7 μύθοι και 1 βεβαιότητα για το ελληνικό δημόσιο

του Γιώργου Καραβάνα*

Μύθος 1ος:  Ο αριθμός των ΔΥ δεν είναι μεγάλος, βρίσκεται στο μέσο όρο των χωρών της Ευρώπης. 

Πράγματι, αν συγκρίνουμε τον αριθμό των ΔΥ με τον πληθυσμό, είμαστε στο μέσο όρο. Αν όμως τον συγκρίνουμε με τον αριθμό όσων εργάζονται (αφαιρέσουμε δηλαδή συνταξιούχους και ανέργους) τότε είμαστε πολύ υψηλότερα από τα ευρωπαϊκά αντίστοιχα. 

Έχουμε συνολικά 4.7 εκατομμύρια οικονομικά ενεργούς πολίτες, από τους οποίους 1.5 εκ. άνεργοι και 900 χιλ. ΔΥ. Ταυτόχρονα, έχουμε 2.8 εκ. συνταξιούχους. 

Είναι λοιπόν μαθηματικά αδύνατον να συντηρηθεί στις παρούσες συνθήκες αυτό το κράτος (περαιτέρω μείωση των μισθών θα σήμαινε ακόμη μεγαλύτερη σπατάλη, αφού εντωμεταξύ θα χάναμε και τις όποιες δημόσιες υπηρεσίες παρέχονται σήμερα).

Μύθος 2ος:  Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν είναι αρκούντως παραγωγικοί. 

Ελλείψει αξιολόγησης, στο δημόσιο συναντά κανείς κάθε καρυδιάς καρύδι. Υπάρχουν επίορκοι, τεμπέληδες και κοπανατζήδες, όπως υπάρχουν και άνθρωποι που με το φιλότιμό τους κρατούν στην πλάτη ολόκληρη τη δημόσια διοίκηση. 

Η συνολικά χαμηλή παραγωγικότητα του ελληνικού δημοσίου, οφείλεται κυρίως στην έλλειψη μηχανοργάνωσης (που κανονικά θα οδηγούσε σε αποχωρήσεις), στην κακή κατανομή του προσωπικού, στην έλλειψη αξιολόγησης και στην έλλειψη κινήτρων και ποινών. Η πολυνομία και η υπερβολική γραφειοκρατία (προϊόντα συχνά του υπερπληθυσμού υπαλλήλων και οργανισμών) επίσης δεν βοηθούν στην άνοδο της παραγωγικότητας. 

Ταυτόχρονα, υπάρχουν άνθρωποι με πολλά προσόντα και ικανότητες, που προσλήφθηκαν μέσα από αδιάβλητους διαγωνισμούς, όπως υπάρχουν και άνθρωποι χωρίς προσόντα και χωρίς ικανότητες, που προσλήφθηκαν ρουσφετολογικά – οι τελευταίοι μάλιστα βρίσκονται συχνότερα σε θέσεις ευθύνης…! 

Είναι λάθος λοιπόν να βάζουμε όλους τους ΔΥ στο ίδιο τσουβάλι.

Μύθος 3ος:  Η απόλυση μερικών χιλιάδων ΔΥ θα φέρει περαιτέρω ύφεση, αφού θα μειωθεί ακόμη περισσότερο η κατανάλωση. 

Αυτό είναι λάθος! Οι μισθοί των ΔΥ – που υποτίθεται ότι θα χαθούν από την κατανάλωση αν αυτοί απολυθούν – δε φυτρώνουν στα δέντρα. Αφαιρούνται μέσω φόρων και εισφορών από την αγορά! 

Τα χρήματα λοιπόν που θα ξόδευαν οι απολυμένοι ΔΥ, απλώς θα τα ξοδέψουν οι ιδιώτες που τους πλήρωναν με τους φόρους τους ή θα μείνουν στις τσέπες των καταστηματαρχών, που τώρα θα χρειάζεται να πληρώνουν χαμηλότερους φόρους και χαράτσια.

Μύθος 4ος:  Η απόλυση μερικών χιλιάδων ΔΥ θα επιδεινώσει την ανεργία. 

Στην πραγματικότητα συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο: Η διατήρηση θέσεων στο δημόσιο τομέα, είναι αυτή που προκαλεί την ανεργία! Με το μέσο μισθό του δημοσίου να είναι περίπου 2,5 φορές μεγαλύτερος από το μέσο μισθό στον ιδιωτικό τομέα, η διατήρηση κάθε θέσης στο δημόσιο κοστίζει στην απώλεια ...

"Διαίρει και βασίλευε". Κατακερματισμένη κοινωνία: η δύναμη του πελατειακού συστήματος

Το βιβλίο αυτό δεν γράφτηκε ακόμη...

Τις μέρες αυτές, παρακολουθώντας την δραματική κυπριακή κρίση, δύσκολα ξεφεύγει της προσοχής μας, η ενιαία λειτουργία της ελληνοκυπριακής κοινωνίας. Αρκετά ενιαία, σε αντίθεση με την "ελλαδική", που μπορούμε να λέμε "οι Κύπριοι αποφάσισαν, οι Κύπριοι έκαναν λάθος, οι Κύπριοι κέρδισαν" ή "έχασαν". Στην Ελλάδα αυτό δεν υπάρχει: μόνο προδότες και κουίσλινγκ από την μια και υπερπατριώτες από την άλλη. Στη μέση κενό... - κι ο λαός ανήμπορος να εκφραστεί ενιαία, στοιχισμένος πίσω από ομάδες συμφερόντων και φανατικά αντιτιθέμενα κόμματα που τις εκπροσωπούν και λαϊκίζουν χωρίς αιδώ με απίθανες υποσχέσεις, που πάντα ένα αποτέλεσμα έχουν: να βαθαίνουν την ρήξη των διάφορων κοινωνικών ομάδων και να απομακρύνουν την δυνατότητα ενιαίας έκφρασης των πολιτών. Ποιες θάταν όμως οι δυνατότητες για την κοινωνία μας, αν μπορούσαμε να αντιστρέψουμε αυτήν την διαιρετική λογική και να λειτουργήσουμε συλλογικά, όπως οι συγγενείς μας Κύπριοι;

Η λογική του "επί μέρους"

Του Γιώργου Καραβάνα*

Για ιστορικούς λόγους, η ελληνική κοινωνία ποτέ δεν έμαθε να βλέπει τα προβλήματά της συνολικά. Ήδη από την εποχή της τουρκοκρατίας οι έλληνες ήταν μοιρασμένοι σε φατρίες. Τα οικογενειακά, τοπικά, συντεχνιακά κ.α. συμφέροντα υπερτερούσαν πάντα των εθνικών, που άλλωστε αποτελούσαν άγνωστη έννοια στο μυαλό των περισσότερων. Η λογική αυτή μας ακολουθεί ως σήμερα. 
Η ελληνική κοινωνία, αν λειτούργησε ποτέ ως τέτοια, είναι κατατετμημένη σε πολλές μικρότερες ομάδες, με την καθεμία να έχει τη δική της ατζέντα. Στην «κατακερματισμένη κοινωνία», που με επιτυχία περιέγραψε ο συγγραφέας και φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος, μπορεί κανείς να διακρίνει ομάδες με βάση τον πλούτο, το επάγγελμα ή την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα μέλη τους (πολύτεκνοι, άνεργοι, ανύπαντρες μητέρες, ανάπηροι κλπ). Το πράγμα γίνεται πολυπλοκότερο, αν σκεφτούμε ότι κάθε άτομο ανήκει ταυτόχρονα σε περισσότερες ομάδες!

Η λογική του «επί μέρους», με την οποία έχουμε μάθει να σκεφτόμαστε, έχει μία σειρά από σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Το γεγονός μάλιστα ότι η ικανοποίηση ομαδικών αιτημάτων αποτελεί το σημαντικότερο κριτήριο επιλογής βουλευτών, έχει και σοβαρές πολιτικές επιπτώσεις! Ας δούμε μερικά παραδείγματα του παραπάνω τρόπου σκέψης κι ας προσπαθήσουμε να τον συγκρίνουμε με τη λογική του «συνολικού».

Έστω ότι στο τέλος του χρόνου, η χώρα εμφανίζει μικρό πρωτογενές πλεόνασμα. Κατόπιν συμφωνίας με την Τρόικα, η κυβέρνηση θα έχει το δικαίωμα μικρών παροχών, με τη μορφή χαλάρωσης επιλεγμένων δημοσιονομικών μέτρων. 
Ποιά θεωρείτε πως πρέπει να είναι η προτεραιότητά μας; Κάποιοι θα πουν: «οι άνεργοι! Ο υψηλός αριθμός, τους καθιστά το υπ’ αριθμόν ένα κοινωνικό πρόβλημα». Κάποιοι άλλοι θα πουν: «οι πολύτεκνοι! Η υπογεννητικότητα αποτελεί ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του έθνους». Άλλοι ...