Η ωφέλιμη παραοικονομία
Όλοι σε αυτήν την χώρα ομνύουν στην καταπολέμηση της παραοικονομίας: αυτοματισμός;
Πριν την κρίση δλδ και μετά την κρίση ο ρόλος της παραοικονομίας είναι ο ίδιος; Η αδυναμία να εξασφαλιστεί η επιβίωση, το "σήμερα" μιας οικογένειας είναι το ίδιο με το κάτι παραπάνω, κάτι αδήλωτο και αφορολόγητο άλλων εποχών;
Η μαύρη εργασία σήμερα είναι η ίδια με την μαύρη εργασία του χτες όταν η ανασφάλιστη εργασία ήταν μαύρος εκβιασμός συνήθως των μεταναστών ενώ σήμερα είναι συχνά επιλογή και του εργαζομένου για να "πάρει την δουλειά";
Πόση σχέση με την πραγματικότητα έχει πχ το νέο πρόστιμο για ανασφάλιστη εργασία των 10.500 ευρώ ανά άτομο με το προ κρίσης των 500; Και πόση σχέση έχει η εισφορά στον ΟΑΕΕ ενός ελεύθερου επαγγελματία των 500 ευρώ τον μήνα με εισόδημα πριν την κρίση και χωρίς εισόδημα μετά την κρίση;
Προφανώς δεν είναι άσχετοι όσοι παίρνουν τα μέτρα αυτά - είναι η επιλογή τους αυτή - όπως και η αδήλωτη εργασία σήμερα και η στάση πληρωμών είτε από αδυναμία είτε από πεποίθηση είναι η αντίδραση των θυμάτων - επίσης μια επιλογή, ότι περιτύλιγμα και αν έχει... Πίσω από και τις δύο επιλογές υπάρχουν μετρήσιμες πραγματικότητες και ρεαλιστική απεικόνιση - πέρα από τον αυτοματισμό και την δαιμονοποίηση συμπεριφορών, απολιτικά και πολιτικάντικα - αυτό εξηγεί ο Τάσος Αβραντίνης στο ρηξικέλευθο κείμενό του που ακολουθεί και που ιχνηλατεί την πραγματικότητα της "παράλληλης οικονομίας" που αναπτύσσεται ραγδαία από τα θύματα μιας αυταρχικής πολιτικής:
ΑΣ
Η ωφέλιμη παραοικονομία και άλλα περί φόρων και δαιμονίων
του Τάσου Ι. Αβραντίνη*
Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΚΕΠΕ, μια από τις σημαντικότερες αιτίες της παραοικονομίας, η οποία ανέρχεται στο 24% του ΑΕΠ και αυξάνεται συνεχώς είναι η έλλειψη ανταποδοτικότητας στις παροχές του κράτους προς τον πολίτη σε σχέση με το ύψος των φόρων που εισπράττει από αυτόν. Οι παροχές του κράτους προς τον πολίτη είναι σύμφωνα με τους όρους του κοινωνικού συμβολαίου το αντάλλαγμα που νομιμοποιεί από νομική και ηθική άποψη την από μέρους του κράτους βίαιη αφαίρεση μέρους του εισοδήματός του.
Νομοθετικά, η αρχή που επιβάλλει ώστε η φορολογία να τελεί σε σχέση σχετικής αναλογίας με τις ανταποδοτικές παροχές του κράτους καθιερώνεται στη Συνθήκη της Λισσαβώνας, η οποία έχει πλέον κυρωθεί από το Ελληνικό Κοινοβούλιο με τον νόμο 3671/2008 και υπερισχύει σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος των τυπικών νόμων και της υπόλοιπης νομοθεσίας του κράτους.
Κι όμως, παρά τη δέσμευση της χώρας η Συνθήκη της Λισσαβώνας παραβιάζεται καθημερινά ενώ οι φόροι των πολιτών κατασπαταλώνται από τους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς του υπερτροφικού κράτους και από τις ομάδες ειδικών συμφερόντων που το ελέγχουν και το λυμαίνονται. Ουδέποτε οι γραφειοκράτες ή οι πολιτικοί του Υπουργείου Οικονομικών αισθάνθηκαν την ανάγκη να αποδείξουν τη χρησιμότητα μιας δημόσιας υπηρεσίας για τους πολίτες. Να αποδείξουν δηλαδή ότι η κρατική παροχή είναι αυτοτελώς ισοδύναμη αξία με την αξία που αφαιρείται από την τσέπη των φορολογουμένων.
Επίσης, όλες οι έρευνες των διεθνών οργανισμών αποδεικνύουν ότι οι κύριες αιτίες της παραοικονομίας είναι: α) η υψηλή φορολογία, β) η πολυνομία και πολυπλοκότητα της φορολογικής νομοθεσίας και γ) η έλλειψη ανταποδοτικότητας των φόρων. Η παραοικονομία, ή, πιο σωστά, η «παράλληλη οικονομία» είναι στην πραγματικότητα η φυσιολογική αντίδραση της κοινωνίας στην ανηθικότητα της μεγάλης και άδικης φορολογίας. Ίσως λοιπόν θα πρέπει να αρχίσουμε σιγά σιγά να αναθεωρούμε την απόλυτη δαιμονοποίηση της παραοικονομίας και μάλιστα υπό το πρίσμα νεότερων και αρκετά αξιόπιστων ερευνών.
Σε μια έξοχη και εξαιρετικά πρωτότυπη μελέτη του ο Friedrich Schneider, Καθηγητής Οικονομικών του Τμήματος Johannes Kepler του Πανεπιστημίου του Λιντς στην Αυστρία, επιχειρεί με επιτυχία να αποενοχοποιήσει σε πολλές περιπτώσεις τη σκιώδη ή παράλληλη οικονομία1.
Με εξαίρεση την παραοικονομία του οργανωμένου εγκλήματος (εμπόριο όπλων, ναρκωτικών, λευκής σαρκός κ.ο.κ.) και τις περιπτώσεις διαφθοράς, ο Schneider επιχειρεί να προσεγγίσει απροκατάληπτα τον αδήλωτο οικονομικό τομέα νόμιμων δραστηριοτήτων, τα εισοδήματα δηλαδή που δεν δηλώνονται στο κράτος για να αποφύγουν την υπέρμετρη φορολόγηση ή την εξοντωτική ασφαλιστική επιβάρυνση.
