Η άλλη μας επιδημία

Αφιερώνεται στην καθηγήτριά μου Καίτη Κουπατσάρη

και στην μνήμη του καθηγητή μου Αλέξανδρου Μαρκέτου

του Γιώργου Τσιριγώτη*

Η κρίση και οι έκτακτες συνθήκες που περνάμε αυτές τις μέρες με την πανδημία του κορωναιού, έβγαλαν στην επιφάνεια το ζήτημα της κοινωνικής μας συμπεριφοράς και της κοινωνικής ευθύνης των συνελλήνων.

Είδαμε συμπολίτες μας να γράφουν στα παλιά τους τα παπούτσια τις οδηγίες της πολιτείας και των αρμοδίων επιστημόνων που έχουν την ευθύνη της διαχείρισης της έκτακτης κατάστασης. Οι εικόνες με τις ουρές στα διόδια, ο συνωστισμός στις λαϊκές αγορές, τα πλήθη στις παραλίες, η απόδραση στα νησιά, οι λειτουργίες και η κοινωνία στις εκκλησίες, είναι μερικά παραδείγματα διασποράς του κοροναιού, που βάζουν σε κίνδυνο την υγεία και τις ζωές των ίδιων, των οικείων τους και των συνανθρώπων τους. Δηλαδή συμπεριφορές που δηλώνουν την έλλειψη κοινωνικής ευθύνης.

Το φαινόμενο δεν ήρθε «κεραυνός εν αιθρία», απλά τώρα -λόγω των ιδιαίτερα επικίνδυνων συνθηκών- αυτές οι αντικοινωνικές συμπεριφορές ήρθαν σε «πρώτο πλάνο» και στηλιτεύτηκαν στις τηλεοράσεις και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ωστόσο η κοινωνική ανευθυνότητα των συνελλήνων ήταν παρούσα, όλα αυτά τα χρόνια, με ανάλογες συμπεριφορές, στην καθημερινότητά μας. Το διπλοπαρκάρισμα, οι ώρες κοινής ησυχίας, η ρύπανση και η ηχορύπανση, η κατάληψη του δημόσιου χώρου, είναι μόνο μερικά παραδείγματα, μέσα σε πληθώρα άλλων, που μπορούν να αναφερθούν.

Η πηγή του κακού, έχω την άποψη πως, βρίσκεται στην σοβαρή έλλειψη παιδείας που υπάρχει εδώ και δεκαετίες στην Ελληνική κοινωνία, συνοδευόμενη κι από τον νεοπλουτισμό μας.

Έχω την ελπίδα πως, μετά τον πόλεμο της επιδημίας, θα μπουν για συζήτηση στην Ελληνική -και όχι μόνον- κοινωνία, ορισμένα ζητήματα πρωταρχικής σημασίας. Για παράδειγμα, μεταξύ άλλων: τα δημόσια αγαθά και η διαχείρισή τους (υγεία, παιδεία, νερό, κοινωνική ασφάλιση, κ.λ.π), η κοινωνική ευθύνη του πολίτη, το περιβάλλον και η σχέση μας μαζί του.

Επειδή για όλα τα παραπάνω, το πιο σημαντικό εργαλείο παρέμβασης της κοινωνίας είναι η παιδεία, θα πρέπει να συζητήσουμε την μεταρρύθμισή της και την εισαγωγή -σε όλες τις βαθμίδες- μιας σοβαρής ανθρωπιστικής διάστασης στα προγράμματα των σπουδών. Χωρίς την ανθρωπιστική διάσταση στην όλη συγκρότησή του, ο πολίτης δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει τις αξίες της ζωής, να αξιολογήσει το πρωτεύον από το δευτερεύον, το πολύτιμο από το ευτελές, να πορευτεί ως υπεύθυνος πολίτης και άνθρωπος. Οι κρίσεις αντιμετωπίζονται πιο ώριμα, από τους υπεύθυνους πολίτες, και η κοινωνία βγαίνει πιο αλώβητη απ’ αυτές. Χωρίς την ανθρωπιστική συγκρότηση επίσης, ο άνθρωπος γίνεται εύκολο θύμα της αγοράς, της τεχνολογίας και του συρμού.

Θα ανατρέξω στον Αριστοτέλη για την τεκμηρίωση αυτής της προσέγγισης.

Λέει ο Αριστοτέλης, πως σκοπός της ζωής του ανθρώπου είναι να ζει και να δρα κατά τρόπον ώστε να φτάσει στο υπέρτατο καλό, που είναι η ευδαιμονία, δηλαδή η ευτυχία. Την ευτυχία την κατακτάει κανείς, όταν ζει με αρετή. Την αρετή όταν την ασκείς, την μαθαίνεις και γίνεται συνήθεια (τρόπος ζωής), που τον διαλέγεις ελεύθερα (χωρίς εξαναγκασμό). Η αρετή τοποθετείται σε μεσότητα (με ισορροπία) σχετικά με μας (δηλαδή έχει να κάνει με τις δυνατότητες και την ιδιομορφία του καθενός). Αυτή η μεσότητα (το μέτρο) καθορίζεται από την λογική, όπως αυτή ορίζεται από τον φρόνιμο άνθρωπο. Οι αρετές -κατά τον Αριστοτέλη- είναι συγκεκριμένες και είναι αρκετές. Μερικές απ’ αυτές είναι: η ανδρεία (το μέσον μεταξύ δειλίας και αποκοτιάς), η σωφροσύνη (το μέσον μεταξύ στέρησης και ακολασίας), η πραότητα (το μέσον μεταξύ της αναισθησίας και του οξύθυμου), η γενναιοδωρία (το μέσον μεταξύ φιλαργυρίας και ασωτίας).

Για να γίνει κατανοητή η μεσότητα που χαρακτηρίζει την αρετή, θα αναφέρουμε ένα παράδειγμα για την αρετή της γενναιοδωρίας. Διαφορετικό είναι το κριτήριο που καθιστά γενναιόδωρο έναν πλούσιο από έναν φτωχό. Όταν έχεις στην τσέπη σου 1 εκ. € και δίνεις 100 € για να βοηθήσεις έναν φίλο σου που βρίσκεται σε δύσκολη θέση, τότε είσαι φιλάργυρος. Όταν έχεις στην τσέπη σου 500 € και δίνεις τα 100 € για να τον βοηθήσεις, τότε είσαι γενναιόδωρος, ενώ αν του δώσεις τα 400 €, τότε μάλλον είσαι άσωτος. Έχει να κάνει δηλαδή η μεσότητα με τις δυνατότητες του καθενός.

Όμως το πιο σπουδαίο -ίσως- για την περίπτωσή μας, που αναφέρει ο Αριστοτέλης, είναι πως το να μάθεις να ζεις με αρετή, να το κάνεις τρόπο ζωής, μαθαίνεται. Μαθαίνεται όπως μαθαίνει κάποιος να παίζει κιθάρα ασκούμενος, παίζοντας κιθάρα, και όσο πιο πολύ ασκείται, τόσο καλύτερα παίζει. Μαθαίνεται όπως μαθαίνεις να χτίζεις, ασκούμενος χτίζοντας, και όσο πιο πολύ χτίζεις, τόσο πιο καλά χτίζεις, κ.λ.π.

Δηλαδή το σπουδαίο που λέει ο Αριστοτέλης είναι πως το παιδί, ο άνθρωπος, μπορεί να μάθει μέσα στο σύστημα της εκπαίδευσης (παιδεία), ποιες είναι οι αρετές, πως τις ασκείς, και πως ασκώντας τες συνηθίζεις όλο και περισσότερο (τρόπος ζωής), και έτσι κατακτάς την ευτυχία σου.

Τα ίδια πράγματα ισχύουν και για την άσκηση της ιδιότητας του πολίτη στα πλαίσια της δημοκρατίας (με την έννοια που δίνουμε σήμερα στην δημοκρατία). Στην αρχαία Ελλάδα, οι νέοι, για να αποκτήσουν τα δικαιώματα του πολίτη, έπρεπε να περάσουν από εκπαίδευση. Η συμμετοχή του πολίτη στις δημοκρατικές διαδικασίες, προϋποθέτει δημοκρατική παιδεία. Χωρίς αυτήν, η δημοκρατία χάνει τον δρόμο και την ουσία της, γίνεται «δήθεν», γίνεται λαϊκισμός, γίνεται ολιγαρχία, γίνεται οτιδήποτε άλλο.

Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε την αξία της ανθρωπιστικής παιδείας για την βελτίωση της ποιότητας στην κοινωνία μας. Μια βελτίωση που αφορά και την καθημερινότητα αλλά και τις έκτακτες συνθήκες. Η συνειδητοποίηση δε αυτή, έχει να κάνει με την εξυπνάδα ενός λαού.




*Ο Γιώργος Τσιριγώτης είναι Καθηγητής του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος

Οι Σκουριές και η παθογένεια της Ελληνικής Πολιτείας

Ρύπανση με υδράργυρο σε ορυχεία χρυσού στον Αμαζόνιο

του Γιώργου Τσιριγώτη

Η πρόσφατη απόφαση του ΣΤΕ (223/2020 19/02/2020) για τις Σκουριές ήρθε να δικαιώσει τον εμβληματικό αγώνα των κατοίκων της Χαλκιδικής ενάντια στα μεταλλεία χρυσού. Από την περίληψη αυτής της απόφασης (καθώς δεν κοινοποιήθηκε ακόμα ολόκληρη), φαίνεται πως το ΣΤΕ αποδέχεται τις ενστάσεις του υπουργείου ανάπτυξης, επί υπουργίας Πάνου Σκουρλέτη, για την εφαρμοσιμότητα της μεταλλουργικής μεθόδου ακαριαίας τήξης (flash smelting) που είχε την πρόθεση να εφαρμόσει η εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός» (θυγατρική της Καναδέζικης Eldorado), για να βγάλει καθαρά μέταλλα (χρυσό, ασήμι και χαλκό), στο μεταλλείο της Χαλκιδικής. Δηλαδή το ΣΤΕ αποδέχτηκε την ουσία της «Απόφασης Σκουρλέτη» (Ιούλιος 2016) που έλεγε πως η μέθοδος αυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί στα πετρώματα της περιοχής (με μεγάλη περιεκτικότητα σε αρσενικό), γιατί θα δημιουργήσει μεγάλο κίνδυνο για την ζωή των εργαζομένων, των κατοίκων και γενικότερα του περιβάλλοντος.

Αυτή η απόφαση του ΣΤΕ ήρθε 3 χρόνια μετά την προσφυγή ακύρωσης της «απόφασης Σκουρλέτη» που κατέθεσε η εταιρεία (Δεκέμβριος 2016). Συνήθως, όλες οι άλλες αποφάσεις του ΣΤΕ που αφορούσαν την υπόθεση των Σκουριών, έβγαιναν σε πολύ πιο σύντομο χρονικό διάστημα και -συνήθως επίσης- ήταν θετικές για τις επιδιώξεις της εταιρείας. Η καθυστέρηση αυτή και η σύγκριση με τις άλλες αποφάσεις έχει την σημασία της για την λειτουργία της δικαιοσύνης -και ειδικότερα του ΣΤΕ- τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα.

Με την απόφαση αυτή, όλο το πολυδιαφημισμένο «επενδυτικό σχέδιο», τινάζεται στον αέρα, καθώς (σύμφωνα με την σύμβαση μεταβίβασης των μεταλλείων από το Ελληνικό κράτος στην Eldorado το 2004), η εταιρεία θα μπορούσε να πάρει την τελική έγκριση του «επενδυτικού σχεδίου» της, μόνο μετά την έγκριση της τεχνικής μελέτης της μεταλλουργίας. Κι αυτό γιατί στην φιλοσοφία της παραχώρησης, κομβικό στοιχείο ήταν η προστιθέμενη αξία, που θα προέκυπτε για την χώρα, από την καθετοποιημένη παραγωγή, μέχρι το τελικό προϊόν των καθαρών μετάλλων. Άρα δεν υπάρχει «επενδυτικό σχέδιο».

Δηλαδή, αν κάνουμε τον απολογισμό της όλης «υπόθεσης των Σκουριών», έγινε ότι έγινε τόσα χρόνια, για να καταλήξουμε στο αποτέλεσμα (και με την σφραγίδα του ΣΤΕ πλέον) πως η εταιρεία δεν μπορεί να παράγει καθαρά μέταλλα (αυτός ήταν ο σκοπός του «επενδυτικού σχεδίου») στην Ελλάδα με την «ασφαλή» μέθοδο της «ακαριαίας τήξης» που πρότεινε και με βάση την οποία της δόθηκε η άδεια να προχωρήσει στην καταστροφή του δάσους στις Σκουριές.

Καταστράφηκε ένα δάσος, διχάστηκε μια ολόκληρη περιοχή, σύρθηκαν άνθρωποι στα δικαστήρια, φυλακίστηκαν, κάποιοι έχασαν και την ζωή τους (βλέπετε οι άνθρωποι δεν πεθαίνουν μόνο από σφαίρες και μαχαίρια, πεθαίνουν κι από την στεναχώρια, από το ζόρι, καθώς οι καρδιές δεν αντέχουν σε τόση ταλαιπωρία και πίεση), γιατί μια εταιρεία πήρε την άδεια από το Ελληνικό κράτος (από συγκεκριμένους πολιτικούς και κυβερνήσεις) με σκοπό να παράγει μέταλλα με μια «μέθοδο απάτη». Και είναι απάτη γιατί αυτό ήταν γνωστό από τότε που ξεκίνησε η ιστορία, γιατί ήταν γνωστή και η περιεκτικότητα των πετρωμάτων σε αρσενικό και το ότι η μέθοδος αυτή δεν δουλεύει σε πετρώματα με τόσο υψηλές περιεκτικότητες αρσενικού.

Τώρα η εταιρεία, σε αγαστή συνεργασία με την Ελληνική κυβέρνηση, προτίθεται να αλλάξει το όλο επενδυτικό της σχέδιο -αφαιρώντας το τμήμα της μεταλλουργίας- καθώς μετά την «ακαριαία τήξη» -που κρίθηκε μη εφαρμόσιμη-, απομένει η κλασσική μέθοδος του κυανίου, που κι αυτή βέβαια δεν μπορεί να σταθεί στην Ευρώπη. Συζητιέται πως θέλουν να κάνουν την εξόρυξη στο ανοιχτό όρυγμα, να κάνουν μια πρώτη επεξεργασία και στην συνέχεια να εξάγουν το προϊόν σε τρίτες χώρες για να παραχθούν εκεί τα καθαρά μέταλλα, αφήνοντας εδώ σε μας, το κατεστραμμένο δάσος, τις ωρολογιακές βόμβες στις λίμνες και στα φράγματα των επικίνδυνων αποβλήτων δίπλα στο σεισμικό ρήγμα, τα μολυσμένα νερά, την οριστικά κατεστραμμένη αγροτική παραγωγή και την υπονομευμένη τουριστική δραστηριότητα.

Εάν οι πληροφορίες που διαρρέουν από τις συζητήσεις μεταξύ υπουργείου και εταιρείας έχουν βάση αλήθειας, τότε έχουμε μια πολιτεία που εναρμονίζεται απολύτως με τα εκάστοτε συμφέροντα μιας εταιρείας, σε βάρος μιας περιοχής και των κατοίκων της, ενώ θα έπρεπε να καταγγείλει την σύμβαση και να απαιτήσει αποζημιώσεις από την εταιρεία. Θα έπρεπε να αναζητήσει ευθύνες από όσους με τις υπογραφές τους δρομολόγησαν και αδειοδότησαν το έγκλημα που έχει συντελεστεί. Βέβαια η πολιτεία μας δεν είναι σοβαρή, ούτε τότε που έκανε την σύμβαση της παραχώρησης ούτε και τώρα που πρέπει να την καταγγείλει. Ως προς αυτό υπάρχει τουλάχιστον συνέπεια.

Η πρώτη εικόνα απεικονίζει ρύπανση με υδράργυρο σε ορυχεία χρυσού στον Αμαζόνιο

πηγή https://www.ecopol.gr/

Μήπως να αρχίσουμε τη συζήτηση;

του Γιώργου Τσιριγώτη

Πέρασαν τέσσερις μήνες από την επάνοδο της δεξιάς στην κυβέρνηση κι από τα πρώτα δείγματα γραφής, φαίνονται αδρά οι γνωστές παλιές συνταγές της πολιτικής της, ενισχυμένες από την πενταετή στέρηση και την εκδικητικότητα.

Τίποτα δεν άλλαξε. Έχουμε την επιστροφή στην παλιά δεξιά κανονικότητα: Οικογενειοκρατία, ανικανότητα, αμορφωσιά, συνδιαλλαγή, λαμογιά. Πολύ γρήγορα, κατά την άποψή μου, θα έχουμε την φθορά της και η Ελληνική κοινωνία, ο Ελληνικός λαός (που πρέπει βέβαια να τον δούμε χωρίς ωραιοποιήσεις, μυθοπλασίες και ιδεοληψίες), θα αναζητήσει την καινούργια διακυβέρνησή του.

Στον ΣΥΡΙΖΑ και ειδικά στον Αλέξη Τσίπρα πρέπει να πιστώσουμε το μεγάλο έργο που συνοψίζεται σε δυο πράγματα: Το 1ο είναι πως πήρε μια Ελλάδα στην εντατική και την έσωσε. Το 2ο είναι πως έδειξε στους Έλληνες πως η χώρα μπορεί να κυβερνηθεί και χωρίς να κλέβουν αυτοί που κυβερνούν. Πεποίθησή μου είναι πως αυτά τα δυο επιτεύγματα -που δεν του αναγνωρίστηκαν επαρκώς- θα επανέλθουν στο θυμικό του Έλληνα και θα τα αναγνωρίσει μεταχρονολογημένα.

Σκοπός αυτού του πονήματος δεν είναι να αποπειραθεί μια γενική πολιτική ανάλυση για όλα. Ούτε σκοπός είναι να πλέξει το εγκώμιο για τις πολλές και υπαρκτές επιτυχίες της κυβερνητικής θητείας του ΣΥΡΙΖΑ. Σκοπός είναι να βοηθήσει στην ανασύνταξη της κεντροαριστεράς και ειδικότερα του ΣΥΡΙΖΑ, που έχει καθιερωθεί πλέον ως η μεγάλη δύναμη του χώρου, ο οποίος πρέπει και μπορεί να αποτελέσει την επόμενη κυβερνητική επιλογή του εκλογικού σώματος. Και ναι μεν η δεξιά δεν προδιαγράφεται να μακροημερεύσει, αλλά καθώς οι κοινωνίες δεν δουλεύουν με τον αυτόματο πιλότο, ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να προετοιμαστεί για να ανακάμψει. 

Η προετοιμασία αυτή έχει σαν πρώτο βήμα την ορθή αποτίμηση της κυβερνητικής του θητείας και κυρίως των λαθών του, των ανεπαρκειών, των παραλείψεων ή και των υπαναχωρήσεών του. Εδώ θέλω να σταθώ κυρίως, καθώς βλέπω πως αυτός ο διάλογος δεν έχει ακόμα ανοίξει στα σοβαρά. Μόνο γενικολογίες, η παλιά γνωστή τακτική των αριστερών κομμάτων: «θεέ μου φύλαγέ με από την κριτική, από την αυτοκριτική φυλάγομαι μόνος μου». 

Περιμένουν λέει το συνέδριο, λες κι αυτή η υπόθεση είναι μόνον υπόθεση της οργανωμένης βάσης του και όχι της μεγάλης βάσης των ψηφοφόρων του, αν όχι ολόκληρης της Ελληνικής κοινωνίας. Κάτω απ’ αυτό το πρίσμα και με την πεποίθηση πως σήμερα -για τον πολύ κόσμο- αριστερά σημαίνει να κυβερνάς χωρίς να κλέβεις και να δημιουργείς τις συνθήκες ώστε να προχωρήσουν οι μεγάλες αλλαγές που ευαγγελίζεσαι (π.χ. διαχωρισμός εκκλησίας-κράτους, απονομή δικαιοσύνης, κλπ), λαμβάνοντας πάντα υπόψη την ωριμότητα της κοινωνίας και τους πολιτικούς συσχετισμούς.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο που περιέγραψα, θα ήθελα να καταθέσω την κριτική μου για ορισμένα ζητήματα (ενδεικτικά), όπου θεωρώ πως έγιναν μεγάλα λάθη ή τα βήματα ήταν μετέωρα, κι αυτό βέβαια είχε αντίχτυπο στην συμπεριφορά των ψηφοφόρων που καταδίκασαν τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ασφαλιστικό «Κατρούγκαλου»

Ο νόμος αυτός είναι αλήθεια πως έσωσε το δημόσιο σύστημα της ασφάλισης στην Ελλάδα. Όμως δημιούργησε πολλές αντιδράσεις γιατί στην φιλοσοφία του ήταν άδικος, καθώς μετέτρεψε τις ασφαλιστικές εισφορές σε φορολογία εισοδήματος. Δηλαδή για την ίδια σύνταξη, για την ίδια ποιότητα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, άλλος πλήρωνε λίγα κι άλλος πολλά (ακόμα και 5-6 φορές περισσότερα), ανάλογα με το εισόδημά του. Αυτό είναι άδικο. Άλλο φορολογία εισοδήματος κι άλλο ασφαλιστικό. 

Στην πορεία, καθώς κατάλαβαν το λάθος, έκαναν κάποιες διορθωτικές κινήσεις, αλλά και πάλι κράτησαν την λογική του φορολογικού στο ασφαλιστικό. Αυτό έφερε πολύν κόσμο απέναντι στην κυβέρνηση και δικαίως, καθώς αυτοί που την πλήρωσαν ήταν οι συνεπείς φορολογούμενοι, ή αυτοί που δεν μπορούσαν να κρύψουν εισοδήματα, καθώς ζούμε στην Ελλάδα και ξέρουμε τι γίνεται.

Οι παλιοί απόφοιτοι των ΤΕΙ

Από το 2018 ξεκίνησε η μεταρρύθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, με την κατάργηση των ΤΕΙ και την μετατροπή τους σε πανεπιστήμια ή την απορρόφησή τους από τα ήδη υπάρχοντα πανεπιστήμια. Μια μεταρρύθμιση που ήταν αίτημα δεκαετιών της κοινότητας των ΤΕΙ και μεγάλου μέρους της Ελληνικής κοινωνίας και βέβαια εναρμονιζόταν με τα Ευρωπαϊκά δεδομένα στην ανώτατη εκπαίδευση. Το γεγονός πως η όλη μεταρρύθμιση ολοκληρώθηκε μέσα σε 14 μήνες, «χωρίς ν’ ανοίξει μύτη», είναι ενδεικτικό του ότι είχε ωριμάσει μέσα στην Ελληνική κοινωνία.

Και ενώ έγινε αυτή η μεταρρύθμιση, άφησε εκτός τους παλιούς αποφοίτους των ΤΕΙ, αυτούς δηλαδή που είχαν τελειώσει από το 2001 μέχρι σήμερα, κάνοντας σπουδές τεσσάρων ετών στην ανώτατη εκπαίδευση. Σημειωτέο πως τα ΤΕΙ είναι ΑΕΙ από το 2001, είχαν τέσσερα χρόνια σπουδές, ήταν ενταγμένα στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης και είχαν το Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων (European Credit Transfer System), όπου τα μαθήματα σε ένα πανεπιστήμιο ή ένα ΤΕΙ με τέσσερα χρόνια σπουδών έχουν αμφότερα 240 ECTS (δηλαδή 30 ECTS /εξάμηνο). Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, οι φοιτητές από όλη την Ευρώπη, μπορούν να πάνε και να παρακολουθήσουν τα μαθήματα που θέλουν, σε κάποιο άλλο πανεπιστήμιο ή σε κάποιο ΤΕΙ, άλλης Ευρωπαϊκής χώρας, και αφού περάσουν αυτά τα μαθήματα στην χώρα φιλοξενίας, είναι σαν να τα πέρασαν στο δικό τους ΤΕΙ ή πανεπιστήμιο. Δηλαδή π.χ. μπορεί ένας φοιτητής από το Τμήμα Πληροφορικής του ΤΕΙ Θεσσαλίας, να πάει στο Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής του Πολυτεχνείου του Μονάχου, να παρακολουθήσει για ένα εξάμηνο μαθήματα εκεί (που υπάρχουν βέβαια και στο Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματός του στην Θεσσαλία), και -αν τα περάσει- να τα μεταφέρει στον «λογαριασμό» του στο ΤΕΙ. Αντίστοιχα μπορούσε ένας φοιτητής του Τμήματος Μηχανικών Πληροφορικής του Πολυτεχνείου του Μονάχου, να έρθει και να παρακολουθήσει μαθήματα στο Τμήμα Πληροφορικής του ΤΕΙ Θεσσαλίας, και -αν τα περάσει- να τα μεταφέρει στον «λογαριασμό» του στο Μόναχο. Αυτό γινόταν εδώ και δύο δεκαετίες. Αυτό σημαίνει πως οι σπουδές στα ΤΕΙ και στα πανεπιστήμια ήταν πάνω-κάτω του ίδιου επιπέδου μέσα στην Ευρώπη. Έτσι αναγνωρίζονται με σύμβαση και υπογραφές από το 2001. Άρα λοιπόν ένας απόφοιτος των ΤΕΙ έχει ένα πτυχίο 4 ετών με 240 ECTS και ένας απόφοιτος του πανεπιστημίου έχει επίσης ένα πτυχίο 4 ετών με 240 ECTS. 

Όμως στην Ελλάδα δεν είναι ίσοι. Ο ένας είναι ΠΕ και ο άλλος ΤΕ. Άλλο μισθό ο ένας άλλο μισθό ο άλλος. Οι απόφοιτοι των ΤΕΙ από το 2001 μέχρι το 2019 ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι ένιωσαν και είναι αδικημένοι, από την μεταρρύθμιση. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν τόλμησε να άρει αυτή την αδικία, ισοτιμώντας με νόμο τα πτυχία 4/ετούς διάρκειας των ΤΕΙ με αυτά των πανεπιστημίων 4/ετούς διάρκειας και αυτό το πλήρωσε και εκλογικά, πέραν πάσης αμφιβολίας.

Σκουριές

Το κίνημα των Σκουριών υπήρξε ένα εμβληματικό κίνημα για την προστασία του περιβάλλοντος που αγωνίστηκε για πολλά χρόνια. Το θέμα είναι γνωστό στην Ελληνική κοινωνία όπως γνωστοί είναι και οι αγώνες αυτού του κινήματος. Ήταν το πρώτο κίνημα που τα έβαλε με την κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου, αναπτερώνοντας το ηθικό της Ελληνικής κοινωνίας. 

Ο ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση στήριξε το κίνημα των Σκουριών και υποσχέθηκε πολλές φορές -και δια στόματος Τσίπρα- πως θα το δικαιώσει σταματώντας την καταστροφική μεταλλευτική δραστηριότητα της Χαλκιδικής. Ωστόσο αυτή η δικαίωση δεν ήρθε. Η καταστροφή της Χαλκιδικής συνεχίστηκε και επί ΣΥΡΙΖΑ, οι παρανομίες της Eldorado συνεχίστηκαν και επί ΣΥΡΙΖΑ (κυρίως επί υπουργίας Σταθάκη). Η απογοήτευση ήταν πλήρης και το μόνο που δικαιώθηκε είναι το: «όλοι ίδιοι είναι». Ούτε Νομαρχιακές Επιτροπές παραιτήθηκαν, ούτε δήμαρχοι, ούτε βουλευτές. Ανεπάρκεια ή βόλεμα? Τα αποτελέσματα τα είδαμε στις εκλογές.

ΟΑΣΘ

Ο ΟΑΣΘ είναι μια παλιά και πολύ πονεμένη ιστορία. Ένας Οργανισμός κρατικοδίαιτος και καταχρεωμένος, με πολλά και σίγουρα λεφτά για τους μετόχους του αλλά κακές υπηρεσίες για τους πολίτες της Θεσσαλονίκης. Αποφασίστηκε να κρατικοποιηθεί και να εξυγιανθεί. Καλώς. Το 1ο σφάλμα ήταν πως αυτό ανατέθηκε στον κ. Σ. Παππά εξ Αθηνών, λες κι ολόκληρη η Θεσσαλονίκη δεν είχε έναν άξιο άνθρωπο για το έργο αυτό. Εκ του αποτελέσματος φαίνεται πως, μπορεί να εξυγιάνθηκε αλλά οι υπηρεσίες του προς τους πολίτες της Θεσσαλονίκης χειροτέρεψαν. Μπορεί να προσέφερε κοινωνικό έργο στους ανέργους με την δωρεάν μετακίνηση, αλλά ας μην ξεχνάμε πως υπάρχει κι ένα πολύ μεγάλο τμήμα επιβατών -το μεγαλύτερο- που παίρνει το αστικό για να πάει στην δουλειά του, πληρώνει και έχει την εύλογη απαίτηση να μετακινηθεί αξιοπρεπώς και με ασφάλεια. Είχε το δικαίωμα να μην είναι στοιβαγμένος μέσα στα βρώμικα λεωφορεία ή να περιμένει απαράδεκτα πολύ ώρα στην στάση για να πάει στην δουλειά ή στο σπίτι του. 

Κοντολογίς το εγχείρημα στον ΟΑΣΘ απέτυχε. Δεν υπήρχε σχέδιο, ούτε plan B, αλλά ούτε και άκουγαν τις διαμαρτυρίες του κόσμου για να αλλάξουν πορεία. Από την στιγμή που αποφασίστηκε να κρατικοποιηθεί έπρεπε σε 1-2 μήνες να έβγαιναν στην πόλη τουλάχιστον 200 καινούργια λεωφορεία και να βελτιωνόταν οι υπηρεσίες προς όλους τους πολίτες. Τέτοιο σχέδιο δεν υπήρχε. Που ήταν οι βουλευτές της Θεσσαλονίκης, οι Νομαρχιακές Επιτροπές, οι οργανώσεις? Σιωπή και προσπάθεια να δικαιολογηθούν τα αδικαιολόγητα. Και βέβαια η όλη ιστορία με τον ΟΑΣΘ, είχε τον αντίκτυπό της και στις αυτοδιοικητικές και στις βουλευτικές εκλογές.

Για όλα τα παραπάνω, όταν συντελούνταν, πολλοί σιώπησαν, ενώ είχαν καθήκον να μιλήσουν, να αντιδράσουν, να παραιτηθούν, να αποτρέψουν. Δεν το έκαναν και να τα αποτελέσματα. Αυτή η λογική, που έρχεται από τις μαύρες παραδόσεις της κομμουνιστικής αριστεράς (τα λάθη μας τα κρύβουμε, δεν τα κάνουμε σημαία), δεν προσέφερε καλές υπηρεσίες στον ΣΥΡΙΖΑ και στην κυβέρνησή του. Πρέπει να την τελειώνουμε. 

Η κοινωνία περιμένει να δει τα δείγματα γραφής για να συμμετέχει σ’ ένα εγχείρημα που θα της εξασφαλίζει πως θα ακούγεται, δεν θα αγνοείται μετά τις εκλογές και πολύ περισσότερο δεν θα εξαπατάται. Αυτή την σχέση εμπιστοσύνης πρέπει να φροντίσει να θέσει σε νέα βάση η νέα οργανωτική ανασυγκρότηση, αλλιώς το θάμα, ακόμα κι αν ξανασυμβεί, πάλι δεν θα κρατήσει για πολύ.

Ο Γιώργος Τσιριγώτης είναι καθηγητής στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος και μέλος του Κινήματος των Σκουριών 

"Ο Θεός να σ’ έχει καλά Αδόλφε Χίτλερ"

του Γιώργου Τσιριγώτη*

Η πρόσφατη απόφαση της Ι.Μ.Ιβήρων του Αγίου Όρους να νοικιάσει στην εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός» (θυγατρικής της «Eldorado Gold») στο δάσος του Κακάβου (Σκουριές), έκταση 1.000 στρεμμάτων περίπου, για να την μετατρέψει σε τέλμα μεταλλευτικών τοξικών αποβλήτων, μου θύμισε μια ιστορία που μου είχε διηγηθεί πριν πολλά χρόνια ο συχωρεμένος ο πατέρας μου, θεοσεβούμενος και σεμνός χριστιανός, γεννημένος το 1914, πάλι με πρωταγωνιστή την ίδια «Ιερά» Μονή.

«Όταν ήμουνα παιδί, πολύ πριν τον μεγάλο σεισμό του ’32, στο παλιό χωριό (Ιερισσός), το νεκροταφείο ήταν εκεί που είναι σήμερα το Δημοτικό Σχολείο, λίγο πιο δω, δίπλα στο σημερινό χωριό, εκεί που είναι τώρα τα σπίτια του Ρισκάκη και του Λατζαρίνη και προς τα πάνω. Το μέρος που ήταν το νεκροταφείο, ήταν λέει Ιβηρίτικο και το διεκδικούσαν οι καλόγεροι. Ήρθαν λοιπόν μια μέρα καμπόσοι καλόγεροι απ’ το μοναστήρι, και για να ξηλώσουν το νεκροταφείο από τον χώρο που διεκδικούσαν, μπήκαν μέσα κι έβγαζαν τους σταυρούς από τα μνήματα των νεκρών. Τότε κάποιοι χτύπησαν τις καμπάνες του χωριού και –καθώς οι άντρες ήταν στις δουλειές, στα χωράφια, στο ψάρεμα, στα κοπάδια- κατέβηκαν τα γυναικόπαιδα με τα ξύλα και τις πέτρες, τους κυνήγησαν και δεν ξαναπάτησαν».

Αυτά έγιναν σχεδόν έναν αιώνα πριν. Η εγκληματική όμως συμπεριφορά της «Ιεράς Μονής Ιβήρων» συνεχίζεται. 

Η εκχώρηση του δάσους για να το μετατρέψουν σε λίμνη τοξικών αποβλήτων, εκτός του ότι είναι εχθρική ενέργεια ενάντια στους αγωνιζόμενους κατοίκους της Χαλκιδικής, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, για την στάση του Αγίου Όρους και της εκκλησίας γενικότερα. Να κάνουμε σαφές πως μιλάμε πάντα για τους αξιωματούχους της εκκλησίας και όχι για τους αγνούς πιστούς ή τους πραγματικούς μοναχούς που έχουν την εκτίμηση και τον σεβασμό μας.

Στον πολυετή αγώνα των κατοίκων της Χαλκιδικής ενάντια στα μεταλλεία χρυσού, η Ιερά Επιστασία του Αγίου Όρους εκώφευσε εκκωφαντικά. Πολλές φορές ενημερώθηκε από επιστήμονες του ΑΠΘ για τις επιπτώσεις της καταστροφικής μεταλλευτικής δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή, αλλά εκείνη προτίμησε την σιωπή, ενώ η Ι. Μ. Ιβήρων πήγε ακόμα παραπέρα και προτίμησε την συναλλαγή με την εταιρεία και τσέπωσε τα χρήματά της.

Αλλά κι ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, που στέλνει κείμενα να διαβαστούν στις εκκλησίες για την μέρα του περιβάλλοντος, πήρε την βρώμικη χορηγία της «Ελληνικός Χρυσός» και δέχτηκε να παίξει τον ρόλο του εξαγνιστή της, στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ, σε σκηνοθεσία της ίδιας της εταιρείας για την επικοινωνιακή της καμπάνια. Είπατε τίποτα για Φαρισαϊσμό;

Μήπως όμως κι ο Οικουμενικός Πατριάρχης που το παίζει και οικολόγος, είπε καμιά κουβέντα; Πέρασε από την περιοχή, ενημερώθηκε, αλλά σιωπή κι αυτός.

Όσοι όμως έχουν διαβάσει λίγη ιστορία, έξω από την «επίσημη» των σχολικών εγχειριδίων, δεν εκπλήσσονται με την στάση της «ιεράς» Μονής και του ράσου γενικότερα. Το ράσο ήταν πάντα με την εξουσία και με το χρήμα. 

Ήταν με τους τούρκους και τους σουλτάνους και τα χρυσόβουλα (έτσι άλλωστε απόχτησαν τα εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα γης ανά την χώρα). 

Ήταν με τους βασιλιάδες κάθε είδους και κάθε προέλευσης. 

Ήταν με τον Καραμανλή και με τον Πάχτα («Άγιο Πάχτα» τον έλεγαν οι μεγαλόσχημοι αγιορείτες, όταν ήταν στα πράγματα και μοίραζε τα χρήματα των ευρωπαϊκών κονδυλίων). 

Αλλά θα μου πείτε, εδώ η «Ιερά» Επιστασία του Αγίου Όρους έφτασε να εξυμνήσει και να ευλογήσει ακόμα και τον Χίτλερ, τις δοσοληψίες με την «Eldorado» θα ντρεπόταν οι Ιβηρίτες;

Διαβάστε εδώ τις δύο επιστολές που έστειλαν στον Χίτλερ:
http://knossopolis.com/2010-09-08-21-43-18/641-2011-04-28-01-21-01.html

Εδώ στην περιοχή της Χαλκιδικής τους ξέρουμε καλά. Υποκριτές, συμφεροντολόγοι, αδηφάγοι, αδίστακτοι (επαναλαμβάνω, όχι συλλήβδην όλοι, αλλά συνήθως οι κεφαλές τους). Άλλωστε δεν πέρασαν και πολλά χρόνια από την εποχή του σκανδάλου του Βατοπεδίου. 

Δεν είναι τυχαίο που οι ντόπιοι χρησιμοποιούν την έκφραση «βάλε πινέζα στο καλυμμαύκι», για κάποιον που συνεχώς και με ευκολία αλλάζει θέση, λέει ψέματα και δεν έχει αρχές. Το λένε γιατί το καλυμμαύκι που φοράν οι καλόγεροι είναι στρόγγυλο, γυρίζει, και όπως και να το φορέσεις είναι το ίδιο. Για να μην γυρίζει πρέπει να το καρφιτσώσεις με πινέζα, πάνω στο κεφάλι.


Τσιριγώτης Γιώργος

Καθηγητής ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης

Οι Σκουριές της Χαλκιδικής και η "Αρχαία Σκουριά"

εικόνα από βίντεο της φλαμανδικής τηλεόρασης (skouries-flamandiki-tv)

του Γιώργου Τσιριγώτη*

Επειδή αυτές τις μέρες, πολύς λόγος γίνεται για τα μεταλλεία χρυσού, από τα κανάλια, τους αντιπολιτευόμενους και τους πληρωμένους δημοσιογράφους, αλλά και από πολιτικά κόμματα που σπεκουλάρουν προσδοκώντας εισπράξεις, μερικά δε έχουν και «χεσμένη την φωλιά τους», καθώς επί των κυβερνήσεών τους και επί των υπουργών τους μπήκαν οι υπογραφές και ξεκίνησε το μέγα έγκλημα στην Χαλκιδική, ας δούμε επιγραμματικά τα βασικά στοιχεία της όλης ιστορίας με την εν λόγω πολυδιαφημισμένη «επένδυση» για τον χρυσό.

Το οικονομικό έγκλημα

Το 2003, η εταιρεία TVX που κατείχε τις εγκαταστάσεις, πτωχεύει και φεύγει από την περιοχή. Πουλάει τα μεταλλεία και όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία στο κράτος και αμέσως, την άλλη μέρα, το κράτος -δια του τότε υφυπουργού ΠΑΣΟΚ Χρήστου Πάχτα- τα πουλάει, έναντι 11 εκ. ευρώ στην «Ελληνικός Χρυσός» (θυγατρική σήμερα της ELDORADO GOLD), που μόλις λίγες μέρες πριν είχε συσταθεί.

Η εν λόγω αγοραπωλησία κρίθηκε παράνομη και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2011 και από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το 2015. Και οι δύο θεσμοί έκριναν πως η εταιρεία πουλήθηκε «κάτω από τραπέζι» και σε τίμημα πολύ κατώτερο της πραγματικής της αξίας. Έβαλαν δε συνολικό πρόστιμο 15,34 εκ. ευρώ στην εταιρεία.

Εν ολίγοις, η οικονομική διάσταση της μεταβίβασης των μεταλλείων συνιστά οικονομικό σκάνδαλο, με την σφραγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Όμως το οικονομικό σκάνδαλο δεν σταματάει στην μεταβίβαση της εταιρείας και στις εκατονταπλάσιες υπεραξίες που καρπώθηκαν κάποιοι μέσω της αγοραπωλησίας των μετοχών και των αυξήσεων του μετοχικού κεφαλαίου της. Η έρευνα της ολλανδικής ΜΚΟ SOMO αποδεικνύει πως η ELDORADO GOLD, έχει φτιάξει ένα τούνελ με το οποίο τα κέρδη "εξορύσσονται" προς εξωτικούς φορολογικούς παραδείσους. Μόλις προχθές, ο κ. Σκουρλέτης έκανε γνωστό πως η «Ελληνικός Χρυσός» από το 2007 δεν έχει πληρώσει ούτε 1 ευρώ φόρους. Εν τω μεταξύ όμως έχει εξάγει στην Κίνα -ως απόβλητο- χιλιάδες τόνους συμπυκνώματα χρυσού από τα τέλματα της Ολυμπιάδας, λαμβάνοντας προφανώς στο εξωτερικό (και χωρίς φόρο) την προστιθέμενη αξία, σε ράβδους χρυσού.

Το περιβαλλοντικό έγκλημα

Οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος, στους ελέγχους που έκαναν από το 2012, καταλογίζουν στην εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός» πλήθος βαρύτατων περιβαλλοντικών παρανομιών, αποκρύψεων και εξαπατήσεων του Δημοσίου (π.χ. απόκρυψη επικίνδυνων υλικών που υπάγονται στις οδηγίες SEVESO). Πριν μερικές μέρες το ΥΠΑΠΕΝ καταλόγισε στην εταιρεία για τις περιβαλλοντικές αυτές παραβάσεις 1,7 εκ. ευρώ.

Δηλαδή η ELDORADO GOLD ρυπαίνει, αποκρύπτει και εξαπατά, με την σφραγίδα των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος.

Να σημειωθεί πως τα πορίσματα αυτά ήταν θαμμένα στα συρτάρια των αρμοδίων του ΥΠΑΠΕΝ (λέγε με Μανιάτη του ΠΑΣΟΚ) και ήρθαν στην επιφάνεια μόλις προκηρύχθηκαν οι εκλογές του Ιανουαρίου 2015 (γιατί άραγε;). Είναι αυτός ο Μανιάτης που βγαίνει και κατηγορεί την σημερινή κυβέρνηση πως δυσκολεύει τις «επενδύσεις», ενώ αυτός τις διευκόλυνε. Μάλλον αυτόν είχε στο μυαλό του ο, πρόσφατα αφιχθείς στην Ελλάδα Διευθύνων Σύμβουλος της ELDORADO GOLD, Πολ Ράιτ, όταν έλεγε: "επενδυτές όπως εμείς έχουμε ανάγκη από σαφήνεια στους κανονισμούς και αφοσιωμένους κυβερνητικούς εταίρους" για να παραμείνουν στην Ελλάδα.

Το «σχέδιο» της ELDORADO που δεν ευοδώθηκε

Η εταιρεία ήξερε από την αρχή πως –αφού το κυάνιο απαγορεύεται στην Ελλάδα- έπρεπε, για να πάρει την άδεια, να παρουσιάσει μια μέθοδο απόληψης χρυσού-χαλκού χωρίς χρήση κυανίου. Έτσι παρουσίασε την μέθοδο Flash Smelting (ακαριαίας τήξης), αναλαμβάνοντας παράλληλα και την γραπτή συμβατική υποχρέωση να κάνει επί τόπου, στις εγκαταστάσεις της στην Χαλκιδική, μέχρι τον Φεβρουάριο του 2015, ένα μικρό εργοστάσιο ημιβιομηχανικής κλίμακας όπου θα αποδείξει πως η εν λόγω μέθοδος δουλεύει «καλά» σε πραγματικές συνθήκες και στα πετρώματα των Σκουριών και δεν είναι μόνο κάποια «εργαστηριακά αποτελέσματα» στα ερευνητικά εργαστήρια της ιδιωτικής Φιλανδικής εταιρείας Outotec. Αυτή την συμβατική υποχρέωση η εταιρεία δεν την τήρησε, προφανώς γιατί δεν μπορεί να την τηρήσει. Και όχι μόνον αυτό. Τροποποίησε παράνομα και μονομερώς (σε ενημέρωση των μετόχων της), το όλο σχέδιό της, βγάζοντας από μέσα την μεταλλουργία χρυσού που δεν μπορεί τελικά να πραγματοποιηθεί (χωρίς κυάνιο). Δηλαδή το τελικό προϊόν δεν θα είναι ράβδοι χρυσού, χαλκού και αργύρου, όπως προέβλεπε η ΚΥΑ της έγκρισης.

Όμως η έγκριση που κατάφερε και πήρε η εταιρεία, προϋποθέτει πως το τελικό προϊόν της όλης μεταλλευτικής δραστηριότητας θα είναι καθαρός χρυσός, άργυρος και χαλκός. Υπό αυτή την προϋπόθεση την έκανε δεκτή και το ΣΤΕ. Γι’ αυτό της παραχωρήθηκαν από την πολιτεία τα χιλιάδες στρέμματα στο βουνό και τα μεταλλευτικά δικαιώματα στις 317.000 στρέμματα της ΒΑ Χαλκιδικής. Αν αυτή η συμβατική υποχρέωση της εταιρείας δεν μπορεί να τηρηθεί εκ μέρους της, τότε όλη η σύμβαση της μεταβίβασης των μεταλλείων στην «Ελληνικός Χρυσός» είναι στον αέρα και η Ελληνική Πολιτεία μπορεί να την καταγγείλει, όπως προβλέπει ο νόμος της μεταβίβασης 3220/2004.

Όλα αυτά ήταν γνωστά σε όλους όσους υπέγραφαν τις συμβάσεις και τις αδειοδοτήσεις (πολιτικά πρόσωπα και εταιρεία). Το Colpo grosso ήταν να βάλουν πόδι στα μεταλλεία, με όποιον τρόπο χρειαστεί, να τροποποιήσουν στην συνέχεια τις μελέτες (αφού οι κυβερνήσεις θα ήταν αφοσιωμένες και συναινούσες) όπως το έκαναν ήδη και στην Στρατονίκη (αντικαθιστώντας τον μετροπόντικα με τα εκρηκτικά) και στην συνέχεια να κρατήσουν τα κομμάτια που είναι κερδοφόρα, αλλάζοντας τις άδειες και απαλλασσόμενοι από τα προβλήματα, τα έξοδα και τα αδιέξοδα.

Τα πράγματα όμως δεν ήρθαν όπως τα περίμεναν οι χρυσοθήρες, δυστυχώς γι’ αυτούς. Και η κυβέρνηση στην Ελλάδα άλλαξε και το κίνημα ενάντια στις εξορύξεις χρυσού γιγαντώθηκε πανελλήνια (ενημερώθηκε και ενημέρωσε) και η παγκόσμια οικονομική κρίση (εκτός από το να εκπορνεύει και να καθιστά ομήρους και συνεργάσιμους τους εργαζόμενους της περιοχής) ρίχνει και την τιμή του χρυσού.

Όπως και να έχουν τα πράγματα (ή η εταιρεία φεύγει γιατί δεν της συμφέρει ή γιατί την διώχνουν), αποδείχτηκε -και για τους πιο αφελείς- πως η όλη ιστορία της εξόρυξης χρυσού ήταν ένα πολυδιάστατο σκάνδαλο και έγκλημα (οικονομικό, περιβαλλοντικό, κοινωνικό και πολιτικό).

Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει άλλη οδό, παρά να τηρήσει τις προεκλογικές της δεσμεύσεις, σώζοντας την τιμή, την δική της και της αριστεράς (που πριν απ’ όλα, να μην το ξεχνούν, είναι ένα ηθικό αίτημα):

-Να σταματήσει την καταστροφή της Χαλκιδικής

-Να προχωρήσει στην αποκατάσταση και τον σταδιακό αποχαρακτηρισμό της περιοχής.

-Να εκπονήσει ένα εξειδικευμένο αναπτυξιακό σχέδιο (έπρεπε ήδη να το έχει κάνει με νόμο) για μια άλλη ανάπτυξη της περιοχής, που θα συρρικνώνει σταδιακά την μεταλλευτική δραστηριότητα και θα αναπτύσσει τον πρωτογενή τομέα και τον τουρισμό καθώς και την ανάδειξη των αρχαιοτήτων στις Σκουριές.

-Να αλλάξει τον Μεταλλευτικό Κώδικα, δίνοντας αποφασιστικό ρόλο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, για το πώς θέλουν οι τοπικές κοινωνίες να αναπτύσσονται.

Ίσως αυτή την φορά, με πολύν αγώνα και πολλές θυσίες, οι κάτοικοι της Χαλκιδικής και οι πολλοί συμπαραστάτες και αλληλέγγυοί τους, να καταφέρουν να σώσουν –με σοβαρές λαβωματιές- το βουνό και την περιοχή τους. Όμως τα «πολύτιμα» μέταλλα είναι εκεί, θα παραμείνουν εκεί και τα αρπακτικά θα τριγυρίζουν ψάχνοντας την κατάλληλη στιγμή που οι πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις θα τους το επιτρέψουν να επανέλθουν.

Εμείς οι κάτοικοι στην περιοχή των Σκουριών της Χαλκιδικής καλό είναι να αντλήσουμε τα διδάγματα από το μικρό απόσπασμα του μυθιστορήματος «Αρχαία Σκουριά», της Μάρως Δούκα και να επαγρυπνούμε, όσο θα κοιμόμαστε πάνω από τον θησαυρό του Κακάβου.

«Ήταν λέει μια φορά ένας κομματικός καθοδηγητής. Κι όταν λέμε καθοδηγητής εννοούμε κομμουνιστής κάργα. Πάει λοιπόν ο καθοδηγητής, σ’ ένα χωριό να ελέγξει τα πράγματα πώς έχουν, τι κάνουν. Τον υποδέχεται ο υπεύθυνος της ομάδας του χωριού. Το και το, όλα καλά. Βλέπει ο καθοδηγητής πως όλα πράγματι πήγαιναν ρολόι. Εργατικοί οι σύντροφοι, μαχητικοί και ορεξάτοι. Καταχάρηκε ο καθοδηγητής, αλλά βεβαίως δεν το ’δειξε. Γιατί οι καθοδηγητές έχουν κομματικό καθήκον να είναι φειδωλοί στους επαίνους, ο κομματικός καθοδηγητής σπανίως χαμογελά. Ανακεφαλαίωσε τη γραμμή του κόμματος, ανάφερε τα επιτεύγματα της ΕΣΣΔ. Εκεί, σύντροφοι, προσοχή, εδώ πειθαρχία και λοιπά και λοιπά. Κι όταν έφαγαν κι όταν ήπιαν, έμεινε να ρυθμίσουν πώς θα κοιμίσουν τον καθοδηγητή. Δυστυχώς φτωχοί άνθρωποι, κανείς δεν μπορούσε να τον βολέψει κάπου. Όλοι τους μ’ ένα τσούρμο παιδιά, κοιμόνταν ο ένας πάνω στον άλλο. Και αναγκάζεται ο υπεύθυνος του χωριού να τον πάρει ο ίδιος στο σπίτι του, ως άτεκνος. Έστρωσαν τα κιλίμια, όπως όπως βολεύτηκαν κι οι τρεις κατάχαμα, γιατί δεν είχε ούτε ένα κρεβάτι στο καλύβι του ο υπεύθυνος, φτωχός άνθρωπος, είπαμε. Ένα βράδυ ήταν αυτό, πέρασε. Τ’ άλλο πρωί, την ώρα του αποχαιρετισμού, στο έβγα του χωριού, όπως τον κατευόδωναν, τραβά παράμερα τον υπεύθυνο και του ψιθυρίζει συντροφικά: Σύντροφε, βασική αρετή είναι η ηθικότης. Σου συνιστώ λοιπόν να προσέχεις τη γυναίκα σου. Γυνή, πυρ, θάλασσα. Όλη νύχτα ξέρεις τι μου ’κανε; Όλη νύχτα μου κρατούσε το πέος. Τότε ο υπεύθυνος γέλασε και του απάντησε: Σύντροφε καθοδηγητή, πάνω από την ηθική, πρώτη κομματική αρετή είναι η επαγρύπνηση. Εγώ, άφεριμ, σου βαστούσα όλη νύχτα τον πούτσο».


*Ο Γιώργος Τσιριγώτης είναι Καθηγητής του ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης

πηγή alterthess

Οι 58 Λουδοβίκοι

του Γιώργου Τσιριγώτη

Διαβάζοντας το κείμενο των "58", μου ήρθε στο μυαλό παραφρασμένη η αρχή του Κομμουνιστικού Μανιφέστου: "Ένα φάντασμα πλανιέται στην Ελλάδα, το φάντασμα του ΣΥΡΙΖΑ", καθώς σε όλο το πόνημα, όχι μόνο πλανιόταν αλλά έβγαζε μάτι ο φόβος των συγγραφέων μήπως κι έρθει στην Ελλάδα η κυβέρνησή του.

Στο κείμενό τους μίλησαν για πολλά κι άλλα τα φωτογράφισαν. Είπαν και μερικές αλήθειες, ειπωμένες κι από άλλους. Κι ενώ δεν άφησαν σε κανέναν καμιά αμφιβολία, πως σήμερα, εδώ που είναι η Ελλάδα, μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Σαμαρά, επιλέγουν τον Σαμαρά, δεν είπαν τίποτα για το πώς φτάσαμε ως εδώ, ούτε ποιος κρατούσε το τιμόνι της χώρας σ’ αυτή την καταστροφική πορεία, για το ποιος φταίει δηλαδή. Αυτά τα αποσιώπησαν εκκωφαντικά και συνειδητά.

Όμως γιατί τρομάζουν οι "58"; 

Μήπως όλα τα χρόνια, από την μεταπολίτευση κι εδώ, όλα πήγαιναν ρολόι στην χώρα; 

Είχαμε μια Δημοκρατία στέρεα, αξιοζήλευτη κι αξιοκρατική; 

Μια οικονομία πραγματική και δυναμική και μια κοινωνία σε συνεχή ποιοτική αναβάθμιση; 

Φοβούνται πως όλα αυτά, που τα κατακτήσαμε με κόπους και θυσίες δεκαετίες ολόκληρες, θα τεθούν τώρα εν αμφιβόλω με τους λαϊκισμούς και τα πήγαιν’ έλα του Τσίπρα και του Δραγασάκη; 

Φαίνεται πως, σύμφωνα με τις αποτιμήσεις τους, δικαίως οι άνθρωποι φοβούνται. Γι’ αυτό και προσπαθούν να αφυπνίσουν τους κάθε απόχρωσης υποστηρικτές της κατάστασης που βιώναμε -κι αυτής που βιώνουμε τώρα- να ανασκουμπωθούν, γιατί μετά θα είναι αργά. Λένε λοιπόν αναφερόμενοι στην κεντροαριστερά:

"Υπάρχουν στιγμές στην πορεία ενός έθνους που οι ιστορικές πολιτικές παρατάξεις είναι υποχρεωμένες να επαναθεμελιωθούν, να ορίσουν ξανά την παρουσία τους στην πολιτική ζωή του τόπου. Αλλιώς παρακμάζουν και εξαφανίζονται." 

Και ποιος ήταν τόσα χρόνια η κεντροαριστερά παράταξη στην Ελλάδα; Μήπως η ΔΗΜΑΡ του Κουβέλη; Μήπως ο ΣΥΡΙΖΑ; Μήπως οι Οικολόγοι;

Όλοι αυτοί ήταν κομματάκια του 2-3-4%. Να μην πάει το μυαλό μας σ’ αυτούς.

Ένας ήταν η παράταξη: το ΠΑΣΟΚ, κι αυτό έφτιαξε αυτό το υπέροχο κράτος.

Άρα λοιπόν η προτροπή της «επαναθεμελίωσης» αυτό αφορά. Τι σημαίνει όμως επαναθεμελίωση; Σημαίνει πως ένα κτίριο είχε γερά θεμέλια και κάτι έγινε (ή έγιναν πολλά) και έγειρε, καταρρέει. Και τώρα πρέπει, το ίδιο κτίριο, να του ξαναφτιάξουμε τα θεμέλια για να ξανασταθεί στην θέση του. 

Το λένε νομίζω πολύ καθαρά οι άνθρωποι. 

Αυτό θέλουν κατά βάθος, να ξαναστηθεί στα πόδια του το ΠΑΣΟΚ, αφού αυτό ήταν η κεντροαριστερά παράταξη. Μόνο που λόγω της φορτισμένης κατάστασης και της λαϊκής οργής δεν είναι εύκολο να το πουν πιο φωναχτά. Είναι άλλωστε και λογικό, αφού, πολλοί απ’ αυτούς, είχαν πάρε δώσε (μέχρι και υπουργοί) με την ξεθεμελιωμένη παράταξη.

Προβάλλονται ως μεσσίες οι "58", σηκώνοντας το δάχτυλο προς κάθε κατεύθυνση –για λόγους πολιτικού τάκτ- όμως στόχος τους ομολογημένος είναι ο ΣΥΡΙΖΑ. Κι αυτό γιατί, αυτός προβάλλει και διεκδικεί τον κοινωνικό χώρο της κεντροαριστεράς και δεν τους αφήνει να επαναθεμελιώσουν το ΠΑΣΟΚ, όπου κάποιοι πρωταγωνιστές των «58», εκτός από παρελθόν, θα είχαν και μέλλον και στασίδια. 

Όμως, σαν άλλοι Ιουλιανοί, δεν έχουν καταλάβει πως είμαστε σε άλλη εποχή και ο χρησμός: «χαμαί πέσε δαίδαλος αυλά», σ’ αυτούς αναφέρεται. 

Κι αυτό γιατί στο βάθος δεν έχουν επίγνωση του τι ζει ο κόσμος στις μέρες μας. Μπορεί να τα διαβάζουν, μερικοί να τα βλέπουν, αλλά δεν τα ζουν. Αυτό είναι και το μεγάλο τους έλλειμμα, που τους εμποδίζει να κάνουν σωστή αποτίμηση της κατάστασης και σωστή πρόταση στην συνέχεια. 

Οι «58» ήρθαν και θα παρέλθουν, όπως έγινε και στο παρελθόν με τόσες άλλες ...

Το στοίχημα της Ελληνικής κοινωνίας

του Γιώργου Τσιριγώτη

Το ότι η Ελληνική κοινωνία περνάει κρίση είναι πια κοινότυπα παραδεκτό απ’ όλους. Κι όλοι αυτοί που το παραδέχονται –εθελοντικά, χωρίς να τους βασανίσουμε-, προσχώρησαν σ’ αυτήν την παραδοχή εδώ και κανένα χρόνο, από τότε δηλαδή που έσφιξαν τα πράγματα με τα οικονομικά. 

Εδώ και κανένα χρόνο γενικεύονται οι αντιδράσεις μας στα μέτρα της οικονομικής εξαθλίωσης και στην καταστροφή του βιοτικού μας επιπέδου. Έπρεπε δηλαδή να μας βάλουν χοντρά το χέρι στο πορτοφόλι για να αντιδράσουμε, να ξεσηκωθούμε, να αμφισβητήσουμε την πολιτική και τους πολιτικούς μας, να αρχίσουμε να φτύνουμε και να γιαουρτώνουμε, αυτούς που θεωρούμε υπεύθυνους για την κρίση, την οικονομική (αυτή μας ενδιαφέρει, οι άλλες ούτε μας ένοιαξαν, ούτε μας νοιάζουν, γιατί δεν πειράζουν το πορτοφόλι μας).
Ας δούμε όμως τα πράγματα λίγο πιο ψύχραιμα και λίγο πιο αναδρομικά.

Η Ελληνική κοινωνία περνάει κρίση εδώ και δεκαετίες πολλές. Κρίση δημοκρατίας, κρίση θεσμών, κρίση ηθική και κοινωνική, κρίση πολιτική. 

Η οικονομική κρίση ήρθε πολύ αργότερα, σαν επιστέγασμα και συνέχεια όλων των άλλων. Τι να πρωτοθυμίσουμε; Τον Κοσκωτά, τις υποκλοπές, τα ομόλογα, το παραδικαστικό, τα υποβρύχια, το Βατοπέδι, τους κουμπάρους; (Δείτε εδώ μία καταγραφή σκανδάλων: http://epanastasi-gr.blogspot.com/2011/05/blog-post_1678.html).
Κι όμως, υπήρχαν από τότε μερικοί, λίγοι, που τα έλεγαν. 

Οι πολλοί δεν καταλάβαιναν, δεν τους αφορούσε.