σύνθεση από σκίτσα του Κωνσταντίνου Παπαμιχαλόπουλου
Oι υπάρχοντες κομματικοί σχηματισμοί στην Ελλάδα έχουν εξαντληθεί· φτάνουν στο τελευταίο τους σύνορο. Εκτός του ότι έχασαν ακόμα κι εκείνη την αμφίβολη αξιοπιστία που προέκυπτε από την ικανοποίηση των πελατειακών σχέσεων, έχασαν την ίδια τους την «ιδεολογία»: οι παλιές αρχές, οι παλιές ταξικές αντιπροσωπεύσεις, οι παλιές διεκδικήσεις δεν ισχύουν πια. Στην πραγματικότητα, η ελληνική πολιτική σκηνή είναι ένας χορός φαντασμάτων.
Η Νέα Δημοκρατία θεωρείται το τοπικό φιλελεύθερο κόμμα που προήλθε από την παραδοσιακή Δεξιά. Για μια δεκαετία εξέφραζε το όραμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή senior για μια ευρωπαϊκή Ελλάδα απαλλαγμένη από τις συνέπειες του εμφυλίου πολέμου – την «πεφωτισμένη Δεξιά», τη Δεξιά της ολιγομελούς αστικής τάξης.
Και εξαιτίας αυτής της αστικής μειοψηφίας η φυσιογνωμία της ΝΔ δεν ήταν ποτέ απλή και ξεκάθαρη: δεν πρόκειται για ευρωπαϊκό, «αστικό» κόμμα, αλλά για βαλκανικό σχηματισμό που προσπαθεί να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των (λιγοστών) πλουσίων χωρίς να προσβάλλει το αίσθημα των (πολλών) φτωχών.
Τα ευρωπαϊκά φιλελεύθερα κόμματα, η λεγόμενη κεντροδεξιά, είναι μια πολύ διαφορετική υπόθεση από τη ΝΔ: πρόκειται για κόμματα που στήριξαν, με τον τρόπο τους, τους εθνικούς πολιτισμούς, το κοσμικό κράτος, τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η ΝΔ δεν στήριξε τον εθνικό πολιτισμό (εκτός από το εκκλησιαστικό και πατριωτικό φολκλόρ), απέρριψε το κοσμικό κράτος και υπονόμευσε τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Έτσι, δεν μπόρεσε να κρατήσει κοντά της πολιτικές προσωπικότητες νεοτερικού τύπου (Στέφανο Μάνο, Ανδρέα Ανδριανόπουλο), ενώ, εξαιτίας της λαϊκίστικης και τοπικιστικής φύσης της, απέτυχε να αναδείξει "αστούς" πολιτικούς που είναι απαραίτητοι για την εκπροσώπηση μιας ευρωπαϊκής αστικής τάξης.
Σήμερα η μικρή σε μέγεθος και σαθρή σε υφή ελληνική αστική τάξη δεν εκπροσωπείται από τη ΝΔ, η οποία φαίνεται πιο κοντά σ’ έναν παρδαλό πληθυσμό μικρομεσαίων επιχειρηματιών, αεριτζήδων, εισοδηματιών και παιδιών των παιδιών των δοσιλόγων του πολέμου, ήτοι μιας γαλάζιας γενιάς χωρίς ευρωπαϊκό ήθος.
