Η ελλάδα ήταν πραγματικά μια εξαίρεση θετικών απόψεων, ακριβώς γιατί στην ελλάδα η βρυξέλλα μαζί με τον φιλελευθερισμό έφερε και αρκετά θετικά απότοκα, μερικά από τα οποία εξηγήσαμε παραπάνω. Κάθε οικογένεια μπορούσε να αποκτήσει έναν σκλάβο για το σπίτι πια, όχι μόνο οι πλούσιοι που έφερναν τους δικούς τους από τις φιλιππίνες. Κάθε οικογένεια μπορούσε με το ευρώ να αποκτήσει 2 και 3 αυτοκίνητα, ίσως να στείλει τα παιδιά στο ιδιωτικό, να αγοράσει μεγάλο σπίτι, να αποκτήσει φτηνούς υπαλλήλους για το μαγαζί, όλα αυτά ακριβώς που μέχρι το 90 ήταν προσβάσιμα μόνο στους πλούσιους.
 |
| έργο του Τάσου Παυλόπουλου |
Το πουλόβερ που ξηλώνεται
από τον techie chanΔεν θέλω να σας χαλάσω τη φαντασίωση της μοναδικότητάς σας, αλλά το 2008 δεν ήταν η μοναδική φορά που ο φιλελευθερισμός τα σκατώνει δραματικά. Κι όπως συμβαίνει κάθε φορά που μια θρησκεία τα σκατώνει δραματικά, το πουλόβερ που έπλεκε τόσα χρόνια ξηλώνεται.
Δεν θα ήταν μεγάλη υπερβολή να πούμε ότι δύσκολα μπορούμε να βρούμε πιο δραματικό ξήλωμα από αυτό της ελλάδας, από το 2008 και μετά. Αυτό που το κάνει τόσο δραματικό δεν είναι μόνο η σφοδρότητα αυτού του ξηλώματος, αλλά και το σημείο εκκίνησης.
Διότι η ελλάδα του 2008 ήταν βουτηγμένη στην επιτυχία του πλεγμένου πουλόβερ, μεθυσμένη από το αθάνατο κρασί του πλουτισμού, των ολυμπιακών, του γιούρο και γενικά των επιτυχιών. Στα βαλκάνια συμπεριφερόταν σαν μια μικρή αμερική, αλλά αυτή η συμπεριφορά επεκτεινόταν και στο εσωτερικό της ισχυρής ελλάδας, που μετά το 1990 έγινε τόπος υποδοχής αρκετών μεταναστών από την ανατολική ευρώπη. Οπότε το χρήμα (και δη το ευρώ) απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη ισχύ στις ζωές μας, καθώς μια μεγάλη στρατιά από “πεινασμένους” ήταν διατεθειμένη να κάνει τα πάντα με ένα μικρό για εμάς αντίτιμο. Δεν χρειάζεται (αν και βοηθά) να είναι ο παππούς σου ταγματασφαλίτης για να καταλάβεις ότι υπάρχει πράγματι μια κατηγορία υπανθρώπων. Πόσο μάλλον όταν αυτοί οι υπάνθρωποι είναι ξανθοί, ψηλοί και με γαλάζια μάτια.
Η ευρωζώνη δεν είναι το μοναδικό εγχείρημα του φιλελευθερισμού που σέρνεται προς το τέλος του. Το ίδιο ισχύει λίγο πολύ και για το άλλο παιδί της μετα90ς φιλελεύθερης ελίτ, την παγκοσμιοποίηση. Αυτή δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα δημοφιλής και αντιδράσεις μπορούμε να βρούμε από πολύ νωρίς, όπως θυμούνται οι μεγαλύτεροι από τις ταραχές στο σιάτλ. Ούτε αυτό ήταν τυχαίο. Η παγκοσμιοποίηση του 1990 προσπάθησε να συνεχίσει με πιο ειρηνικά μέσα την παγκοσμιοποίηση του 19ου αιώνα κάτω από τα όπλα της βρετανικής αυτοκρατορίας. Όπως και τον 19ο αιώνα η παγκοσμιοποίηση αφορούσε κυρίως τα αγαθά και τα κεφάλαια. Οι άνθρωποι παρέμεναν λίγο πολύ δεσμευμένοι στον τόπο τους, σε αυτό το ιδιότυπο καθεστώς δουλοπαροικίας που δημιούργησε ο εθνικισμός και οι συνθήκες. Δεν αφορούσε λοιπόν την ελευθερία των ανθρώπων αλλά των πραγμάτων.
Τον 19ο αιώνα η μη μετακίνηση των πληθυσμών ήταν εύκολη υπόθεση. Τεράστια τμήματα της ευρώπης ήταν πρακτικά απροσπέλαστα πριν τον σιδηρόδρομο, ο οποίος ήρθε αρκετά αργά στο 19ο αιώνα. Μόνο τα καράβια εξασφάλιζαν μια άλφα μετακίνηση γιαυτό και οι έλληνες ήταν γνωστοί ως έμποροι/πειρατές (οι δύο ιδιότητες μπλέκονταν πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι θα βόλευε την ιστορική μας αφήγηση). Ταυτόχρονα γλωσσικά και άλλα πολιτισμικά εμπόδια έκαναν τις μετακινήσεις αν όχι αδύνατες τουλάχιστον πολύ δύσκολες. Δεν νομίζω ότι πολλοί κινέζοι από αυτούς που πήγαν στις δυτικές ακτές των ηπα τον 19ο αιώνα, μίλησαν (αν ποτέ τα κατάφεραν) με πολύ κολακευτικά λόγια γι’ αυτή τη μετανάστευση στους κοντοχωριανούς τους.
Όμως το 1990 δεν ήταν 1860.
Η ισχυρή ελλάδα λοιπόν, η χώρα που είχε το μεγαλύτερο ποσοστό ευρωαγάπης σε όλες τις στατιστικές (κι όχι άδικα), μέσα σε 5 χρόνια δραματικών αλλαγών έχει γίνει μια άκρως ευρωσκεπτικιστική χώρα. Γιαυτό και μιλάω για τη δραματικότερη αλλαγή. Διότι σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα του πυρήνα δεν υπήρχε τόσο ομόθυμη υποστήριξη του ευρωπαϊκού μαγαζιού. Αν λοιπόν το ελληνικό πουλόβερ έχει ξηλωθεί τόσο δραματικά, μη φανταστείτε πως και τα άλλα τα μισοξηλωμένα πάνε πολύ πίσω.Το τέλος της παγκοσμιοποίησης
Η ευρωζώνη δεν είναι το μοναδικό εγχείρημα του φιλελευθερισμού που σέρνεται προς το τέλος του. Το ίδιο ισχύει λίγο πολύ και για το άλλο παιδί της μετα90ς φιλελεύθερης ελίτ, την παγκοσμιοποίηση. Αυτή δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα δημοφιλής και αντιδράσεις μπορούμε να βρούμε από πολύ νωρίς, όπως θυμούνται οι μεγαλύτεροι από τις ταραχές στο σιάτλ. Ούτε αυτό ήταν τυχαίο. Η παγκοσμιοποίηση του 1990 προσπάθησε να συνεχίσει με πιο ειρηνικά μέσα την παγκοσμιοποίηση του 19ου αιώνα κάτω από τα όπλα της βρετανικής αυτοκρατορίας. Όπως και τον 19ο αιώνα η παγκοσμιοποίηση αφορούσε κυρίως τα αγαθά και τα κεφάλαια. Οι άνθρωποι παρέμεναν λίγο πολύ δεσμευμένοι στον τόπο τους, σε αυτό το ιδιότυπο καθεστώς δουλοπαροικίας που δημιούργησε ο εθνικισμός και οι συνθήκες. Δεν αφορούσε λοιπόν την ελευθερία των ανθρώπων αλλά των πραγμάτων.
Τον 19ο αιώνα η μη μετακίνηση των πληθυσμών ήταν εύκολη υπόθεση. Τεράστια τμήματα της ευρώπης ήταν πρακτικά απροσπέλαστα πριν τον σιδηρόδρομο, ο οποίος ήρθε αρκετά αργά στο 19ο αιώνα. Μόνο τα καράβια εξασφάλιζαν μια άλφα μετακίνηση γιαυτό και οι έλληνες ήταν γνωστοί ως έμποροι/πειρατές (οι δύο ιδιότητες μπλέκονταν πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι θα βόλευε την ιστορική μας αφήγηση). Ταυτόχρονα γλωσσικά και άλλα πολιτισμικά εμπόδια έκαναν τις μετακινήσεις αν όχι αδύνατες τουλάχιστον πολύ δύσκολες. Δεν νομίζω ότι πολλοί κινέζοι από αυτούς που πήγαν στις δυτικές ακτές των ηπα τον 19ο αιώνα, μίλησαν (αν ποτέ τα κατάφεραν) με πολύ κολακευτικά λόγια γι’ αυτή τη μετανάστευση στους κοντοχωριανούς τους.
Όμως το 1990 δεν ήταν 1860.
Τα μέσα μετακίνησης -μαζικά και προσωπικά- έχουν διαδοθεί τόσο πολύ στον κόσμο που ακόμα και για τους πιο κατατρεγμένους υπάρχει τρόπος διαφυγής. Αλλά η παγκοσμιοποίηση επισήμως παρέμενε λειψή. Τα iphone μπορούσαν να περνάνε τα σύνορα με τη μεγαλύτερη ευκολία του κόσμου, τη στιγμή που οι άνθρωποι (ειδικά οι πιο μαυριδεροί από δαύτους) έπρεπε να διασχίζουν ναρκοπέδια. Όχι ότι για το φιλελεύθερο πρότζεκτ υπήρχε κανένα πρόβλημα σε αυτό.
Η ιδέα της δημιουργίας ενός τρίτου κόσμου μέσα στον πρώτο ήταν μια ιδέα φερμένη από τις ηπα και άρχισε να εφαρμόζεται με ζέση και στην ευρώπη των βρυξελλών.
Η ιδέα της δημιουργίας ενός τρίτου κόσμου μέσα στον πρώτο ήταν μια ιδέα φερμένη από τις ηπα και άρχισε να εφαρμόζεται με ζέση και στην ευρώπη των βρυξελλών.
Διότι η ευρωπαϊκή ιδέα από το 1990 και μετά απέκτησε τόσο μεγάλη φιλελεύθερη ορμή, που πρακτικά αποτελούσε τον μοναδικό επίσημο θιασώτη της. Όλη η γραφειοκρατία χόρευε στο ρυθμό της φιλελεύθερης μεταφυσικής. Κάθε φορά που μια κυβέρνηση ήθελε να πάρει ένα μέτρο που θα κατέστρεφε τις παλιές συμφωνίες με τους πολίτες της, ένα μέτρο ξεκάθαρα βλαπτικό για την κοινωνία, σήκωνε τους ώμους και έλεγε ότι ήταν θέμα εναρμόνισης με τις βρυξέλλες. Στην ελλάδα μάλιστα χρησιμοποιούσαν και τον όρο εκσυγχρονισμό ή/και εξευρωπαϊσμό. Οι βρυξέλλες λοιπόν ήταν η αιχμή της φιλελεύθερης ελίτ στην ευρώπη.
Στις ίδιες τις βρυξέλλες, μια μικρογραφία της αμερικάνικης πρωτεύουσας άρχισε να δημιουργείται από έναν μικρόκοσμο που ζούσε γύρω από τη καλοπληρωμένη και μονωμένη γραφειοκρατία.
Στις ίδιες τις βρυξέλλες, μια μικρογραφία της αμερικάνικης πρωτεύουσας άρχισε να δημιουργείται από έναν μικρόκοσμο που ζούσε γύρω από τη καλοπληρωμένη και μονωμένη γραφειοκρατία.
Μια γραφειοκρατία όχι πολύ ανώτερη του επιπέδου ενός παιδιού της σαν τη διαμαντοπούλου, για να μη φανταστείτε κάτι το εξαιρετικό. Το λόμπινγκ και οι μίζες δίνουν και παίρνουν, οι λογαριασμοί στο διπλανό λουξεμβούργο φούσκωναν, την ίδια στιγμή που οι συμμετέχοντες πίεζαν όλο και περισσότερο για τις ηνωμένες πολιτείες της ευρώπης που θα τους πρόσφερε ακόμα μεγαλύτερη εξουσία. Αυτή η διαδικασία αποξένωνε όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού από την ιδέα της ευρωπαϊκή ενοποίησης με τα όμορφα χρώματα που είχε παρουσιαστεί στα 80s .
Η ελλάδα ήταν πραγματικά μια εξαίρεση θετικών απόψεων, ακριβώς γιατί στην ελλάδα η βρυξέλλα μαζί με τον φιλελευθερισμό έφερε και αρκετά θετικά απότοκα, μερικά από τα οποία εξηγήσαμε παραπάνω.
Η ελλάδα ήταν πραγματικά μια εξαίρεση θετικών απόψεων, ακριβώς γιατί στην ελλάδα η βρυξέλλα μαζί με τον φιλελευθερισμό έφερε και αρκετά θετικά απότοκα, μερικά από τα οποία εξηγήσαμε παραπάνω.
Κάθε οικογένεια μπορούσε να αποκτήσει έναν σκλάβο για το σπίτι πια, όχι μόνο οι πλούσιοι που ...
