Πρόβα μεταδημοκρατίας στην Αριστερά;

Η μεταδημοκρατία θα καταπιεί και τον ΣΥΡΙΖΑ;      #3οΣυνέδριοΣΥΡΙΖΑ

Γιώργος Παπασπυρόπουλος

Ζούμε δύσκολες εποχές.

Ο καπιταλισμός ανασταίνεται διαρκώς εκεί που έμοιαζε να βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στην εκάστοτε τελευταία του κρίση – απέδειξε ότι μπορεί να γίνει ψηφιακός, πράσινος, πανδημικός, κρατικός... ακόμη και αριστερός. Είναι ένα σύστημα ριζωμένο και ανθεκτικό και στον ορίζοντα δεν φαίνεται καμία «νομοτελειακή» πτώση του ούτε κάποια συνεκτική εναλλακτική πρόταση πέραν της  Αποανάπτυξης που όμως συγκροτείται για την ώρα μόνον ιδεολογικά και όχι πολιτικά ή κινηματικά Κατά τα άλλα μόνο προτάσεις διαχείρισής του καπιταλισμού αναδύονται από τους χώρους της σοσιαλδημοκρατίας και των πρασίνων.

Ο σοσιαλισμός ψάχνει ακόμη τα βήματά του εντός, εκτός και επί τα αυτά τού «συστήματος», σέρνοντας πάντα μαζί του την αποτυχία του σοβιετικού «υπαρκτού», τώρα στα σκοτεινά σοκάκια του νικηφόρου "μονοκομματικού κρατικού καπιταλισμού" του κινεζικού κομμουνισμού.

Η παγκόσμια εικόνα μέσα στην παγκοσμιοποίηση δεν είναι εικόνα τάξης αλλά χάους. Η διαχείριση της παγκοσμιοποίησης αποδεικνύεται μια χίμαιρα αισιόδοξων μελετητών. Η «μεγάλη αναταραχή» επιμένει ως η κανονικότητα του πλανήτη. Δεν αποτελεί όμως και «θαυμάσια κατάσταση» όπως προέβλεπαν οι αντισυστημικοί αριστεροί τα τελευταία πενήντα χρόνια. Γιατί;

Γιατί υπάρχει ένα κοινό χαρακτηριστικό σε όλα αυτά που συμβαίνουν τελευταία, ένα δυστοπικό και δυσοίωνο χαρακτηριστικό που όλο και δυναμώνει το εκνευριστικό σήμα του μέσα στην φασαρία της ιδεολογικοκοινωνικής σύγχυσης: ο βόμβος της μεταδημοκρατίας...

Η Μεταδημοκρατία σήμερα στον κόσμο

Στην Κίνα προφανέστατα δεν χρειάζονται τη δημοκρατία. Ούτε καν ως μεταρρύθμιση. Το οικονομικό τους “θαύμα” περιέχει μπόλικη δικτατορία και αυταρχισμό, καταπίεση κάθε είδους μειονοτήτων, ασφυκτική, ψηφιακή πια, παρακολούθηση των πολιτών, γκρίζο δικτατορικό “κομμουνισμό” διάσπαρτο με, επίσης δικτατορικές, ζώνες άγριου νεοφιλελευθερισμού.

Τελευταία όμως η δημοκρατία δείχνει να μην χρειάζεται και στους φιλελεύθερους αστούς και σε εκείνες τις φιλελεύθερες κοινωνίες που την διατράνωναν διαχρονικά σε όλες τους τις διακηρύξεις ως την θεμέλια διαφορά τους από τα αυταρχικά καθεστώτα του τρίτου κόσμου και του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Και δεν μιλάμε εδώ για την Ρωσία που ως μια πραγματική εξαίρεση στον κόσμο δεν διαθέτει κανένα σχεδόν δείγμα δημοκρατικής ιστορικής περιόδου. 

Μιλάμε για τα Ευρωπαϊκά αστικά συνταγματικά κράτη: αυταρχικές διατάξεις πυκνώνουν παντού και προκαλούν κινηματικά ξεσπάσματα, ο ορμπανισμός καλπάζει, το πολωνικό παράδειγμα αντέχει και προκαλεί, ο Μακρόν της πέμπτης δημοκρατίας χτυπά τον λαό του –όχι φιλικά στην πλάτη- κάθε σαββατοκύριακο αλλάζοντας τους νόμους επί το αυταρχικότερον .

Η Μεταδημοκρατία σήμερα στα κόμματα

Τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα έχουν από καιρό πάρει διαζύγιο με την πολλή δημοκρατία υιοθετώντας χωρίς αιδώ την αστική αρχηγική κοινοβουλευτική κουλτούρα στη θέση των «αχρείαστων» συμμετοχικών δημοκρατικών διαδικασιών.

Αλλά και η σημερινή αριστερά των ελεύθερων απόψεων συνεχίζει να κλυδωνίζεται ανάμεσα στην επιστροφή σε ένα υπόρρητο λενινιστικό πρότυπο και την γοητεία της κεντροαριστερής κανονικοποίησης. 

Ειδικά η τελευταία περίπτωση αφορά αριστερά κόμματα που κυβερνώντας διαλύονται μέσα σε μια θολή υπαρξιακή κατάσταση διλημματικού τύπου: πχ πρόγραμμα συμμετοχής στην διακυβέρνηση ή συμμετοχής στα διεκδικητικά κινήματα; Κι όταν συγκυβερνούν ακόμη, δεν ξέρουν πως να αντιμετωπίσουν τα κινήματα που τα οδήγησαν εκεί που βρίσκονται...

Ο αριστερός μεταρρυθμισμός δεν έχει βρει ακόμη την φιλοσοφική και πολιτική του θεμελίωση ως ρεαλιστικής αριστερής πολιτικής μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα. Πολιτική που κεφαλαιοποιεί την κινηματική δυναμική και την αποτυπώνει σε προοδευτική θέσμιση κανόνων, νόμων και συνταγματικών παραδόσεων που θωρακίζουν δικαιώματα και κοινωνική πρόοδο.

Το κοινοβουλευτικό σύστημα και η συμμετοχικότητα

Το κοινοβουλευτικό σύστημα μας περιέχει πλέον όλους και όλες, δεξιούς και αριστερές. Το αντίπαλο δέος δεν είναι κάποιο σοσιαλιστικό σύστημα που παραμένει ουτοπία αλλά μια σειρά καθεστώτων αυταρχικής διαβάθμισης από τυπικά κοινοβουλευτικών έως καθαρά δικτατορικών.

Το κοινοβουλευτικό σύστημα που ζούμε αντέχει πολύ συγκεκριμένα πράγματα: αντέχει μια σχετικά προοδευτική διακυβέρνηση, αντέχει δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, αντέχει πράσινη διαχείριση κάποιων σταθερών του παραγωγικού συστήματος. Αλλά ως εκεί.

Ως εκεί που η κοινωνία παραμένει κοινωνία του κέρδους, ταξική κοινωνία του συμφέροντος, κοινωνία μοιρασμένη ανάμεσα στις ελιτ και την συντριπτική μάζα των εργαζομένων. Πράγμα που γνωρίζει άριστα η ενσωματωμένη σοσιαλδημοκρατία μετά από δεκαετίες στην διακυβέρνηση δεκάδων ευρωπαϊκών χωρών αλλά και μέρος των πρασίνων σε περιφερειακές και τώρα και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας.

Η κοινωνία της ισότητας παραμένει στο φαντασιακό των ανθρώπων ως έκφραση μιας ριζικής ανάγκης. Και οι αγώνες ξεσπούν συνεχώς με ένα αίτημα, το ίδιο για αιώνες: περισσότερη ελευθερία, περισσότερα δικαιώματα, πιο δίκαιο τίμημα για την προσφερόμενη εργασία – δηλαδή δικαιοσύνη, σήμερα κοινωνική και κλιματική. 

Το ανησυχητικό φαινόμενο που αναδύεται μέσα στις τάξεις των προοδευτικών κομμάτων, εκείνων που διακηρύσσουν την συμπόρευσή τους με τους αγώνες του λαού και ως σκοπό τους την εκπροσώπηση και μέσω αυτής την εκπλήρωση των πόθων του, είναι ότι μειώνεται η συμμετοχή των ενδιαφερομένων στις αποφάσεις και αυξάνονται οι τεχνικές υποκατάστασης της λαϊκής εντολής, η τεχνική της εξουσίας. Με άλλα λόγια, η μεταδημοκρατία.

Η Μεταδημοκρατία και η Αριστερά

Σε όσα κόμματα δεν εμπνέονται από το λενινιστικό πρότυπο του συγκεντρωτισμού και της στρατιωτικής πειθαρχίας (όπου τα τυπικά δικαιώματα των μελών και των συνελεύσεών τους είναι κάθε στιγμή υπό την αίρεση του επείγοντος), οι διαδικασίες της υποτιθέμενης συλλογικότητας ατονούν συνεχώς και υποκαθίστανται από άτυπα υβριδικά όργανα τύπου πρωϊνού καφέ ή απογευματινού τσαγιού της ηγετικής ομάδας. Αριστοκρατικής αντίληψης και όχι αντιπροσωπευτικής για τους συμμετέχοντες.

Και η καθημερινή «διαχείριση» υποκαθιστά τις μακρές σε χρόνο, συλλογικές δημοκρατικές διαδικασίες που μοιάζουν αργές και αναποτελεσματικές για το σύγχρονο αριστερό management – ειδικά όταν αυτό είναι ταυτόχρονα και κυβερνητικό ή έχει σαν μοναδικό σκοπό την διακυβέρνηση. 

Τείνουν λοιπόν δια της διολισθήσεως, τέτοιες “βαρετές” διαδικασίες να αραιώνουν και να δαιμονοποιούνται, ειδικά όταν το αριστερό κόμμα συμμετέχει στην διαχείριση της εξουσίας, λες και αυτό κάνει αίφνης περιττό τον περαιτέρω προβληματισμό του “τι να κάνουμε”, «πως να προχωρήσουμε» από την βάση.

Η εξουσία υποδέχεται πρόσφατα εκπαιδευτικά το αριστερό κόμμα στον δικό της μηχανισμό που καμιά διακυβέρνηση δεν μπόρεσε μέχρι σήμερα να αλλάξει, ίσως μόνο να λαδώσει λίγο τα γρανάζια του με λίγο ή περισσότερο προοδευτισμό... 

Γιατί ο ριζοσπαστικός αριστερός μεταρρυθμισμός χρειάζεται λαϊκή υποστήριξη για να μπορέσει να αφήσει το προοδευτικό του αποτύπωμα στους αρμούς της εξουσίας και δεν την έχει κατακτήσει ακόμη, παρά την υποσχετική κληρονομιά που επικαλείται, εκείνη της αριστερής ανανέωσης. 

Κι έτσι ζούμε δυστυχώς σε καιρούς σύγχυσης λέξεων, εννοιών και διακυβευμάτων..

Η Μεταδημοκρατία και το Αύριο

Το φλέγον ζήτημα για την κοινωνία του αύριο είναι πόσο δημοκρατική και συμμετοχική θα είναι, όταν το χάσμα δημοκρατικότητας ανάμεσα στα κινήματα και τα προοδευτικά αριστερά κόμματα διευρύνεται συνεχώς. Αιώνες μετά τις αστικές επαναστάσεις και την εγκαθίδρυση δημοκρατικών καθεστώτων ανακύπτουν για πρώτη φορά τόσο βαθιά και ουσιαστικά δημοκρατικά ερωτήματα:

• Μήπως τα προοδευτικά κόμματα δεν επιθυμούν πλέον στις σημερινές συνθήκες του γενικευμένου αυταρχισμού, την πολλή δημοκρατία εντός τους; - μήπως την βλέπουν και σαν εμπόδιο για να φέρουν τον εαυτό τους με οποιονδήποτε τρόπο στην εξουσία; Αν όχι, γιατί γίνονται τότε όλο και πιο «αριστοκρατικά» και χάνουν συνεχώς την λαϊκή τους υπόσταση;
• Μήπως οι κομματικές ελιτ εμποδίζονται από τον πλούτο των ιδεών και την διαφάνεια των μέσων που παράγουν τα κινήματα; Αν όχι, γιατί θεωρούν πολυτέλεια την πολλή συζήτηση «κάτω στα μέλη» σε θέματα πολιτικού προσανατολισμού; - και την καθημερινή εμπλοκή των μελών στις αποφάσεις τους;
• Μήπως τα κινήματα θάπρεπε να αφήσουν κατά μέρος τις δημοκρατικές πολυτέλειες και να χωρέσουν το φαντασιακό τους στον ρεαλισμό των συστημικών αριστερών γραφειοκρατών και να περιοριστούν στην ανάθεση;

Ότι και να σημαίνουν τα παραπάνω ερωτήματα και όποια απάντηση και να δίνεται, η δημοκρατία βρίσκεται ολοφάνερα σε φάση υποτίμησης, παρακμής, υποκατάστασης με μεταδημοκρατικές τεχνικές. 

Περιορίζεται σε συμβουλευτικό δημοψηφισματικό ρόλο μια στις τόσες. Όταν οι ελίτ χρειαστούν τη γνώμη της "βάσης" για να νομιμοποιήσουν προειλημμένες αποφάσεις τους.

Και σε επιλογή αρχηγού "από την βάση" κάθε κάποια χρόνια όπως ακριβώς δουλεύει και το αστικό κοινοβουλευτικό εκλογικό σύστημα. Ενδιάμεσα, κανένας έλεγχος, καμιά ανακλητότητα ακόμη και υπό ηχηρή διάψευση διακηρύξεων και προγραμματικών δεσμεύσεων.

Αυτήν την τάση την αναγνωρίζει κανείς παντού. Και στην σημερινή «ριζοσπαστική αριστερά».

Οι προτάσεις πχ του Αλέξη Τσίπρα για την καταστατική λειτουργία του ΣΥΡΙΖΑ κινούνται σε αυτήν την κατεύθυνση: πίσω από το καρότο της άμεσης εκλογής οργάνων και επικεφαλής "από την βάση" έρχεται το μαστίγιο της ανεξέλεγκτης διαχείρισης των πάντων στο μεσοδιάστημα από την κομματική ελίτ που απλά έχει μια δημοψηφισματική νομιμοποίηση. Ζωντανές οργανώσεις και ελεγχόμενα εκτελεστικά όργανα αντικαθίστανται από συναθροίσεις οπαδών και αστικές κάλπες. 

Τις αποφάσεις παντού στον προοδευτικό πολιτικό χώρο, ολοένα και περισσότερο τις παίρνουν οι εκλεγμένοι δημοκρατικοί ηγέτες. Και οι ομάδες γύρω τους. Και σύμβουλοι τεχνοκράτες καριέρας. Τα κόμματα γίνονται εκλογικοί μηχανισμοί και τα μέλη ελάχιστα απέχουν από εθελοντές ή απλούς οπαδούς. Το έκαναν πρώτοι οι σοσιαλδημοκράτες, τώρα ακολουθούν και οι αριστεροί. Πλήρης ενσωμάτωση σε ένα αστικό κοινοβουλευτικό σύστημα με πρόνοιες υπέρ του "αρχηγού".

Αντί τα αριστερά κόμματα, να εισάγουν στα κοινοβούλια πιο αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες και αμφίδρομη επικοινωνία με τους κοινωνικούς φορείς και τις λαϊκές πρωτοβουλίες για σειρά σοβαρότατων θεμάτων, εισάγουν στον εαυτό τους αστικές κοινοβουλευτικές διαδικασίες πχ το δικαίωμα των επικεφαλής να έχουν τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο σε όλα ως «αρχηγοί».
Το πως χειρίζονται οι επικεφαλής τη θέση τους αυτή είναι ενδεικτική:

Ο Κόρμπιν πχ συγκέντρωσε χιλιάδες εθελοντές ειδικά νέους που γράφτηκαν στο Εργατικό Κόμμα για να τον εκλέξουν αρχηγό και μετά λογικά πρωθυπουργό. Κι όταν αυτό το ευφυές σχέδιο τελείωσε με την εκλογική του ήττα, δεν έμεινε τίποτα πίσω του σε δημοκρατικές δομές και λειτουργία. 

Το Εργατικό Κόμμα είναι απλά η εικόνα του εκάστοτε αρχηγού του.

Ο Σάντερς αντίθετα στις ΗΠΑ, ως πιο αριστερός, τα έκανε και τα δύο: και συνέβαλε με την υποψηφιότητά του να δυναμώσει η αριστερά στην αμερικανική κοινωνία αλλά και να φύγει ο Τραμπ με την εκλογική νίκη των Δημοκρατικών. Και το κατάφερε γιατί δεν έκανε τα μέλη εθελοντές αλλά τους εθελοντές κινηματικούς, διεσπαρμένους σε χιλιάδες παράλληλες δράσεις και οργανώσεις συνιστώσες της καμπάνιας του που έμειναν και συνεχίζουν και σήμερα να αναπτύσσονται. Έχοντας επίγνωση ότι άλλο η απομάκρυνση του Τραμπ, και άλλο και διαρκώς ζητούμενο, η δημοκρατική διακυβέρνηση.

Υπάρχει φάρμακο για την ασθένεια της Μεταδημοκρατίας;

Η λεγόμενη βάσανος της δημοκρατίας είναι το μοναδικό όπλο που διαθέτουν οι άνθρωποι για να αποφασίζουν οι ίδιοι για την τύχη τους. Για να αγωνίζονται ενωμένοι. Για να ελέγχουν την πορεία των κινημάτων τους. Για να αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στις πράξεις των εκλεγμένων.

Για να διορθώνουν λάθη και να επιβάλλουν θέσεις και λύσεις πλειοψηφικές.

Ζώντας μέσα στους καθημερινούς αγώνες τους και μέσα στις συλλογικότητές τους την ποιότητα της δημοκρατίας που θέλουν να εγκαθιδρύσουν για όλους. 

Για να νοιώθουν ολοκληρωμέν@ σαν άτομα και υπερήφαν@ ως ενεργοί πολίτες. 

Και να μπορούν αυτό το δώρο της δημοκρατίας, την αξιοπρέπεια και την αξιοκρατία του εκλέγειν και εκλέγεσθαι να την προσφέρουν στην μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων και στην επόμενη γενιά.

Επιλεγόμενα

Ποιοι θέλουν την μεταδημοκρατία;

Οι "παράγοντες" κάθε είδους, οι "επαγγελματίες της πολιτικής" που δεν είχαν ποτέ άλλη απασχόληση, οι "διαχειριστές της εξουσίας", οι μάνατζερ της βουλευτικής καριέρας και οι "κολλητοί" οι αναμένοντες ρουσφέτι και διορισμό δεν νοιάζονται για την δημοκρατία. 

Είναι χρήσιμη γι αυτούς μόνο ως προεκλογική λειτουργία. 

Μετά, είναι μια άχρηστη πολυτέλεια χωρίς χρηστικό αποτέλεσμα. 

Θα ήθελαν λοιπόν να την περιορίσουν σε μια συμβουλευτική δημοσκοπική δημοψηφισματική γνώμη που απλά θα έπαιρναν ή όχι υπόψιν ως η νέα αριστοκρατία της πολιτικής, πολύ συχνά και κληρονομικής. 

Όταν αυτή η βούληση αρχίζει να υλοποιείται σε ένα κόμμα, είναι το σημάδι ότι το κόμμα αυτό από προοδευτικό και δημοκρατικό γίνεται αρχηγικό και συστημικό.

Υπάρχει θεραπεία;

Αν και όταν υπάρξει διάγνωση, υπάρχει συνήθως και θεραπεία. 

Η διάγνωση είναι το σημαντικότερο. 

Στην κοινωνία του θεάματος, των διαφημιστικών τεχνικών και των επαγγελματιών της πολιτικής, η διάκριση της ασθένειας είναι δύσκολη. 

Ο «γιατρός» λοιπόν θα ρωτήσει:

Έχει εισβάλλει ή όχι στην κομματική αριστερά η αστική υποκρισία; 

Εννοούν αυτά που λένε οι επικεφαλής ή είναι μέρος της προεκλογικής τεχνικής; 

Έχουν ένα καθαρό πρόγραμμα ή ένα εκλογικό μπροστά και ένα κυβερνητικό από πίσω; 

Ελέγχονται οι φιλοδοξίες των πολιτικών από την συλλογικότητά τους; 

Αναδεικνύονται δημοκρατικά ή ως μέρος ενός star system; 

Λειτουργεί εντέλει αληθινά δημοκρατικά η αριστερά σήμερα ή απλά προσπαθεί να συντηρεί τα προσχήματα και την φήμη της, έχοντας πάρει τον αστικό κοινοβουλευτικό δρόμο;

Συμπέρασμα

Μεταδημοκρατία είναι η δια της διολισθήσεως παράκαμψη της δημοκρατίας ως βασικής και μοναδικής αρχής λειτουργίας της αριστεράς. Η διαφάνεια σε ένα ξεκάθαρο και δεσμευτικό για όλους, καταστατικό τοπίο του «ποιος και πως αποφασίζει» είναι το φάρμακο.

Απελευθερώστε την ΑΥΓΗ

Disclaimer: η αριστερή στρουθοκάμηλος στην πολυετή παρουσία της υπήρξε πάντα "αιρετική", παρουσιάζοντας απόψεις που δυσκολευόντουσαν να βρουν βήμα σε μια αριστερά που ακόμη και σήμερα παρουσιάζει υπολείμματα λενινιστικής κακώς εννοούμενης  πειθαρχίας και σιωπής σε δύσκολα θέματα υπό τον φόβο του κυρίαρχου στα ΜΜΕ, αντιπάλου. Το κατανοούμε αλλά θεωρούμε πολύτιμη και την έκφραση μειοψηφικών ή και αιρετικών απόψεων μέχρι να γίνουν πλειοψηφικές ή να εξαφανιστούν. Σε αυτήν την λογική δημοσιεύουμε σήμερα, την ώρα που στο κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ αποφασίζουν, μετά από μεγάλο διάστημα σχετικής ταλαιπωρίας, για το μέλλον της ΑΥΓΗΣ υπό τις διαμαρτυρίες των εργαζομένων στην ιστορική εφημερίδα της αριστεράς και υπό παραίτηση του τελευταίου διευθυντή της, το παρακάτω κείμενο. Το αρδεύσαμε από διαδικτυακή σελίδα και το θεωρούμε πολύ ενδιαφέρον αν όχι απελπιστικά ρεαλιστικό...

Free Willy!

(Απελευθερώστε την ΑΥΓΗ)

Η ιστορική εφημερίδα της αριστεράς δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι κομματικό όργανο.

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου

Στην εποχή του διαδικτύου, οι εφημερίδες δεν έχουν είναι αλήθεια αποκλειστικότητες, επικοινωνία σε πρώτο χρόνο με την είδηση, έχουν απλά ειδήσεις που έχουν ήδη κυκλοφορήσει την προηγουμένη ημέρα στο internet. Τους μένουν σαν αποκλειστικότητα, οι απόψεις και ο πολιτικός και κοινωνικός σχολιασμός, πράγματα που με τη σειρά τους αναδημοσιεύουν την επομένη στο διαδίκτυο*.

Αυτό και μόνο είναι το δυνατό σημείο των εφημερίδων. Αλλά δεν αρκεί για να είναι και βιώσιμες εμπορικά, αφού η συζήτηση μετά το πρωτότυπο άρθρο συνεχίζεται στο διαδίκτυο - και η "πελατεία" μεταφέρεται για μια ακόμη φορά εκεί. Στο internet.

Οι εφημερίδες είναι χαμένες από χέρι στην ψηφιακή εποχή. Δεν είναι βιώσιμες. Εκτός αν επιχορηγούνται.

Στην περίπτωση της ΑΥΓΗΣ χορηγός είναι το κόμμα. Όπως λέει ο ΣΥΡΙΖΑ του απορροφά το 70% της κρατικής επιδότησης. Και ψάχνουν λύση στο κλείσιμο της καθημερινής έκδοσης.

Η άποψη αυτή εκ πρώτης όψεως δεν φαίνεται παράλογη. Ένα φύλλο του Σαββατοκύριακου με πλούτο απόψεων που θα συζητηθούν ολόκληρη την επόμενη εβδομάδα στο διαδίκτυο, μοιάζει σαν κάποια λύση. Από τις κυκλοφορίες φαίνεται ότι οι αναγνώστες των Κυριακάτικων εκδόσεων είναι πολλαπλάσιοι εκείνων των καθημερινών φύλλων.

Όμως υπάρχει ακόμη ένα πρόβλημα.

Αν η ΑΥΓΗ παραμείνει κομματική εφημερίδα, έστω και με μια πλούσια έκδοση το ΣΚ, πόσο ενδιαφέρουσες θα είναι οι απόψεις της που αναγκαστικά θα συμπεριφέρονται με το γάντι στο κόμμα, θα το υποστηρίζουν και θα απολογούνται για αυτό; Πόσο ενδιαφέρον έχει για τον προοδευτικό αναγνώστη, ένα έντυπο που εκδίδεται για να αντιμετωπίσει την προπαγάνδα των πολιτικών αντιπάλων ενός κομματικού οργανισμού; Μάλλον μια τέτοια λύση θα ανακυκλώσει το πρόβλημα με μια σοβαρή σίγουρα εξοικονόμηση χρημάτων από το σταμάτημα της καθημερινής έκδοσης και από την αναμενόμενη άνοδο της κυκλοφορίας του φύλλου του ΣΚ.

Κι εδώ ερχόμαστε στο αντιπαράδειγμα. Την Εφημερίδα των Συντακτών.

Την συνεταιριστική εφημερίδα των συντακτών της, που ελεύθερα επιλέγουν τον χώρο της αριστεράς. Που ελεύθερα κάνουν κριτική σε αυτόν τον χώρο που υποστηρίζουν. Επειδή το θέλουν και όχι από κομματική υποχρέωση. Γι αυτό και οι απόψεις τους διαβάζονται, γι αυτό η εφημερίδα αυτή έχει μια σημαντική καθημερινή κυκλοφορία που πολλαπλασιάζεται το ΣΚ.

Όχι ότι και αυτή η προσπάθεια δεν αντιμετωπίζει κυκλοφοριακές δυσκολίες και το διαδίκτυο απέναντι ως κρίσιμο ανταγωνιστή της. Όμως, στο σημερνό πλαίσιο, αποδεικνύει καθημερινά ότι αποτελεί την ορθή πολιτική επιλογή για τον χώρο της δημοκρατικής παράταξης. Όχι κομματικά στενή, ναι, ελεύθερη και κριτική και στην αριστερά - με λίγα λόγια ενδιαφέρουσα. Και με ανάλογη ψηφιακή έκδοση που δεν αποτελεί μονοπώλιο κανενός κόμματος.

Η μόνη σωτηρία λοιπόν της ΑΥΓΗΣ είναι η αποκομματικοποίηση.

Η συνεταιριστικοποίησή της.

Η ανάληψη της ευθύνης της κοινωνικά και πολιτικά από τους συντάκτες της, χωρίς κομματικούς διορισμούς ή αποκλεισμούς. Με αυτοδιαχείριση. Είναι εντελώς άλλο να σε κλείνει η δική σου αποτυχία να ανταγωνιστείς το διαδίκτυο και άλλο να σε κλείνει το κόμμα. Είναι άλλο να σε αξιολογεί ο αναγνώστης και άλλο να σε αξιολογεί ο κομματικός υπεύθυνος. Είναι αλλιώς να επιλέγεις θέματα που αποφασίζεις ο ίδιος και να αξιολογείσαι από τον αναγνώστη γι αυτό και αλλιώς να υλοποιείς κομματικές προτεραιότητες και ανάγκες και να σε αξιολογεί γι αυτό ένας περιορισμένος κύκλος ανθρώπων ενός πολιτικού οργανισμού. Στην δεύτερη περίπτωση δεν μπορείς να έχεις υπότιτλο "πρωινή εφημερίδα της αριστεράς" γιατί δεν είσαι ολόκληρης της αριστεράς αλλά του ΣΥΡΙΖΑ. Αν το έλεγε αυτό η Εφημερίδα των Συντακτών, πιο κοντά θα ήταν στην πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα είναι αδυσώπητη. Γιατί απλά έτσι έχουν τα πράγματα.

Γι αυτό free willy!

Απελευθερώστε την ΑΥΓΗ από το κόμμα και το κόμμα από την οικονομική αιμορραγία λόγω της ΑΥΓΗΣ.

Καθένας τη δουλειά του, καθένας να κρίνεται από τη δουλειά του και τις επιλογές του.

Άλλωστε η ΑΥΓΗ δεν προσφέρει με την σημερινή της μορφή τίποτα σημαντικό στο κόμμα ΣΥΡΙΖΑ. Απόδειξη; Δεν την αγοράζουν ούτε τα μέλη του κόμματος.

Όταν η ΑΥΓΗ θα αγοράζεται όχι μόνο από τα μέλη του κόμματος αλλά και από μη μέλη, θα βρίσκεται στον σωστό δρόμο. Είτε με την καθημερινή της έκδοση είτε χωρίς. Είτε ως μόνο (πλούσια) έκδοση του Σαββατοκύριακου είτε ως κάθε πρωί στα περίπτερα.

Ας μην αναποδογυρίζουμε το δίλημμα: λέγοντας "να κλείσει ή όχι η καθημερινή έκδοση της ΑΥΓΗΣ;" αποφεύγοντας με το κεφάλι στην άμμο το πραγματικό ερώτημα - "πρέπει η ΑΥΓΗ να συνεχίσει ή όχι, ως κομματική εφημερίδα;".

Κι επειδή ο αριστερός στρουθοκαμηλισμός είναι ακόμη πολύ ισχυρός, ελπίζουμε να μην υιοθετηθεί σήμερα μια ακόμη μη-λύση.

Γιατί η μόνη λύση ήταν, είναι και θα είναι Free Willy!

πηγή Μετά

* Μάλιστα στο πλαίσιο της προπαγάνδας, οι εφημερίδες χρησιμοποιούνται πλέον σαν αφετηρία κάθε νέας καμπάνιας - δημοσιεύουν ένα κείμενο το οποίο μετά εξαπολύεται στο διαδίκτυο από τις συνδεδεμένες πολιτικά σελίδες. Πολλές εφημερίδες χρηματοδοτούνται μόνο για αυτόν τον λόγο: σαν η βάση, η εκκίνηση της προπαγάνδας στο διαδίκτυο. Η αναπαραγωγή είναι δύναμη πλέον του διαδικτύου, όχι της έντυπης μορφής. (στΑΣ)

Τα fake news καταλύουν την ελευθερία του Τύπου – χειρότερα και από την λογοκρισία

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου

Η ιστορία γράφεται και θα γράφεται αενάως – γράφεται από τους νικητές, σβήνεται από τους εξεγερμένους...

Στην εποχή μας, εποχή κυριαρχίας του διαδικτύου στην ενημέρωση ο έλεγχος της ελευθερίας του Τύπου είναι το μεγάλο άγχος των συστημικών ελίτ. Η εξέγερση που συμβαίνει τώρα στην Αμερική, οφείλεται στο ελεύθερο διαδίκτυο και τις ψηφιακές αποδείξεις της αστυνομικής βαρβαρότητας και του ρατσιστικού φόνου του αθώου πολίτη. Χωρίς αυτά η είδηση θα ήταν “μεθυσμένος μαύρος πεθαίνει από ατύχημα στην προσπάθειά του να αποδράσει”...

Αλλά το διαδίκτυο δεν επεβλήθη σε μια μέρα. Ξεκίνησε σαν παράπλευρη ωφέλεια στρατιωτικών ερευνών και αναπτύχθηκε ανεξέλεγκτα. Το διαδίκτυο γρήγορα ξεπέρασε σε αναγνωσιμότητα τα έντυπα Μέσα και λίγο μετά και σε παρακολούθηση τα τηλεοπτικά Μέσα. Είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από τα παραδοσιακά ΜΜΕ, μια πραγματική δημοκρατική επανάσταση χάρη στην τεχνολογία. Είναι ταχύτατο, μεταδίδει γεγονότα σε πραγματικό χρόνο και απευθείας μετάδοση, είναι πολυπρισματικό, εύκολο σε διασταυρώσεις και αντιπαραθέσεις στοιχείων και σε προσωπική έρευνα εγκυρότητας της προσφερόμενης ενημέρωσης. Έτσι έχει μπει πια στην ζωή μας ως αυτονόητη δραστηριότητα: δεν λέμε πια, πχ “το διάβασα στην Καθημερινή” λέμε το είδα στο site της Καθημερινής. Ή ρωτάμε ο ένας την άλλη: “το γκούγκλισες;”

Η εγκυρότητα των τυπωμένων Μέσων άντεξε πολύ περισσότερο από εκείνη των τηλεοπτικών που μετά την μετάδοση του ιού του μπερλουσκονισμού, έγιναν αγνώριστα. Η εγκυρότητα των τυπωμένων Μέσων κατέρρευσε στον τόπο μας την εποχή της φθοράς και παρακμής της “αλλαγής” όταν οι εφημερίδες άρχισαν να γίνονται ευτελείς και κατευθυνόμενες με την εισβολή στην κοινωνική ζωή της διαφθοράς αμερικανοϊταλικού τύπου που εξέφραζαν ο Κοσκωτάς και ο Κουτσόγιωργας. Η έγκριτη Καθημερινή που διαβαζόταν για τις ειδήσεις και τις αναλύσεις και από αριστερούς, εξέπεσε τότε της εγκυρότητας και δεν ξανασυνήλθε ποτέ όσες προσπάθειες και αν έγιναν. Σήμερα βρίσκεται στα έγκατα του μισοβυθισμένου Noor One και αναπνέει με καλάμι...

Ο αυριανισμός από την άλλη πλευρά ήταν η κεντρική πολιτιστική έκφραση της παρακμής των “σοσιαλιστικών” ιδεών του κυρίαρχου τότε ΠΑΣΟΚ που έμπαζε νερά από παντού ως φορέας του βλαχομπαρόκ εκσυγχρονισμού της ευμάρειας και κατανάλωσης με δανεικά και όχι παραγωγή.

Η εμφάνιση του διαδικτύου έφερε αίφνης έναν αέρα ελευθερίας στην καταρρακωμένη ενημέρωση. Ακολούθησαν μερικά χρόνια προετοιμασίας όπου το διαδίκτυο φόρτωνε data πληροφοριών σε όλα τα επίπεδα, από αρχεία ηλεκτρονικών δημοσιεύσεων που πλέον χρησιμοποιούσαν οι πάντες από εφημερίδες έως ερευνητικά ιδρύματα, αστυνομικές υπηρεσίες, κυβερνήσεις, πανεπιστήμια, θρησκευτικά δόγματα, γεωγραφικοί οργανισμοί και κάθε είδους συλλογικότητες και κινήματα, έως δημοσιεύσεις των πρώτων ερασιτεχνών της δημοσιογραφίας με την εμφάνις των προσωπικών blogs. Και από ένα σημείο και μετά, έφτασε στο σημείο όπου κάθε χρήστης του διαδικτύου συνειδητοποιεί ότι ,μπορεί να βρει εκεί οτιδήποτε ψάχνει.

Εκεί δημιουργείται και το έλλειμμα στον έλεγχο της πληροφόρησης από τα μονοπωλιακά ιδιωτικά συγκροτήματα του Τύπου με τις θηριώδεις επενδύσεις στην ασφυξία της ενημέρωσης. 

Πως να ελέγξεις την πραγματικότητα με βάση τις δικές σου προτεραιότητες και το κατάλληλα επιλεγμένο περιεχόμενο όταν άλλες διαθέσιμες πηγές και κανάλια ανεξάρτητης πληροφόρησης θα σε διαψεύσουν; Πως να προστατέψεις το status του μεγαλοδημοσιογράφου σου, εκπροσώπου του εικονικού σου κόσμου όταν ένας νεαρός ή μια μαθήτρια με ταλέντο μπορούν να δημοσιοποιήσουν απευθείας στο κοινό την τεκμηριωμένη άποψή τους και να τρολάρουν τον “μεγάλο”;

Για ένα διάστημα, τα έντυπα μέσα προσπάθησαν σπασμωδικά με τα διαδικτυακά τους site να δεσμεύσουν την εγκυρότητα της πληροφόρησης στην πλευρά τους αλλά βρήκαν γρήγορα τόσο ισχυρή αμφισβήτηση από τα blogs που συχνά λειτουργούσαν άνεργοι πρώην δημοσιογράφοι τους, που απέτυχαν στην προσπάθειά τους. Έτσι προσκολλήθηκαν υποχρεωτικά στην μοναδική τους ελπίδα: ένα συντριπτικά μεγάλο και πυκνό δίκτυο από site, τηλεοπτικά κανάλια και έντυπα συνδεδεμένα με κοινή ιδιοκτησία που να δημιουργούν μια καταιγίδα από αναδημοσιεύσεις της ίδιας πληροφορίας και να σκεπάζουν τον ουρανό όπως τα βέλη των Περσών στην μάχη των Θερμοπυλών. Το σκοτάδι στην πληροφόρηση έρχεται πιο εύκολα με την υπερπροσφορά του ιδίου προϊόντος. Και με την πιεστική λογική της διαφήμισης – “λέγε, λέγε στο τέλος κάτι θα μείνει”. Κοινώς πλύση εγκεφάλου με την επανάληψη της ίδιας πληροφορίας σε όποια πηγή κι αν κοιτάξει κανείς...

Οι εκστρατείες και συχνά εικονικές μάχες των ομίλων για την ιδιοκτησία πολλών μέσων ταυτόχρονα αυτό το νόημα είχαν. Γιατί η διαπλοκή πολιτικής και δημοσιογραφίας στην εποχή της πληροφορίας για τον έλεγχό της, έχει τεκμηριωμένα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο έλεγχος της ελευθερίας του Τύπου είναι το άλφα και το ωμέγα του ελέγχου της κοινωνίας και βέβαια του ελέγχου των αποτελεσμάτων των εκλογών. Και χρειάζονται οι οικονομικές ελίτ τα Μέσα, όλα όμως τα Μέσα, μικρά και μεγάλα, αποτυχημένα και υποσχόμενα, για να εκλέγουν την κυβέρνηση “της καρδιάς τους” ή να περνούν εύκολα οι νόμοι που έχουν ανάγκη για την αναπαραγωγή της κρατικοδίαιτης επιχειρηματικότητάς τους.

Φτάνουμε στο τελευταίο στάδιο αυτής της διελκυστίνδας. Βλέπετε η υπερπροσφορά της είδησης από κάθε δυνατή πηγή δεν αρκεί για τον έλεγχο της πληροφόρησης – είναι μόνο η μια πλευρά του ελέγχου. Ή άλλη είναι το περιεχόμενο αυτής της συντονισμένης υπερπροσφοράς.

Τι να την κάνεις την υπερπροσφορά αν η πραγματικότητα διαμαρτύρεται...

Η άλλη λοιπόν πλευρά του ελέγχου είναι ο έλεγχος της ίδιας της πραγματικότητας που μεταφέρει η είδηση. Η αλλαγή της, το φτιασίδωμά της, η διαστροφή της. Το πέρασμά της από την κλίνη του Προκρούστη. Όχι μόνο για να λογοκριθεί, όπως γινόταν παλιότερα. Δεν αρκεί πια να μην ειπωθεί η αλήθεια. Πρέπει η αλήθεια να αλλάξει! Να γίνει απόλυτη και αδιαπέραστη η άλλη αλήθεια, η δική τους. Ο γκαιμπελισμός να γίνει απόλυτος άρχων στην παραγωγή ειδήσεων αλλά και πληροφορίας – ακόμη και για το παρελθόν, την ιστορία. Κανείς και καμία να μην αμφιβάλλουν για ότι λένε τα ΜΜΕ για το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον. Κι εδώ έρχεται το γενικευμένο fake, όχι το fake σαν στιγμή αλλά σαν αιωνιότητα. 

Το fake σαν η απόλυτη αλήθεια, το fake σαν η επίσημη ιστορία, η επίσημη ειδησεογραφία, σαν η πολιτικά ορθή καθημερινότητα που ζούμε.

Τα fake news κάποτε ήταν φήμες που αύξαναν την κυκλοφορία λαϊκών εντύπων, κυρίως κουτσομπολιά με μεγάλη δόση υπερβολής ή φαντασίας. Οι “πιπεράτες” ειδήσεις. Η πληροφόρηση από επίσημα χείλη είχε κύρος, τα πραγματικά γεγονότα, οι ειδήσεις στα σοβαρά έντυπα υπογράφονταν είτε από τον εκδότη είτε από δημοσιογράφο διάσημο και γνωστό για την εγκυρότητά του, και εντελώς σπάνια ήταν fake. 

Η δημοσιογραφία ανέβαινε με την εγκυρότητα και κατακρημνιζόταν με το fake. 

Ο δημοσιογράφος έχανε τη θέση του και το έντυπο την κυκλοφορία του.

Σήμερα η κατάσταση είναι αντεστραμμένη: ο δημοσιογράφος χάνει τη θέση του όταν κάνει τη δουλειά του. Όταν δεν αλλοιώνει την είδηση, όταν δεν έχει επιδόσεις στη διασπορά fake news, ή στην επινόηση fake ειδήσεων που αποσκοπούν στην δολοφονία χαρακτήρα του αντιπάλου. Γιατί τότε δεν τον χρειάζονται. Την κυκλοφορία των εντύπων ανεβάζει ο λαϊκισμός, ο εθνολαϊκισμός, οι φήμες και η παραποιημένες ειδήσεις. Καμία εγκυρότητα δεν χρειάζεται. Το σοβαρό κοινό θα ψάξει στο διαδίκτυο την αλήθεια. Τις εφημερίδες και τα κανάλια των ομίλων παρακολουθεί πλέον ένα άλλο κοινό. Το εθισμένο στην “διασκέδαση μέχρι θανάτου”. 

Το κοινό που κοιμάται χωρίς αντίσταση τον ύπνο της ανάθεσης, τα συναισθήματα του φθόνου, που διψά για κουτσομπολιό και στοχοποίηση του “άλλου”, ειδικά του παραταξιακού αντιπάλου ή του “ξένου”, ότι και αν σημαίνει αυτό. 

Αυτό το κοινό μόνο, ελέγχεται από την παραπληροφόρηση. Είναι κυρίως μεγάλης ηλικίας και στατιστικά αντιστοιχεί αρκετά με το προφίλ των ψηφοφόρων της ΝΔ και του ΚΙΝΑΛ. Πρόκειται για όλους και όλες αυτές που δεν αναζητούν πληροφόρηση αλλά “χαζεύουν τηλεόραση” – γιατί εφημερίδες δεν αγοράζει σχεδόν κανείς πλέον...

Ο έλεγχος της διαφήμισης από την πολυιδιοκτησία μέσων, είναι ο άλλος άξονας της επικράτησης της παραπληροφόρησης. Μοιράζεται “φιλικά” και αποκλειστικά ανάμεσα σε πέντε ομίλους. Σπάνια ένας όμιλος θα τα βάλει με έναν άλλο της ίδιας πολιτικής απόχρωσης – κι αν αυτό συμβεί θα είναι για λίγο και για δευτερεύοντα θέματα επιρροής όπως στο επαγγελαμτικό ποδόσφαιρο, άλλο προνομιακό κλάδο ελέγχου του πληθυσμού.

Ο έλεγχος της ενημέρωσης λοιπόν δεν γίνεται πια με την επίκληση της εγκυρότητας στην απόδοση της πραγματικότητας αλλά με την επιτυχή “αλλαγή της πραγματικότητας”. Τα fake news είναι μια τραγική ανάγκη ενός συστήματος που κρύβεται και κρύβει τις πομπές του. Ενός συστήματος χρεοκοπημένου από την εποχή των μνημονίων στην συνείδηση του πολίτη, όταν αποκαλύφθηκε πέραν πάσης αμφιβολίας ο ρόλος των συστημικών ΜΜΕ στην επιβολή των καταστροφικών πολιτικών των πολιτικών της χρεοκοπίας αλλά και η ανάμειξή τους στις πολιτικές και τα οικονομικά σκάνδαλα που έφεραν την χρεοκοπία. Πλέον το γενικό κοινό, μόνο αν πιστέψει ότι η είδηση είναι “πραγματική” θα την υιοθετήσει. Και όχι επειδή την μεταδίδει ο Χατζηνικολάου ή η Ακριβοπούλου (που “είναι” της ΝΔ ή του ΣΥΡΙΖΑ) αλλά μόνο και επειδή την αναπαράγει όλο το πυκνό πλέγμα των fake news και δεν βλέπει πουθενά μια αμφισβήτηση.

Ο έλεγχος της αμφισβήτησης του μονοπωλίου

Για να ελεγχθεί η πληροφόρηση δεν μπορούν να υπάρχουν ισχυρές ελεύθερες φωνές. 

Αυτές πρέπει να εξοντωθούν. 

Η πυκνότητα του πλέγματος πρέπει να είναι σχεδόν αδιαπέραστη για να γίνει πιστευτό ένα fake news όσο εμπνευσμένο και αν είναι. 

Έτσι η στέρηση των εσόδων από διαφήμιση σε αντίπαλες εφημερίδες με καλή κυκλοφορία είναι το μέσον που χρησιμοποιεί η διαπλοκή της ΝΔ για να μπαλώσει τις τρύπες στην προπαγάνδα της. Για να μην ανακόπτεται η ταχύτητα διάδοσης των fake news της. 

Δεν το κάνει από εμπάθεια για τον μικρό ανεξάρτητο εκδότη, δεν είναι ότι έχει προσωπικά μαζί του κάποιο στέλεχος της κυβέρνησης. Απλά, έτσι λειτουργεί το σύστημα – χωρίς αμφισβητήσεις να διατρέχουν το ακόμη ελεύθερο διαδίκτυο. Χωρίς πολλές φωνές να αντιδρούν. Κι αν σε πείσμα των ομίλων επιβιώσουν μερικές φωνλες, η προπαγάνδα τις επιτίθεται με στόχο την δολοφονία χαρακτήρα για να τις καταστήσει γραφικές ή έστω ύποπτα επαρκείς – ο Πολάκης που καπνίζει, ο Βαξεβάνης που είναι αυριανιστής, ο Παπαδημούλης που επενδύει, η Αχτσιόγλου που φοράει μίνι...

Παρακολουθήσαμε τον τελευταίο καιρό με προσοχή πόσο συστηματικά επίμονος είναι ο μηχανισμός των fake. Πόσο πληθωρικός στις αναδημοσιεύσεις και προγραμματισμένος σε διάρκεια. Παρακολουθήσαμε τα κείμενα δολοφονίας χαρακτήρων να είναι πανομοιότυπα σε πολύ διαφορετικά κατά τα άλλα, έντυπα και sites. Είδαμε το κοινό κέντρο διανομής και τους ρολίστες σε κάθε “δολοφονία”. Τα επιλεγμένα στελέχη απ΄όπου ξεκινούν τα fake και πως διαδίδονται στην αλυσίδα του μηχανισμού αναπαραγωγής. Μπήκαμε στην θέση των δημόσια προπηλακισμένων και νοιώσαμε την δικτατορία της πληροφόρησης και το παγερό άγγιγμα της δολοφονίας χαρακτήρα. Το καθημερινό bullying από εντεταλμένους δημοσιογράφους κλητήρες.

Η κατάλυση της ελευθερίας του Τύπου έχει συντελεσθεί από την Δεξιά των Fake. Όχι τώρα αλλά από την εποχή των νέων αδειών στους καναλάρχες όπου οι όμιλοι άλλαξαν πολιτική και αποφάσισαν να αρχίσουν να πληρώνουν και για τις άδειες αφού μπορούσαν πια να νομιμοποιήσουν την παραπληροφόρηση. Η κυριαρχία τους βέβαια βρίσκεται σε διαρκή αμφισβήτηση και οι ίδιοι σε διαρκή αγωνία όσο υπάρχει το ελεύθερο διαδίκτυο. 

Γι αυτό και συνεχίζουν καθημερινά να διώκουν απολύουν δημοσιογράφους που λένε κάτι διαφορετικό ή να πνίγουν Μέσα στερώντας τους τα διαφημιστικά έσοδα.
Και θα αντέξουν μέχρι οι νησίδες ελευθερίας να μπορέσουν να αξιοποιήσουν το διαδίκτυο με τρόπο ώστε να καθαρίσουν μεγάλοι διάδρομοι προς την αλήθεια. Και σε αυτό χρειάζεται η ενσυναίσθηση των προοδευτικών εργατών του Τύπου, επαγγελματιών ή μη: να μην ακολουθήσουν τον πειρασμό της ευκολίας του “οφθαλμόν αντί οφθαλμού” δλδ “fake αντί fake”. Να μην γίνουν αριστεροί αυριανιστές γιατί ο σκοπός δεν αγιάζει τα Μέσα. Να μην παρασυρθούν από άσπονδους φίλους παλαιοπασοκικής νοοτροπίας.

Τα Μέσα της αριστεράς πρέπει να γίνουν και να μείνουν συνεταιριστικά, ανοιχτά, έγκυρα, μη κομματικά. Να στηρίζουν την αλλαγή όταν συμβαίνει αλλά και να ελέγχουν την εξουσία, μικρή μεγάλη, δεξιά ή αριστερή, όπως δεν έκαναν πάντα με επιτυχία στην τετραετή διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Να υπερβούν την γοητεία του εντυπωσιασμού και να ελέγχουν τεκμηριωμένα την εξουσία, την ίδια την αντιπολίτευση, τα στελέχη τους αλλά και τις συλλογικές πρακτικές κοινωνικών ομάδων και συντεχνιών επαγγελματικού ή τοπικιστικού χαρακτήρα με εξίσου αντικειμενικό τρόπο.

Η ελευθερία του Τύπου περνά μέσα από την στοχευμένη καταπολέμηση των fake news. 

Η κοινωνία του θεάματος έχει ναρκώσει αρκετό μεγάλο μέρος του κοινού και πολλούς πολίτες εξαντλημένους από τις απανωτές οικονομικές κρίσεις. 

Έχει εξαγοράσει και διορίσει στην υπηρεσία της μεγάλο μέρος των δημοσιογράφων και έχει διαφθείρει πολλούς πολιτικούς, όχι μόνο της δεξιάς παράταξης. 

Όλο αυτό το πλέγμα της μηντιακής δικτατορίας στηρίζεται στην αποσιώπηση της αλήθειας, στην παραπληροφόρηση, στην απειλή δολοφονίας χαρακτήρα ή οικονομικής δολοφονίας, και σκεπάζεται από ένα γενικευμένο fake στην οικονομία, την παιδεία, το εθνικό ζήτημα και στον πολιτισμό. 

Μπορεί να αφαιρεθεί το κάλυμμα των fake news πάνω από την ζέουσα πραγματικότητα; Ιδού πεδίον δόξης λαμπρό για την κοινωνική προοδευτική συμμαχία.

Ατομική και συλλογική ευθύνη επειδή απλά δεν υπάρχει καμία κυβερνητική ευθύνη!

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου

Υποστήκαμε την άσκοπη προπαγάνδα ενάντια στη χρήση των μασκών από την κυβέρνηση που -όπως και όλες οι δυτικές κυβερνήσεις- αδυνατεί ακόμη να παραδεχτεί την εγκληματική έλλειψη σχεδιασμού αντιμετώπισης της πανδημίας, και τώρα, θα υποστούμε την προπαγάνδα κατά των μαζικών τεστ και υπέρ του αχρείαστου ανοίγματος σχολείων και εκκλησιών. 

Χτες ήταν Δευτέρα και ο συνωστισμός ήταν υγειονομική βόμβα, σήμερα είναι Τρίτη και είναι θέμα ατομικής ευθύνης...

Δεν τους νοιάζει η κοινωνία και η υγεία του πολίτη, τους νοιάζει η παραμονή στην εξουσία. Και για να παραμείνουν στην εξουσία πρέπει να μας "πουλήσουν" ένα ακόμη success story μιας κανονικότητας που παραβιάζεται μόνο από την έλλειψη ατομικής ευθύνης δλδ από τους ίδιους τους πολίτες. Εξ ου και η φοβερή τους ανάγκη για χειραγώγηση των ΜΜΕ (με τα 20 εκατομμύρια για τους πρόθυμους και τις απειλές για τους απείθαρχους) ώστε να παρουσίαζεται καθημερινά η αποτυχία τους να ανατάξουν το ΕΣΥ ως επιτυχία, η ανοσία αγέλης ως λογική συνέχεια της καραντίνας και η αχρείαστη βιασύνη ακύρωσης των μέτρων ως υπευθυνότητα και ασφαλής επιλογή.

Η ουσία είναι ότι

• πρώτον η κυβέρνηση θα έπρεπε μπροστά σε μιαν εξελισσόμενη πανδημία -με άγνωστες ακόμη παραμέτρους- να συμπεριφερθεί εθνικά και κοινωνικά με ευθύνη δλδ με θεσμικό συναινετικό τρόπο να συνεργάζεται καθημερινά με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις υπό την Πρόεδρο της Δημοκρατίας για κάθε σημαντική απόφαση (αφού ούτως ή άλλως, κανείς δεν έχει ψηφιστεί για την διαχείριση έκτακτων συνθηκών πανδημίας)

• και δεύτερον, να μην επιμείνει να περνά τις δικές της νομοθεσίες αξιοποιώντας την μη δυνατότητα αντίδρασης των άλλων.

Κι όμως η κυβέρνηση κάνει ακριβώς αυτά που δεν έπρεπε να κάνει και ταυτοχρόνως πνίγει την ελεύθερη πληροφόρηση "χρηματίζοντας" τους καναλάρχες για να λογοκρίνουν κάθε άλλη άποψη αλλά και την ίδια την πραγματικότητα.

Συμπέρασμα; 

Όπως οι πολίτες τήρησαν την καραντίνα γνωρίζοντας τις μικρές δυνατότητες ενός ημικατεστραμμένου ΕΣΥ έτσι και τώρα θα επαγρυπνούν γνωρίζοντας ότι τίποτα δεν έγινε σε στρατηγικό επίπεδο προετοιμασίας στις 40 μέρες της καραντίνας που να δικαιολογεί την άρση των μέτρων. 

Και στο εξής θα είναι καχύποπτοι στα φληναφήματα του Τσιόδρα που φάσκει και αντιφάσκει για να δικαιολογεί καθημερινά τις κυβερνητικές επιλογές. 

Ατομική και συλλογική ευθύνη λοιπόν γιατί απλά δεν υπάρχει καμία κυβερνητική ευθύνη!

Ποια ήταν η πολυκύμαντη Ιστορία των τάσεων στην Αριστερά; Η παρακμή τους και ο iSyriza

Του Γιώργου Παπασπυρόπουλου //

Οι τάσεις που μερικές φορές δημιουργούν «νόμιμες φράξιες» στην αριστερά έχουν την δική τους ιστορία. Κι αυτή δεν είναι άλλη από την δημιουργία του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου από το ΚΚΕ εσωτ (ΕΑΡ τότε) και το μισό ΚΚΕ, μετά την υπερίσχυση της Αλέκας Παπαρήγα επί του Γιάννη Δραγασάκη για τρεις ψήφους στην θέση της ΓΓ του ΚΚΕ.

Ο Συνασπισμός συνέχισε, αλλά τα δυο του κομμάτια ήθελαν καιρό και μέτρα εμπιστοσύνης για να ενωθούν. Το βασικό οργανωτικό μέτρο (γιατί πολιτικά υπήρχε όσμωση) ήταν το δικαίωμα των “ρευμάτων ιδεών” ή ιδεολογικών τάσεων μέσα στο κόμμα πολιτικής ενότητας να έχουν διακριτή οργάνωση, έκφραση και ψηφοδέλτια στα συνέδρια, με κάποιες ποσοστώσεις για να μην εξαφανιστεί η πλευρά που θα μειοψηφούσε. Από τότε πέρασαν τρεις δεκαετίες και το σύστημα των τάσεων επέζησε και μεταφέρθηκε και στον ΣΥΡΙΖΑ, αρχικά ως συνιστώσες και με την ενοποίησή του σε κόμμα, ξανά ως τάσεις.

•Η ιστορία των τάσεων

Με τις τάσεις, αποκαταστάθηκε η εμπιστοσύνη στην δημοκρατικότητα του ΣΥΝ και αναπτύχθηκε ένας ιδεολογικός διάλογος για τον πολιτικό προσανατολισμό του κόμματος. Η όσμωση των ιδεών έφερε μετακινήσεις και διαφοροποιήσεις στην ατομική τοποθέτηση πολλών στελεχών εως και ιδεολογικό επαναπροσδιορισμό τους: πολλά μέλη της ανανεωτικής αριστεράς έγιναν “αριστερό ρεύμα”, πολλά στελέχη του ΚΚΕ έγιναν “ανανεωτικά”, άλλα “κοκκινοπράσινα” έβαλαν και την οικολογία στις προτεραιότητές τους.

Σταδιακά οι τάσεις αναπτύχθηκαν ως κόμματα μέσα στο κόμμα, με τους συντονιστές τους, τις γραμματείες τους, τους εκπροσώπους τους και μετά τις πρώτες μετακινήσεις και οσμώσεις μεταξύ τους, απέκτησαν μια μονιμότητα που δεν ταίριαζε με ρεύματα ιδεών.

Δημοσίευαν διακηρύξεις και θέσεις, μοίραζαν τις κομματικές θέσεις ανάλογα με τις ψήφους στο Συνέδριο και δημιούργησαν μηχανισμούς διακρίνοντας τα μέλη σε δικούς μας και δικούς τους.

Τα πρώτα χρόνια εξέχουσα θέση είχε η τάση των προεδρικών που “κρατούσε” το κέντρο του νέου κόμματος και εξισορροπούσε τις αντίθετες τάσεις των “ανανεωτικών” και των “αριστερών”. Και γι αυτό οι συνεργάτες των προέδρων του κόμματος κάλυπταν την προς τα έξω εκπροσώπηση ενός κόμματος με δημοκρατική δομή κι εύθραυστη ισορροπία.

•Συνέπεια των παραπάνω ήταν η εξαιρετική σχέση του ΣΥΝ με τα κάθε είδους κινήματα που έβλεπαν σ’ αυτόν ένα πολιτικό μόρφωμα ανεκτικό στην διαφορετικότητα και με ευαισθησίες για τις κοινωνικές μειοψηφίες τον πολιτισμό και την διανόηση. Αυτό ωστόσο δημιούργησε ισχνή σχέση με τους ψηφοφόρους που δεν έβλεπαν στον ευάλωτο και διαμορφούμενο ΣΥΝ την πειθαρχία και την …μακεδονική φάλαγγα ενός κόμματος εξουσίας

Κάποτε

Σύντομα η τάση “αριστερό ρεύμα” έγινε πλειοψηφική και με την εκλογή Αλαβάνου στην προεδρία, το κόμμα “έστριψε αριστερά” ότι κι αν σήμαινε αυτό εκείνη την εποχή. Σίγουρα σήμαινε ένα πιο σκληρό προφίλ, μια ανανεωμένη αντιπολίτευση με ισχυρό αριστερό διεκδικητικό λόγο. Σήμαινε επίσης, έναρξη διαλόγου και κοινής δράσης με δυνάμεις στα αριστερά του ΣΥΝ, προερχόμενες από το παλιό ΚΚΕ, το παλιό ΚΚΕ εσωτ, και τις κατά καιρούς διασπάσεις τους.

Η είσοδός τους στον ΣΥΡΙΖΑ ως συνιστωσών πολλαπλασίασε τις τάσεις και η προνομιακή σχέση του παντοδύναμου “αριστερού ρεύματος” μαζί τους ώθησε στην μειοψηφία τους ανανεωτικούς ευρωπαϊστές που ένοιωσαν σχεδόν ανεπιθύμητοι από την αριστερή στροφή του κόμματος και την είσοδο αριστερίστικων τάσεων ακόμη και αριστίνδην στην ΠΓ του κόμματος.

•Η παρακμή των τάσεων ως ιδεολογικών ρευμάτων

Το καταστατικό όχημα των τάσεων έφτανε πλέον στα όριά του.

Οι εξελίξεις ακολούθησαν ραγδαίες: οι τάσεις έγιναν σκαντζόχοιροι, οι αψιμαχίες μεταξύ τους έγιναν δημόσιες, οι ιδεολογικές διαφορές τους έμοιασαν να βαθαίνουν και ο ΣΥΝ έφτασε ως συνιστώσα (συναποτελούμενη από 6-7 τάσεις) να συγκυβερνά το νέο κόμμα με άλλες 12 συνιστώσες μεταξύ των οποίων 50μελείς ομάδες σαν την Αναρχική Πολιτική Οργάνωση και κάποιες τροτσκιστικές διασπάσεις μικρών κομμάτων εκτός ΣΥΡΙΖΑ.

Στο ιδρυτικό συνέδριο αυτού του συνονθυλεύματος η συμπαγής πλην απομονωμένη και κατασυκοφαντημένη ως “δεξιά” και σοσιαλδημοκρατική, “ανανεωτική πτέρυγα” του ΣΥΝ δεν συμμετείχε – αποχώρησε στην έναρξη…

•Η πλειοψηφική τάση είχε καταπατήσει μεθοδικά κι επιθετικά την παλαιά ιδεολογική ισορροπία μέσω των προεδρικών που τώρα ήταν “δικοί” της. Και οι συνιστώσες επιτίθονταν με κάθε ευκαιρία και δημόσια στους “δεξιούς”. Κι εκείνοι έφυγαν με φιλοευρωπαϊκές αριστερές διακηρύξεις και έφτιαξαν την ΔΗΜοκρατική Αριστερά (ΔΗΜΑΡ)

Η ισορροπία αποκαταστάθηκε υποχρεωτικά στο συνέδριο του 2013 όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε ενιαίο κόμμα εκδιώκοντας τις συνιστώσες από την κομματική συν-εξουσία κι επαναφέροντας τις τάσεις ως δομικά στοιχεία του νέου κόμματος.

Έτσι, με μια μικρή ανακατανομή, ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε ξανά σε πιπεδο οργανωτικό ένας νέος ΣΥΝ σε οργανωτικό σχήμα και το αριστερό ρεύμα διασπάστηκε διαδοχικά μέχρι που οι προεδρικοί ξανάγιναν το κέντρο του κόμματος. Έκτοτε οι τάσεις μοιράζουν αναλογικά την κομματική εξουσία κι όλα φαίνονται να έχουν επανέλθει στο κόμμα πολιτικής ενότητας που πλέον είναι και κόμμα εξουσίας και μάλιστα κυβέρνησε και 4,5 χρόνια.

•Η πάλη των τάσεων και η δημοκρατία

Τριάντα συναπτά έτη οι τάσεις λειτουργούν δικά τους γραφεία μέσα στα κομματικά, κάνουν κεντρικές ή τοπικές συνελεύσεις, παλεύουν μεταξύ τους, άλλοτε ομονοούν, συνεργάζονται, ξαναδιαφωνούν, κοντράρονται, συναινούν, συνθέτουν ή βάζουν άλλες τάσεις απέναντι.

Έχουν παντού τους ανθρώπους τους, μοιράζουν τις καρέκλες του κόμματος αναλογικά κι εσχάτως και τις θέσεις στον κρατικό μηχανισμό επίσης αναλογικά. Τι δεν κάνουν; Δεν υπολογίζουν τα μέλη του κόμματος.

Αποφασίζουν πριν από αυτά γι αυτά, πηγαίνουν στα όργανα του κόμματος έχοντας κάνει πρώτα την δική τους συνέλευση και τα αντιμετωπίζουν ως μαζικό χώρο. Οι συνελεύσεις των μελών δεν έχουν πια και τόση σημασία. Όλα έχουν προαποφασιστεί στις άλλες συνελεύσεις που είναι καθημερινές, αν όχι πολύ τακτικές ενώ των μελών αραιές και χωρίς ενδιαφέρον αφού είναι κυρίως ενημερωτικές.

Όσο οι συνελεύσεις των μελών απομαζικοποιούνται, οι διάδρομοι του κόμματος μποτιλιάρουν. Όταν τα συνέδρια παρακολουθούνται από ελάχιστους αντιπροσώπους, στα δωμάτια των τάσεων δεν πέφτει καρφίτσα. ‘Όσο ο πρόεδρος του κόμματος Αλέξης Τσίπρας λέει από άμβωνος να σταματήσουν τα κόμματα μέσα στο κόμμα (2ο συνέδριο 2016), στα διπλανά δωμάτια οι τάσεις ολοκληρώνουν τις λίστες τους και τυπώνουν τα χαρτάκια τους. Και στον ΣΥΝ και στον ΣΥΡΙΖΑ τα “ανεξάρτητα” μέλη δηλαδή η μεγάλη πλειοψηφία δεν είχαν κανένα λόγο.

Η δημοκρατία υπηρετήθηκε αρχικά από τις τάσεις. Όσο ήσαν αληθινά ρεύματα ιδεών. Όσο γνωρίζονταν μεταξύ τους τα δυο παλιά ρεύματα του αριστερού κινήματος, οι ορθόδοξοι και οι αναθεωρητές και οι πολλές τους εκδοχές. Όσο η διάσπαση ήταν η πρώτη επιλογή στην αριστερά μετά την διαφωνία και όσο η δαιμονοποίηση του ιδεολογικού “αντιπάλου” αγαπημένη πρακτική απότοκο της πειθαρχίας της σταλινικής περιόδου, της περιόδου του αντάρτικου και του εμφυλίου και της εξορίας.

Αλλά. όπως όλες οι μορφές συνύπαρξης των ανθρώπων –εν προκειμένω των ανθρώπων της αριστεράς-, δεν κρατούν για πάντα το περιεχόμενό τους συμβατό με την συγκυρία, ζωντανό ή και αναγκαίο. Συχνά βλέπουμε παραδόσεις κενές περιεχομένου είτε γιατί αυτό έχει αλλοιωθεί με τον καιρό, είτε γιατί οι κοινωνικές συνθήκες έχουν αλλάξει είτε γιατί το επαναστατικό ή καινοτόμο προωθητικό περιεχόμενο έχει χάσει πια την χρησιμότητά του έχοντας ενσωματωθεί στο νέο στάτους κβο κι έτσι απλά το αναπαράγει.

•Δυστυχώς, οι τάσεις πλέον δεν έχουν κανένα ιδεολογικό περιεχόμενο. Είναι απλοί, μηχανισμοί νομής της όποιας εξουσίας, -κομματικής ή κυβερνητικής- αποστεωμένοι από ιδέες,. Έχουν προ πολλού ολοκληρώσει την γόνιμη περίοδό τους προσφέροντας πολυφωνία και δημοκρατία στο κόμμα. Τώρα βρίσκονται στην άλλη πλευρά

Σε εκείνη που υπερασπίζονται τα προνόμιά τους, την εξουσία τους, την ομάδα τους και την μεταξύ τους αλληλεγγύη. Με αυτήν την έννοια, η αριστερά δεν τις χρειάζεται. Ο ρόλος τους είναι αρνητικός. Εμποδίζουν την μαζική συμμετοχή των μελών αφυδατώνοντας τη ζωή του κόμματος με την υποκατάσταση των δημοκρατικών διαδικασιών από τις εσωτερικές τους διαδικασίες. Πολεμούν την αξιοκρατία αφού προωθούν τους “δικούς” τους και τις “δικές” τους σε κάθε θέση, κομματική ή κυβερνητική. Πολεμούν την ανανέωση αποκλείοντας νέες ιδέες και συντρόφους με τη δύναμη επιρροής τους στα όργανα του κόμματος. Πολεμούν την διαφάνεια και τον έλεγχο των πεπραγμένων υπερασπίζοντας εν λευκώ τους δικούς τους. Οι ομάδες θα υπερασπιστούν τους υπουργούς τους στον απολογισμό και θα κατηγορήσουν τους άλλους. Γι αυτό και δεν μπορεί να εξασφαλιστεί η αντικειμενικότητα στις σχετικές διαδικασίες.

•Ποια είναι η λύση;

Σε ένα δημοκρατικό κόμμα δεν μπορείς να απαγορεύσεις την διαφορετική έκφραση. Οι τάσεις θάπρεπε να είναι ρευστές σαν τις ιδέες. Να εμφανίζονται συγκυριακά γύρω από αληθινά διακυβεύματα, όπου υπάρχουν κρίσιμες διαφωνίες και για όσο υπάρχουν αυτές, και να διαλύονται με την ενοποίηση των απόψεων. Να συμβάλλουν βαθαίνοντας τον προβληματισμό και όχι να μπετονάρουν απόψεις και παρατάξεις. Να τεκμηριώνουν τις δικές τους ιδέες και όχι να δαιμονοποιούν τις αντίθετες. Αλλά δεν τα κάνουν όλα αυτά γιατί δεν χρειάζεται καθώς η αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ έχει ενοποιηθεί ιδεολογικά σχεδόν σε όλα τα επίπεδα. Οι τάσεις λοιπόν παραμένουν χωρίς λόγο, ως παρατάξεις γύρω από άτομα και μηχανισμούς. Χωρίς πολιτικό περιεχόμενο.

Ωστόσο, η ενιαία λίστα για τις υποψηφιότητες για την ΚΕ στο συνέδριο (2016) δεν εμπόδισε τις τάσεις να μοιράσουν τα χαρτάκια τους. Οι μηχανισμοί υπάρχουν και θα υπάρχουν πάντα στα κόμματα, ακόμη κι αν υπάρχει αρκετή δημοκρατία. Οι υπόγειες συνεννοήσεις, οι απολιτικές ομαδοποιήσεις, οι προσωπικές φιλοδοξίες για αξιώματα με παραγκωνισμό των άλλων. Δεν θα σταματήσουν αλλά πρέπει να απονομιμοποιηθούν. Η κατάργηση των τάσεων με διάταγμα δεν τις απονομιμοποιεί. Τις νομιμοποιεί. Άλλωστε συχνά σχηματίζονται μηχανισμοί τάσεων μόνο και μόνο για αμυντικούς σκοπούς – επειδή οι υπάρχουσες καταπατούν τα δικαιώματα των άλλων…

Μια νέα διατύπωση της ελεύθερης έκφρασης στο κόμμα με αποθέωση της δημοκρατίας, όχι με περιορισμό της θα έλυνε το πρόβλημα των μηχανισμών. Η επαναδιατύπωση της καταστατικής αρχής της ”εξουσίας στις συνελεύσεις” με τις εναλλακτικές δυνατότητες ψηφιακής συμμετοχής μέσω του isyriza μαζί με ένα σαφές συμπέρασμα στον απολογισμό ότι οι τάσεις όπως είναι σήμερα παίζουν αρνητικό ρόλο στο κόμμα, θα απονομιμοποιήσει τους μηχανισμούς.

Η διαφάνεια στις διαδικασίες απόφασης και η απλοποίησή τους με συμβουλευτικά δημοψηφίσματα χάρις στην ψηφιακή υποδομή θα μειώσουν την κομματική γραφειοκρατία που μέσα της αναπτύσσονται οι μηχανισμοί και θα αυξήσουν την εμπιστοσύνη και την συντροφικότητα.

Σίγουρα η ύπαρξη του isyriza αποδιοργανώνει τους μηχανισμούς. Αλλά και η ύπαρξη από την άλλη, άγνωστων “άυλων” μελών που χωρίς σοβαρό ή εμφανή λόγο δεν εμφανίζονται στις συνελεύσεις και τις συλλογικές δράσεις του κόμματος, ενισχύει τους μηχανισμούς.

•Αν η συνέλευση των μελών χάσει τον αποφασιστικό της ρόλο, άγνωστες διαδικασίες θα την υποκαταστήσουν ξανά. Αιτιολογημένες περιπτώσεις λόγω απόστασης, λόγω ασθένειας, λόγω ελάχιστης διαθεσιμότητας εξ αιτίας δουλειάς ή άλλων υποχρεώσεων δεν δικαιολογεί την πλήρη αποχή. Δικαιολογεί την ψηφιακή λειτουργία ως εναλλακτικό μέσο – όχι ως κύριο. Εκτός αν φτάσει η ψηφιακή υποδομή σε τέτοιο επίπεδο που όλες οι επικοινωνίες θα γίνονται ψηφιακά, οι ΟΜ θα συνεδριάζουν κρυπτογραφημένα σαν ομάδες google ή facebook, όπως κάνουν πολλά αμεσοδημοκρατικά κινήματα

Μέχρι τότε, η ύπαρξη άϋλων μελών καταργεί την διαφάνεια, την δημοκρατία, την συντροφικότητα και τις συνελεύσεις. Μετατρέπει το κόμμα σε αρχηγικό αφού τα μέλη δεν γνωρίζονται μεταξύ τους αλλά όλα γνωρίζουν τον αρχηγό. Κι από την δυσανάλογη επιρροή των τάσεων περνάμε στην δυσανάλογη επιρροή του αρχηγού και των άλλων που δημόσια εκφράζουν το κόμμα στα ΜΜΕ. Η αναγνωρισιμότητα για τους λίγους παραγκωνίζει τους πολλούς και τις πολλές και δημιουργεί παραμορφώσεις αστικού τύπου στην αριστερή συλλογικότητα.

•Η ψηφιακή υποδομή isyriza μπορεί να βοηθήσει θετικά ή αρνητικά. Αν ενισχύσει τις συνελεύσεις θα εξαφανίσει τους μηχανισμούς. Αν τις υποκαταστήσει θα τους αποθεώσει καταργώντας οριστικά την δημοκρατία και αντικαθιστώντας της με μια αποτυχημένη μεταδημοκρατία τύπου Ποταμιού.

πηγή [FRAGILE] https://fragilemag.gr/isyriza-kai-taseis-aristera/?fbclid=IwAR1Vq-mogWfej0pTocTDIHDcu0xA3NNgedLA663p_UoCi8hacNjP0nbssOw

ΣΥΡΙΖΑ & δημοκρατία: Μια κυβερνητική 4ετία «έκτακτης μονιμότητας» του συγκεντρωτικού κυβερνητισμού

Η παρακμή της εσωτερικής δημοκρατίας στον ΣΥΡΙΖΑ και η, ως αποτέλεσμα, ρήξη με τα κοινωνικά κινήματα

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου 

Το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε καμπάνια διεύρυνσης όπου με αυτό εννοεί κυρίως την εγγραφή πολλών νέων μελών, που ακολούθως θα καθορίσουν με συνέδριο και τη νέα πολιτική του κόμματος αλλά θα κάνουν και τον απολογισμό της 4ετούς αριστερής διακυβέρνησης. Μάλιστα, προσφέρεται γι’ αυτό μια ψηφιακή πλατφόρμα, η isyriza, με σκοπό να απλοποιήσει και να διευκολύνει το βήμα της εγγραφής και την εσωκομματική επικοινωνία αργότερα.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί απορρίπτεται η λογική σειρά στην πολιτική συμπεριφορά ενός αριστερού κόμματος μετά από μια εκλογική ήττα, δηλαδή πρώτα ενδελεχής απολογισμός και μετά τις απαραίτητες διορθώσεις, καμπάνια διεύρυνσης; Γιατί τον απολογισμό να τον κάνει ένα κόμμα που σε επίπεδο μελών δεν θα θυμίζει παρά ελάχιστα το κόμμα που κυβέρνησε; Γιατί με λίγα λόγια τον απολογισμό να τον κάνουν τα νέα μέλη, πρακτικά οι ψηφοφόροι του κόμματος αντί για το ίδιο το κόμμα;

Στον παλιό α-πολιτικό τακτικισμό των ελίτ της Αριστεράς η απάντηση σε όλα ήταν ότι “το πολιτικά ορθό είναι αυτό που μας βολεύει”. Και βλέπουμε αυτόν τον τακτικισμό να επανέρχεται. Δηλαδή δεν μας βολεύει για κάποιους λόγους τον απολογισμό να τον κάνει ο “παλιός” ΣΥΡΙΖΑ; Κάνουμε διεύρυνση πρώτα… και απολογισμό μετά.

Αλλά γιατί δεν μας βολεύει;

Η υπουργοποίηση στελεχών με μόνη νομιμοποίηση την εμπιστοσύνη του ΠΘ και με το κόμμα σε λειτουργικό κώμα έφερε την προηγούμενη τετραετία καθημερινές συγκρούσεις υπουργείων και κόμματος, συμβούλων των υπουργών και στελεχών του κόμματος, απαξίωση έως και κατάργηση τμημάτων του κόμματος τη απαιτήσει υπουργών, υπόγειες κόντρες επιρροής άνευ αρχών και μέλη σε σύγχυση και άγνοια για τα τεκταινόμενα.

Είναι τόσες λοιπόν οι εσωτερικές κριτικές για την κυβερνητική περίοδο -που χάριν της ενότητας κρυβόντουσαν τα τελευταία τέσσερα χρόνια-, τόσες οι συγκρούσεις των εθελοντών και των αμειβομένων, των προσφερομένων και των επιλεγμένων, της αυλής του ενός υπουργού και του άλλου… και τόση η εγκατάλειψη και απαξίωση του κόμματος και των κομματικών μελών, που ένας απολογισμός θα άνοιγε τους ασκούς του Αιόλου. Και το σκαρί δεν θα άντεχε.

Η ξαφνική νεκρανάσταση των συνελεύσεων του κόμματος, που μετά το καλοκαίρι του ’15 έκαναν απλά διαχείριση κυβερνητικών εντολών και τίποτα δικό τους, θα ισοδυναμούσε απλά με έκλαμψη και μετά κατάρρευση. Τόσα θέματα μαζεμένα, χωρίς ασφαλές πλαίσιο έκφρασης αλλά και ελέγχου από τη συνήθως τριχοτομημένη ηγεσία, θα σήμαιναν απλά την έκρηξη της αλήθειας: ότι η δημοκρατία δεν λειτούργησε ούτε μια μέρα ικανοποιητικά στη βάση μετά τις δεύτερες εκλογές του 2015, ότι το κόμμα συρρικνώθηκε για να λειτουργήσει η κυβέρνηση, ότι οι συνελεύσεις όταν γίνονταν ήσαν διεκπεραιωτικές τρεχουσών αναγκών υπουργείων και ότι στα μέλη δεν επετράπη ποτέ να συζητήσουν ή να αποφασίσουν για τίποτε με το μόνιμο επιχείρημα των έκτακτων συνθηκών για την, στην πράξη, αναστολή λειτουργίας της εσωκομματικής δημοκρατίας που έφερε απογοήτευση και ελαχιστοποίηση της συμμετοχής.

Έτσι οι ελίτ του ΣΥΡΙΖΑ, μπροστά στον διαφαινόμενο κίνδυνο να αντιμετωπίσουν μια γενική αμφισβήτηση, αναγκάστηκαν να τα βρουν μεταξύ τους υποτασσόμενες στον απόλυτο άρχοντα των δακτυλιδιών Αλέξη Τσίπρα και κάποιοι εμφανίστηκαν αίφνης και προληπτικά, να αποκαλούν το αίτημα για έναν συμμετοχικό συλλογικό απολογισμό, “βύθισμα στην εσωστρέφεια” και “σύνδρομο λαθολογίας”. Συμφώνησαν απλά να μην κάνει τον απολογισμό “αυτός” ο ΣΥΡΙΖΑ ως μη εύκολα διαχειρίσιμος αλλά κάποιος “άλλος” ΣΥΡΙΖΑ. Όπου αυτοί που τα έχουν ζήσει προσωπικά και από μέσα θα είναι μειοψηφία και αυτοί που τα ξέρουν, όσο τα ξέρουν, απ΄ έξω θα είναι πλειοψηφία.

Και όπου όλοι/ες θα έχουν μια και μόνη ενοποιητική αναφορά: όχι τα πολιτικά συμπεράσματα αλλά ένα πρόσωπο, τον Αλέξη Τσίπρα.

Μια σημείωση εδώ: φαντάζεται κανείς ΣΥΡΙΖΑ χωρίς Αλέξη Τσιπρα σήμερα; Γιατί θα μπορούσε -και μπορούσε- να τον φανταστεί χωρίς Κύρκο, χωρίς Παπαγιαννάκη, χωρίς Αλαβάνο, χωρίς Κωνσταντόπουλο, χωρίς Δαμανάκη, χωρίς Φιλίνη, ακόμη και χωρίς Φλωράκη…

Γιατί άραγε; Γιατί τότε λειτουργούσε, όπως κι αν λειτουργούσε, το κόμμα σαν κόμμα. Σαν αριστερό δημοκρατικό και ανανεωτικό κόμμα. Σύμφωνα με το καταστατικό του.

Ποτέ φυσικά η Αριστερά λόγω καταβολών “πειθαρχίας” δεν τα πήγαινε και πολύ καλά με την εσωκομματική δημοκρατία αλλά αυτή στοιχειωδώς πάντοτε λειτουργούσε και οι αποφάσεις ψηφιζόντουσαν από τα μέλη στις συνελεύσεις τους και υπήρχε καταγεγραμμένη πλειοψηφία και μειοψηφία.

Αυτά μετά το ’15 τελείωσαν.

Ένας κυβερνητικός ηγετικός πυρήνας “εκτάκτων συνθηκών”… λησμόνησε την ΚΕ του κόμματος που τον εξέλεξε και η ΚΕ με τη σειρά της λησμόνησε τα μέλη και τις οργανώσεις που την εξέλεξαν. Οι υπουργοί υπεραπασχολημένοι δεν είχαν χρόνο για το κόμμα και τα αρμόδια τμήματά του ή και τους έκλειναν την πόρτα στο πρόσωπο. Για τέσσερα χρόνια ούτε μια φορά δεν κλήθηκαν τα μέλη να αποφασίσουν έστω δημοψηφισματικά, κάποια από τις πολιτικές του κυβερνώντος κόμματος. Αντίθετα μεταβλήθηκαν από μέλη σε διαδρομιστές που αναζητούσαν διόδους προς τον αρχηγό και ΠΘ που θα τράβαγε το αυτί κάθε υπουργού που έκανε του κεφαλιού του…

Δεν “υπήρχε χρόνος” για τίποτα συλλογικό.

Οι συνελεύσεις και οι αποφάσεις τους αντικαταστάθηκαν από τις ατομικές ή ομαδικές προσπάθειες να τεθούν υπόψιν του Τσίπρα με τον όποιον δυνατό τρόπο, διαφωνίες και εναλλακτικές προτάσεις ως “εκείνου που καταλάβαινε” και διατηρούσε άσβεστη τη φλόγα της Αριστεράς με τις πρωτοβουλίες του.

Γι’ αυτό και σήμερα, μετά την ήττα που χρεώνεται στους άλλους, είναι ο μόνος που μπορεί δημόσια να καλέσει σε διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ -την ήττα την χρεώνονται οι ανίκανοι υπουργοί, οι loosers, οι ανόητοι, οι ύποπτοι για προσωπικές πολιτικές.

Τα πράγματα όμως είναι πιο απλά από ό,τι δείχνουν.

Ο παλιός ΣΥΡΙΖΑ πέθανε μαζί με την εκλογική ήττα. Τελείωσε, και μάλιστα χωρίς απολογισμό.

Ναι, χωρίς απολογισμό για τεσσεράμισι χρόνια διακυβέρνησης από την ριζοσπαστική Αριστερά! Μια παγκόσμια πρωτοτυπία την ώρα που η κρίση κατά κανόνα φουντώνει την Ακροδεξιά. Λες και δεν ήταν τίποτα το ιδιαίτερο να βρεθεί η ριζοσπαστική Αριστερά στην κυβέρνηση με 36%…

Το πρωτοφανές αυτό γεγονός, ένα αριστερό αντιμνημονιακό κίνημα να πάρει τις εκλογές σε ευρωπαϊκή χώρα με όλο το κατεστημένο κόντρα και να τη διατηρήσει για τέσσερα χρόνια, δεν χρειάζεται απολογισμό… και όχι πάντως από τη συλλογικότητα που το πέτυχε! Ίσως κάνουμε ένα διεθνές συνέδριο πανεπιστημιακών και άλλων επιλεγμένων ομιλητών να το κλείσουμε το θέμα -από ειδικούς, όχι την κομματική πλέμπα των γκρινιάρηδων.

Στο νέο κόμμα οι οπαδοί και ψηφοφόροι θα επικρατήσουν λογικά των ενεργών μελών της τετραετίας ’15-’19. Θα “μολύνουν” με την πλειοψηφική τους παρουσία, την πλέον και διαδικτυακή, τα συμπεράσματα και τις ιδέες των παλιών, θα προστατεύσουν τον ηγέτη από τις αγκωνές των πρώην τάσεων και δελφίνων. Και θα ετοιμάσουν την ολική επαναφορά της “Αριστεράς” στη διακυβέρνηση του τόπου.

Αρκούντως ρεαλιστικό πλάνο.

Οι συζητήσεις στο μεταξύ και οι ανησυχίες για σοσιαλδημοκρατική μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ είναι καθυστερημένες και εκτός σημερινής πραγματικότητας. Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ κυβέρνησε ήδη και για τέσσερα χρόνια ως σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Μπορεί τα μέλη του και να μην το ήθελαν αλλά ποιος τα ρώτησε; Ήσαν οι ανάγκες της διακυβέρνησης πρώτα. Το μόνο που θα μπορούσαν άλλωστε να αποφασίσουν τα μέλη, είχε ήδη αποφασιστεί από την ηγεσία μέσα σε μια νύχτα: η υπογραφή μνημονίου που αυτόματα άλλαζε το κόμμα από αντιμνημονιακό σε μνημονιακό, δηλαδή συστημικό, και από ριζοσπαστικό αριστερό σε σοσιαλδημοκρατικό.

Στο αστικό σύστημα δεν χωρά προφανώς αντισυστημικό κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς στο λειτουργικό πλαίσιό του και η συνειδητοποίηση αυτού του γεγονότος θα ήταν το μόνο σοβαρό ζήτημα που θα έπρεπε να συζητήσουν και να αποφασίσουν οι συνελεύσεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς.

Που όμως δεν έγιναν ποτέ.

Αντίθετα έγινε διάσπαση σε λάθος βάση: τη φαντασιακή πόλωση μεταξύ δήθεν ρεαλιστών και δήθεν φονταμενταλιστών την ώρα που το επίδικο ήταν η σκοπιμότητα ή μη της διεύρυνσης της Αριστεράς σε “εθνική” δημοκρατική παράταξη μπροστά στις νέες πρωτοφανείς συνθήκες εκβιασμού από την ΕΕ και βέβαια όχι η συρρίκνωσή της με φανταστικά διλήμματα. Γιατί η επαναστατική ρήξη με το σύστημα δεν υπήρχε καν στο φαντασιακό της “δημοσιοϋπαλληλικής” Αριστεράς των επιδοτούμενων από τον κρατικό προϋπολογισμό επαγγελματιών της πολιτικής.

Τι αποδεικνύουν άραγε όλα αυτά συμπερασματικά για την ίδια τη σημερινή, κυρίαρχη στον προοδευτικό χώρο, Αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ;

1. Ότι δεν λειτουργεί ακόμη δημοκρατικά αλλά συγκεντρωτικά.
Μιμείται το αστικό κοινοβουλευτικό κομματικό πρότυπο όπου τα στελέχη δεν ελέγχονται από αυτούς/ές που τα εξέλεξαν αλλά για τη διάρκεια της θητείας τους κάνουν ό,τι θέλουν. Και το χειρότερο; Δεν υπόκεινται στο μεταξύ ούτε σε δημόσια κριτική για τα έργα τους. Η διαφάνεια και η κριτική παραμένουν απαγορευμένες ως απειλές για την ενότητα του κόμματος.

Κι έτσι ως αποτέλεσμα έχουμε σήμερα κραυγαλέα αποτυχημένους υπουργούς να συνεχίζουν να εκπροσωπούν τον προς διεύρυνση ΣΥΡΙΖΑ απωθώντας πολλούς/ές παλιούς πρόθυμους να επανεγγραφούν… αλλά θα επανεκλεγούν σε καλές θέσεις στο προσεχές συνέδριο ως… επιτυχόντες/ούσες από τους έχοντες άγνοια νέους εγγεγραμμένους/ες…

2. Ότι δεν έχει ακόμη σταθερές αρχές.
Δεν τηρεί τις ψηφισμένες πολιτικές της αποφάσεις ούτε το καταστατικό της. Στρίβει δεξιά στρίβει αριστερά χωρίς καμιά συνέχεια και συνέπεια. Παραδείγματα; Μιλάει για την οικολογία και την κλιματική αλλαγή αλλά δένει τη χώρα στις εξορύξεις υδρογονανθράκων κάνοντας αφεντικά τις πετρελαϊκές στη μισή Ελλάδα. Μιλάει για τους υπερχρεωμένους πολίτες αλλά δυσκολεύεται να τους προστατεύσει αποφασιστικά. Μιλάει για διαχωρισμό εκκλησίας και κράτους αλλά τα βρίσκει με την εκκλησία και καρατομεί υπουργούς της.

3. Ότι δεν έχει σαφή πολιτική ταυτότητα, στίγμα, προσωπικότητα.
Δεν ξέρουμε αν είναι συνταγμένη πολιτικά με την “ανάπτυξη” των διεθνών κερδοσκοπικών επενδύσεων ή μια βιώσιμη ανάπτυξη μέσω της ενδογενούς παραγωγικότητας. Αν προτιμά τις εισαγωγές από την παραγωγή ντόπιου και φτηνού βιολογικού προϊόντος. Αν θεωρεί την κλιματική αλλαγή ανθρωπογενή ή ότι απλά περνάμε μια κλιματική κρίση. Αν θεωρεί τη δημοκρατία μοντέλο της κοινωνίας που επαγγέλλεται ή της αρκεί η έμμεση αντιπροσωπευτικότητα και η ανάθεση.

Και πολλά άλλα θέματα κρίσιμα και καθοριστικά δεν έχουν καθαρή απάντηση. Από ποιον θα μπορούσαν να έχουν; Μα από τις “συνελεύσεις των αριστερών” που θα ‘πρεπε να δίνουν αυτές τις απαντήσεις αλλά που δυστυχώς δεν αποφασίζουν άμεσα για τίποτα που τις αφορά -όλα αποφασίζονται στο επόμενο συνέδριο, όπου όποιος ή όποια έχει ζήσει τη διαδικασία γνωρίζει ότι βασικά είναι απλά μια προεκλογική καμπάνια εκλογής της νέας ηγεσίας που μετά εφαρμόζει τις αποφάσεις a la carte αφού για τρία χρόνια δεν την ελέγχει κανείς. Αριστερά των συνεδρίων και του θεάματος….

Υπάρχει ελπίδα όλα αυτά να αλλάξουν με τη διεύρυνση και το συνέδριο; Και για ποιους;

Από το συνέδριο αυτό θα προκύψει ένα “Εργατικό Κόμμα με αριστερές ευαισθησίες” μερίδας στελεχών του, τύπου Κόρμπιν.

Θα επισημοποιηθεί δηλαδή αυτό που ήδη συμβαίνει. Μια κυβερνώσα δημοκρατική Αριστερά κάτι σαν την ΕΔΑ ή το ΠΑΣΟΚ των πρώτων ημερών. Όχι όμως μια ριζοσπαστική Αριστερά.

Η ριζοσπαστική Αριστερά κυβέρνησε, έφτασε σε αδιέξοδο, ηττήθηκε και συρρικνώνεται.

Ως ριζοσπαστική Αριστερά.

Αντίθετα ως σοσιαλδημοκρατική Αριστερά κυβέρνησε, είχε επιτυχίες στην απαραίτητη συστημική ανάγκη αστικού εκσυγχρονισμού και μαζικοποιείται.

Η σύγκρουση γύρω από τη διεύρυνση απηχεί περισσότερο την πάλη των παλιών ηγετικών τάσεων για τη διατήρηση των μεριδίων εξουσίας τους σε ένα αχαρτογράφητο πεδίο ενός νέου σοσιαλίζοντος κυβερνητικού κόμματος. Και έμμεσα απηχεί την έμμεση υπέρβαση της δύσκολης παραδοχής της ζωντανής εμπειρίας ότι η ριζοσπαστική Αριστερά βρίσκεται από τη φύση της εκτός συστήματος διακυβέρνησης εφόσον αμφισβητεί τα θεμελιώδη των διεθνών εντάξεων της χώρας όπως πχ τα μνημόνια της ΕΕ ή τις γεωπολιτικές του ΝΑΤΟ. Θα κρατήσει λοιπόν το όνομα ριζοσπαστική Αριστερά και το νέο κόμμα αλλά όχι και τη χάρη…

Τι όμως οδήγησε σχεδόν νομοτελειακά στα παραπάνω; Η διακυβέρνηση ή η παρακμή της δημοκρατίας στο εσωτερικό της Αριστεράς;

Αν η διακυβέρνηση φέρνει αποδημοκρατικοποίηση στην Αριστερά, αυτό είναι δικό της εσωτερικό πρόβλημα. Δείχνει αναιμική θέσμιση της δημοκρατίας, ευάλωτης στο πρώτο έκτακτο γεγονός που καλούνται οι ελίτ του κόμματος να χειριστούν ερήμην των μελών. Ότι δηλαδή η δημοκρατία είναι εμπόδιο στην αποτελεσματικότητα.

Σε κάθε περίπτωση αυτή η αποδημοκρατικοποίηση είναι που της άλλαξε χαρακτήρα.

Όχι οι πολιτικές της αποφάσεις.

Η Αριστερά στην Ελλάδα μπορεί να ανανεώθηκε πολιτικά αλλά οργανωτικά συνέχισε στο λενινιστικό μοντέλο. Οι τάσεις αντί να σπάσουν τη μονολιθικότητα, νομιμοποιώντας την ελεύθερη κριτική και τη διαφορετική άποψη, νομιμοποίησαν τις φράξιες έγιναν μηχανισμοί και υποκατέστησαν τις συνελεύσεις των μελών με τις δικές τους. Λόγω παραμένοντος λενινισμού κάτω από την επίφαση της ανανέωσης.

Στη διαδικασία της διεύρυνσης ο Αλέξης Τσίπρας θα είναι δεδομένων των συνθηκών ο μοναδικός “νικητής”. Οι τάσεις χάνουν τη διαχρονικά δομημένη “θεσμικά” επιρροή τους, πολλά νέα ρεύματα εμφανίζονται ήδη και πολλαπλασιάζονται κατακερματίζοντας τις ομαδοποιήσεις, τα νέα μέλη δεν ενδιαφέρονται τόσο για ιδεολογικές διαφοροποιήσεις όσο για να φύγει η Δεξιά και να κυβερνήσει η δημοκρατική παράταξη με τον Αλέξη Τσίπρα.

Τώρα, η δημοκρατική παράταξη που φτιάχνει ο ΑΤ, μπορεί να πάρει ή και όχι, σαφείς αποφάσεις για φλέγοντα θέματα όπως η δημοκρατία στο κόμμα, ο κοσμικός χαρακτήρας του κράτους και της παιδείας, οι οικολογικές προτεραιότητες και η κλιματική αλλαγή, η στήριξη της ενδογενούς παραγωγής, η στήριξη με προσεγγίσεις σεισάχθειας των υπερχρεωμένων πολιτών.

Τα κοινωνικά κινήματα που είχαν αναπτυχθεί πριν το ’15, με την ανάθεση στη ριζοσπαστική Αριστερά της εκπλήρωσης των στόχων τους υποχώρησαν, έχασαν την αυτονομία και τη δυναμική τους χωρίς να κερδίσουν σχεδόν τίποτα -αλλά και γι’ αυτά ήταν μια ιστορική εμπειρία: για τις συνέπειες της απώλειας της αυτονομίας τους και της ανάθεσης.

Ο νέος ΣΥΡΙΖΑ της διεύρυνσης θα είναι δημοκρατικός στις σχέσεις του με τα κινήματα;

Αν αποκαταστήσει τη δημοκρατία εντός του είναι πιθανό. Αλλιώς η ρήξη με τα κινήματα θα οριστικοποιηθεί. Ειδικά με εκείνα που προτάσσουν ως κύριο μέτωπο δράσης την αντιμετώπιση της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.

Για την ίδια τη ριζοσπαστική Αριστερά, που πλέον θα είναι απλά μια ισχυρή τάση (με υποτάσεις -το αίμα νερό δεν γίνεται…) στον νέο ΣΥΡΙΖΑ, το στοίχημα θα είναι ο εκδημοκρατισμός. Η οριστική αποτίναξη της λενινιστικής κληρονομιάς για το κόμμα και της συγκεντρωτικής νοοτροπίας του καθοδηγητή που επέζησαν στον παλιό ΣΥΝ μέσω της τάσης του “αριστερού ρεύματος” και πάγωσαν μέχρι και σήμερα είναι αλήθεια την εξέλιξη της ανανέωσης και τα δημοκρατικά πειράματα στο εσωτερικό της Αριστεράς.

Στο συστημικό “κόμμα του ανθρώπινου καπιταλισμού” που δημιουργεί η διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ, αλλιώς στη μεγάλη δημοκρατική παράταξη, ποντάρει κάθε προοδευτικός άνθρωπος για ανάσχεση της ακροδεξιάς επέλασης του άλλου συστημικού πόλου, του “κόμματος του απάνθρωπου σκληρού νεοφιλελευθερισμού”.

Αλλά δεν ταυτίζεται μαζί του εκχωρώντας ακόμη μια φορά την αυτονομία του ή την αυτοθέσμιση των κινημάτων του. Γιατί ποτέ δεν ξέρεις τι θα κάνει ένα κόμμα που η βάση δεν ελέγχει την ηγεσία του, όσο προοδευτικές θέσεις και αν έχει.

Αυτό είναι άλλωστε και το κύριο συμπέρασμα της τετραετίας της “πρώτης φοράς Αριστεράς”: η ήττα της δημοκρατικής θέσμισης της Αριστεράς στη λογική “ο σκοπός (κυβερνητισμός) αγιάζει τα μέσα” -εδώ μέσον ήταν η αποθέωση του συγκεντρωτισμού για μια ολόκληρη τετραετία με μη αναστρέψιμες συνέπειες. Που τώρα κρύβονται κάτω από το χαλί της διεύρυνσης. Ή χάνονται στη λήθη ενώ ανατέλλει ένας λαμπρός νέος κόσμος της μεγάλης δημοκρατικής παράταξης.

πηγή aftoleksi.gr