Επέκταση ή κατεδάφιση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης;

Αφίσα των ολλανδών πράσινων groenlinks

Εμπόδια και μονοπάτια μιας δημοκρατικής και κοινωνικής εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης

του Δημήτρη Γουμάγια, 
μέλους των Bündnis 90/Die Grünen                                   Βερολίνο Δεκέμβρης 2013                                                

-Το ότι ακόμη δεν έχει ξεπεραστεί η κρίση στην Ευρωζώνη, οι αρνητικές κοινωνικές αλλά και οι προβληματικές συνέπειες δημοκρατικής πολιτικής της πρόσφατης "πολιτικής διάσωσης", έχουν κεντρίσει συζητήσεις στον τομέα της επιστήμης και της πολιτικής για θεμελιώδεις στρατηγικές αποφάσεις κατεύθυνσης, μεταξύ μιας κατεδάφισης ή την περαιτέρω επέκταση του συστήματος ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

-Σε αυτό το πλαίσιο, το παρόν κείμενο επιχειρεί να δείξει , ότι και γιατί η κατεδάφιση, δηλαδή η επιστροφή στα εθνικά νομίσματα και η δημιουργία ενός ΄΄ευρωπαϊκού συστήματος ΄΄Bretton Woods΄΄ δεν αποτελεί λύση, έστω και αν τα επιχειρήματα των επικριτών της τρέχουσας διαδικασίας ολοκλήρωσης για το ενιαίο νόμισμα και τις συνέπειες της προηγούμενης διαδρομής της διαχείρισης των κρίσεων, θα πρέπει να ληφθούν πολύ σοβαρά.

-Έτσι λοιπόν, κοιτάζοντας στις ιστορικές εμπειρίες στη διαδρομή της ολοκλήρωσης, θα εξεταστούν τα διαρθρωτικά και πολιτικά εμπόδια μιας εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης, που παρ 'όλα αυτά δεν θεωρούνται ανυπέρβλητα. Αυτό ακόμη πιο πολύ, καθώς προτάσεις μεταρρυθμίσεων και επέκτασης της ολοκλήρωσης έχουν εγκαταλείψει ήδη τα ακαδημαϊκά σαλόνια και καθορίζουν την πολιτική ατζέντα στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάση της οποίας δεν τίθεται προς συζήτηση το ΄΄αν΄΄ θα γίνουν βήματα εμβάθυνσης, αλλά το ΄΄πως΄΄ θα γίνουν.

-Στο πλαίσιο αυτού του ορίζοντα αναφοράς θα γίνει στο τέλος προσπάθεια να σκιαγραφηθούν πια μονοπάτια εμβάθυνσης μπορούμε να ακολουθήσουμε στο χρόνο και σε σκοπό και ποιες προγραμματικές εργασίες θα πρέπει να γίνουν στις προσεχείς ευρωπαϊκές εκλογές, ώστε να έρθουμε πιο κοντά στους στόχους μας για μια οικονομικά αποδοτική, κοινωνικά δίκαιη και δημοκρατικότερη Ευρωπαϊκή Ένωση.

 1 Ιστορικό και βασικές εναλλακτικές λύσεις

Η αποδόμηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, δηλαδή την αποτυχία της ΟΝΕ στην τρέχουσα λειτουργική λογική και/ή η δομή των μελών της -ως συνέπεια πολιτικά ανεξέλεγκτων αναταραχών, που μπορεί να προκύψουν από τις μελλοντικές εξελίξεις στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και το τραπεζικό σύστημα ή πολιτική αναταραχή σε χώρες της ζώνης του ευρώ- (ακόμη) δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Πολιτικές στρατηγικές που στοχεύουν σε μια ΄΄διαπραγματευόμενη και σχεδιασμένη αποδόμηση΄΄ , είτε πρόκειται για βρετανικές ιδέες της επανεθνικοποίησης των αρμοδιοτήτων ή σχέδια που αποσκοπούν στη διάλυση της ΟΝΕ -για παράδειγμα προς ένα ΄΄ευρωπαϊκό σύστημα Bretton Woods΄΄-, δεν είναι η λύση. Αγνοούν, όπως θα δειχθεί, την ιστορική εμπειρία της προηγούμενης πολιτικής ολοκλήρωσης της ΕΕ στον νομισματικό τομέα, δεν μετρούν το "κόστος αποκατάστασης " δεδομένης της τρέχουσας βαθμίδας οικονομικής ολοκλήρωσης και αλληλεξάρτησης στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και παραβλέπουν τις πολιτικές, τις πολιτικό - ψυχολογικές και τις οικονομικές συνέπειες ενός spill-back της πολιτικής ολοκλήρωσης, τόσο στην εσωτερική σχέση της ΕΕ όσο και ενόψει του ρόλου της ΕΕ στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία και στον πολύ-πολικό κόσμο.

Αντί αυτού απαιτείται μια πολιτική στρατηγικής ολοκλήρωσης, η οποία στοχεύει στην ανοικοδόμηση και την επέκταση της ΟΝΕ και της ΕΕ. Εδώ είναι απαραίτητες, για λόγους δημοκρατικής πολιτικής καθώς και για οικονομικούς και κοινωνικό-πολιτικούς λόγους, διορθώσεις του τρόπου που έχει επιλεγεί με ...