Λούλα Ντα Σίλβα (πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας): Αρκετά με την αυτοκτονική λιτότητα!

"Οι άνθρωποι που εργάζονται, η μεσαία τάξη και οι μετανάστες δεν μπορεί να θεωρηθούν υπεύθυνοι για την κρίση, που προκλήθηκε από την ανευθυνότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι τράπεζες ήταν σε μεγάλο βαθμό χρηματοδοτημένες από τρίτους, με τεράστια κερδοσκοπικά κεφάλαια, αντί με υπεύθυνες και κερδοφόρες επενδύσεις. Η πιο ευάλωτοι της κοινωνίας μας - οι μετανάστες, οι συνταξιούχοι, οι εργαζόμενοι και οι χώρες της νότιας Ευρώπης, δεν μπορούν να κληθούν να πληρώσουν για την απληστία μερικών λίγων."

What does Europe mean to Lula?

Ένα ενδιαφέρον άρθρο του τέως προέδρου της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα (για όλους αλλά ειδικότερα για όσους/ες αναζητούν μια left liberal προσέγγιση στην κρίση και αναρωτιούνται τι είπε ο Λούλα στον Τσίπρα όταν συναντήθηκαν - γιατί το τι έμαθαν από τα ...δόλια ΜΜΕ είναι άλλη ιστορία...) 

ΑΣ

Αρκετά με την αυτοκτονική λιτότητα!
Τι σημαίνει Ευρώπη για τον Lula da Silva*

 Μετάφραση: Δημήτρης Γουμάγιας, Βερολίνο, Σεπτέμβρης 2014

του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα*

Η οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αποτελεί μέρος της Ευρωπαϊκής, αλλά μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Ένωση εμπνέει χώρες στο να συνεργάζονται και να βελτιώνουν την συνεργασία και την ολοκλήρωση στην περιοχή τους. Έτσι, η ευρωπαϊκή ενοποίηση ήταν η έμπνευση για την Ένωση Επιχειρήσεων της Νότιας Αμερικής (MERCOSUR), την Ένωση Νοτιοαμερικανικών Εθνών (UNASUR), την Αφρικανική Ένωση (ΑΕ) και για τις Περιφερειακές Οικονομικές Κοινότητες, που τώρα εργάζονται για την ανάπτυξη της ηπείρου. 

Είναι ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα, το ότι χώρες, που βρίσκονταν για αιώνες σε πόλεμο μεταξύ τους, έχουν αρχίσει να συνεργάζονται ειρηνικά για να επιλύσουν τις διαφορές τους μέσω του διαλόγου και της πολιτικής και όχι με τη δύναμη των όπλων.
Η Ευρώπη έχει διανύσει πολύ δρόμο. Αλλά για μια γενιά, που είχε την τύχη να μεγαλώσει σε μια ανεπτυγμένη κοινωνία και δεν βίωσε τις συνέπειες του πολέμου, και παρακολουθώντας τα από μια θέση μέσα από την Ευρώπη, είναι προς το παρόν, κατά πάσα πιθανότητα, πολύ δύσκολο να το διακρίνει αυτό. Διότι μετά από τα χρόνια της οικονομικής κρίσης, που ξεκίνησε με την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008, υποφέρει η ήπειρος από την ανεργία και από μια απώλεια των εργασιακών δικαιωμάτων. Αλλά ακριβώς, όπως είναι σκόπιμο να γνωματεύσει κανείς το Μέγεθος ενός γιγαντιαίου Μνημείου από απόσταση, ορισμένα επιτεύγματα είναι μόνο καθαρά ορατά όταν τα δει κανείς από απόσταση και μέσα σε ένα μεγαλύτερο χρονικό πλαίσιο.

Τα κοινωνικά δικαιώματα και το βιοτικό επίπεδο, που απολαμβάνουν οι Ευρωπαίοι, παραμένει για τους πληθυσμούς, στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, ένας πολύ μακρινός στόχος. Το κοινωνικό κράτος είναι μια φανταστικά μεγάλη κατάκτηση, το αποτέλεσμα του αγώνα από τις γενεές των εργαζομένων. Εμείς στη Λατινική Αμερική συνεχίζουμε ακόμη να αγωνιζόμαστε, για την επίτευξη ενός μέρους από αυτά, που τώρα οι πολίτες της Ευρώπης πρέπει να υπερασπιστούν ενάντια σε πρωτοβουλίες σκοπιμότητας που προέκυψαν με την οικονομική κρίση και που θέλουν να περιορίσουν αυτά ακριβώς τα δικαιώματα. 

Οι άνθρωποι που εργάζονται, η μεσαία τάξη και οι μετανάστες δεν μπορεί να θεωρηθούν υπεύθυνοι για την κρίση, που προκλήθηκε από την ανευθυνότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι τράπεζες ήταν σε μεγάλο βαθμό χρηματοδοτημένες από τρίτους, με τεράστια κερδοσκοπικά κεφάλαια, αντί με υπεύθυνες και κερδοφόρες επενδύσεις. Η πιο ευάλωτοι της κοινωνίας μας - οι μετανάστες, οι συνταξιούχοι, οι εργαζόμενοι και οι χώρες της νότιας Ευρώπης, δεν μπορούν να κληθούν να πληρώσουν για την απληστία μερικών λίγων. 

Οι αμείλικτες προσαρμογές, που έχουν επιβληθεί σε ένα μεγάλο αριθμό ευρωπαϊκών χωρών και δικαίως αποκαλούνται «οικονομία αυτοκτονίας» («Austericide» οικονομία λιτότητας), έχουν καθυστερήσει τη λύση για την κρίση αδικαιολόγητα. Η ήπειρος θα πρέπει να επιτύχει μια ισχυρή ανάπτυξη για να αντισταθμίσει τις δραστικές απώλειες από τα τελευταία έξι χρόνια. Ορισμένες χώρες της περιοχής φαίνεται να ξεπερνούν την ύφεση, αλλά η ανάκαμψη θα είναι πολύ πιο αργή και πολύ πιο επώδυνη διαδικασία εάν θα συνεχίσουν τα τρέχοντα μέτρα λιτότητας. Η πολιτική αυτή απαιτεί θυσίες όχι μόνο από τον ευρωπαϊκό πληθυσμό, είναι επίσης μειονέκτημα για όλες εκείνες τις οικονομίες οι οποίες έχουν, με έναν δημιουργικό τρόπο, αντισταθεί στην κατάρρευση του 2008, όπως πχ. οι ΗΠΑ, οι χώρες του BRIC και η πλειονότητα των αναπτυσσόμενων χωρών.

Χρειαζόμαστε ένα νέο όνειρο για το μέλλον

Για να ξεπεραστεί η κρίση χρειάζονται πολιτικές αντί για αμιγώς οικονομικές αποφάσεις. Αυτό ίσχυε το 2008, αυτό ισχύει και σήμερα. Είναι καθοριστικής σημασίας να κατανοήσουμε και να εξηγήσουμε τα αίτια της τρέχουσας κρίσης. Η πολιτική, η οποία στον ψηφιακό κόσμο είναι ακόμη αναλογική όπως και πριν, πρέπει να ανανεωθεί για ένα διάλογο με την κοινωνία, προκειμένου να μπορέσουμε να εντοπίσουμε τα προβλήματα και να βρούμε νέες λύσεις. Οι πολιτικές αποφάσεις δεν μπορούν απλά να παραπεμφθούν σε ειδικές επιτροπές, πολυμερείς οργανισμούς ή γραφειοκράτες σε χαμηλότερα πολιτικά επίπεδα. Σε μια δημοκρατία, οι λειτουργίες των πολιτικών ηγετών και των πολιτικών κομμάτων δεν μπορεί να αντικατασταθούν. 

Αν προοδευτικές δυνάμεις δεν είναι σε θέση να παράγουν νέες ιδέες, για να εκπροσωπούν τους εργαζομένους και τους νέους, καθώς και να προσφέρουν πρόοδο και ελπίδα, θα ακούμε όλο και περισσότερες φωνές που θα διασπείρουν τον φόβο, τη μισαλλοδοξία και την ξενοφοβία.

Τον Μάρτιο είχα την ευκαιρία να μιλήσω στην Ρώμη με τον Ιταλό Πρωθυπουργό, Matteo Renzi. Το θάρρος του και η προσπάθειά του να ...

"Ποιος λοιπόν πιστεύει ακόμη σε οίκους αξιολόγησης;"

του Latuff

Χρεοκοπία 
ή όχι χρεοκοπία;

του Δημήτρη Γουμάγια*

Η Αργεντινή αγωνίζεται με τα Hedgefunds

Μερικά από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν οι ηγέτες της εποχής μας είναι το πώς αντιμετωπίζει κανείς τα Hedgefunds, τους οίκους αξιολόγησης και τα άλλα θεσμικά όργανα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού. Όλο και περισσότερο, συμπεριφέρονται έτσι, που δίνουν την εντύπωση ότι αυτά στην πραγματικότητα συγκεντρώνουν την εξουσία σε αυτόν τον κόσμο. 

Οι περισσότερες κυβερνήσεις έχουν επιλέξει μια στάση ταπεινότητας. Η Αργεντινή έχει πλέον εντοπίσει μια άλλη παραλλαγή: Όταν ο Axel Kiciloff ως Υπουργός Οικονομικών ρωτήθηκε, κατά την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου μετά τις αποτυχημένες διαπραγματεύσεις με τα αμερικάνικα Hedgefunds, πως εκτιμά το ότι η χώρα του έχει ταξινομηθεί τώρα από τους οίκους αξιολόγησης σαν χρεοκοπημένη, ο ίδιος απάντησε: "Ποιος λοιπόν πιστεύει ακόμη σε οίκους αξιολόγησης; "

Καμιά εξουσία στα Hedgefunds

Ο κάπως τολμηρός τρόπος, το πως η Αργεντινή διαχειρίζεται την όγδοη κατάσταση πτώχευσης της ιστορίας της, μπορεί να θεωρηθεί ως ένα διδακτέο μάθημα για την συναναστροφή με την εξουσία, σε περιόδους του τούρμπο-καπιταλισμού. Δύναμη έχει αυτός στον οποίο αποδίδεται δύναμη.

Μπορούμε να ανακτήσουμε τον έλεγχο πάνω από το πορτοφόλι μας με το να παραβλέψουμε αλαζονικά οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας και Hedgefunds;

Η Αργεντινή λέει ναι  -και λαμβάνει περίπου την ίδια ποσότητα επαίνου και επίπληξης.

Ο συντηρητικός Βρετανικός Economist εκτιμά ότι, η κυβέρνηση της Cristina Fernández de Kirchner θα είχε αποτρέψει πολλές πίκρες στον εαυτό της και πολλά προβλήματα από τον λαό της, εάν είχε δείξει μεγαλύτερη προθυμία να διαπραγματευτεί πιο συμβιβαστικά με τα Hedgefunds. Αντίθετα, σε στήλες σχολίων κάτω από φιλικά προς την Kirchner άρθρα, υπήρχαν συχνά να διαβάσεις, παράγραφοι όπως αυτή για τη μαχητική Αργεντίνισα : «Η Μέρκελ θα μπορούσε να εμπνευστεί από αυτή τη θαρραλέα γυναίκα». Ακριβώς αυτήν την εντύπωση, του πρωτοπόρου μαχητή σε ένα νέο μονοπάτι, ήθελε να ξυπνήσει η πρόεδρος Fernández de Kirchner. Έτσι, έχει σκοράρει όχι μόνο σε διεθνές επίπεδο, αλλά και στη χώρα της - τουλάχιστον σε εκείνους που έχουν την γνώμη ότι, ο ``Αμερικάνος`` ευθύνεται για το χάος στο οποίο, χωρίς αμφιβολία, βρίσκεται η χώρα.

Η Αργεντινή είναι χρεοκοπημένη και δεν είναι χρεοκοπημένη ταυτόχρονα. 

Είναι χρεοκοπημένη, σύμφωνα με τα κριτήρια των οργανισμών αξιολόγησης, διότι δεν εξυπηρετεί τις διεθνείς υποχρεώσεις της. Ωστόσο, η Αργεντινή θεωρεί ότι σε καμιά περίπτωση δεν χρεοκόπησε, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομίας Axel Kiciloff στη Νέα Υόρκη: Η Αργεντινή έχει χρήματα, tiene plata (υπάρχουν χρήματα) , είπε σε καλά ``Αργεντίνικα``, «Μπορούμε να πληρώσουμε τα χρέη μας - μόνο που δεν μας αφήνουν».

Για να κατανοήσουμε αυτή την περίπλοκη κατάσταση, είναι απαραίτητο να δούμε πίσω μέχρι το 2001: Εκείνη την εποχή, η Αργεντινή ήταν πραγματικά σε πτώχευση. Μετά από μια καταστροφική οικονομική πολιτική ανήλθε το χρέος της χώρας στα 200 δισεκατομμύρια δολάρια σε διεθνές επίπεδο. Τραπεζικοί λογαριασμοί είχαν μπλοκαριστεί, η οικονομία κατέρρευσε, ένα τεράστιο κύμα μετανάστευσης ακολούθησε. "¡Que se vayan todos!" - Να εξαφανιστούν όλοι! Φώναζαν οι διαδηλωτές στο Μπουένος Άιρες. Αυτή η απαίτηση των διαδηλωτών είχε στόχο όλους τους εγχώριους πολιτικούς οι οποίοι πράγματι βιαστικά εγκατέλειψαν την χώρα: Ο Πρόεδρος Fernando de la Rúa τράπηκε σε φυγή με ένα ελικόπτερο, τέσσερις προσωρινοί πρόεδροι πετούσαν τα κλειδιά της προεδρικής έδρας της Casa Rosada ο κάθε ένας στον επόμενο.

Η αυτό-προκληθείσα φθορά ολόκληρου του πολιτικού κατεστημένου έδωσε την ευκαιρία, σε έναν μέχρι τότε σε μεγάλο βαθμό άγνωστο πολιτικό της επαρχίας, να δοκιμάσει κάτι εντελώς νέο. Ο Néstor Kirchner, ο εν τω μεταξύ αποθανών σύζυγος της σημερινής προέδρου Cristina Fernández de Kirchner, τέθηκε το 2002 επικεφαλής στο ανώτατο αξίωμα της χώρας: 

Αποφάσισε απλά, να μην λάβει μέρος σε αυτήν την κούρσα των δόσεων των χρηματοπιστωτικών αγορών, έβγαλε, ας πούμε, την χώρα εθελοντικά από την αγορά και την έστειλε σε ένα πολύ αμφιλεγόμενο δρόμο της αυτάρκειας. 

Η έκρηξη παραγωγής σε βασικές πρώτες ύλες και οι καλοί αριθμοί στις εξαγωγές το κατέστησαν δυνατό. Ο Kirchner έδειξε στα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα την πόρτα και τους περισσότερους επενδυτές τους απομάκρυνε με ένα πολύ μικρό μέρος από τις απαιτήσεις τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα, ότι το δημόσιο χρέος να ανέρχεται πλέον μόνο στο 12,2 τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Το 2002 ήταν στο 124 τοις εκατό.

Το κούρεμα θεωρείται ότι είναι το μεγάλο ιστορικό επίτευγμα, από ότι το πραγματικό Raison d'être (αναγκαιότητα/δικαιολογία ύπαρξης) του Κιρχνερισμού (Kirchnerismo), αυτής της πολιτικής της αυτοπεποίθησης, της ακόμη και ...

Η συμφωνία Sykes-Picot σπάει (;) - επιτέλους! Ευχαριστώ ISIS;

Παλαιστίνη 1948, από το φίλμ The Tower του Mats Grorud

Ανατολή ήλιου για το Κουρδιστάν

Ποτέ δεν ήταν η δημιουργία ενός ανεξάρτητου Κουρδιστάν πιο κοντά από ότι σήμερα. Αλλά η αληθινή ρήξη της αποικιακής τάξης θα ήταν μια μετατόπιση στη συνείδηση της πολιτικής της Δύσης.

του Δημήτρη Γουμάγια* 

Από την αρχή του εμφυλίου στη Συρία αναλυτές και πολιτικοί εξορκίζουν το τέλος της περιφερειακής τάξης στη Μέση Ανατολή. Η προώθηση της ISIS στο Ιράκ, το τελευταίο διάστημα, έδωσε νέα ώθηση σε αυτές τις τοποθετήσεις. Η ανάλυση συνοδεύει συχνά, έναν θεσμικό θρήνο για την κατάρρευση αυτών των μετά-αποικιακών συνόρων. Γιατί άραγε;

Κατά πρώτον, δεν είναι σαφές εάν τα παλαιά έθνη-κράτη πραγματικά πρόκειται να εξαφανιστούν τόσο γρήγορα από τη σκηνή. Από την άλλη πλευρά τίθεται το ερώτημα, γιατί τα σχεδόν πριν από 100 χρόνια, αυθαίρετα δημιουργηθέντα εθνικά κράτη, θα πρέπει οπωσδήποτε να είναι ένα μελλοντικό μοντέλο για την περιοχή.

Όταν ο Βρετανός διπλωμάτης Sir Mark Sykes στις 16 Μαΐου 1916, με τον Γάλλο ομόλογό του François Georges-Picot, υπέγραφε τη λεγόμενη «Συμφωνία της Μικράς Ασίας», όπου η Μέση Ανατολή μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο χωρίστηκε, σε βρετανική, γαλλική και αρχικά και σε ρωσική, σφαίρες επιρροής και ελέγχου, τέθηκε ο θεμέλιος λίθος για πολλά από τα σύγχρονα "έθνη-κράτη" της περιοχής. Διότι η Ιορδανία, η Συρία, η Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, η Παλαιστίνη, το Ιράκ και ο Λίβανος δεν υπήρχαν μέχρι τότε ως ανεξάρτητες χώρες, αλλά μόνο ως μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. 

Οι αποικιοκράτες είχαν εγκρίνει στους εαυτούς τους γενναιόδωρα προνόμια. 

Ήθελαν να παρεμβαίνουν στις υποθέσεις των νέων αυτών κρατών, όπου αυτό τους φαινόταν απαραίτητο. Η συμφωνία και οι συμβάσεις που ακολούθησαν την « αγγλό - γαλλική συμφωνία», η διάσκεψη του Σαν Ρέμο και των Σεβρών, απέρριψαν ως γνωστόν την επιδίωξη του Αραβικού εθνικού κινήματος για ένα ξεχωριστό δικό τους κράτος, σε αντίθεση με όποιες άλλες υποσχέσεις των Βρετανών.

Απλά, προβλεπόμενα ήταν μόνο αραβικά καθεστώτα υποτέλειας υπό την επικυριαρχία των αποικιοκρατών.

Ομάδες, όπως οι Κούρδοι, τους στερήθηκε η ανεξαρτησία τους επίσης. Μόνο το εβραϊκό εθνικό κίνημα του Σιωνισμού θα ήταν σε θέση, μετά από πάνω από είκοσι χρόνια αργότερα, να υλοποιήσει τις προσδοκίες του για ένα ανεξάρτητο κράτος.

Όταν με την ευκαιρία της Ρωσικής Οκτωβριανής Επανάστασης έγινε γνωστή η συμφωνία για το κοινό ήταν η κραυγή του Αραβικού εθνικού κινήματος, που πολέμησαν στο πλευρό της Αντάντ, αντίστοιχα μεγάλη. Ακόμα και σήμερα, αυτή η απάτη θεωρείται από πολλούς Άραβες ως απόδειξη για μια πολιτική της Δύσης, που βλέπει τους ανθρώπους στην περιοχή μόνο ως πιόνια στις παγκόσμιες γεωπολιτικές διενέξεις.

Ο Churchill στον ρόλο της μαμής

Τα χαραγμένα στο σχεδιαστήριο σύνορα (ο Winston Churchill υπερηφανευόταν ότι το κράτος της Ιορδανίας το δημιούργησε "με μια μονοκονδυλιά την Κυριακή το απόγευμα") είναι η βάση, αν και δεν είναι η αιτία, για πολλές συγκρούσεις στη σύγχρονη Μέση Ανατολή: η σύγκρουση Ισραήλ - Παλαιστίνης, ο εμφύλιος πόλεμος στον Λίβανο, η εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ, ο τουρκό-κουρδικός εμφύλιος πόλεμος. Για όλες αυτές τις συγκρούσεις αιτία ήταν, μια τοπική και περιφερειακή πολιτική εθνικιστικού-αποκλεισμού. Μερικές φορές αυτό υποστηρίζονταν από εξωτερικές δυνάμεις. Μερικές φορές όμως αυτό ήταν εντελώς τοπικό. Αλλά ο καμβάς, πάνω στον οποίο προέκυψε αυτή η πολιτική, ήταν η συμφωνία Sykes-Picot.

Δεν είναι επομένως καιρός, αυτά τα ξεπερασμένα σύνορα να μετακινηθούν επιτέλους και να αντικατοπτρίζουν τις υφιστάμενες διαιρέσεις στο εσωτερικό των κοινωνιών σε τοπικό επίπεδο καλύτερα, από ότι τα υπάρχοντα σήμερα κράτη θα ήταν δυνατόν να απεικονίσουν;

Η ώρα για ένα παλαιστινιακό κράτος έφθασε έτσι και αλλιώς, αλλά και οι Κούρδοι επίσης (οι οποίοι χωρίς αμφιβολία εγγυούνται στους πολίτες τους στο Ιράκ και τη Συρία μια πιο σταθερή τάξη, από ότι θα μπορούσε να εγγυηθεί η αντίστοιχη κεντρική κυβέρνηση) δικαιούνται το δικό τους κράτος.

Αλλά βρίσκονται τα έθνη-κράτη της περιοχής, στην πραγματικότητα, σε κατάσταση διάλυσης;

Εδώ και δύο χρόνια περίπου προβλέπουν οι παρατηρητές την εξάπλωση του συριακού εμφυλίου πολέμου στο Λίβανο. Και χωρίς αμφιβολία είναι αισθητές οι διαμάχες, κυρίως με βόμβες αυτοκινήτων, μεταξύ των υποστηρικτών και των αντιπάλων του καθεστώτος Άσαντ στη χώρα. Αλλά φαίνεται να υπάρχει συμφωνία από τους κύριους πολιτικούς παράγοντες, να μην αφήσουν να κλιμακωθεί η σύγκρουση πέρα από ένα ορισμένο επίπεδο. Η αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ στο σπίτι της και η εισροή πολλών σουνιτών προσφύγων θα επιφέρει μεσοπρόθεσμα αλλαγές στο λιβανέζικο πολιτικό τοπίο. Για κατάργηση του Λιβάνου ως κράτος όμως δεν μιλάει κανείς.

Η Συρία και το Ιράκ έχουν γίνει σε πολλά μέρη μη διοικήσιμα και φαίνεται απίθανο ότι μια ισχυρή κεντρική κυβέρνηση μεσοπρόθεσμα θα μπορούσε να επιβάλει, μια φορά ακόμη, το αίτημα για την εξουσία. Η δηλωμένη πρόθεση όμως, να διαλύσουν την Συρία ως κράτος, δεν υπάρχει ούτε από την πλειοψηφία της συριακής αντιπολίτευσης ούτε ακόμα και από ...

Η ευρωπαϊκή πολιτική δεν είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος

Γιατί η συζήτηση για τη μεταρρύθμιση της ΕΕ πρέπει τώρα να επικεντρωθεί στον προϋπολογισμό
 
του Δημήτρη Γουμάγια

τέως Δημοτικού Συμβούλου στο Βερολίνο (1999-2011), μέλους των Πράσινων της Γερμανίας (Bündnis 90/Die Grünen)

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 26-27 Ιουνίου οι ηγέτες των κρατών μελών για πρώτη φορά καθόρισαν μια στρατηγική ατζέντα για την μελλοντική Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Εν ολίγοις, μπορεί αυτή να αποδοθεί με δύο βασικές κεντρικές εισηγήσεις:

πρώτον, η ΕΕ θα πρέπει πλέον από εδώ και πέρα να περιορίζεται σε εκείνες τις δραστηριότητες με τις οποίες μπορεί πραγματικά να επηρεάσει κάτι και δεύτερον, η ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να κάνει όλα αυτά που ήδη κάνει, αλλά βεβαίως σαφώς καλύτερα.

Δεν κάνει καμία τοποθέτηση όμως, η στρατηγική ατζέντα, για το πώς, δηλαδή τα μέσα με τα οποία οι στόχοι αυτοί μπορούν να επιτευχθούν. Παράλληλα θεωρείται δεδομένο ότι η θητεία της επόμενης Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα χαρακτηριστεί από μια νέα συζήτηση για τη μεταρρύθμιση. 

Ένα σημαντικό εργοτάξιο της μεταρρύθμισης θα πρέπει να είναι οπωσδήποτε ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για το τρέχον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (2014-2020) είναι προγραμματισμένη για το 2016, μια επανεξέταση.

Αν η Ευρώπη θέλει να έρθει πιο κοντά και καλύτερα με τους πολίτες, τότε αυτή η ευκαιρία θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να παρέχει περισσότερα αποτελέσματα, μεγαλύτερη διαφάνεια και μια καλύτερη κατανόηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υποστεί αμέτρητες μεταρρυθμίσεις κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ και ειδικότερα το σύστημα του πολυετούς χρηματοδοτικού σχεδιασμού έχει αποδειχθεί, όλα αυτά τα χρόνια, σχεδόν ως καταφύγιο της σταθερότητας.
 

Από το 1988 τα επταετή οικονομικά πακέτα καθορίζουν το συνολικό ποσό και την κατανομή που καθορίζεται για τις βασικές κατηγορίες δαπανών. Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο έχει καθοριστεί, ακόμη και ως μέσο για τον δημοσιονομικό προγραμματισμό, βάσει σύμβασης. Με αυτό όμως υπάρχει βασική αιτία να υποψιαζόμαστε ότι, αυτή η ακαμψία του προϋπολογισμού της ΕΕ συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη κατανόησης των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Επίσης, πολλοί πολιτικοί φαίνεται να μην διαθέτουν την κατανόηση του πολύπλοκου δημοσιονομικού συστήματος. Έτσι, η πρόταση του Γάλλου Προέδρου, πριν λίγο καιρό, για ένα «New Deal» της Ευρώπης με το ποσό των 1.200 δισεκατομμυρίων €, μπορεί μόνο έκπληξη να προκαλέσει αν γνωρίζετε ότι αυτό είναι μόλις τρία δισεκατομμύρια περίπου περισσότερα από το σύνολο του προϋπολογισμού της ΕΕ για τα έτη 2014-2020, που μόλις συμφωνήθηκε. Εξίσου έκπληξη προκαλεί και η απόφαση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων τον Ιούνιο του 2013, να προσφέρουν για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων 6 δις €, χωρίς όμως να εισρέουν περισσότερα χρήματα στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όποιος είχε ποτέ να κάνει με ευρωπαϊκά προγράμματα ξέρει ότι μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα, μόνο απλά δεν μπορούν να λύσουν "έτσι στα γρήγορα" ένα πρόβλημα.

Αρχικά ήταν τα πολυετή δημοσιονομικά πλαίσια μια χρήσιμη καινοτομία για την ΕΕ (τότε ΕΚ), για να εξασφαλίσει την ικανότητα της να λειτουργήσει. Αφού η κατάθεση ενός νόμιμου κοινοτικού προϋπολογισμού από τα τέλη της δεκαετίας του '70 απέτυχε πολλές φορές, λόγω διαφορών μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ) και του Συμβουλίου, προσέφερε η συμφωνία για ένα πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο έναν τρόπο για να περιοριστούν οι ετήσιες συγκρούσεις και δια μέσου ``λύσεις πακέτο`` να διευρυνθούν τα περιθώρια διαπραγματεύσεων. Συγχρόνως όμως αυτή η κατασκευή τροφοδότησε δύο τάσεις εξέλιξης οι οποίες αποδεικνύονται σαν κακή κληρονομιά.

Στενό πλαίσιο για μια ευέλικτη αντίδραση της ΕΕ

Κατά πρώτον αποδεικνύεται ότι το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο είναι ένα στενό πλαίσιο για την ευέλικτη ανταπόκριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκεί όπου σε εθνικό επίπεδο οι πολιτικές προτεραιότητες ορίζονται από την κυβέρνηση και το κοινοβούλιο και πάνω σε αυτήν την βάση σχεδιάζεται ο προϋπολογισμός, αντιμετωπίζει κάθε ευρωπαϊκή ώθηση το αργότερο στη χρηματοδότηση τα όριά του - βλέπε πρωτοβουλία κατά της ανεργίας των νέων. 

Επιπλέον, από την σύνδεση με την προσέγγιση του περιεχομένου (κυρίως στη γεωργική και διαρθρωτική πολιτική) με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, εξελίχθηκε ένα σύστημα των κύκλων του προγράμματος στο οποίο κάθε επτά χρόνια ένα μεγάλο μέρος των χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ έργων τίθεται σε μια νέα βάση. Όχι μόνο πολιτικά καθορίζονται νέες πτυχές αλλά και οι τεχνικές απαιτήσεις αλλάζουν. Μεταξύ του τέλους των παλιών και το ξεκίνημα των νέων κανόνων χρηματοδότησης θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης για ευρωπαϊκούς νομικούς κανόνες και σε όλα τα κράτη μέλη να δημιουργηθούν αντίστοιχα αρχεία εφαρμογής ή προγράμματα που έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή. Θα πρέπει να αναπτυχθούν και εξηγηθούν νέες διαδικασίες εφαρμογών, και να γραφτούν και εγκριθούν αιτήσεις εφαρμογών.

Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα και παράλογη συμπεριφορά στους εμπλεκόμενους φορείς.

Για παράδειγμα σε μία μελέτη για τα κράτη της Βαλτικής διαπιστώθηκε ότι, πολλές εταιρείες από το δεύτερο εξάμηνο του 2013 είχαν αναβάλλει συνειδητά επενδύσεις για να περιμένουν την νέα προγραμματική περίοδο έτσι ώστε να ...

Επέκταση ή κατεδάφιση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης;

Αφίσα των ολλανδών πράσινων groenlinks

Εμπόδια και μονοπάτια μιας δημοκρατικής και κοινωνικής εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης

του Δημήτρη Γουμάγια, 
μέλους των Bündnis 90/Die Grünen                                   Βερολίνο Δεκέμβρης 2013                                                

-Το ότι ακόμη δεν έχει ξεπεραστεί η κρίση στην Ευρωζώνη, οι αρνητικές κοινωνικές αλλά και οι προβληματικές συνέπειες δημοκρατικής πολιτικής της πρόσφατης "πολιτικής διάσωσης", έχουν κεντρίσει συζητήσεις στον τομέα της επιστήμης και της πολιτικής για θεμελιώδεις στρατηγικές αποφάσεις κατεύθυνσης, μεταξύ μιας κατεδάφισης ή την περαιτέρω επέκταση του συστήματος ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

-Σε αυτό το πλαίσιο, το παρόν κείμενο επιχειρεί να δείξει , ότι και γιατί η κατεδάφιση, δηλαδή η επιστροφή στα εθνικά νομίσματα και η δημιουργία ενός ΄΄ευρωπαϊκού συστήματος ΄΄Bretton Woods΄΄ δεν αποτελεί λύση, έστω και αν τα επιχειρήματα των επικριτών της τρέχουσας διαδικασίας ολοκλήρωσης για το ενιαίο νόμισμα και τις συνέπειες της προηγούμενης διαδρομής της διαχείρισης των κρίσεων, θα πρέπει να ληφθούν πολύ σοβαρά.

-Έτσι λοιπόν, κοιτάζοντας στις ιστορικές εμπειρίες στη διαδρομή της ολοκλήρωσης, θα εξεταστούν τα διαρθρωτικά και πολιτικά εμπόδια μιας εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης, που παρ 'όλα αυτά δεν θεωρούνται ανυπέρβλητα. Αυτό ακόμη πιο πολύ, καθώς προτάσεις μεταρρυθμίσεων και επέκτασης της ολοκλήρωσης έχουν εγκαταλείψει ήδη τα ακαδημαϊκά σαλόνια και καθορίζουν την πολιτική ατζέντα στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάση της οποίας δεν τίθεται προς συζήτηση το ΄΄αν΄΄ θα γίνουν βήματα εμβάθυνσης, αλλά το ΄΄πως΄΄ θα γίνουν.

-Στο πλαίσιο αυτού του ορίζοντα αναφοράς θα γίνει στο τέλος προσπάθεια να σκιαγραφηθούν πια μονοπάτια εμβάθυνσης μπορούμε να ακολουθήσουμε στο χρόνο και σε σκοπό και ποιες προγραμματικές εργασίες θα πρέπει να γίνουν στις προσεχείς ευρωπαϊκές εκλογές, ώστε να έρθουμε πιο κοντά στους στόχους μας για μια οικονομικά αποδοτική, κοινωνικά δίκαιη και δημοκρατικότερη Ευρωπαϊκή Ένωση.

 1 Ιστορικό και βασικές εναλλακτικές λύσεις

Η αποδόμηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, δηλαδή την αποτυχία της ΟΝΕ στην τρέχουσα λειτουργική λογική και/ή η δομή των μελών της -ως συνέπεια πολιτικά ανεξέλεγκτων αναταραχών, που μπορεί να προκύψουν από τις μελλοντικές εξελίξεις στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και το τραπεζικό σύστημα ή πολιτική αναταραχή σε χώρες της ζώνης του ευρώ- (ακόμη) δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Πολιτικές στρατηγικές που στοχεύουν σε μια ΄΄διαπραγματευόμενη και σχεδιασμένη αποδόμηση΄΄ , είτε πρόκειται για βρετανικές ιδέες της επανεθνικοποίησης των αρμοδιοτήτων ή σχέδια που αποσκοπούν στη διάλυση της ΟΝΕ -για παράδειγμα προς ένα ΄΄ευρωπαϊκό σύστημα Bretton Woods΄΄-, δεν είναι η λύση. Αγνοούν, όπως θα δειχθεί, την ιστορική εμπειρία της προηγούμενης πολιτικής ολοκλήρωσης της ΕΕ στον νομισματικό τομέα, δεν μετρούν το "κόστος αποκατάστασης " δεδομένης της τρέχουσας βαθμίδας οικονομικής ολοκλήρωσης και αλληλεξάρτησης στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και παραβλέπουν τις πολιτικές, τις πολιτικό - ψυχολογικές και τις οικονομικές συνέπειες ενός spill-back της πολιτικής ολοκλήρωσης, τόσο στην εσωτερική σχέση της ΕΕ όσο και ενόψει του ρόλου της ΕΕ στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία και στον πολύ-πολικό κόσμο.

Αντί αυτού απαιτείται μια πολιτική στρατηγικής ολοκλήρωσης, η οποία στοχεύει στην ανοικοδόμηση και την επέκταση της ΟΝΕ και της ΕΕ. Εδώ είναι απαραίτητες, για λόγους δημοκρατικής πολιτικής καθώς και για οικονομικούς και κοινωνικό-πολιτικούς λόγους, διορθώσεις του τρόπου που έχει επιλεγεί με ...

Η κρίση στο έκτο έτος – Τι απομένει να γίνει;

Όροι, πτυχές και αποτελέσματα της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης
του Δημήτρη Γουμάγια*

Το ερώτημα που απασχολεί πολλούς πολίτες στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια, πριν από την οικονομική κρίση και πολύ περισσότερο μετά είναι: Ποια βήματα πρέπει να γίνουν για την ενοποίηση της Ευρώπης στο οικονομικό, κοινωνικό, δημοσιονομικό επίπεδο, και όχι μόνο, μέσα από τον εκδημοκρατισμό των θεσμικών της οργάνων και τον έλεγχό τους από το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο.

Η τραπεζική ένωση είναι σίγουρα ένα από τα βήματα και έχει θεμελιώδη σημασία για τους λαούς της Ευρώπης.

Για μια πιο καλή κατανόηση για το τι είναι η τραπεζική ένωση, πως μπορεί να γίνει, τι προϋποθέτει, τι σχεδιάζεται πάνω σε αυτό, τι αποφασίστηκε, προσπάθησα να συγκεντρώσω μερικές πληροφορίες, γνώμες οικονομολόγων, καθηγητών πανεπιστημίων, τραπεζικών, πολιτικών και να τις εκθέσω στο κείμενο που ακολουθεί.

Τα ονόματα των προσώπων που η γνώμη τους περιέχεται σε αυτήν την έκθεση ακολουθούν λίγο παρακάτω, αλλά η αναφορά μέσα στο κείμενο ποιος, ποια είπε τι, δεν υπάρχει. Αυτό δεν είναι παράλειψη από εμένα αλλά υπολογισμένη πράξη, με τον στόχο ο αναγνώστης να προσπαθήσει να κρίνει ελεύθερα την ουσία των θέσεων, επιχειρημάτων και όχι με μια προκατάληψη λόγω του ονόματος.

Εδώ θέλω να δηλώσω ότι δεν ταυτίζομαι εγώ σαν άτομο με όλες τις απόψεις που υπάρχουν στο κείμενο, αλλά με αρκετές. Το περιεχόμενο είναι λόγο του θέματος με το οποίο ασχολείται λίγο δύσκολο, αλλά σίγουρα ενδιαφέρον αλλά και πολύ καθοριστικό για το μέλλον μας, μια και πρόκειται για το χρηματοπιστωτικό και οικονομικό μας σύστημα όπως αυτό σχεδιάζεται.

Καλή ανάγνωση.

Δημήτρης Γουμάγιας, Μέλος των Bündnis 90/Die Grünen και Οικολόγων Πράσινων

Οκτώβρης 2013, Βερολίνο

Στο κείμενο υπάρχουν και απόψεις από:

• Τον κύριο καθηγητή, δόκτορα της Φιλοσοφίας: Jörg Rocholl, Πρόεδρο του European School of Management and Technology, ESMT.
• Την κυρία: Sabine Lautenschläger, Αντιπρόεδρο της Εθνικής Τράπεζας της Γερμανίας.
• Τον κύριο: Jörg Asmussen, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, πρώην υφυπουργός οικονομικών της Γερμανίας.
• Τον κύριο: Carsten Schneider, Μέλος του Γερμανικού κοινοβουλίου με τους Σοσιαλδημοκράτες, υπεύθυνος της κοινοβουλευτικής ομάδας για τα οικονομικά.
• Την κυρία: Καθηγήτρια, δόκτορα Beatrice Weder di Mauro, καθηγήτρια μακροοικονομίας, στο πανεπιστήμιο του Mainz.
• Τον κύριο: Klaus Regling, διευθυντής του ESM.
• Τον κύριο: Καθηγητή, δόκτορα Clemens Fuest, Πρόεδρος του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Οικονομίας (ZEW).

Πρόλογος

Με τις αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών για τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού εποπτικού μηχανισμού τον Ιούλιο του 2012, έγιναν τα πρώτα σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση μιας Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ένωσης. Αιτία είναι η συνειδητοποίηση ότι υπάρχει ένας φαύλος κύκλος μεταξύ της ανάπτυξης των κρατικών προϋπολογισμών και την κατάσταση των τραπεζών στη ζώνη του ευρώ. 

Με κάθε μέτρο διάσωσης τράπεζας από το κράτος αυξάνεται το χρέος της εκάστοτε χώρας κατακόρυφα. Αυτό υπονομεύει την εμπιστοσύνη των χρηματοπιστωτικών αγορών στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, η οποία με τη σειρά της μέσω της πτώσης των τιμών των κρατικών ομολόγων επιδρά αρνητικά στη ρευστότητα και τη φερεγγυότητα των τραπεζών και ως εκ τούτου κάνει απαραίτητα περαιτέρω μέτρα διάσωσης από το κράτος.

Αυτή την αρνητική αλληλεπίδραση μεταξύ της κατάστασης των τραπεζικών ισολογισμών και των κρατικών προϋπολογισμών έχει σαν στόχο, η προβλεπόμενη ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση, να σταματήσει και να μπει ένας φραγμός στην μέχρι τώρα απεριόριστη ευθύνη του φορολογούμενου για τους κινδύνους στους ισολογισμούς των τραπεζών. Οι πρώτες σημαντικές αποφάσεις σχετικά με το σχεδιασμό του ενιαίου ευρωπαϊκού εποπτικού μηχανισμού έχουν ήδη ληφθεί. Έτσι αποφασίστηκε η ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία να εγκατασταθεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚ).

Παρ 'όλα αυτά, πολλά άλλα ερωτήματα πρέπει να απαντηθούν:

• Πώς μπορεί η ανάθεση εκτεταμένων κυριαρχικών δικαιωμάτων, στην πολιτικά ανεξάρτητη ΕΚΤ, να προστατεύονται νομικά;
• Μπορεί η ΕΚΤ να λειτουργεί αποτελεσματικά και αξιόπιστα ή θα έρθει τόσο εντός της ΕΚΤ, καθώς και μεταξύ αυτής και των κρατών μελών του Ευρώ σε μια σύγκρουση συμφερόντων;
• Πώς μπορούν οι φορολογούμενοι που μέχρι τώρα έχουν πληρώσει, κατά ένα μεγάλο βαθμό, για τους κινδύνους και τις ζημιές του χρηματοπιστωτικού κλάδου να προστατευθούν από ...

Για μια αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης

 του Δημήτρη Γουμάγια*                                                                                 Βερολίνο, Οκτώβρης 2013

Τέσσερα χρόνια της κρίσης στην Ευρώπη και κανένα τέλος στον ορίζοντα. Τα στοιχεία ανάπτυξης για το δεύτερο τρίμηνο του 2013, τα οποία σχολιάστηκαν τόσο θετικά από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, δεν ήταν ανάκαμψη αλλά εποχιακές επιδράσεις οι οποίες είναι πιθανό με την έναρξη του χειμώνα να εξαφανιστούν. 

Στις χώρες της κρίσης στην ΕΕ, εξακολουθεί να υπάρχει η οικονομική, κοινωνική και μερικές φορές ή εν μέρει πολιτική κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Εν τω μεταξύ η οικονομική ύφεση θα βρει τον δρόμο της τους επόμενους μήνες και σε πιο εύπορες χώρες. Ακόμη και η Γερμανία θα επηρεαστεί από αυτό. Λογικό, γιατί όποιος εξάγει σχεδόν το 60 τοις εκατό του ΑΕΠ του σε γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες , θα αισθανθεί αρκετά την εκεί συνεχιζόμενη χαμηλή ζήτηση.

Τα τέσσερα χρόνια της κρίσης ήταν τέσσερα χρόνια πειραματισμού με σχέδια για την επίλυση της κρίσης. Όχι πάντα καλά μελετημένα, πολύ συχνά περιπτωσιακά και δοκιμαστικά, αλλά πάντα πιστά στην γραμμή των υποθέσεων της αγοράς. Μια ισχυρή πνοή στον νεοφιλελευθερισμό πριν από την ανακοίνωση του θανάτου του. Τουλάχιστον στη Γερμανία δεν έχουν ταφεί, μαζί με την πτώση της Lehman Brothers, νεοκλασικές οικονομικές φιλοσοφίες.

Αυτό που συχνά παραβλέπεται: Η αδυναμία της ζήτησης στις αγορές της νότιας Ευρώπης είναι ενδογενής. Περικοπές σε μισθούς, συντάξεις έως και κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες δεν επιτρέπουν στους πολίτες να καταναλώνουν καθόλου χρήματα, με αποτέλεσμα να υποφέρει η πραγματική οικονομία και τα κράτη με δημοσιονομικά προβλήματα να εισπράττουν λιγότερους φόρους. Διακεκομμένοι οικονομικοί κύκλοι στην αγορά, υψηλότερα επίπεδα χρέους και νέα φαινόμενα συμφόρησης της αναχρηματοδότησης είναι το αποτέλεσμα . Η άνευ όρων πολιτική λιτότητας ζημιώνει εδώ και καιρό, τους ίδιους τους εφευρέτες της.

Μετά από τέσσερα χρόνια με ελιγμούς και με πειραματισμούς, επηρεασμένη σημαντικά από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας διαχείριση της κρίσης στις Βρυξέλλες , έφθασε πλέον ο καιρός για μια αλλαγή πορείας. 

Οι Ευρωπαίοι γείτονες βλέπουν, μετά τις εκλογές, με αγωνία στο Βερολίνο. Η Γερμανία αρέσκεται σε οικονομικά ζητήματα, ιδίως όσον αφορά τη δημοσιονομική εξυγίανση και την ανταγωνιστικότητα της, ως ηγέτης σε αυτή την κατηγορία στην ΕΕ. Αλλά στη δύσκολη κρίση στην ζώνη του ευρώ, θα πρέπει όμως πρώτα, η νέα κυβέρνηση να αποδείξει το κατά πόσο μπορεί να αντιμετωπίσει τα επικείμενα προβλήματα.

Πέντε προβλήματα πιέζουν εδώ με ιδιαίτερη οξύτητα. Εδώ θα πρέπει το Βερολίνο να υποβάλει νέες προτάσεις στους Ευρωπαίους εταίρους της για την αντιμετώπιση της κρίσης:

Πρόβλημα 1: Επαναπροσδιορισμός της αποτυχημένης λιτότητας

Κάποιος στο Γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να έχει αγνοήσει αυτούς τους καταραμένους φορολογικούς πολλαπλασιαστές. 

Πάρα πολύ μεγάλες περικοπές, σε καιρό ύφεσης, οδηγούν σε ακόμη υψηλότερο συνολικό χρέος για τα υπερχρεωμένα κράτη. 

Τι πρέπει λοιπόν να γίνει; 

• Νέα πακέτα διάσωσης κάτω από πιο σκληρά μνημόνια θα μπορούσε να σημαίνει τη θανατηφόρο δόση για την οικονομία, το κράτος πρόνοιας και τη δημοκρατία σε ορισμένες χώρες. 
• Ένα άμεσο κούρεμα είναι πολύ επικίνδυνο, η απώλεια της εμπιστοσύνης ήταν ήδη την τελευταία φορά καταστροφική. 

Γρήγορη λύση θα μπορούσε να είναι μια επέκταση των υποχρεώσεων αποπληρωμής για αρκετές δεκαετίες και ένα χαμηλότερο επιτόκιο για τα δάνεια από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) και του (ESM) Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. 

Πίεση από το λέβητα θα μπορούσε επίσης να αφαιρέσει και η τρόικα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, εάν θα λάβει υπόψιν της και τιμολογήσει την αναπτυξιακή-οικονομική κατάσταση των χωρών του προγράμματος , αντί να επιβάλλει περικοπές των δημόσιων δαπανών με τη μέθοδο της μηχανής. 

Για όλες τις άλλες χώρες θα ήταν χρήσιμο, για τον έλεγχο των ...