Αργεντινή: Μόνο οι "Ανόητοι των Αθηνών" τάχθηκαν με τους "γύπες"...

Η Αργεντινή, ο δικαστής Γκρίζα και ο κ. Σίνγκερ

του Γιώργου Σταθάκη*

Εδώ και αιώνες, όταν δανείζεται ένα εθνικό κράτος, σε αντίθεση με ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση, δεν υπάρχει τρόπος να του επιβάλεις την αποπληρωμή. Ο λόγος είναι απλός. Εάν χρεοκοπήσει ένα κράτος, τότε ενεργοποιείται ο διεθνής κανόνας της ισότητας των εθνικών κρατών. Κανένα κράτος ή δικαστήριο δεν μπορεί να επιβάλει σε ένα άλλο την αποπληρωμή. Συνεπώς, οι λύσεις μέχρι στιγμής ήταν ο έμμεσος οικονομικός εκβιασμός, οι άτυπες διαπραγματεύσεις (το Κλαμπ των Παρισίων) και η προσφυγή σε διεθνείς δανειστές, όπως το ΔΝΤ. Τελικά όμως, η μοναδική δόκιμη μέθοδος είναι οι διαπραγματεύσεις δανειστών και εθνικού κράτους και η συμφωνία σε ένα κουρεμένο χρέος. Μετά η χώρα επέστρεφε στις αγορές, κατά κανόνα μετά από 3-4 χρόνια (η "αμνησία των αγορών").

Αυτά τα γνωρίζει φυσικά ο δικαστής Γκρίζα (Τhomas Griesa). Ως γνωστόν, η Αργεντινή είχε συμφωνήσει το 2005 και το 2010 με το 90% των ιδιωτών πιστωτών της να τους πληρώνει 28 σεντς για κάθε δολάριο. Ενδιάμεσα ο κ. Σίνγκερ (Paul Singer) αγόραζε σε εξευτελιστικές τιμές αργεντίνικα ομόλογα και στη συνέχεια προσέφυγε στον δικαστή απαιτώντας την πληρωμή τους στο 100% της ονομαστικής αξίας τους. Ο δικαστής τον δικαίωσε, επικαλούμενος ότι τα ομόλογα είχαν αυτοδύναμη υπόσταση (ήταν αμερικανικού δικαίου) και έπρεπε να πληρωθούν μάλιστα κατά προτεραιότητα έναντι του 90%. Γνωρίζοντας όμως τον διεθνή κανόνα, ότι δεν μπορεί να επιβάλει την απόφασή του, όρισε διαπραγματευτή για να οδηγήσει τα δύο μέρη σε συμφωνία.

Οι περισσότεροι έγκυροι νομικοί των ΗΠΑ γράφουν ότι ο δικαστής δεν έπρεπε καν να εμπλακεί σε τέτοια δίκη εφόσον δεν μπορεί να εκτελέσει την όποια απόφαση πάρει (βλ. πρόσφατη αρθρογραφία στην Wall Street Journal). Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ στο οποίο προσέφυγε η Αργεντινή δήλωσε αναρμόδιο. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ τηρεί ουδέτερη στάση. 

100 διεθνούς φήμης οικονομολόγοι, που περιλαμβάνουν και τα μισά οικονομικά Νόμπελ της πρόσφατης περιόδου, κάλεσαν την Πέμπτη το Κογκρέσο να περάσει νόμο που να απαγορεύει σε δικαστές να παίρνουν τέτοιες ανόητες αποφάσεις που δυναμιτίζουν την παγιωμένη διαδικασία της διαπραγμάτευσης και προκαλούν οικονομική αναστάτωση χωρίς λόγο.

Η απόφαση είναι κενή περιεχομένου. Η Αργεντινή δεν μπορεί να προσφέρει καλύτερους όρους. Τότε θα απαιτήσουν επιπρόσθετα χρήματα αυτοί που είχαν ήδη συμφωνήσει. Ο κ. Σίνγκερ θα συνεχίσει τον ατέλειωτο νομικό του αγώνα, αλλά δεν θα πληρωθεί. Η Αργεντινή θα θέλει, αλλά δεν θα μπορεί να πληρώσει τους δανειστές της. Ο δικαστής θα συνταξιοδοτηθεί και η υπόθεση θα συζητιέται επί μακρόν στα νομικά αμφιθέατρα. Εν ολίγοις, όλοι χάνουν: η Αργεντινή, οι δανειστές που συμφώνησαν και οι "γύπες".

Η Αργεντινή χρεοκόπησε το 2001 μετά από την εφαρμογή ενός αποτυχημένου κλασικού προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής και απελευθέρωσης της οικονομίας του ΔΝΤ που είχε ξεκινήσει από το 1995. Ακρογωνιαίος λίθος του προγράμματος ήταν η πρόσδεση τού πέσο στο δολάριο. Αυτή ήταν τότε κοινή πρακτική. Η δολαριοποίηση εφαρμόστηκε σε πολλές λατινοαμερικανικές χώρες και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Εντούτοις, διαδοχικές κρίσεις την περίοδο 1995-1998 (Μεξικό, ΝΑ Ασία, Ρωσία) οδήγησαν στην επιστροφή στις κυμαινόμενες ισοτιμίες. Η μόνη εξαίρεση ήταν η Αργεντινή. Αυτή επέμεινε στη δολαριοποίηση και είδε τις εξαγωγές της να μειώνονται έναντι της Βραζιλίας (που εγκατέλειψε το αντίστοιχο πρόγραμμα το 1997), του Μεξικού και άλλων χωρών. Η Αργεντινή από το 1998 μέχρι το 2001 έχασε το 20% του ΑΕΠ της και το ΔΝΤ σταμάτησε τη χρηματοδότηση οδηγώντας την Αργεντινή στη χρεοκοπία.

Η Αργεντινή θεωρείται η μεγαλύτερη αποτυχία του ΔΝΤ. Το 2000 έτρεχε προγράμματα σε περίπου 20 χώρες και είχε συμβουλευτικό ρόλο σε άλλες 90. Μετά έμεινε "χωρίς πελάτες". Από το 2001 και μέχρι την έλευσή του στην Ελλάδα και την Ευρώπη, έμεινε με 8 χώρες, ανάμεσα τους το Καζακστάν και ορισμένες άλλες. Η άνθηση των λατινοαμερικανικών οικονομιών συνδυάστηκε με την άνοδο των "αριστερών προέδρων" σε Βραζιλία και αλλού, που εφάρμοσαν πολιτικές στον αντίποδα του ακραίου νεοφιλελευθερισμού της δεκαετίας του 1990.

Η Αργεντινή μετά τη χρεοκοπία ανέκαμψε γρήγορα. Το 2005 είχε ανακτήσει το ΑΕΠ τού 1998. Οι εξαγωγές διασφαλίζουν την σταθερή εισροή συναλλάγματος καθώς είναι εμπορικά πλεονασματική οικονομία. Οι βασικοί κλάδοι επανακρατικοποιήθηκαν με προεξέχουσα περίπτωση το πετρέλαιο. Οι πιο μεγάλες εταιρείες επανήλθαν στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Αποκλεισμένη από τις αγορές, προσέφυγε στον διακρατικό δανεισμό από χώρες (Γερμανία, Κίνα, Ρωσία).

Μετά το 2008 άρχισε να παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα η οικονομία με την αναβίωση του στασιμοπληθωρισμού. Εντούτοις, δεδομένης της διεθνούς κρίσης και της απομόνωσης από τις αγορές, το 2014 η κατάσταση της οικονομίας είναι σχετικά σταθεροποιημένη. Τα συναλλαγματικά αποθέματα είναι περίπου 30 δισ., το πέσος ήταν σχετικά σταθερό και η χρηματιστηριακή αγορά δεν ενέγραφε ανησυχητικά φαινόμενα. Η απόφαση του δικαστηρίου είναι ζημιογόνα για όλους και η "τεχνητή χρεοκοπία" μπορεί να έχει μικρό τελικά αντίκτυπο.

Γιάννης Δραγασάκης: Δεν υπάρχει "μοντέλο" Αργεντινής για τον ΣΥΡΙΖΑ

Μυωπικοί και ανεύθυνοι όσοι επιχαίρουν με τις εξελίξεις στην Αργεντινή

Άρθρο - Παρέμβαση του Γ. Δραγασάκη με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις για την Αργεντινή:*

 

Πώς ο νεοφιλελευθερισμός εξώθησε την Αργεντινή στη χρεοκοπία

Όπως είναι γνωστό, η Αργεντινή, το 2001, σε συνθήκες βαθιάς ύφεσης και «εκρηκτικής» ανεργίας, βρέθηκε ανήμπορη να αποπληρώσει τα δάνειά της, εγκαταλελειμμένη από το ΔΝΤ που για χρόνια τη «βύθιζε», επιβάλλοντάς της «συνταγές» νεοφιλελεύθερης λιτότητας. Τότε, όχι από επιλογή αλλά από καταναγκασμό, κήρυξε στάση πληρωμών.

Η Αργεντινή λοιπόν, μία χώρα ταλαιπωρημένη από τη χρεοκοπία του 2001, η οποία ήταν το οδυνηρό προϊόν της πολύχρονης άσκησης νεοφιλελεύθερων πειραματισμών, κατόρθωσε, έπειτα από πολλές κι επίπονες διαπραγματεύσεις με τη συντριπτική πλειονότητα των κατόχων των προ του 2001 ομολόγων της, να φθάσει σε συμφωνία για την αναδιάρθρωση του χρέους της.

Περισσότερο από μία δεκαετία μετά την κατάσταση χρηματοπιστωτικού black-out στην οποία περιήλθε η Αργεντινή εξαντλημένη από τις επιλογές του ΔΝΤ για την οικονομία της, η κυβέρνηση και ο λαός της χώρας κατάφεραν να «ξανασταθούν στα πόδια» τους, ελπίζοντας σε μία διευθέτηση που θα καθιστούσε πιο ασφαλές το παρόν και βιώσιμο το μέλλον.

Ποιο είναι το πρόβλημα σήμερα

Παρότι οι προτεινόμενες αναδιαρθρώσεις για το περίπου 91% των ομολόγων έγιναν δεκτές από τους κατόχους τους, η Αργεντινή βρέθηκε αντιμέτωπη με την πιο επιθετική διάσταση των χρηματαγορών.

Μπορεί, λοιπόν, οι σκληρές και μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις της Αργεντινής με τους πιστωτές της να έληξαν με απόφαση για αναδιάρθρωση του χρέους της προς αυτούς με «κούρεμα» που ξεπερνά το 70% της αξίας των ομολόγων, όμως μία ομάδα αμερικανικών hedge funds, η οποία δεν διατηρεί παρά το 9% των ομολόγων της χώρας, με επικεφαλής την NML Capital του δισεκατομμυριούχου Paul Singer και την EM Ltd του Kenneth Dart, αρνήθηκε να υπαχθεί στη συμφωνία και απαίτησε να της πληρωθεί το ακέραιο της ονομαστικής αξίας ομολόγων που είχε αγοράσει σε τιμή ευκαιρίας μετά τις αναδιαρθρώσεις χρέους του 2005 και 2010.

Ενώ λοιπόν η κυβέρνηση της Αργεντινής έκανε τις απαραίτητες κινήσεις για την αποπληρωμή των συναινετικών επενδυτικών σχημάτων στις 30 Ιουνίου, η αμερικανική δικαιοσύνη (η περίπτωση είναι ενδεικτική των κινδύνων που αναδεικνύονται από την υπαγωγή ομολογιακών συμβάσεων σε αλλοδαπό δίκαιο), κατόπιν προσφυγής της ομάδας των ανένδοτων «hold-outs», μπλόκαρε τη δυνατότητα πληρωμής του αναδιαρθρωμένου χρέους έως τη στιγμή που θα καταβαλλόταν το ποσό που απαιτούσαν όσοι δεν εντάχθηκαν στο καθεστώς της συμφωνίας («hold-outs»).

Για την υλοποίηση της αμφιλεγόμενης απόφασής του, ο υπερσυντηρητικός δικαστής Thomas Griesa έδωσε περιθώριο ενός μηνός, το οποίο και έληγε εχθές. Η Αργεντινή αρνήθηκε να καταβάλει το ποσό που αξίωναν οι πιστωτές-«γύπες», όπως έχουν καθιερωθεί να ονομάζονται η NML Capital και η ομάδα της, αφού κάτι τέτοιο θα ενεργοποιούσε τη ρήτρα Rights Upon Future Options, σύμφωνα με την οποία έως και το τέλος του 2014 οι όροι της αποπληρωμής όσων έμειναν εκτός αναδιάρθρωσης θα έπρεπε να προταθούν και σε όσους είχαν ήδη δεχθεί την αναδιάρθρωση.

Αυτή η εξέλιξη θα είχε καταστροφικά αποτελέσματα, καθώς η Αργεντινή θα καλούταν να αποπληρώσει ένα χρέος που δεν θα μπορούσε εκ των πραγμάτων να εξυπηρετήσει. «Δέσμια» της μεροληπτικής δικαστικής απόφασης ενός δικαστηρίου άλλης χώρας και της επιθετικής πολιτικής επενδυτικών σχημάτων που συμπεριφέρονται ως «όρνεα», η Αργεντινή βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μία κατάσταση που δεν συνιστά «χρεοκοπία» αλλά αμυντική στάση σε μία πρωτοφανή επίθεση, αφού δεν της επιτρέπεται να αποπληρώσει το προβλεπόμενο ποσό για τα ομόλογα του αναδιαρθρωμένου χρέους.

Η θλιβερή πρωτοτυπία της ελληνικής κυβέρνησης

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η διεθνής κοινή γνώμη, ανάμεσά της και καθόλα mainstream Μέσα ενημέρωσης, αποδοκιμάζουν την απόπειρα «λεηλασίας» της Αργεντινής από τα εκτός ελέγχου «αρπακτικά» των διεθνών αγορών. Παράλληλα, έγκυροι νομικοί και οικονομολόγοι καταδεικνύουν την παράλογη παγίδα στην οποία ένας μεροληπτικός Αμερικανός δικαστής έχει ρίξει μία ολόκληρη χώρα, ενώ και πολιτικοί ηγέτες σε όλο τον κόσμο βλέπουν με επιφυλακτικότητα και σκεπτικισμό την αδυναμία ελέγχου των κερδοσκοπικών παιχνιδιών.

Ίσως μοναδική διεθνής παραφωνία η στάση της ελληνικής κυβέρνησης, στελέχη της οποίας επιχαίρουν για την εξέλιξη των πραγμάτων τόσο από τη Βουλή όσο και από τα media. Με κοντόθωρη οπτική, εξυπηρετώντας πολιτικές σκοπιμότητες, βουλευτές και εκπρόσωποι της συγκυβέρνησης, αντί να ανησυχούν για την προσπάθεια απομείωσης της αυτονομίας ενός κυρίαρχου κράτους και εξόντωσης μίας ολόκληρης κοινωνίας, εμφανίζονται σχεδόν ικανοποιημένοι για την ...

Ο πραγματικός κίνδυνος

του Latuff

του Κώστα Μελά*

Αντί να χαμογελούν χαιρέκακα, για λόγους ιδεολογικούς - ιδεοληπτικούς, όλοι εκείνοι που δεν έχουν αίσθηση του τι πραγματικά σηματοδοτεί η απόφαση του δικαστηρίου της Νέας Υόρκης, σχετικά με το ζήτημα της Αργεντινής, ας συλλογιστούν με προσοχή τους πραγματικούς κινδύνους που εμπεριέχονται για όλες τις χώρες στη συγκεκριμένη απόφαση.

Ο πραγματικός κίνδυνος της απόφασης του γηραιού δικαστή Γκρίεζα (ηλικίας πάνω από 80 ετών, ακραίων συντηρητικών πεποιθήσεων [tea party], ο οποίος διορίστηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο από τον Νίξον το 1972, όταν οι ΗΠΑ κατεύθυναν και υποστήριξαν την δικτατορία υπό τον στρατηγό Βιντέλα, η οποία αποδείχτηκε μια από τις πλέον αιματοβαμμένες στην ιστορία της χώρας), ο οποίος με εκκλησιαστική συνέπεια «διαβάζει» τις συμβατικές υποχρεώσεις των συμβαλλομένων που απορρέουν από τις γραπτές συμβάσεις, συνίσταται στο ότι υποσκάπτει από εδώ και πέρα τη δυνατότητα της διαπραγμάτευσης - αναδιάρθρωσης ενός μη διαχειρίσιμου - μη βιώσιμου χρέους σε προσεχείς κρίσεις, διότι οι «ελεύθεροι καβαλάρηδες» που διακρατούν μέρος του χρέους θα μπορούν εύκολα πλέον να το εμποδίσουν. 

Σε αντίθεση με το κοινώς λεγόμενο, ότι χρειάζονται δύο για να χορευτεί το ταγκό, εν τοις πράγμασι χρειάζονται περισσότεροι. Όπως φαίνεται, με βάση την απόφαση του δικαστή Γκρίεζα, ούτε το 92,0% των διακρατούντων το χρέος (δηλαδή των πιστωτών) είναι αρκετό να επέλθει μια συμφωνία, όταν «οι ελεύθεροι καβαλάρηδες» δηλαδή τα κερδοσκοπικά κεφάλαια, «γύπες» (στη συγκεκριμένη περίπτωση, Nml Capital, θυγατρική της Elliott Management,και Aurelius Capital Management) και ο δικαστής της Νέας Υόρκης μπλοκάρουν τη διαδικασία.

Όπως είναι γνωστό, ο δικαστής υιοθέτησε μια ιδιαίτερη ερμηνεία της ρήτρας pari passu (ομοιόμορφη συμπεριφορά), η οποία υπάρχει σε πολλά συμβάσεις κρατικού χρέους. Με την ερμηνεία αυτή η συγκεκριμένη ρήτρα σημαίνει ότι οι πιστωτές που δεν συμφώνησαν με την αναδιάρθρωση του χρέους πρέπει να πληρωθούν στο 100,0% των αρχικών απαιτήσεων εις βάρος όσων έχουν αποδεχτεί την αναδιάρθρωση και τα νέα ομόλογα. 

Ακόμη περισσότερο η απόφαση του δικαστή Γκρίεζα, παρείχε ένα επιπλέον όπλο στα κερδοσκοπικά funds, με την απαγόρευση στην κυβέρνηση της Αργεντινής να προβαίνει σε οποιαδήποτε πληρωμή μέσω των τραπεζικών ιδρυμάτων των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Μάλιστα έχει διατυπωθεί και η άποψη ότι η συγκεκριμένη απόφαση θα έχει επιδράσεις στη ρήτρα collective action clauses, κάτι που ανοίγει ένα ακόμη κεφάλαιο στη «νέα» κατάσταση που δημιουργ(ησε)εί η απόφαση του δικαστηρίου της Νέας Υόρκης. Η υπό διαμόρφωση νέα πραγματικότητα χρειάζεται να γίνει αντιληπτή από όλους και κυρίως από τις κυβερνήσεις όλων των χωρών του πλανήτη.

Η αδήριτη πραγματικότητα λοιδορεί όλους τους ιδεοληπτικούς, από όπου και αν προέρχονται. 


*δημοσιεύτηκε στην  Αυγή

Ανεξέλεγκτη η Ραδιενέργεια στην Ιαπωνία: Ιδιωτική εταιρία, υπεύθυνη για μόλυνση 35 εκατομ. Γιαπωνέζων! Κερδοσκοπία ως τον τάφο;

της Βασιλίκας Σαριλάκη*

Χωρίς κανέναν κρατικό έλεγχο, η διεφθαρμένη Ιαπωνική κυβέρνηση «εμπιστεύτηκε» και παρέδωσε σε μια ιδιωτική εταιρεία την χρήση, λειτουργία και ασφάλεια ούτε ενός, ούτε δύο, αλλά 19 αντιδραστήρων στην πιο σεισμογενή περιοχή του κόσμου! Παρέδωσε την δημόσια ασφάλεια δηλαδή πολλών εκατομμυρίων ανθρώπων, στο έλεος μιας ιδιωτικής, διεφθαρμένης κερδοσκοπικής εταιρείας που απέτυχε στο κεντρικότερο θέμα, την ασφάλεια των πυρηνικών αντιδραστήρων και που βαρυνόταν από το 2002 για ψευδή πιστοποιητικά ασφάλειας 17 πυρηνικών αντιδραστήρων! Επίσης το 2007 υπήρξαν ατυχήματα που απέκρυψε!

Σήμερα στο Τόκυο των 13 εκατομ. κατοίκων , που μαζί με τα περίχωρα φτάνουν τα 35 εκατ., οι τιμές της εναέριας ραδιενέργειας είναι 20 φορές πάνω από το κανονικό. Τρεις Ελλάδες σε πληθυσμό έχουν εκτεθεί σε ραδιενέργεια, έστω κι αν θεωρείται -προς το παρόν ..ασφαλής-. Μέρες πριν, με θράσος η ανεύθυνη Ιαπωνική κυβέρνηση δήλωνε στους πολίτες του Τόκιο ότι έλαβαν την «ασφαλή δόση» ραδιενέργειας ενός ταξιδιού ως την Νέα Υόρκη, προσδίδοντας κι ένα χαϊλίκι στην δόση ραδιενέργειας που έλαβαν! Οι τιμές βέβαια διπλασιάστηκαν σε μια μέρα, άγνωστο το πού θα φτάσουν, ενώ οι αρχές παρέλειψαν να πουν το αν αυτές οι δόσεις ραδιενέργειας θα κοστίσουν ζωές σε αρρώστους, βρέφη, ευπαθείς πληθυσμούς, ζώα κ. λ. π

Πριν καλά-καλά περάσει μια γενιά από το Ναγκασάκι και την Χιροσίμα, η άθλια κυβέρνηση της Ιαπωνίας «δώρισε» σε εκατομμύρια Ιάπωνες και στον κόσμο, έναν νέο πυρηνικό όλεθρο. Tίποτα δεν διδάχθηκε από τους 74.000 θανάτους κι άλλους τόσους τραυματίες στο Ναγκασάκι.. Ούτε από τους 100.000 θανάτους στην Χιροσίμα!