Αντιστάσεις της τέχνης στην κοινωνία του 1/3 και την ιδιωτικοποίηση του νερού και των πάντων (#εικόνες μια νέας Ελευθερίας)

Mary Mattingly: Είναι ο νεοδιαφωτισμός η σύγχρονη πρωτοπορία;

Της Βασιλίκας Σαριλάκη από το art noise

Καμιά φορά ξεχωρίζεις καλλιτέχνες με το καλημέρα.. Κυρίες και κύριοι: η Mary Mattingly: Μια εννοιολογική οραματίστρια που ζει στην Νέα Υόρκη κι αναστατώνει τις βεβαιότητες της διεθνούς σκηνής! Κάθε της κίνηση,πρωτοπορία.. 

Μια νεο-διαφωτιστική, multi-task καλλιτέχνης, ευρηματική, με προτάσεις αυτοσχέδιων πολυμορφικών κατοικιών που μπορούν ακόμα και να φορεθούν (!), εντελώς συνειδητοποιημένη οικολογικά με την ευρεία έννοια του όρου, αλλά και μια φύση που εξερευνά τις νέες αξίες και τοπικές συνθήκες ex nihilo για να χτίσει το δικό της ανατρεπτικό κόσμο, στην πνευματική παράδοση καινοτομίας ενός Da Vinci! To Art in America αποκαλεί την τέχνη της ανθρωποκεντρική…εννοεί ανθρωπιστική.. Αφορμή για το αφιέρωμα αυτό είναι η τρέχουσα έκθεσή της στο Bernis Center for Contemporary Arts στην Omaha (μέχρι 16 Αυγούστου) που πρωτοπαρουσιάστηκε πρόπερσι στην Νέα Υόρκη..
 
Nεορομαντικές εικόνες σχεδόν εξωπραγματικού κάλλους, γαλήνη, απόδραση από το γκρι, την χαμηλοτάβανη μιζέρια του εγώ, την πόλη –απάτη, προπαντός ελεύθερη ανάσα.. 

Σκηνικό μετά την Αποκάλυψη.. Σε ένα Ροβινσώνειο ερημικό μέλλον όπου όλα έχουν καταστραφεί, όπου ο χρόνος βυθίστηκε στον ωκεανό και δεν μπορεί πια να μας εποπτεύσει…΄Όπου, ωστόσο, την ίδια στιγμή, μια νέα μοναχική ζωή, αναδύεται, απελεύθερη και χωρίς δεσμά..μακριά απ’ τις κατεστραμμένες πόλεις.. μακριά από την αλλοτρίωση που κάταπιε τα παιδιά της, σε μια/ ίσως νέα ..υδάτινη έρημο… Τώρα ο άνθρωπος δεν έχει πια παρά να ξαναβρεί μέσα στην πλήρη σιωπή τον εαυτό του..ναι αυτόν…και μαζί το Ιδανικό μιας νέας ύπαρξης : μια νέα Ελευθερία που ξεπηδάει από το πουθενά!.

Χωρίς φόβο , πανικό, κάμερες και βαρεμένο drama queen (όπως π.χ μιας κατεστημένης και αηδιαστικής πλέον Abramovic) η νέα 36χρονη καλλιτέχνης και περφόρμερ απαρνείται τα υπάρχοντά της γιατί όπως λέει η ίδια σε μια συνέντευξή της  

“Για να παραφράσω τον ματεριαλιστή θεωρητικό Joshua Simon, δεν μπορεί κανείς να κατέχει χωρίς να κατέχεται.. 
Όλα είναι προϊόντα, ξεκινώντας από τα σπίτια και τα αντικείμενα καταλήγοντας στην γη, τα απορρίμματα, και το χρέος. Μερικά από τα αντικείμενα στο πρότζεκτ μου «Σπίτι και σύμπαν» τα είχα από τότε που ήμουν παιδί. Ωστόσο, θέλησα να τα μετατρέψω από χρήσιμα αντικείμενα σε άχρηστα, και δουλεύω σ΄ αυτήν την κατεύθυνση κι αυτό αφορά σε όλα τα πράγματα που κατέχω εκτός από μια τσάντα και τα πράγματα που μπορώ να μεταφέρω.” !!! 

Μπουνιά στο δήθεν; Ναι, έτσι στεγνά και χωρίς καμμία σάλτσα!

Η Mattingly συνδυάζει την γλυπτική, την αρχιτεκτονική και τη φωτογραφία για να σχολιάσει επίσης, προβλήματα της μετανάστευσης, του νομαδισμού, των άστεγων και της δύσκολης διαβίωσης την περίοδο της κρίσης. Δημιουργεί φωτογραφίες και γλυπτά που οραματίζονται ζοφερά μελλοντικά τοπία, δημιουργεί φορητά γλυπτά, «φορέσιμα σπίτια» και διάφορες οικολογικές εγκαταστάσεις.
Για το έργο της έχουν γράψει το Artforum, οι New York Times, οι Financial Times, η Wall Street Journal κ.λ.π. Τα έργα της έχουν σχολιάσει το BBC News, το MSNBC, το Fox News, η σειρά Art21 στο you tube και διάφορα blogs. 

Η δουλειά της έχει εκτεθεί στο Διεθνές Κέντρο Φωτογραφίας, το Κέντρο Τέχνης της Σεούλ, το μουσείο Τεχνών Bronx, τη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης, το Μουσείο de Cordova, το πάρκο γλυπτών στη Μασαχουσέτη και στο Palais deΤοκiο. Η Mattingly συμμετείχε στο smARTpower: μια πρωτοβουλία μεταξύ του Αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και του μουσείου Τεχνών Bronx ως καλλιτέχνης-πρεσβευτής στις Φιλιππίνες.

Τό έργο της Mary Mattingly μπορεί να δείχνει ου-τοπικό, μπορεί να παραπέμπει σε έναν ιδιότυπο αναχωρητισμό αλλά είναι και με μια έννοια πολιτικό και πραγματιστικό. Με τον προφητικό τρόπο ενός Καβαφικού τρόπου όπου “επέρχονται τα μελλούμενα” προσπαθεί να φτιάξει πραγματικά καταφύγια και μάλιστα σχεδιάζει πραγματικά πολυμορφικά ρούχα-κατοικίες που να τα φοράει ένας ταξιδιώτης και να εξυπηρετείται αν χρειαστεί να διαμείνει κάπου!. 

H Mattingly προτείνει εκδοχές διαβίωσης και αντίληψης που μάχονται την υπερκατανάλωση και δίνουν πρακτικές λύσεις σε χειμαζόμενους πληθυσμούς..
To μεγάλο ενδιαφέρον που παρουσιάζουν αυτά τα πανέμορφα ουφοειδή σπιτάκια που μοιάζουν και με igloo είναι ότι αποτελούν εύκολα και γρήγορα συναρμολογήσιμες ιδιοκατασκευές και επίσης οικοφωλιές εντελώς φυσιολογικά κατοικήσιμες ειδικά ως θερινές κατοικίες για καλλιτέχνες και άστεγους.. Για ανθρώπους επίσης που θέλουν να ζήσουν την ελεύθερη εμπειρία στην ύπαιθρο και μια διαλογιστική κατάσταση απομάκρυνσης από την πόλη, δημιουργώντας τα δικά τους αναχωρητήρια για αυτοστοχασμό.. Εξάλλου πολλοί καλλιτέχνες τίμησαν την προσπάθεια της καλλιτέχνιδος. 

 
Η Mattingly  οραματίζεται και μερικές φορές επινοεί κιόλας καινοτόμες λύσεις για να μεταφέρει τα  αντικείμενα-έργα της όπως για παράδειγμα την προσωπική πτητική μηχανή της Personal Flight Machine (2007) και το Kart (2008), ένα καταφύγιο δομημένο πάνω σε ένα ποδήλατο (!)…επίσης δημιούργησε ένα εναλλακτικό μοντέλο κατοικίας το Waterpod™, πάνω σε νερό... Kι όταν μιλάμε για προσωπικές πτητικές μηχανές ο νους μας πάει βέβαια κατευθείαν στον Da Vinci…

Mary Mattingly: “Τα προηγούμενα οκτώ χρόνια καταπιάστηκα με διάφορες μορφές εργαλείων και φόρμες στέγασης. Μερικά από αυτά τα σπιτάκια προορίζονται για το διαδίκτυο μερικά για διάφορες εναλλακτικές ή οικολογικές κοινότητες. Και τα περισσότερα τα δοκιμάζω η ίδια ζώντας μέσα σε αυτά ή μαζί με αυτά. Και πραγματικά πιστεύω πως πρέπει κανείς να τα βιώσει, να ζήσει μέσα σ΄ αυτά για να δει πόσο λειτουργικά είναι. Φυσικά καταγράφω την ζωή σ΄ αυτά και τις ανάγκες που προκύπτουν για να βελτιώνονται συνεχώς..”

Τί την ενέπνευσε όμως για να αρχίσει αυτό το περίεργο ταξίδι ανατροπής μια καθεστηκυίας αντίληψης ζωής και στο να εξερευνήσει αυτές τις νέες δομές κατοικίας, ζωής και προτάσεων εξοικονόμησης πόρων;

Bolivian demonstrators protest water privatisation 

Η Mattingly απαντά πως το αρχικό της ερέθισμα ήταν η αυξανόμενη ιδιωτικοποίηση των δημόσιων πόρων, κυρίως του νερού.. Το πρόβλημα δλδ που κι εμείς αντιμετωπίζουμε τώρα στην Ελλάδα.. Η ίδια αναφέρει : “Άρχισα να μελετάω αυτές τις δομές και τα εργαλεία όταν έμαθα για την ιδιωτικοποίηση Bechtel του νερού στη Βολιβία το 2000. Αποφάσισα να επεκτείνω αυτήν την πρόταση και στον υπόλοιπο κόσμο στο όχι- και τόσο- απώτερο μέλλον, κι έτσι άρχισα να δημιουργώ τις απλές συσκευές συλλογής και καθαρισμού νερού για αυτόνομη-ατομική χρήση που δεν απαιτούσαν συστήματα συγκεντρωτικού ελέγχου. Θα τα έπαιρνα στην έρημο και θα τα χρησιμοποιούσα εκεί.”

“Από εκεί και μετά, –λέει- άρχισα να κατασκευάζω τα αυτόνομα, φορετά σπίτια. Αυτά περιελάμβαναν τις λειτουργικές και τις αισθητικές πλευρές αλλά και μια θεωρητική αφήγηση : π.χ μια προφητική έκβαση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, που έχει μονοπωλήσει την ιδιοκτησία του χρησιμοποιήσιμου εδάφους σε τέτοιο σημείο, ώστε να φτάσει να συρρικνώσει τις τεχνολογίες τόσο πολύ ώσπου να φτάσει να κουβαλάτε πλέον το σπίτι σας στην πλάτη σας και νάχετε μια στενότερη σχέση με αυτό από έναν δικό σας άνθρωπο!

Το 2013 η Mattingly προχωρά σε ένα νέο έργο ακτιβιστικό το Fill/Obstruct όπου μαζεύει και στουμπώνει όλα της τα υπάρχοντα σε έναν τεράστιο μπόγο και στα πλαίσια μιας περφόρμανς για το Art21 της Νέας Υόρκης τραβάει τον μπόγο και τον περνάει από την γέφυρα Bayonne που συνδέει το Staten Island με το New Jersey.

Η αδύνατη και πεισματάρα Mary κουβαλάει τον μπόγο της ως νέα ρακοσυλλέκτρια στην εννοιολογική της περφόρμανς που ωστόσο δεν είναι και τόσο εννοιολογική αφού ζει σε ένα σπίτι/ατελιέ πολύ φτωχικό όπου τόσο η ίδια όσο και ο φίλος της προσπάθησαν αν καταργήσουν σχεδόν κάθε “διευκόλυνση” κάνοντας στην πράξη ότι προτείνουν ως καλλιτέχνες.. H performance αυτή θα την κάνει πάντως γνωστή.. θυμίζει χειρονομίες του Beuys..

“ Όλα σε αυτόν τον κόσμο είναι προϊόντα, προσθέτει. Βλέπω την τέχνη γενικά ως μια μορφή ακτιβισμού αλλά και προϊόντων. Αυτό το έργο περιγράφει τα περισσεύματα μιας οικονομίας εκμετάλλευσης: από το σχέδιο στην παραγωγή, κι από το μάρκετινγκ στη διανομή, ως την κατανάλωση φτάνοντας τελικά στα απόβλητα. Είναι στην ουσία ένα ρέκβιεμ για τα άχρηστα αντικείμενα και το έργο μιλά μεταφορικά για μια μεγαλύτερη υπόθεση του πώς δηλαδή οι άνθρωποι ζουν σήμερα σε έναν αλληλοεξαρτώμενο κόσμο και πως κυκλοφορούμε συνεχώς, περιφέρουμε αντικείμενα που κάποτε ήταν σε αφθονία.. Τα έργα σαν χρονοκάψουλες, λειτουργούν ως ενδείξεις και προτάσεις για τις μελλοντικές συνθήκες ζωής. Μπλοκάρουν, παρεμβαίνουν και πλαισιώνουν μια σύγκρουση. Αποσπούν την Ιστορία από το σύνηθες πλαίσιο της. Σ΄ αυτόν τον κόσμο οι άνθρωποι, όλοι, περιφέρουν τις χρονοκάψουλές τους γύρω, σε μια φόρμα σπιτιού.”…

η συνέχεια και ολόκληρη η οπτική επένδυση του άρθρου εδώ
http://theartnoise.blogspot.gr/2014/07/mary-mattingly.html

Η ιδεολογική ηγεμονία της "κοινωνίας του ενός τρίτου" στον κεντροαριστερό φιλομεταρρυθμιστικό χώρο (#οι νέοι insiders και η "κριτική υποστήριξη" σε ΝΔΠΑΣΟΚ)

Η κεντροαριστερή σύγχυση περί του "Ποιος κυβερνά αυτήν την χώρα"

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου*

Βλέπουμε καθημερινά μια αναισθησία του λεγόμενου κεντροαριστερού χώρου απέναντι στην ανθρωπιστική κρίση. Είτε την προσπερνούν, όπως τον άστεγο στο πεζοδρόμιο επιταχύνοντας το βήμα ή κοιτώντας αλλού, είτε προσπαθούν να απαξιώσουν οτιδήποτε αναφέρεται σχετικά ως υπερβολή, ψεκασμό ή και κομματική προπαγάνδα της όποιας αντιπολίτευσης. Και καλά, συνηθισμένη είναι η αντίδραση των βολεμένων ή ασφαλών απέναντι σε όσους δεν μπόρεσαν να αποφύγουν τις συνέπειες της αναδιάρθρωσης του σημερινού οικονομικού συστήματος με αφορμή την χρηματοπιστωτική κρίση - αλλά από τους σοσιαλίζοντες προοδευτικούς;

Ολόκληρη η κοινωνία μας είναι παγωμένη από τις συνέπειες της κρίσης και κυρίως από την ανυπαρξία βάσιμων ελπίδων ότι η κατηφόρα θα σταματήσει. Ανάμεσα στους απογοητευμένους βρίσκονται και όσοι τάχτηκαν υπέρ άμεσων και σαρωτικών μεταρρυθμίσεων στο -πολιτικό πρώτα και στο κοινωνικό έπειτα- σύστημά μας για την καταπολέμηση συστημικών πια παθογενειών (πελατειακό κομματικό κράτος, κρατικοδίαιτοι ολιγάρχες, στρεβλό κοινωνικό κράτος ημετέρων και συντεχνιών) - όσοι δλδ είδαν και μια ευκαιρία στην κρίση ή έλπισαν σε θετική παρέμβαση των ευρωπαίων διαβάζοντας τις γενικές προβλέψεις του πρώτου μνημονίου που περιέγραφαν μια συνολικά ορθολογική μεταρρύθμιση του χρεοκοπημένου ελληνικού κράτους.

Σήμερα, η εικόνα είναι πια καθαρή: τα γενικά πολιτικά κείμενα της τρόικας - όπως και των ελληνικών πελατειακών κομμάτων - δεν συνιστούν περιγραφή δράσεων αλλά ένα λαϊκιστικό ευχολόγιο αλλαγών. 

Αυτό που ακολούθησε ήταν ένα πρόγραμμα συνεργασίας τρόικας και ντόπιου κατεστημένου κυρίως για την παραμονή των τελευταίων στην εξουσία και των πρώτων στην επικυριαρχία - γιατί όλοι γνώριζαν εξ αρχής ότι χωρίς άμεσο κούρεμα του χρέους και αναπτυξιακές ευρωπαϊκές επενδύσεις κανένα "πρόγραμμα" δεν είχε πιθανότητες επιτυχίας. 

Διάλεξαν όμως τον δρόμο της ευκαιρίας για τους ευνοημένους της παλιάς τάξης πραγμάτων: το χρέος μετακυλίστηκε επί δικαίων και αδίκων - κυρίως των δεύτερων με επιλεκτικές "απαλλαγές" των πρώτων - , οι πολιτικοί υπεύθυνοι της κρίσης έμειναν στις θέσεις τους, οι ολιγάρχες απέκτησαν νέο πλούτο και δημόσια περιουσία με τον γνωστό τρόπο και οι τροϊκανοί μια χώρα πειραματόζωο για να δοκιμάζουν την επιβίωση του γερμανικού οικονομικού εθνικισμού με οτιδήποτε άλλο πέραν της προώθησης της ευρωπαϊκής ενοποίησης...

Στην πορεία αυτή η κοινωνία των δύο τρίτων μετατράπηκε με ταχύτητα σε κοινωνία του ενός τρίτου. Η μεσαία παραγωγική (όπως και καταναλωτική με δανεικά) τάξη εξαφανίστηκε με συνοπτικές διαδικασίες όχι ανασυγκρότησης αλλά απλά κατάρρευσης. Οι εργασιακές σχέσεις δεν προσαρμόστηκαν στην κρίση απλά απορρυθμίστηκαν - ένα εκατομμύριο μισθωτοί έχασαν την δουλειά τους και όσοι έμειναν παρακαλούν για μια απασχόλησ έστω και απλήρωτη. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες πέρασαν σε κατάσταση ζόμπι, ούτε εργαζόμενοι ούτε άνεργοι - ούτε ανασφάλιστοι ούτε ασφαλισμένοι. Και οι συντάξεις των πολλών ρυθμίζονται από το 2015 ως ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα και όχι ως απόδοση εισφορών μιας ζωής.

Κάποιοι φυσικά επιβίωσαν - είναι το ένα τρίτο. Μέλη των πρώην συντεχνιών - γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί προηγουμένων γενεών που πρόλαβαν να εξασφαλιστούν αλλά και αύξησαν κάποιοι από αυτούς την πελατεία τους στην κρίση (γιατροί-δικηγόροι) -, υψηλόμισθοι μισθωτοί και συνταξιούχοι ΔΕΚΟ και Δημοσίου, και ο εσμός των εχόντων γνωριμίες και θέσεις στον κρατικό μηχανισμό ή δημόσιες αναθέσεις λόγω (υποστηριζόμενης) επιχειρηματικής υγείας... Εξ αυτών, πολλοί σοσιαλίζοντες εκτός της φιλοδοξίας τους να περάσουν στην αδρά αμοιβόμενη θέση βουλευτή ή κρατικού γραμματέως κλπ, θεώρησαν ότι η θέση τους βρίσκεται πλέον στην "κριτική υποστήριξη" όσων γίνονται υπό ΝΔ ΠΑΣΟΚ Τρόικας, εφόσον "ό,τι και να είναι αυτό" τους περιέχει στο ένα τρίτο - από καθαρό συμφέρον δλδ...

Οι άνθρωποι αυτοί είναι καλοπροαίρετοι. Αλλά κυνικοί σε τελευταία ανάλυση. Δεν έχουν αισθήματα αλληλεγγύης απέναντι στην κοινωνία που τους στήριξε, έθρεψε, έστω ευνόησε καλώς ή κακώς - ούτε νοιώθουν ότι χρωστούν τίποτα σε όσους είναι στην ανασφάλεια. Θα έδιναν και την ψυχή τους σε ένα σχέδιο βελτίωσης της κατάστασης αλλά όσο αυτό δεν είναι δυνατό δεν πρόκειται να ρισκάρουν την ασφάλειά τους στηρίζοντας φιλόδοξες εναλλακτικές: όχι, υπάρχουν και χειρότερα - τα βλέπουν γύρω τους - και το ένστικτό τους είναι αλάνθαστο: στηρίζουμε τις πολιτικές της τρόικας ως ευρωπαϊκές και την συγκυβέρνηση ως το ελάχιστο κακό (όσο είμαστε "μέσα" κι εμείς). Άλλοι από την ίδια κατηγορία προσπαθούν να οικειοποιηθούν θέσεις και απόψεις της αντιπολίτευσης για να επιπλεύσουν στον άλλο μηχανισμό εξουσίας που αναπόφευκτα θα συγκροτηθεί γύρω από τις νέες δυνάμεις που έρχονται.

Οι άνθρωποι αυτοί έχουν την εύνοια του παλιού πολιτικού προσωπικού - είναι σοβαροί μεταρρυθμιστές, νηφάλιοι, οοοόχι λαϊκιστές, ουδέτεροι τεχνοκράτες και πολλά άλλα - αλλά κυρίως σοβαροί: δεν συγκινούνται από την σφοδρότητα της ανθρωπιστικής κρίσης, δεν χάνουν την ψυχραιμία τους, αναμένουν με υπομονή τις σωτήριες λύσεις που έχει επεξεργαστεί ο Σόιμπλε και μαλώνουν διακριτικά τον Σαμαρά και τον Βενιζέλο για τους πειρασμούς τους να λαικίσουν λιγάκι νκαι αυτοί με ανύπαρκτα success story, ανάπτυξη που έρχεται, χρεοκοπία που έφυγε για πάντα (κι ας αυξήθηκε το χρέος με τα μνημόνια)...

Διαθέτουν πρόσβαση στα κρατικοδίαιτα ΜΜΕ, κερδίζουν την απαραίτητη αναγνωρισιμότητα της τηλεοπτικής οθόνης και νοιώθουν μέρος -όσο και ευγνώμονες - της μεγάλης οικογένειας των survivors. Ηγεμονεύουν υποστηριζόμενοι.

Οι πολίτες γνωρίζουν ότι ο χώρος της κεντροαριστεράς είναι η μήτρα της χρεοκοπίας και απορρίπτουν κάθε προσπάθεια νεκρανάστασής της - αλλά ταυτόχρονα, κάθε αληθινή μεταρρυθμιστική κίνηση ...

Η κοινωνία του ενός τρίτου

- "Υπήρχαν άλλα δυο τρίτα; Τι λέτε βρε παιδιά...!!"

Η κρατική βία είναι πιο εμφανής παρά ποτέ στα καθημερινά μέτρα της κυβέρνησης εναντίον της πλειοψηφίας του λαού. Και η μυρωδιά του φασισμού πίσω από τον "κοινοβουλευτικό αυταρχισμό" των 151 κουκιών, έντονη. Η επίκληση της νομιμότητας από εκλογικές διαδικασίες που δεν έδωσαν λευκή επιταγή αλλά μια γενική κατεύθυνση, προσβλητική για τους ψηφοφόρους. Και η ανάδειξη των νεοναζιστών ως "φυσικής αντιπολίτευσης" - πόσο μάλλον αν αποτύχει και η αριστερά στην διαχείριση - δημιούργημα της βίας που ασκεί το σύμπλεγμα ΝΔΠΑΣΟΚ για να κρατηθεί στην εξουσία και να μην ελεγχθεί για τις πομπές του και την χρεοκοπία που επέβαλλε σε έναν λαό διαφθείροντάς τον και εξαπατώντας τον ταυτόχρονα. 

Τι μπορεί να κάνει όμως το παραγωγικό δυναμικό αυτού του τόπου; Πως μπορεί να ανακτήσει κάποιον έλεγχο ξανά στην ζωή του και το μέλλον του; 

Δύσκολο ερώτημα... Αλλά για να απαντήσει κανείς πρέπει πρώτα να παραδεχτεί που βρίσκεται. Να αποτινάξει αφηγήσεις a la cart, μουχλιασμένες θεωρίες και δήθεν εναλλακτικές, ταυτίσεις και πρότυπα που δεν έχουν παρά παρηγορητική σημασία, όση και μια θρησκευτική πίστη. Και να δει την πραγματικότητα: της ελληνικής κοινωνίας του ενός τρίτου, με τα δυο τρίτα να βουλιάζουν στον λάκκο που τους έσκαψε το μειοψηφικό πελατειακό σύστημα που διαχειρίστηκε την μεταπολίτευση. Και να δοκιμάσει την μικρή ευκαιρία που περιγράφει ο Γ Γ-Γ στο άρθρο που ακολουθεί λέγοντας: "η κατάσταση τούτη δεν ανατρέπεται παρά μόνο με κίνδυνο μεγάλο, σε σημείο οριακό, όταν η λάμψη των ανικάνων ξεθωριάσει, όταν ο ίδιος ο μηχανισμός αναπαραγωγής τους αρχίσει να ρετάρει". Πως; Αυτή είναι η συζήτηση...

ΑΣ

του Γιώργου Γιαννούλη Γιαννουλόπουλου*

Η βαρώνη Μάργκαρετ Θάτσερ και οι πολιτικές της επικρίθηκαν γιατί θεωρήθηκε ότι δημιουργούσαν την κοινωνία των δύο τρίτων. Οπου τα δύο τρίτα είναι οι άνθρωποι που τολμούν, επιζητούν κι ακολουθούν την αλλαγή. Οι πιο δυναμικοί, πιο μορφωμένοι, πιο δημιουργικοί, οι οποίοι θα άφηναν πίσω το ένα τρίτο των πιο αδύναμων, των πιο δυσπροσάρμοστων, των άτυχων.

Πράγματι η ανεπάρκεια ενός διχτυού προστασίας, μπορεί να οδηγήσει σε αυτό το αποτέλεσμα. ’Ετσι τα δύο τρίτα μπορούν να συγκροτήσουν μια ιδιοτελή ευγονική πολιτική πλειοψηφία, η οποία να εγκαταλείπει πίσω της χωρίς πολλή έγνοια το άλλο αδύναμο τρίτο. Το καθεστώς αυτό στέκει πολιτικά στη Δημοκρατία. Καθώς τα δύο τρίτα ψηφίζουν καταρχάς υπέρ των, έστω κοντόθωρων, συμφερόντων τους.

Τελικά δεν λειτούργησε έτσι. Τα δύο τρίτα κατάλαβαν πως αν πάντα μένει πίσω και αφήνεται να χαθεί το ένα τρίτο των πιο αδύναμων, η ίδια η κοινωνία, το σύνολό της θα λιγοστεύει διαρκώς. Η διαρκής αποκοπή κι απώλεια ενός τρίτου είναι ένα μείον, μια μόνιμη αφαίρεση. Όταν εξοστρακίζονται λίγοι και χάνονται τότε αμέσως συμπληρώνονται από άλλους που ξεμένουν από τα δύο τρίτα. Έτσι το τρίτο μένει πάντα ένα τρίτο σε ένα σύνολο που μικραίνει. Το εγκαταλλειμένο ένα τρίτο είναι μια διαρκής διαρροή ανθρώπων, δηλαδή συνολικού πλούτου. Η τρύπα της απωλείας.

Σταδιακά η κοινωνία αντέδρασε, το δίχτυ προστασίας αποκαταστάθηκε. Ο μηχανισμός αλληλοβοήθειας, με όλα του τα προβλήματα, ενισχύθηκε καθώς τα δύο τρίτα αντιλήφθηκαν πως και η δική τους ευημερία, η δυνατότητά τους να τραβούν μπροστά, εξαρτάται από την ενσωμάτωση και στήριξη του πιο αδύναμου τρίτου.

Στην χώρα μας, παρά τα περί αντιθέτου λεγόμενα, δεν "κινδυνεύσαμε" ποτέ από αυτό το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό μοντέλο.

Ζούμε σε μια sui generis κοινωνία, την κοινωνία του ενός τρίτου. Ζούμε στο ακριβώς αντίστροφο μοντέλο απο την κοινωνία των δύο τρίτων.

Μια κοινωνία που εξουσιάζεται από τους πνευματικά πιο αδύναμους, από τους πλέον ανίκανους, τους λιγότερο δημιουργικούς. Από εκείνο το τρίτο το λιγότερο παραγωγικό και αποτελεσματικό, το οποίο ιδιοποιούμενο δια της βίας το κράτος και τους μηχανισμούς του κατόρθωσε να εξοστρακίσει τα παραγωγικά δύο τρίτα.

Αυτό το τρίτο απομυζά τα δύο τρίτα που έχουν τη δυνατότητα να δημιουργούν πλούτο, είτε απευθείας μέσω του κρατικού μηχανισμού είτε μέσω του ελέγχου των αγορών και των προσόδων που επιβάλλει δια της κρατικής βίας. Αυτό είναι κοινό στα ολιγαρχικά, ολοκληρωτικά και δικτατορικά καθεστώτα. Τα οποία για τον λόγο αυτόν ...