Η ναυμαχία του Ναυαρίνου (1927), από τον Ambroise-Louis Garneray (1783–1857)
του Πάνου Ευαγγελόπουλου*
"Ου πολύ προ του θανάτου του Λόρδου Βύρωνος, ο Λόρδος συχνά επανελάμβανεν ότι, με τον Ναπιέ στρατηγούντα και σχηματίζοντα τακτικούς στρατούς, με τον Άστιγξ εξοπλίζοντα και κυβερνώντα ατμόπλοιον, και με ένα δεξιόν οικονομολόγον, η Ελλάς θα ήτο βεβαία περί της νίκης...
Ο Λόρδος Βύρων εφοβείτο μήπως τα χρήματα του δανείου σπαταληθώσιν από εν κόμμα, και το δάνειον αυτό ακυρωθή δι' άλλου δανείου...
Ο Μπάϋρων ήτο εντούτοις πολύ συνετώτερος σύμβουλος και αν επέζη, θα συνετέλει πολύ προς χαλιναγώγησιν της φατριαστικής μανίας και της αναισχύντου σπατάλης, ήτις κατέστησε τα Αγγλικά δάνεια γέρας και έρμαιον δύο εμφυλίων πολέμων...
Οι δανεισταί ερριψοκινδύνευσαν τα χρήματα των προς απελευθέρωσιν της Ελλάδος, και δεν έλαβον ποτέ εν σελλίνι τόκον, ή μίαν λέξιν ευγνωμοσύνης από τας χιλιάδας ανθρώπων τους οποίους το χρυσίον των έσωσε κ' επλούτισε...Και όμως, με όλην την γνώσιν ταύτην, έθεσαν τον απόλυτον έλεγχον ποσού ίσου σχεδόν προς τα έσοδα τετραετίας εις τας χείρας μιας φατρίας διατελούσης εις εμφύλιον πόλεμον. Οι ξένοι ηπόρησαν επί τη αποδείξει ταύτη χρηματιστικής φρενοβλαβείας, εκ μέρους του Χρηματιστηρίου του Λονδίνου. Τα μέλλοντα έτη απέδειξαν ότι η νόσος επανέρχεται εις περιοδικούς παροξυσμούς, δυναμένους μόνον να ιαθώσι δι' αφθόνου αφαιμάξεως...
Ουδείς ξένος εξετίμησε τον χαρακτήρα των Ελλήνων ορθότερον του Λόρδου Βύρωνος.
Εν Κεφαλληνία ευρισκόμενος ο Λόρδος Βύρων, προ της ελεύσεως του εν Ελλάδι, εμειδία κάποτε επί τω ενθουσιασμώ του Σιρ Καρόλου Νάπιερ , και έδιδε νύξεις όπου η ζέσις του στρατιώτου εφαίνετο ν' αποπλανά την κρίσιν του.
Παρατηρητέον όμως ότι εις ουδένα άλλον απεκάλυψαν ποτέ οι Έλληνες την ιδιοτέλειαν των και την αυταπάτην των τόσον αφελώς.
Παρατηρητέον όμως ότι εις ουδένα άλλον απεκάλυψαν ποτέ οι Έλληνες την ιδιοτέλειαν των και την αυταπάτην των τόσον αφελώς.
Σχεδόν έκαστος διακεκριμένος πολιτικός και στρατηγός του έστειλε γράμματα επιζητών την εύνοιαν, την υποστηρίξιν του, ή τα χρήματα του.
