμένο σκηνικό. 
Και εάν υποτεθεί ότι η εκλογική επιβίωση το επιβάλλει, να μην ξεχνάμε πως όποιος επιλέγει την επιβίωση χάνει τη ζωή, την πολιτική ζωή στην προκειμένη περίπτωση.


*Πολιτική Επιθεώρηση12/9/11 - O Γεράσιμος Γεωργάτος είναι μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Δημοκρατικής Αριστεράς 

Τετάρτη 13 Ιουλίου 2011

Οίκοι Αξιολόγησης εναντίον Ευρώπης: Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, λειτουργούν θετικά προς τη συνολική λύση

Ο τίτλος είναι συμπίλημα δυο "τίτλων". Το πρώτο μέρος του είναι ο πραγματικός τίτλος κειμένου του Γεράσιμου Γεωργάτου και το δεύτερο μέρος αντλήθηκε από φράση του Γιώργου Προκοπάκη σε σχετικό σχολιασμό στο fb, θεωρώντας την ως τον αρμόζοντα (δημοσιογραφική αδεία) τίτλο στα σχόλιά του (mea culpa). Ενδιαφέρουσα συζήτηση που περιγράφει χωρίς προκαταλήψεις το τι ακριβώς συμβαίνει αυτές τις μέρες και γιατί επιταχύνεται η ευρωπαϊκή λύση με απανωτές συσκέψεις των ισχυρών της ΕΕ. (ΑΣ)

Οίκοι Αξιολόγησης εναντίον Ευρώπης


του Γεράσιμου Γεωργάτου*

Σε μια πρωτοφανή επίδειξη δύναμης, στις 5 Ιουλίου 2011, η Moody`s υποβίβασε τα πορτογαλικά ομόλογα στην κατηγορία «σκουπίδια»ισχυριζόμενη πως «η Πορτογαλία δεν θα μπορέσει να εξασφαλίσει χρηματοδότηση με βιώσιμα επιτόκια, το δεύτερο τρίμηνο του 2013, όταν θα ξαναβγεί στις αγορές». (Le Quotidien, 5/7/11). Άμεση συνέπεια, η άνοδος του κόστους ασφάλισης των τίτλων (CDS) και των επιτοκίων της ευρωπαϊκής περιφέρειας και απώλειες του ευρώ έναντι του δολαρίου. (Capital.gr, 6/7/11). Έχει προηγηθεί, στις 13 Ιουνίου 2011, η Standard & Poor`s (S&P), τοποθετώντας την Ελλάδα στο κατώτατο σημείο της βαθμολογικής κλίμακας, τη στιγμή μάλιστα που οι υπουργοί οικονομικών της ευρωζώνης συζητούσαν στις Βρυξέλλες ένα σχέδιο διάσωσής της. Επιπλέον, οι οίκοι αξιολόγησης έσπευσαν να δηλώσουν πως ακόμα και η εθελοντική συμμετοχή ιδιωτών στη διαχείριση του ελληνικού χρέους, θα θεωρηθεί εκ μέρους τους «πιστωτικό γεγονός» που θα επιβαρύνει τη θέση της χώρας, με αλυσιδωτές συνέπειες στο σύνολο της ευρωζώνης. Προεξοφλείται μάλιστα ότι, με πιθανότητες τρεις στις τέσσερις, η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει μέσα στη επόμενη πενταετία. (The Independent, 30/6/11). Μόλις την προηγούμενη Παρασκευή, 8/7, στο στόχαστρο των οίκων μπήκε η Ιταλία, η τρίτη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία, με εκτόξευση του επιτοκίου δανεισμού της, προκαλώντας συναγερμό στην ευρωζώνη. (Ημερησία, 11/7/11). Και όλα αυτά, μετά από διαδοχικά μέτρα και προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής, με στόχους που έχουν τεθεί, τουλάχιστον για την Ελλάδα και την Πορτογαλία, από την τρόικα, Ε.Ε-ΕΚΤ-ΔΝΤ. Γιατί;

Γιατί οι τρεις γνωστοί ιδιωτικοί οίκοι - οι δύο αμερικάνικοι, Moody`s και S&P, και η μικρότερη Fitch όπου συμμετέχουν και γαλλικά και αγγλικά κεφάλαια, με έδρα όμως τη Νέα Υόρκη - επηρεάζουν και κατευθύνουν με τις εκθέσεις αξιολόγησης τις τοποθετήσεις των θεσμικών κυρίως επενδυτών σε συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά παράγωγα, σε μια παγκόσμια αγορά παραγωγής χρήματος από χρήμα (casino capitalism), όπου διακινούνται ιλιγγιώδη ποσά, 12πλάσια του παγκόσμιου ΑΕΠ. Οι επενδυτικές αποφάσεις δεν μπορεί παρά να κατευθύνονται σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα με θετική αξιολόγηση, που έχουν δηλαδή «την εμπιστοσύνη των αγορών». Η αξιοπιστία, με βάση την πρόβλεψη και τη διαχείριση του ρίσκου, συμβαδίζει με τα κέρδη.

Η αξιοπιστία των τριών οίκων δέχτηκε εξαιρετικά σοβαρό πλήγμα από την αποτυχία τους να προβλέψουν την κρίση των αμερικάνικων ενυπόθηκων δανείων και την κατάρρευση της Lehman Brothers, το 2008, την οποία αξιολογούσαν θετικά μέχρι τις παραμονές του ξεσπάσματος της κρίσης. Γι` αυτό η Ευρώπη και πρώτα οι πιο αδύναμες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, αποτελούν αυτή τη στιγμή το πεδίο βολής των οίκων αξιολόγησης προκειμένου να ανακτήσουν την κλονισμένη αξιοπιστία τους. Σε περίπτωση που η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία κατορθώσουν να διαχειριστούν βιώσιμα και να αποπληρώσουν το χρέος τους, το κύρος τους και η αξιοπιστία τους θα έχει καταρρακωθεί. Αν οι χώρες πτωχεύσουν, θα έχουν καταρρακωθεί οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, η ευρωζώνη και το πολιτικό της προσωπικό, προς θρίαμβο των οίκων αξιολόγησης. Γι` αυτό η αντιπαράθεση είναι αμείλικτη.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι πλειοψηφούσες σήμερα στην Ευρώπη συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις υιοθετούν, με τεράστια βεβαίως καθυστέρηση και διστακτικά, προτάσεις που έχει διατυπώσει πρώτη η αριστερά, όπως το ευρωομόλογο, την αναγκαιότητα και αναπτυξιακών επενδύσεων εκτός της δημοσιονομικής προσαρμογής και τώρα τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οίκου αξιολόγησης, μέτρο σε σωστή κατεύθυνση αλλά από μόνο του απολύτως ανεπαρκές. Γιατί το πρόβλημα δεν λύνεται απλώς με τη δημιουργία και άλλων οίκων, ώστε να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός υπέρ του καταναλωτή - των κρατών στην προκειμένη περίπτωση - και να σπάσει το ολιγοπώλιο των τριών, όπως δήλωσαν οι Μπαρόζο, Σόιμπλε, Τρισέ και άλλοι, σαν να πρόκειται για τις ακτοπλοϊκές γραμμές του νοτίου Aιγαίου. Οι τρεις οίκοι δεν είναι έτσι κι αλλιώς μόνοι τους στον κόσμο. Και οι Κινέζοι έχουν δημιουργήσει τον δικό τους, επονομαζόμενο Dagong Global Rating Agency, ο οποίος σημειωτέον έχει υποβαθμίσει, εντός του 2011, δύο φορές τις ΗΠΑ και την Αγγλία και μία τη Γαλλία, χωρίς όμως καμιά συνέπεια για το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, παρά την αυξανόμενη οικονομική και πολιτική ισχύ της Κίνας.
Συνεπώς, η αντιμετώπιση της κρίσης δεν είναι απλά ζήτημα ορθής οικονομικής διαχείρισης και δημοσιονομικού εξορθολογισμού. Αυτό είναι καίριο ειδικά για την πελατειακή και διαπλεκόμενη Ελλάδα. Γενικότερα όμως είναι ζήτημα βαθύτατα πολιτικό και αφορά το κεντρικό ερώτημα, ποιος κατέχει την εξουσία και υπέρ ποιων την ασκεί: τα κράτη με τις εκλεγμένες κυβερνήσεις και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί ή οι ιδιωτικοί οίκοι αξιολόγησης και οι παγκοσμιοποιημένες αγορές; Αν τα ευρωπαϊκά κράτη θέλουν να αποφύγουν την ολοκληρωτική υποταγή τους στους οίκους αξιολόγησης και τις αγορές και τη συνεπαγόμενη συρρίκνωση ή και τη διάλυση της ευρωζώνης, η άμεση προώθηση της ενοποιητικής διαδικασίας μοιάζει μονόδρομος, ώστε να γίνουν πραγματικότητα η φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, η αξιολόγηση και το πλαίσιο λειτουργίας των οίκων αξιολόγησης, ο ενισχυμένος και αναδιανεμητικός ευρωπαϊκός προϋπολογισμός ή ένα ευρωπαϊκό σχέδιο Μάρσαλ, όπως προτείνει ο ιστορικός Μαρκ Μαζάουερ (The Guardian, 6/7/11). Αυτό όμως προϋποθέτει αλλαγή συσχετισμών σε εθνικό και συνολικό ευρωπαϊκό επίπεδο και σύγκλιση των δυνάμεων της αριστεράς με τη σοσιαλδημοκρατία σε μια κοινή συμφωνημένη προγραμματική μεταρρυθμιστική ατζέντα. Γιατί το πολιτικό προσωπικό των 22 συντηρητικών, από τις 27 ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, είναι δυστυχώς κληρονόμοι της παράδοσης της Μάργκαρετ Θάτσερ και όχι του Βίλυ Μπραντ ή του Ζακ Ντελόρ. Οι επερχόμενες εκλογές στη Γαλλία και τη Γερμανία, όπως και οι ευρωεκλογές, το 2014, θα είναι καθοριστικές.

*Μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Δημοκρατικής Αριστεράς


 Σχόλια

 του Γιώργου Προκοπάκη*

Αν δούμε την πραγματικότητα ψυχρά, θα παρατηρήσουμε ότι οι "επιθέσεις" των ισχυρών της Ευρώπης ενατίον των οίκων, έρχονται κάθε φορά που προσπαθούν (οι ισχυροί) να παραβιάσουν κανόνες διακυβέρνησης και διαφάνειας και οι οίκοι δεν "τους αφήνουν να κάνουν τη δουλειά τους". Παράδειγμα, η απόρριψη του γαλλικού σχεδίου. Όσον αφορά δε τις ραγδαίες υποτιμήσεις χωρών στο πρόγραμμα (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία), αυτές οφείλονται στο σχεδιασμό των προγραμμάτων και είναι φυσιολογικές. Όσο τα προγράμματα (Μνημόνια) βασίζονται στο τσοντάρισμα των αγορών, κάθε στραβή στην εκτέλεσή τους στην πράξη τα ακυρώνει (π.χ., Ελλάδα με 57 δισ διαθέσιμα από το Μνημόνιο 1, χρειάζεται Μνημόνιο 2 ύψους 110-120 δισ), άρα η υποβάθμιση είναι υποχρεωτική. Δηλαδή, οι οίκοι λένε "όχι διπλά στάνταρντ", "όχι διπλά βιβλία". "όχι μεσοβέζικα". Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, λειτουργούν θετικά προς τη συνολική λύση. Η Ελλάδα, ειδικά για τις τοποθετήσεις Moody's & Fitch σχετικά με το γαλλικό σχέδιο, πρέπει να τους στήσει εικόνισμα. Έχω την αίσθηση ότι, αν μπει στην (πολύ καλή) ανάλυση του ΓΓ και η "κανονιστική" οπτική, απαραίτητη για την αποκατάσταση governance, θα καθαρίσει η εικόνα σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτική και θα ξέρει κανείς πού χτυπάει κάθε φορά.

Ο λόγος που πρέπει να γίνεται κουβέντα είναι για να υπάρχει όσο το δυνατόν καθαρότερη εικόνα. Πριν λίγο ο Μπένι δήλωσε "η Ελλάδα πρόσχημα για την επίθεση στο ευρώ". Τι γίνεται όμως αν "η επίθεση στο ευρώ είναι πρόσχημα για να μην κάνουμε τίποτε"? Δηλαδή, αν η "επίθεση" στην Ιταλία είναι τζόγος ή όχι, έχει τεράστια διαφορά. Σε τελευταία ανάλυση, με ποιές εκτιμήσεις των οίκων δεν συμφωνούμε και γιατί? Προσωπικά πιστεύω ότι σε όλη τη διάρκεια της ευρωπαϊκής κρίσης όχι μόνον ήταν fair αλλά λειτούργησαν ως οιονεί Ανεξάρτητη Αρχή τήρησης θεσμών και καταλύτες προς την εξεύρεση λύσης. Αν χρειασθεί, το συζητάμε εν εκτάσει.

Το πρόβλημα ξεκινάει από τον σχεδιασμό των Μνημονίων. Βασίζονται στο τσοντάρισμα της αγοράς, οπότε από τη στιγμή που φαίνεται ότι δεν θα επιτευχθεί η έξοδος στις αγορές όπως σχεδιάστηκε, το δεύτερο πακέτο είναι σίγουρο. Η ευρωπαϊκή στάση έναντι της Ελλάδας με τους ιδιώτες, αυξάνει το ρίσκο των πιστωτών, οπότε η επανάληψη της διαδικασίας κάνει την υποβάθμιση μονόδρομο. Η έκθεση του ΔΝΤ για την Ιρλανδία, ενώ βλέπει εξαιρετική απόδοση σε όλους τους δείκτες πλην ανεργίας, αναφέρει ρητά ότι δεν θα μπορέσουν να βγουν στις αγορές το 2013, όπως προγραμματιζόταν. Πράγμα που σημαίνει ότι εάν η ΕΕ θέλει να τα έχει καλά με τις αξιολογήσεις (ο EFSF σήκωσε λεφτά ειδικά για την Ιρλανία - εξ αυτού τα υψηλά επιτόκια, αντίθετα με την Ελλάδα που έχει διακρατικά δάνεια) μάλλον πρέπει είτε (α) να σχεδιάζει μακρύτερα προγράμματα διάσωσης, είτε (β) να χαλαρώνει την απαίτηση εξόδου στις αγορές στο πλαίσιο του προγράμματος (άρα πιο πολλά "σίγουρα" λεφτά). Αυτό εννούσα όταν έλεγα ότι μπορεί κανείς να δει στόχο για ευρωπαϊκή παρέμβαση. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να εγγυηθεί το χρέος για μια περίοδο (π.χ., ένα ή δύο χρόνια μετά το πέρας του προγράμματος διάσωσης). Θέλεις λύσεις που να μπορεί να ληφθούν στον χυλό (όσον αφορά το decision making) της Ευρώπης. Άρα πρέπει να δεις τι χρειάζεται να λύσεις - και οι οίκοι όσο μπήξε-δείξε κι αν είναι, βοηθάνε. Περισσότερο από τις πολιτικές της ΕΕ που λένε "θέλω φτηνή λύση, ας στραβώσουμε όποιον κανόνα βρούμε μπροστά μας".

Χωρίς αγορές και δάνεια δεν υπάρχει ζωή στον πλανήτη γη; Δεν υπάρχει τρόπος να ζούμε μ αυτά που παράγουμε; (ερώτηση στον ΓΠ)

Προφανώς γίνεται και μακάρι! Πλην όμως (α) πρέπει να το πάρεις απόφαση ως κοινωνία, (β) πρέπει να φροντίσεις να μεταβείς ομαλά στην κατάσταση αυτή, (γ) κάτι πρέπει να κάνεις με τις παλιές αμαρτίες. Αυτό ακριβώς γίνεται τώρα, μόνο που (α) δεν το έχουμε πάρει απόφαση ως κοινωνία και σπρωχνόμαστε προς τα εκεί, (β) δεν το κάνουμε ομαλά (μεσοπρόθεσμο, μη μεταρρύθμιση, πελατειακό κράτος, κλπ), (γ) είμαστε υποχρεωμένοι να ρυθμίσουμε τις παλιές αμαρτίες σε συγκεκριμένο πλαίσιο.

*από σχόλια στο fb, σε συζήτηση με αφορμή το παραπάνω άρθρο του ΓΓ

Σάββατο 16 Απριλίου 2011

Η Αριστερά και οι ιαχές κατά του μνημονίου

πατριώτες αντιμνημονιακοί ετοιμάζονται για στάση πληρωμών


του Γεράσιμου Γεωργάτου*

Μόνο ως εθισμός της ριζοσπαστικής αριστεράς στον ανέξοδο επαναστατικό λαϊκισμό μπορούν να εκληφθούν οι απόψεις περί "επιθετικής αναδιάρθρωσης του χρέους" (Τσίπρας) ή περί "αναστολής πληρωμής του και διαγραφής του" (Λαφαζάνης), που καταλήγουν στον ίδιο παρονομαστή. 
Τροφοδοτούν, μαζί με τον γερμανό υπουργό οικονομικών Βόλφαγκ Σόιμπλε, τους συντηρητικούς ευρωπαϊκούς πολιτικούς κύκλους και τους κερδοσκόπους των αγορών, τη φιλολογία περί αναδιάρθρωσης ή ενδεχόμενης πτώχευσης που εκτόξευσε και πάλι στα ύψη τα σπρέντς των ελληνικών ομολόγων (Ελευθεροτυπία, 14-4-11).

Όποιος επιμένει να χαϊδεύει τα αυτιά του αριστερού κοινού, εθίζοντάς το και αυτό στο λαϊκισμό, προτείνει μέτωπα με δυνάμεις της εξωκοινοβουλευτικής και κοινοβουλευτικής αριστεράς, της ριζοσπαστικής οικολογίας, με ομάδες και πολιτικά πρόσωπα από το χώρο του ΠΑΣΟΚ (εδώ προφανώς περιλαμβάνεται και το νεότευκτο "Άρμα Πολιτών" του Δημαρά και περιπτώσεις όπως του Μητρόπουλου), με στόχο την ανατροπή του Μνημονίου και της κυβέρνησης (Αυγή, 14-4-11). 
Καλλιεργεί δηλαδή την ψευδαίσθηση ότι μπορεί η Ελλάδα να επανέλθει στην πρότερη κατάσταση της ασύδοτης δημόσιας και ιδιωτικής σπατάλης και προτείνει να οδηγηθεί "επαναστατικά" η χώρα σε πτώχευση και οι πολίτες σε εξαθλίωση, με τον αποκλεισμό της από κάθε μηχανισμό και δυνατότητα δανεισμού.

Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2011

Η Ευρώπη δέσμια εθνικών εκλογικοπολιτικών στοχεύσεων

η εκλογική συντριβή στο Αμβούργο πόνεσε πολύ...


του Γεράσιμου Γεωργάτου*

Ενώ στον αραβικό κόσμο επικρατεί μια πρωτόγνωρη άνοιξη με ζωντανή την ελπίδα ότι θα ακολουθήσει και το καλοκαίρι, στην Ευρώπη μετά από ένα παρατεταμένο φθινόπωρο είναι εμφανής η πιθανότητα επερχόμενου βαρύ χειμώνα.
Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 4/2/11, η Γερμανία, συνεπικουρούμενη από τη Γαλλία, παρουσίασε ένα σχέδιο αποτελεσματικότερου οικονομικού συντονισμού για την αντιμετώπιση της κρίσης, με τη φιλόδοξη ονομασία «Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας» (Σ.Α), όπου προβλέπονται: η αποσύνδεση των μισθών από τον πληθωρισμό και η σύνδεσή τους με την παραγωγικότητα, η προς τα άνω εναρμόνιση της ηλικίας συνταξιοδότησης, η κοινή φορολογία για τις επιχειρήσεις, η κοινή στρατηγική διάσωσης των τραπεζών, η νομοθετική έως συνταγματική ρύθμιση του επιτρεπτού ορίου για το έλλειμμα και το χρέος.

Όμως, αρκεί αυτή η δέσμη μέτρων για να εξέλθει και να ανακάμψει η Ευρώπη από την κρίση;

Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2010

ΝΑ ΣΩΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ!

του Γεράσιμου Γεωργάτου* 

Όλες σχεδόν τις κρίσεις του καπιταλισμού η αριστερά έσπευδε και τις χαρακτήριζε δομικές και συστημικές, υποδηλώνοντας έτσι ότι διαμορφώθηκαν οι αντικειμενικές συνθήκες για την ανατροπή του, με την ανάλογη ωρίμανση και του υποκειμενικού παράγοντα. Το ίδιο κάνει και σήμερα, ευθέως το ΚΚΕ και εμμέσως άλλες δυνάμεις της αριστεράς εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ. Όμως ο 20ός αιώνας έδειξε ότι η διά της βίας ανατροπή του καπιταλισμού και η επιβολή του σοσιαλισμού, όπου επιχειρήθηκε, κατέληξε στον σοβιετικού τύπου ολοκληρωτισμό. Μάλιστα, οι μεγαλύτεροι αντικομμουνιστές είναι όσοι επιμένουν στην υποστήριξη του Σταλινισμού, της μεγαλύτερης στρέβλωσης και συκοφαντίας του μαρξικού απελευθερωτικού οράματος.

Μια σύγχρονη αριστερά – και η Δημοκρατική Αριστερά, αφού αυτοπροσδιορίζεται ως τέτοια – αν όντως θέλει να σηματοδοτήσει μια τομή με το πρόσφατο και το απώτερο παρελθόν, οφείλει να τοποθετηθεί ευθαρσώς απέναντί του και να συνάγει τα ανάλογα συμπεράσματα, για μια πολιτική αρχών που θα συγκροτούν την ταυτότητά της και θα ορίζουν το πλαίσιο από όπου θα απορρέουν και οι τοποθετήσεις της στην τρέχουσα συγκυρία.

Συνεπώς, ο σοσιαλισμός με δημοκρατία και ελευθερία στον οποίο αναφέρεται, δεν είχε, ούτε θα μπορούσε να έχει καμιά σχέση με εκείνα τα καθεστώτα. Αντιθέτως, επιχειρήθηκε με τη μεταρρυθμιστική στρατηγική σε χώρες του αναπτυγμένου καπιταλισμού, όπως εκφράστηκε με τον Ούλοφ Πάλμε στη Σουηδία, τον Μπρούνο Κράισκι στην Αυστρία, τον Βίλι Μπράντ στη Γερμανία, κλπ. Πρόκειται για τη μεταπολεμικά συνδεδεμένη με το όνομα της σοσιαλδημοκρατίας «χρυσή τριακονταετία» (1945 – 1975), όπου υπό το κυρίαρχο κεϋνσιανό μοντέλο στήριξης της ζήτησης, δηλαδή των δυνάμεων της εργασίας «… οι αξίες της αλληλεγγύης και της ισότητας μπορούσαν να ικανοποιηθούν εντός καπιταλισμού με το κοινωνικό κράτος και την κρατική εγγύηση της πλήρους απασχόλησης.» (Ε. Τσακαλώτος, Αυγή, 10/12/2010).

Η πετρελαϊκή κρίση του 1973, η εγκατάλειψη του κανόνα του χρυσού και των συμφωνιών του Bretton Woods, ο στασιμοπληθωρισμός και η ανερχόμενη ανεργία, σημαδεύουν το πέρασμα από το κεϋνσιανό στην κυριαρχία του νεοφιλελεύθερου μοντέλου στήριξης της προσφοράς, δηλαδή των δυνάμεων του κεφαλαίου. Η δε σοσιαλδημοκρατία, τη δεκαετία του 80, μετατοπίζεται και υιοθετεί τη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία, με χαρακτηριστικότερες τις περιπτώσεις Μπλερ στη Βρετανία και Σρέντερ στη Γερμανία, για να ακολουθήσουν βαθμιαία και τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, ενώ το καθ` ημάς ΠΑΣΟΚ προώθησε ταυτόχρονα ένα ανορθολογικό μείγμα προνοιακών πολιτικών και πελατειακών δικτύων εξαιτίας των οποίων καθίσταται πολλαπλά δύσκολη η υπεράσπιση των δημοσίων αγαθών και υπηρεσιών στη χώρα μας. Η δε σημερινή κυβέρνηση αποπειράται καθυστερημένα, σε συνθήκες κρίσης και δια της εξωτερικής επιβολής του Μνημονίου, το εξορθολογιστικό σοκ που έπρεπε να είχε πραγματοποιηθεί στη φάση της ανάπτυξης και όχι της ύφεσης, κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας. Γι` αυτό θα αποτύχει.

Όμως η μετατόπιση της σοσιαλδημοκρατίας ούτε συνολική και οριστική μπορεί να θεωρείται και κυρίως δεν ακυρώνει την πολύτιμη κληρονομιά του κοινωνικού κράτους. Αυτή την κληρονομιά πρέπει να μετουσιώσει στις σημερινές συνθήκες μια σύγχρονη αριστερά που έχει αφήσει οριστικά πίσω της το ναυάγιο του υπαρκτού και των παραφυάδων του.

Σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης, διεθνών τεχνολογικών δικτύων, ανοιχτών κεφαλαιαγορών και αυξημένης διασύνδεσης των οικονομιών, είναι φυσικά αδιανόητη η επιστροφή στον εθνικό κεϋνσιανισμό και στο εθνικό κράτος πρόνοιας. Μια τέτοια απόπειρα θα αποτελούσε αναχρονιστική χαοτική οπισθοδρόμηση με καταστροφικές συνέπειες. Ας το σκεφτούν διπλά όσοι προτείνουν έξοδο από την Ε.Ε και επιστροφή στη δραχμή.

Όμως με αφορμή τη σημερινή πολύπλευρη διεθνή κρίση του νεοφιλελεύθερου μοντέλου, την αυξανόμενη συνειδητοποίηση ότι η απάντηση στην απορρύθμιση και τη χρηματοπιστωτική κυριαρχία είναι οι πολιτικές πρωτοβουλίες για επιβολή διεθνών κανόνων και ρυθμιστικών πλαισίων, μια σύγχρονη αριστερά μπορεί να θέσει ως εφικτό οραματικό στόχο έναν ευρωπαϊκό πράσινο κεϋνσιανισμό, ένα καθολικό κοινωνικό μοντέλο σε ευρωπαϊκή κλίμακα, με προώθηση της οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης, δίνοντας έτσι πιο συγκεκριμένο περιεχόμενο στον αριστερό ευρωπαϊσμό και την οικολογική εγρήγορση που επικαλείται. Έτσι αξιοποιεί τις καλύτερες παραδόσεις της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, καλύπτει το κενό που αυτή έχει αφήσει πίσω της και ταυτόχρονα της ασκεί πίεση για αλλαγή τροχιάς με προοπτική τις προγραμματικές συγκλίσεις.

Ένα τέτοιο προγραμματικό πλαίσιο μπορεί να κερδίσει τις συνειδήσεις των ευρωπαίων και των ελλήνων πολιτών, καθώς στον αναπτυγμένο καπιταλισμό οι προλετάριοι-εργαζόμενοι έχουν να χάσουν πολύ περισσότερα πράγματα από τις αλυσίδες τους και γι` αυτό, παρά τα δικαιολογημένα ξεσπάσματα εξαιτίας της κρίσης, θα επιλέξουν τη στρατηγική των μεταρρυθμίσεων από τη ρητορική της ανατροπής.

Καθήκον συνεπώς μιας σύγχρονης αριστεράς είναι να διασώσει τον καπιταλισμό μεταρρυθμίζοντάς τον υπέρ των πολιτών, για να συνεχίσει να υπάρχει και η προοπτική του σοσιαλισμού με δημοκρατία και ελευθερία.

Εξάλλου, ο καπιταλισμός δεν είναι παντού ο ίδιος. Αν, σύμφωνα με τον Σλαβόι Ζίζεκ (Καθημερινή, 12/10/2010), «αυτή τη στιγμή έχουμε τρία διαθέσιμα μοντέλα, που διεκδικούν την ηγεμονία: το φιλελεύθερο-αγγλοσαξονικό, το ασιατικό-αυταρχικό και το λατινοαμερικανικό-λαϊκιστικό», τότε εμείς ας επιλέξουμε ένα τέταρτο: το ευρωπαϊκό-κοινωνικό.



*Μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Δημοκρατικής Αριστεράς

Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2009

Oι δογματικές εμμονές δεν ταιριάζουν στην αριστερά


Του Γεράσιμου Γεωργάτου*

"Η Αριστερά στη χώρα μας αντί για την αποδυνάμωση θα έπρεπε να αποβλέπει στην ενίσχυση και την εμβάθυνση αυτής της κατεύθυνσης ακολουθώντας το «γερμανικό δρόμο». Εκεί, όπου η συγκυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών – Σοσιαλδημοκρατών αποτελεί πραγματικότητα, το κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) με τους Γκρέγκορ Γκίζι και Όσκαρ Λαφοντέν, με σοβαρό προγραμματικό λόγο, χωρίς να αρνείται τις συνεργασίες, αναλαμβάνοντας κυβερνητικές ευθύνες σε περιφερειακό επίπεδο, συγκυβερνώντας με τους σοσιαλδημοκράτες στο Βερολίνο, κατόρθωσε να ενισχύσει τα ποσοστά του και να δημιουργήσει δυναμική διεμβολισμού του μεγάλου δικομματικού κυβερνητικού συνασπισμού, θεωρούμενο πλέον ως πιθανός κυβερνητικός εταίρος των σοσιαλδημοκρατών, μετά τις επικείμενες γερμανικές εθνικές εκλογές της 27ης Σεπτεμβρίου. Το ερώτημα που προκύπτει για την καθ` ημάς Αριστερά είναι καίριο: Μια τέτοια εξέλιξη αποτελεί «κεντροαριστερό σενάριο» ή «μετατόπιση του άξονα της πολιτικής ζωής της χώρας προς τ` αριστερά»;"


Αμέσως μετά τη συνέντευξη του προέδρου του ΣΥΝ, Αλ. Τσίπρα, στη ΔΕΘ, η Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ έσπευσε να εκδώσει ανακοίνωση με την οποία φρόντιζε να τονίσει και να υπενθυμίσει την ειλημμένη από μέρους της απόφαση αποκλεισμού οποιασδήποτε ανοχής και στήριξης, πολλώ δε μάλλον συμμετοχής, σε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Προφανώς, η αναφορά του προέδρου του ΣΥΝ περί απουσίας προγραμματικών συγκλίσεων που αποκλείουν την επί του παρόντος συνεργασία δεν αποτέλεσε επαρκή όρκο πίστης στον ες αεί αποκλεισμό της, σύμφωνα με τα δόγματα περί σοσιαλφιλελευθερισμού, ταύτισης με δυνατότητα συγκυβέρνησης ΠΑΣΟΚ – ΝΔ, ανατρεπτικού αντισυστημισμού και μολυσματικού κυβερνητισμού. Η αυτοπροσδιοριζόμενη, σε αντίθεση με το ΚΚΕ, ως δημοκρατική αριστερά αποδέχτηκε ασχολίαστα την υποτιμητική διορθωτική παρέμβαση ενός μη εκλεγμένου αλλά διορισμένου και χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση οργάνου, της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, απέναντι στον εκλεγμένο πρόεδρο του ΣΥΝ και το δικαίωμα σχετικής αυτονομίας της μεγαλύτερης όπως και κάθε συνιστώσας του ΣΥΡΙΖΑ.

Αμέσως δε μετά την ομιλία και τη συνέντευξη στη ΔΕΘ του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Γ. Παπανδρέου, στελέχη και υποψήφιοι του ΣΥΝ έσπευσαν να επιβεβαιώσουν τα κανονιστικά δόγματα του ΣΥΡΙΖΑ εξαιρουμένων ευτυχώς των περισσοτέρων αν και όχι όλων των στελεχών και των υποψηφίων της Ανανεωτικής Πτέρυγας.

Ακόμα και σε προεκλογική περίοδο, όπου φυσιολογικά βάλουν όλοι εναντίων όλων για την προσέλκυση ψήφων, τέτοιου είδους κάθετες, χονδροειδείς και μαξιμαλιστικές τοποθετήσεις απομακρύνουν σημαντικό τμήμα ψηφοφόρων και θέτουν την Αριστερά στο περιθώριο των πολιτικών εξελίξεων, τη στιγμή μάλιστα που οι εκτιμήσεις της πλειονότητας των πολιτών και πολλών αναλυτών συμπίπτουν στο γεγονός ότι το προγραμματικό πλαίσιο του ΠΑΣΟΚ, έστω και ατελώς και με τις δυσκολίες εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, κινείται σε κεϋνσιανή και όχι σε νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση.

Η Αριστερά στη χώρα μας αντί για την αποδυνάμωση θα έπρεπε να αποβλέπει στην ενίσχυση και την εμβάθυνση αυτής της κατεύθυνσης ακολουθώντας το «γερμανικό δρόμο». Εκεί, όπου η συγκυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών – Σοσιαλδημοκρατών αποτελεί πραγματικότητα, το κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) με τους Γκρέγκορ Γκίζι και Όσκαρ Λαφοντέν, με σοβαρό προγραμματικό λόγο, χωρίς να αρνείται τις συνεργασίες, αναλαμβάνοντας κυβερνητικές ευθύνες σε περιφερειακό επίπεδο, συγκυβερνώντας με τους σοσιαλδημοκράτες στο Βερολίνο, κατόρθωσε να ενισχύσει τα ποσοστά του και να δημιουργήσει δυναμική διεμβολισμού του μεγάλου δικομματικού κυβερνητικού συνασπισμού, θεωρούμενο πλέον ως πιθανός κυβερνητικός εταίρος των σοσιαλδημοκρατών, μετά τις επικείμενες γερμανικές εθνικές εκλογές της 27ης Σεπτεμβρίου. Το ερώτημα που προκύπτει για την καθ` ημάς Αριστερά είναι καίριο: Μια τέτοια εξέλιξη αποτελεί «κεντροαριστερό σενάριο» ή «μετατόπιση του άξονα της πολιτικής ζωής της χώρας προς τ` αριστερά»;

Για όσους υποφέρουν από δογματικές εμμονές η απάντηση είναι ες αεί δεδομένη. Για όσους όμως πιστεύουν πραγματικά στο δημοκρατικό δρόμο και στο σοσιαλισμό με ελευθερία και δημοκρατία και κατά συνέπεια θεωρούν ότι οι δογματικές εμμονές δεν ταιριάζουν στην Αριστερά, μπορούν στηρίζοντας το εκλογικό σχήμα του ΣΥΡΙΖΑ να ενισχύσουν τους υποψήφιους με τις ανάλογες απόψεις. Για να μη μετατραπεί η δικομματική συγκυβέρνηση σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία προς χάρη μιας κοντόθωρης δικαίωσης και κυρίως για να μη συνθλιβεί το εγχείρημα της ανανέωσης της αριστεράς και της προοπτικής του τόπου στις συμπληγάδες του δογματισμού και του τακτικισμού.

*15/9/09 ananeotiki.gr

Τρίτη 19 Μαΐου 2009

Νεοφιλελευθερισμός και νεοδογματισμός

Γεράσιμος Γεωργάτος, Κυριακάτικη Αυγή, 17/05/2009


Θεμελιώδες χαρακτηριστικό όλων των εκδοχών του δογματισμού και του φονταμενταλισμού, από τον Στάλιν μέχρι τον Μπους και τους Ταλιμπάν,
αποτελεί ο μανιχαϊκός, διχοτομικός και απλουστευτικός τρόπος πρόσληψης της πραγματικότητας: άσπροι = καλοί / μαύροι = κακοί, όπως στις ταινίες της σειράς "Ο πόλεμος των άστρων" του Τζορτζ Λούκας.
Το "καλό" και το "κακό", ο "παράδεισος" και η "κόλαση" δεν είναι δυνατό να συνυπάρχουν και να συμπλέκονται σε μια αέναη διαλεκτική αντιθετική συνύπαρξη, με περιοδική και συγκυριακή επικράτηση του ενός επί του άλλου εντός μιας συστημικής ολότητας.
Αντίθετα, τα πάντα κατηγοριοποιούνται απολύτως αντιπαραθετικά με όρους μεταφυσικής καθαρότητας, μέχρι τελικής επικράτησης του ενός επί του άλλου, σε ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος.

Κατά συνέπεια και επί μακρόν, για μεγάλο μέρος της Αριστεράς, ΗΠΑ, ΕΟΚ και ΝΑΤΟ εκπροσωπούσαν το απόλυτο κακό, ενώ ΕΣΣΔ, ΚΟΜΕΚΟΝ και Σύμφωνο της Βαρσοβίας το απόλυτο καλό, κατ’ αντιστοιχία με ένα διπολικό κόσμο που κατέρρευσε το 1989.
Για τους μαρξίζοντες ωστόσο, η αλλαγή των συνειδήσεων έπεται του "είναι", της αλλαγής δηλαδή των υλικών όρων που την καθορίζουν, ενίοτε μάλιστα, λόγω της σχετικής αυτονομίας της, η συνειδησιακή μεταστροφή καθυστερεί απελπιστικά.

Έτσι, παρά την κατάρρευση του διπολισμού και την υπερπεντηκονταετή τουλάχιστον κριτική της δογματικής ορθοδοξίας από δημοκράτες αντιφρονούντες και από ρεύματα και διανοητές του πολιτικού φιλελευθερισμού και της δημοκρατικής Αριστεράς, ο παρωχημένος αρχαϊκός διχοτομισμός στην προσέγγιση της πραγματικότητας συνεχίζει να επιβιώνει, ως μεταμορφωμένος νεοδογματισμός, και στη μετά το 1989 εποχή.
Η κυριαρχία μάλιστα του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού και της δογματικής προσήλωσης της πλειοψηφίας των πολιτικών ελίτ στις αυτορρυθμιζόμενες αγορές, όχι μόνο προκάλεσε και συνεχίζει να προκαλεί δραματική επιδείνωση των υλικών και περιβαλλοντικών όρων ζωής, αλλά ενέτεινε και συνεχίζει να εντείνει την απαξία της κριτικής και διαλεκτικής σκέψης.
Η κατάσταση επιδεινώνεται, εκτός των άλλων, και από την αποδιάρθρωση των δημόσιων εκπαιδευτικών συστημάτων και τη συνολική πτώση του μορφωτικού επιπέδου, με τον νεοφιλελευθερισμό να αποτελεί έτσι θερμοκήπιο του νεοδογματισμού και του πνευματικού κομφορμισμού, που διευκολύνει και τη χειραγώγηση της κομματικής βάσης, όπως και ευρύτερα της κοινωνίας.

Κατά συνέπεια, και κατά το ΚΚΕ, υπάρχουν πέντε κόμματα αλλά αντιπαρατίθενται καθαρώς δύο μόνο πολιτικές, όπως κατά ορισμένους, εντός ΣΥΝ και ΣΥΡΙΖΑ, αντιπαρατίθενται καθαρώς οι δυνάμεις του "αστισμού" με τις δυνάμεις της Αριστεράς, οι "από τα πάνω" με τους "από τα κάτω" (με ποια διαχωριστική γραμμή;), η αντιπροσωπευτική με τη συμμετοχική δημοκρατία, οι θεσμοί με τα κινήματα, οι μεταρρυθμιστές με τους επαναστάτες, η ανανέωση με τον ριζοσπαστισμό, ο ρεαλισμός του εφικτού με την ουτοπία του ανέφικτου και της εξέγερσης, το σύστημα με το (ποιο;) αντισύστημα… και ουκ έστιν τέλος, με το δεύτερο σκέλος της διάζευξης να εκλαμβάνεται εξ ορισμού και να καθαγιάζεται άκριτα ως απολύτως "καλό" και προοδευτικό.

Το χειρότερο όλων όμως είναι ότι η δογματική και νεοδογματική σκέψη και νοοτροπία βρίσκεται πίσω και από τον 18ο αιώνα, όταν ο ντεϊστής Βολταίρος θεμελίωνε, μαζί με την ανεξιθρησκία, την ελευθερία του λόγου, της σκέψης και της έκφρασης, και συνακόλουθα την κουλτούρα της συνύπαρξης, του διαλόγου και της δυνατότητας προωθητικών συνθέσεων.
Είναι χαρακτηριστική η απέχθεια όλων των εκδοχών του δογματισμού προς την αντίθετη ή διαφορετική άποψη, απέχθεια που παλαιότερα έφτανε μέχρι και τη φυσική εξόντωση, ενώ σήμερα ευτυχώς περιορίζεται στον πολιτικό αποκλεισμό και το αίτημα για διαγραφή του κατασκευασμένου εσωκομματικού αντίπαλου, αναβιώνοντας μεταμορφωμένο τον δημοκρατικό συγκεντρωτισμό.
Ίσως γι’ αυτό καθίσταται και εξαιρετικά δύσκολο το εγχείρημα της ενότητας της πέραν της σοσιαλδημοκρατίας Αριστεράς, καθώς τόσες απόλυτες αλήθειες, με τα αντίστοιχα ιδιοκτησιακά σύνδρομα, είναι ομολογουμένως δύσκολο να συνυπάρξουν.

Για παράδειγμα, με την απλουστευτική μανιχαϊκή οπτική του, ο νεοδογματισμός υπερτιμά θεωρητικά τα κινήματα (παραδοσιακά-συνδικαλιστικά και νέα) έναντι των θεσμών, ενώ στην πράξη τα υποτιμά και τα ακυρώνει:
οι όποιες θεσμικές μεταρρυθμίσεις μπορεί να επιτευχθούν με τις αγωνιστικές κινητοποιήσεις τους θεωρείται ότι έχουν ελάχιστη αξία ως πραγματοποιούμενες στο πλαίσιο του συστήματος, ενώ η πραγματική αξία βρίσκεται στον διαρκή κινηματικό ακτιβισμό μέχρι την ολοκληρωτική ανατροπή, ονομαζόμενο άλλως και άλλοτε "επαναστατική γυμναστική".
Έτσι, επί της ουσίας, αποδυναμώνει και ακυρώνει το ενδιαφέρον για βελτίωση, στο εδώ και σήμερα, της ζωής των εργαζομένων, των ανέργων και της νεολαίας υπέρ των οποίων θέλει να μεροληπτεί.
Ευτυχώς τα κινήματα πόλης για τους ελεύθερους χώρους, τις κεραίες κλπ., καθώς και οι περιβαλλοντικές κινήσεις ανά την επικράτεια πραγματοποίησαν και πραγματοποιούν σημαντικές παρεμβάσεις, σημειώνοντας επιτυχίες που βελτιώνουν τα πράγματα και εντός συστήματος.

Ο νεοδογματισμός επαίρεται για την επαναστατική του καθαρότητα, αναφερόμενος διαρκώς στην ουτοπία, στην εξέγερση, στη συνολική υπέρβαση, στον ολικό μετασχηματισμό, που αντιπαρατίθενται κάθετα στον ρεαλισμό, στο εφικτό, στη μεταρρύθμιση, θεωρούμενα ως προσαρμογή.
Επί της ουσίας, περιφρονεί ως συντηρητικό ένα σημαντικό κομμάτι κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων που θα μπορούσε να συμβάλει αποφασιστικά στην αλλαγή των συσχετισμών, στη μετατόπιση του άξονα της πολιτικής ζωής προς τα αριστερά και στην πραγματική ανατροπή του δικομματικού σκηνικού.
Ακυρώνει, δηλαδή, οποιαδήποτε δυνατότητα αλλαγής και μετασχηματισμού.
Ίσως γι’ αυτό, παρά τις επικλήσεις και τις αναφορές, δεν συγκροτείται σοσιαλιστική συνιστώσα εντός ΣΥΡΙΖΑ.

Με την αποθέωση της άμεσης-συμμετοχικής-δημοψηφισματικής δημοκρατίας, ο νεοδογματισμός περιφρονεί την έμμεση-αντιπροσωπευτική και το κοινοβούλιο ως "αστικούς" θεσμούς και ενίοτε μάλιστα ως συγκαλυμμένη δικτατορία, χωρίς να αντιλαμβάνεται τον συχνά συντηρητικό και λαϊκιστικό χαρακτήρα της πρώτης, απομειώνοντας έτσι το πραγματικό ενδιαφέρον και τη δυνατότητα διεύρυνσης των δημοκρατικών θεσμών υπέρ των κοινωνικών στρωμάτων και κατηγοριών που διατείνεται ότι υπερασπίζει, τη στιγμή μάλιστα που η "αστική" δημοκρατία βάλλεται ευθέως και περιστέλλεται από τις δυνάμεις του νεοφιλελευθερισμού.

Από την περιφρόνηση του μανιχαϊκού νεοδογματισμού δεν διαφεύγει βέβαια, και ενόψει ευρωεκλογών, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως εκπρόσωποι του απόλυτου κακού και όλων των δεινών του κόσμου, παρά το γεγονός ότι η ισλανδική "αριστερή στροφή" περιλαμβάνει ως αίτημα την άμεση ένταξη στην Ε.Ε. και στην ΟΝΕ.
Επ’ αυτού του θέματος όμως χρειάζεται ιδιαίτερη πραγμάτευση, την οποία ο χώρος δεν επιτρέπει.

Εν κατακλείδι, ο νεοδογματισμός, απ’ όπου και αν προέρχεται, είναι συντηρητικός, αλληλοτροφοδοτείται με τον νεοφιλελευθερισμό και, παρά την επαναστατική του ρητορική, στην πράξη ακυρώνει κάθε προοπτική μετασχηματισμού.
Γι’ αυτό, προκειμένου να αυξηθεί η κοινωνική διεισδυτικότητα της Αριστεράς και να αναδειχθεί σε υπολογίσιμη δύναμη αλλαγής, οι ακραίες νεοδογματικές απόψεις και πρακτικές πρέπει να καταστούν εντός της περιθωριακές.
Και για να παραφράσουμε ελαφρώς τον Νίτσε, "το δυσκολότερο πράγμα είναι να γίνεις αυτό που θέλεις πραγματικά να είσαι", στην προκειμένη περίπτωση μια πραγματικά δημοκρατική και πλουραλιστική Αριστερά.
Τα φαντάσματα του παρελθόντος ελλοχεύουν και χρειάζεται διαρκής επαγρύπνηση και αγώνας για την ανατροπή τους.

2 ΣΧΌΛΙΑ:

αριστερή στρουθοκάμηλος είπε...

Ο νεοδογματισμός έχει όπως και ο κλασσικός δογματισμός τη ρίζα του στην ανασφάλεια. Μπροστά σε έναν κόσμο σύνθετο, πολύπλοκο και εν πολλοίς ακατανόητο κατά μεγάλο μέρος, η ζωή γίνεται πιο απλή αν ψαλιδίσεις την πραγματικότητα και την "φέρεις" στα μέτρα σου. Αν την απλοποιήσεις: Μαύρο-άσπρο, καλοί-κακοί, ριζοσπάστες-ανανεωτικοί, ανυπάκοοι-ευρωμονοδρομίτες, συναινετικοί-συγκρουσιακοί κλπ Όλες αυτές οι μανιχαϊστικές αντιθέσεις απλά δεν υπάρχουν: ανακαλύπτονται, εφευρίσκονται, βολεύουν. Όχι ότι δεν υπάρχουν αντιθέσεις-μόνο που είναι ρευστές, πρόσκαιρες, αναπαραγόμενες, μεταβλητές. Όπως η ζωή η ίδια. Τίποτα δεν είναι απόλυτο, σταθερό, αμετάβλητο, μόνιμο.
Απλά οι απλοϊκές αναλύσεις ανακουφίζουν τον κουρασμένο νου. Ο συντηρητικός είναι τέτοια περίπτωση. Δεν θέλει να αλλάξει τίποτα γιατί δεν έχει την ψυχική ενέργεια να το παρακολουθήσει-ο δημιουργικός αντίθετα είναι προοδευτικός: έχει την ενέργεια να ψάξει, να αλλάξει, να λύσει προβλήματα.
Όταν λοιπόν παρουσιάζεται δογματισμός στη νέα γενιά το πράγμα είναι τραγικό γιατί δείχνει νέους ανθρώπους να είναι ήδη κουρασμένοι κι αντί να αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα να τρέχουν να κρυφτούν πίσω από έτοιμα δόγματα και στατικές αιώνιες αλήθειες. Αυτό το πραγματικό γεγονός πρέπει να απασχολήσει επειγόντως την αριστερά που έχει παρασυρθεί σε μια τάση εξιδανίκευσης της νέας γενιάς και παράδοσης σ΄αυτήν εν λευκώ της διαχείρισης της νέας πορείας της. Ενώ οι ανεπάρκειες, σοβαρότατες και σε επίπεδο κουλτούρας μην το ξεχνάμε, όπως και οι ανασφάλειες έχουν ήδη εκδηλωθεί έντονα με ξύλινο λόγο, σπασμωδικές ενέργειες, αναίτια προκλητικότητα και έκδηλη σύγχυση και πανικό όταν τα πράγματα αγριεύουν και οι πιέσεις αυξάνονται..
Ο νεοδογματισμός είναι σύμπτωμα και χρειάζεται βοήθεια και "θεραπεία" για να αντιμετωπιστεί. Αλλά αυτό πρέπει να γίνει αποδεκτό και από τις δύο πλευρές..κι αυτό είναι το δύσκολο.
Αναζητούνται λοιπόν ψύχραιμοι και διορατικοί κι από τους δύο κόσμους της αριστεράς να ρίξουν γέφυρες, να ανοίξουν διάλογο..και δεν εννοώ από το ΚΚΕ και το Συνασπισμό, εννοώ από τους νεοδογματικούς και τους νεοανανεωτικούς!

αριστερή στρουθοκάμηλος είπε...

Σχόλιο πάνω στο σχόλιο:
Ο Νασρεντίν βρίσκει ένα γεράκι του βασιλιά να είναι κουρνιασμένο στο περβάζι του παραθύρου του.
Ποτέ δεν είχε δει ένα τόσο παράξενο "περιστέρι".
Αφού λοιπόν έκοψε το αριστοκρατικό του ράμφος και τα νύχια, το άφησε ελεύθερο λέγοντας: "Τώρα μοιάζεις περισσότερο με πουλί. Ο κύριός σου σε είχε παραμελήσει"


Πρόσφατα περιεχόμενα

Recent Posts Widget