Το τέλος της Ευρώπης ή ο φασισμός με Αρμάνι

Εγκαταλείποντας την κλασική και ξεπερασμένη ταξική ανάλυση, που ακόμη κρατάει τμήματα της Αριστεράς σε ομηρία, η νέα Ακροδεξιά υιοθετεί τη στρατηγική διαίρεσης της κοινωνίας ανάμεσα στον λαό και τις ελίτ. Έτσι μιλάει στο συναίσθημα παρά στη λογική, υποθάλπει τους φόβους και περιφρονεί τις τεχνοκρατικές αναλύσεις και τους αριθμούς, πιάνοντας τον σφιγμό ενός κόσμου που βλέπει το βιωτικό του επίπεδο να πέφτει συνεχώς και το μέλλον του αβέβαιο.

του Κώστα Δουζίνα*

Όποια και να είναι τα αποτελέσματα του ιταλικού δημοψηφίσματος και των αυστριακών προεδρικών εκλογών, η κοινωνική Ευρώπη της Δημοκρατίας και της αλληλεγγύης θα έχει δεχτεί σήμερα άλλο ένα χτύπημα. 

Η ανθρωπότητα πανηγύρισε την ήττα του ναζισμού και του φασισμού το 1945. Το σύνθημα “Never Again” που τόσες γενιές επανέλαβαν από τότε ίσως να μας έκανε να εφησυχάσουμε περισσότερο από ό,τι έπρεπε. Αλλά ο νέος ακροδεξιός λαϊκισμός έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, η προβιά του λύκου έχει αλλάξει. 

Ο Aντόρνo έγραψε το 1949 ότι "Όσο πιο ολοκληρωτική γίνεται η κοινωνία, τόσο θεριεύει η αλλοτρίωση του πνεύματος και τόσο πιο παράδοξη φαντάζει η προσπάθεια να αποδράσει από την αλλοτρίωση μόνο με τις δυνάμεις του. Ακόμη και η πληρέστερη συνειδητοποίηση της καταστροφής κινδυνεύει να μετατραπεί σε άσκοπο κουτσομπολιό. Η πολιτισμική κριτική βρίσκεται αντιμέτωπη με το τελευταίο στάδιο της διαλεκτικής μεταξύ πολιτισμού και βαρβαρότητας. Είναι βάρβαρο να γράφεις ποιήματα μετά το Άουσβιτς". Η τελευταία πρόταση είναι μία από τις πιο διάσημες του 20ού αιώνα. Έχει επαναληφθεί πολλές φορές παραπλανητικά και έξω από τα συμφραζόμενα της πυκνής και προφητικής αυτής παραγράφου. Σήμερα ίσως να μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα την έννοια του χρησμού.

Το 2016 θα μείνει στην Ιστορία ως η χρονιά που η προειδοποίηση του Aντόρνo έρχεται πάλι στην επικαιρότητα και η βαρβαρότητα ξαναμπαίνει στην ευρωπαϊκή καθημερινότητα. Δεν φοράει μπότες και στολές, αλλά κοστούμια Armani και ταγιέρ Chanel. Δεν υπόσχεται φυλετική καθαρότητα, αλλά προστασία του δυτικού πολιτισμού. Μετά το Brexit και τον Τραμπ, η Ιταλία, η Αυστρία, και, στο βάθος, η Ολλανδία και η Γαλλία είναι τα επόμενα στάδια της "αλλοτρίωσης του πνεύματος". Πώς είναι δυνατό τόσοι Ευρωπαίοι να έχουν ξεχάσει την Ιστορία τους;


Η μεταμόρφωση του φασισμού

Η πρόσφατη Ιστορία της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ολλανδίας μπορούν να μας βοηθήσουν για να κατανοήσουμε πώς άλλαξε η “συσκευασία” του ρατσισμού και ωραιοποιήθηκε ο φασισμός για να γίνει αποδεκτός σε ανθρώπους που δεν θα υποστήριζαν ποτέ τους θαυμαστές του ναζισμού. Η σύγκριση πατέρα και κόρης Λεπέν είναι χαρακτηριστική. Ο Ζαν-Μαρί Λεπέν έχασε τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών το 2002 με περίπου τις ίδιους ψήφους που πήρε και στον πρώτο. Κανένας κεντροαριστερός δεν ήταν διατεθειμένος να τον ψηφίσει όταν ο Λεπέν απέκλεισε τον υποψήφιο των Σοσιαλιστών. Η κόρη του Μαρίν θα πάρει το 2017 πολύ περισσότερες ψήφους. Το επιχείρημα "δεν ψηφίζω φασίστες" έχει χάσει τη δύναμή του και η Λεπέν έχει κάθε ελπίδα να κερδίσει την προεδρία ακολουθώντας την πορεία του Τραμπ.

Ο πατέρας Λεπέν ήταν ένας προβοκάτορας που απευθύνονταν στους παραδοσιακούς Γάλλους ακροδεξιούς, τους Ρieds Νoir, τους αντιδραστικούς καθολικούς και τους νοσταλγούς του Βισί. 

Η κόρη έχει αλλάξει τελείως το περιτύλιγμα του ιδεολογικού της μηνύματος. Καλύπτει το κενό που άφησε το "ακραίο νεοφιλελεύθερο κέντρο" πολιτικά, οικονομικά και πολιτισμικά. 

Απομάκρυνε τους νεοναζί, τους περιθωριακούς skinheads και τους ομοφοβικούς αντιδραστικούς και απευθύνεται στα τμήματα της κοινωνίας που αισθάνονται προδομένα από την γκολική Δεξιά, την κομμουνιστική Αριστερά και τους νεοφιλελεύθερους Σοσιαλιστές. 

Το πολιτικό σύστημα της “μετα-δημοκρατίας” αγνοεί και περιφρονεί τα θύματα του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Η αγανάκτηση και ο θυμός αυτού του τμήματος της κοινωνίας αποτελεί το μεγαλύτερο όπλο της λαϊκίστικης Ακροδεξιάς. 

Εγκαταλείποντας την κλασική και ξεπερασμένη ταξική ανάλυση, που ακόμη κρατάει τμήματα της Αριστεράς σε ομηρία, η νέα Ακροδεξιά υιοθετεί τη στρατηγική διαίρεσης της κοινωνίας ανάμεσα στον λαό και τις ελίτ. Έτσι μιλάει στο συναίσθημα παρά στη λογική, υποθάλπει τους φόβους και περιφρονεί τις τεχνοκρατικές αναλύσεις και τους αριθμούς, πιάνοντας τον σφιγμό ενός κόσμου που βλέπει το βιωτικό του επίπεδο να πέφτει συνεχώς και το μέλλον του αβέβαιο.

Εδώ βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα και με το ιταλικό δημοψήφισμα. 

Ο Ρέντζι θα μπορούσε να είχε κάνει τις συνταγματικές αλλαγές που επιδιώκει χωρίς δημοψήφισμα. Αντί να πάρει μάθημα από τον Βρετανό Κάμερον, που “αυτοκτόνησε” κάνοντας το δημοψήφισμα για το Brexit, ακολούθησε την ίδια τακτική και απειλεί με παραίτηση αν χάσει. 

Ζητάει σήμερα από τους Ιταλούς να μειώσουν τον αριθμό των γερουσιαστών από 315 σε 100, που θα διορίζονται αντί να εκλέγονται όπως τώρα, και περιορίζει σημαντικά τις νομοθετικές τους αρμοδιότητες. 

Φαίνεται να μην έχει καταλάβει τίποτε από τις πρόσφατες λαϊκές και εκλογικές εξεγέρσεις. 

Αυξάνει τις εξουσίες της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού και μειώνει αυτές της Βουλής, όταν οι πολίτες δείχνουν με κάθε τρόπο ότι δεν εμπιστεύονται τις πολιτικές ελίτ. 

Μεταφέρει την επιλογή της Γερουσίας από λαϊκές εκλογές σε κομματικό διορισμό, όταν οι πολίτες απορρίπτουν τις κομματικές νομενκλατούρες και πιστεύουν ότι ο διορισμός θα προστατεύσει διαπλεκόμενους από ποινική δίωξη. Στα κιτάπια της Πολιτικής Ιστορίας, το ιταλικό δημοψήφισμα θα καταγραφεί σαν ένα από τα πιο παρακινδυνευμένα εγχειρήματα. 

Ίσως να είναι ο Ρέντζι και όχι ο Τσίπρας, όπως ισχυρίζεται η αντιπολίτευση, που θέλει να αποδράσει από τα οικονομικά προβλήματα. 

Δυστυχώς για την Ελλάδα, όπως είπαν για τον Μπλερ, ο Ρέντζι ήταν το μέλλον κάποτε.


Οι πολιτισμικοί πόλεμοι

Αλλά ας γυρίσουμε στη Γαλλία και την Ακροδεξιά μετά τη σύντομη παρένθεση στην αυτοκτονική στρατηγική τής ιταλικής Κεντροαριστεράς. 

Θα ξαναπάρουμε την κυριαρχία μας από τις Βρυξέλλες, λέει η Λεπέν, θα γυρίσουμε στη δόξα που ήταν η Γαλλία, θα ξανακαταλάβουμε τις συνοικίες των αντιστάσεων από τους Άραβες. 

Έτσι, η Ακροδεξιά προσπαθεί να ξαναζωντανέψει την παράδοση ενός ισχυρού και περήφανου κράτους που έχει καταστραφεί από την αποδοχή της γερμανικής ηγεμονίας. Αλλά πρόκειται για πλαστή εικόνα της Ιστορίας και ψεύτικη υπόσχεση επιστροφής στο ένδοξο παρελθόν. Η καταπίεση και εκμετάλλευση της αποικιοκρατίας δεν μπορεί να μεταμορφωθεί σε πετυχημένη "αποστολή εκπολιτισμού" (mission civilisatrice). Η Ανατολή βρίσκεται στην καρδιά της Δύσης, τα παιδιά του Μαγκρέμπ στις συνοικίες του Παρισιού και της Μασαλίας, αλλά η "εκκοσμικευμένη" Γαλλία δεν τους δίνει τα βασικά δικαιώματα του πολίτη. Καμιά ωραιοποίηση του παρελθόντος δεν αλλάζει τη ζοφερή τους καθημερινότητα. Έτσι η νέα Ακροδεξιά γίνεται μεταμοντέρνα:

ΝΔ: Εθνική δύναμη ή Πέμπτη φάλαγγα του εχθρού; Ας αποφασίσουν...

Στην ΝΔ την ώρα που τους δείχνουν τις συνωμοσίες του ΔΝΤ κοιτάζουν -και καταγγέλλουν-  το δάχτυλο...

Με αφορμή τις αποκαλύψεις των Wikileaks για το ΔΝΤ και τα Panama papers*

Αντιγράφουμε από την Βικιπαίδεια:

Πέμπτη φάλαγγα ονομάζεται η εντός πολιορκημένης πόλης, ή και εμπόλεμης χώρας γενικότερα, εκδηλωθείσα προπαγάνδα επ΄ωφελεία του εχθρού. Αυτή η προπαγάνδα μπορεί να είναι εγχώριος (εσωτερική), ή να προέρχεται απευθείας εκ του εχθρού (εξωτερική). Επίσης, εκδηλώνεται ποικιλοτρόπως, με οτιδήποτε μέσο μπορεί να υπονομεύσει το φρόνημα ή και την ικανότητα των αμυνομένων, ήτοι από δολιοφθορά, μέχρι απλή διασπορά ψευδών ειδήσεων, π.χ. ραδιοφωνικές ανακοινώσεις ή έντυπες προτροπές (φέιγ-βολάν). Ο όρος χρησιμοποιείται συχνά για πολιτικούς λόγους.

Οι ιστορικές καταβολές του όρου

Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1936, κατά τον Ισπανικό Εμφύλιο, από τον Εμίλιο Μόλα, στρατηγό των Εθνικιστών, ο οποίος σε ερώτηση δημοσιογράφου για την τακτική του κατά την πολιορκία της Μαδρίτης, όταν οι τέσσερις φάλαγγες οι οποίες διοικούσε πλησίαζαν προς την πόλη, απάντησε πως μια «πέμπτη φάλαγγα» από κατοίκους της Μαδρίτης, οπαδούς της πλευράς του, θα υποστήριζε τις κινήσεις του και θα υπονόμευε τους Δημοκρατικούς μέσα από την πόλη. Κατ' άλλους, η φράση αυτή αποδίδεται στον στρατηγό Χοσέ Ενρίκε Βαρέλα. Πιο συγκεκριμένα ο όρος χρησιμοποιήθηκε στον ισπανικό εμφύλιο, περιγράφοντας κατά κύριο λόγο ένα σύνολο από περίπου 20 οργανώσεις που δρούσαν εντός της Μαδρίτης την περίοδο της πολιορκίας της πόλης, και δευτερευόντως σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας. Ως απάντηση στον κίνδυνο της Πέμπτης Φάλαγγας η Δημοκρατική πλευρά δημιούργησε το 1937 τη μυστική στρατιωτική υπηρεσία Servicio de Información Militar (SIM), η οποία όμως στράφηκε και κατά πολιτικών αντιπάλων του κυβερνώντος κόμματος, κυρίως του τροτσκιστικού κόμματος POUM.

Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, πολεμικός ανταποκριτής εκείνον τον καιρό στη χώρα, χρησιμοποίησε τον όρο ως τίτλο του μοναδικού ολοκληρωμένου θεατρικού του έργου (Η Πέμπτη Φάλαγγα), το οποίο περιλαμβάνεται στη συλλογή «Η πέμπτη φάλαγγα και οι πρώτες σαράντα εννιά ιστορίες» (The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories).

πηγή el.wikipedia.org/wiki/Πέμπτη_φάλαγγα

Σημείωση: Οποιαδήποτε ομοιότητα με συμπεριφορές πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα που την ώρα που τους δείχνουν τις συνωμοσίες του ΔΝΤ με σκοπό τον εκβιασμό της χώρας με χρεοκοπία για να περάσει η πιο αντιλαϊκή και καταστροφική πολιτική με σκοπό να μην ανασυγκροτηθούμε ποτέ παραγωγικά και να μην βγούμε ποτέ από την επιτροπεία των ξένων δυνάμεων, κοιτάζουν (και καταγγέλλουν) το δάχτυλο, είναι εντελώς τυχαία...

*Δείτε σχετικά: 
IMF Internal Meeting Predicts Greek 'Disaster', Threatens to Leave Troika  https://wikileaks.org/imf-internal-20160319/

The Panama Papers  https://panamapapers.icij.org

Ετεροχρονισμένες αντιδράσεις και ετεροβαρείς ευαισθησίες (#πρώην μεταρρυθμιστές)

Krazy Kat,  George Herriman (1880–1944)

Ολαρία Ολαρά ψήφος πέφτει από ψηλά 

Γινόμαστε μάρτυρες τελευταία μιας πολιτικής εξαχρείωσης του λόγου, μέρους του χώρου της λεγόμενης κεντροαριστεράς, της πασοκογενούς κυρίως αλλά και κάποιων προθύμων προσχωρησάντων σε αυτό το τμήμα, πρώην θερμών μεταρρυθμιστών. 

Η πολιτική εξαχρείωση έγκειται στην εγκατάλειψη οποιασδήποτε αντιπολιτευτικής διάθεσης απέναντι στην κυβέρνηση, ακόμη και σε θέματα μεταρρυθμίσεων και πελατειακού κράτους προνομιακά για τον χώρο μέχρι πρότινος, έναντι μιας προσπάθειας να επιβιώσει με όλα τα μέσα το εναπομείναν ΠΑΣΟΚ. Κι αυτό γιατί κάποιοι το θεωρούν αιφνιδίως την ...μοναδική ελπίδα ανάκαμψης της κεντροαριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας!

Κι η μέθοδος είναι μία: ο αντιπερισπασμός:

Καταπίνουμε την κάμηλο της κλεπτοκρατίας -που μας έφερε στην χρεοκοπία- και διυλίζουμε τον κώνωπα του ΣΥΡΙΖΑ. Για όλα φταίει η "ιδεολογική ηγεμονία της αριστεράς" -όπως λέει και ο Άδωνις - και όχι η πασοκική/νεοδημοκρατική αυτουργία στα συνειδητά εγκλήματα κατά της κοινωνίας από τον πρώην δικομματισμό...

Και η αφήγηση πάει ως εξής: 

"Η αριστερά ως ηθικός αυτουργός ...κατηύθυνε τους αυτουργούς του πρώην δικομματισμού στον σχηματισμό της ελληνικής κρατικοδίαιτης σοβιετίας για την εξυπηρέτηση των μεταπρατικών  ελίτ των ημετέρων!"  Ή αλλιώς, η αριστερά δι΄αντιπολιτευτικών παραλείψεων ευθύνεται των κυβερνητικών πράξεων των άλλων...

Απίθανη και απίστευτη πολιτική δικολαβία, αντάξια επιφανούς συνταγματολόγου της μη ευθύνης...

Ναι για όλα φταίει η αριστερά - που από "συμπαθής" δύναμη του 3-4% τολμά τώρα να χτυπά την πόρτα του Μαξίμου. Αυτή δεν φταίει για το κατάντημα της παιδείας; Αυτή δεν έστησε το πελατειακό κράτος; Αυτή δεν δανειζόταν για να αγοράσει αμυντικά συστήματα με καλή μίζα; Αυτή δεν έδινε δάνεια εκτοξεύοντας την κατανάλωση, χρεώνοντας τα νοικοκυριά και φτιάχνοντας φούσκες στο χρηματιστήριο, στην οικοδομή; Αυτή δεν δημιούργησε τους ημετέρους νεόπλουτους καταχραστές δημοσίου χρήματος που τώρα "όλοι μαζί" ξεχρεώνουμε με τόκο; Αυτή δεν κατέστρεψε την γεωργία και την αυτάρκεια με τις επιδοτήσεις ανύπαρκτης παραγωγής; Αυτή δεν άφησε τα αυθαίρετα να καίνε τα δάση ή τον Ασωπό να δηλητηριάζει τους κατοίκους της αττικοβοιωτίας με εξασθενές χρώμιο; Αυτή δεν έκανε τις πρόωρες συντάξεις να ροκανίζουν τα ασφαλιστικά ταμεία; Έλεος...

Από την δίκαιη και εύλογη κριτική για τις ανεπάρκειες της αριστεράς, την παραδοσιακά κρατικιστική και αντιεπιχειρηματική της νοοτροπία, την συνεργασία κάποιων συνδικαλιστών της στο δημόσιο με το πελατειακό συντεχνιακό σύστημα και τον συγκεντρωτισμό στην κομματική της δομή φτάσαμε στην μεταφορά στις πλάτες της όλων των κριμάτων της μεταπολίτευσης... Και καταλογίζουμε τις παραλείψεις της ως διαρκούς αντιπολίτευσης ως υπαίτιες για τις πράξεις όσων κυβέρνησαν αυτόν τον τόπο τα τελευταία σαράντα χρόνια! 

Αν αυτό δεν είναι σχέδιο ΠΑΣΟΚ (Βαγγέλη Βενιζέλου για να μην αδικούμε και τους άλλους), τι είναι; Κι αν όσοι το ασπάζονται και κάνουν τον νεροκουβαλητή του εγωκεντρικού αρχηγού του, δεν είναι το λιγότερο αφελείς, τι είναι;

Είχαμε που είχαμε την μονταζιέρα της ΝΔ, με την ομάδα της Πολιτικής Άνοιξης να μετατρέπει τον δεξιό λαϊκό φιλελευθερισμό σε αυταρχική διακυβέρνηση με ...

Οι ακρο-κεντρώοι... (ή, πόσα είναι τα άκρα;)

Θα δεχτούμε -για την οικονομία της συζήτησης- ότι άκρα υπάρχουν στην πολιτική, ότι λέγοντας "άκρο" στην δημοκρατία, εννοούμε όποιον/α αντικαθιστά τα δημοκρατικά μέσα με την βία και εν τέλει θα δεχτούμε ότι άκρο είναι εκείνος/η που εφαρμόζει πολιτική βία για την επίτευξη των στόχων του. 

Πόσα όμως είναι τα άκρα; 

Στην μονοδιάστατη πολιτική γεωγραφία -που κυριαρχεί από παράδοση- άκρα είναι οι δυο άκρες μιας απλής γραμμής - αυτομάτως ορίζονται ως "άκρα δεξιά" και "άκρα αριστερά". Η γνωστή θεωρία των δύο άκρων του Α Σαμαρά.

Στην κυκλική αναπαράσταση όπου η γραμμή καμπυλώνει και κλίνει σε κύκλο, τα άκρα συναντώνται σε ένα σημείο - οπότε μιλάμε για ένα άκρο το οποίο και αντιστοιχεί πλήρως στον ορισμό "η πολιτική βία είναι πάντα φασιστική". Σε αυτήν την εκδοχή οι παραβατικοί της 17 Νοέμβρη θεωρούνται φασίστες ό,τι κι αν επικαλούνται οι ίδιοι ως ιδεολογικό μανδύα. Και ο όρος "σταλινισμός" πλεονασμός ή συνώνυμο του φασισμού.

Στην δισδιάστατη επίπεδη αναπαράσταση με δυο τεμνόμενους άξονες (αριστερά-δεξιά, πρόοδος-συντήρηση, ένα γεωμετρικό τετράγωνο με τέσσερις περιοχές - μια πιο σύγχρονη απεικόνιση) υπάρχουν άκρα παντού - περιφερειακά... Μπορεί όμως ένας ακραίος προοδευτικός να είναι βίαιος; Προφανώς! Ακραίοι υπάρχουν παντού. Και συνήθως είναι και δογματικοί και βίαιοι. Τίποτα πχ δεν εγγυάται ότι κάποιος επειδή είναι κεντρώος στις πολιτικές του αντιλήψεις, δεν είναι και βίαιος, αυταρχικός ή "φασίστας" στην συμπεριφορά του.

Κι έτσι ερχόμαστε στο κέντρο. Ελέγχοντας την δικολαβική άποψη ότι τα άκρα είναι δυο γιατί έτσι μας βολεύει.

Στην καινοφανή θεωρία των δύο άκρων το κέντρο θεωρείται μη βίαιο εξ ορισμού. 
Έτσι, εάν κάποια κυβέρνηση τοποθετήσει /ορίσει την αυταρχική της πολιτική ως κεντρώα, ή έχει λάβει ψήφο ως κεντροδεξιά ή κεντροαριστερά παράταξη, ισχυρίζεται ότι εξ ορισμού δεν είναι άκρο, δεν είναι αυταρχική ούτε βίαιη, ότι μέτρα και αν παίρνει. 
Ο λόγος της προώθησης αυτής της θεωρίας είναι λοιπόν προφανής. Εξυπηρετεί απλά την πολιτική αθώωση του αυταρχισμού, αρκεί να περιβληθεί τον κεντρώο ιδεολογικό μανδύα.

Αλλά όσο νόμιμη μπορεί να είναι η βία του εθνικιστή ναζί ή του ακροαριστερού εκτελεστή άλλο τόσο νόμιμη μπορεί να είναι και μια πολιτική δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης που παραβιάζοντας τις δεσμεύσεις της -με τις οποίες έχει εκλεγεί- εφαρμόζει μέτρα που οδηγούν στην φτώχεια, την πείνα, την ψυχική απόγνωση, την απελπισία ή και την αυτοκτονία τους ψηφοφόρους της. Προσοχή: νόμιμη όχι νομότυπη. Νόμιμη και ηθική βάσει του συντάγματος και των ...