Η μεγάλη ληστεία: φορολογικοί παράδεισοι και βρώμικο χρήμα

του Στέλιου Κούλογλου

Ο πλούτος οκτώ ατόμων ισούται με τον πλούτο του φτωχότερου μισού του πληθυσμού της Γης, σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση της οργάνωσης Oxfam. Μια χούφτα άνθρωποι κατείχαν όσο και τα 3,6 δισεκατομμύρια άτομα.

Πoιοι είναι αυτοί οι 8 άνθρωποι; Ένας από αυτούς είναι ο Mπιλ Γκέιτς της Microsoft. Τι κάνει η Microsoft; Όπως και άλλες μεγάλες εταιρείες δεν πληρώνουν τους φόρους που τους αναλογούν. Κάθε χρόνο οι ΗΠΑ χάνουν φορολογικά έσοδα ύψους 135 δις δολαρίων. Οι μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας, όπως η Apple, η Pfizer και η Microsoft χρησιμοποιουν τους φορολογικούς παραδείσους.

Ποιές είναι όμως οι χώρες-φορολογικοί παράδεισοι; Συχνά αναφέρονται κάτι εξωτικά νησιά: Νησιά Καιμάν, Virgin islands. Δίνεται έτσι η εντύπωση ότι όλα αυτά γίνονται κάπου πολύ μακριά. Σε κάποια μικροσκοπικά νησιά που εμείς οι πολίτες είναι δύσκολο να ελέγξουμε. Να όμως που πολλά κράτη - μέλη της ΕΕ, όπως η Ολλανδία, η Ιρλανδία, η Κύπρος και το Λουξεμβούργο συγκαταλέγονται στους 10 πρώτους φορολογικούς παραδείσους του κόσμου.

Με το σκάνδαλο Luxleaks πριν από 5 χρόνια αποκαλύφθηκε ότι οι χαριστικές συμφωνίες (“sweetheart deals”) μεταξύ της κυβέρνησης του Λουξεμβούργου και μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, διευκόλυναν τις τελευταίες να πληρώνουν ελάχιστο φόρο, συχνά κάτω από 1% επί των κερδών τους.

Μετά την διεθνή κατακραυγή, θα περίμενε κανείς ότι Λουξεμβουργιανοί και άλλοι Ευρωπαίοι θα ήταν πιο προσεκτικοί. Συνέβη το ακριβώς αντίθετο: οι χαριστικές συμφωνίες στην ΕΕ μεταξύ 2013 και 2015 σχεδόν τριπλασιάστηκαν. Στο ίδιο το Λουξεμβούργο παρατηρήθηκε 50% αύξηση. Το γειτονικό Βέλγιο έσκασε από τη ζήλια του και δεν έμεινε άπραγο, πολλαπλασιάζοντας τις χαριστικές συμφωνίες από 10 το 2013 σε 411 το 2015!

Αυτό έγινε γιατί δεν υπάρχει τιμωρία. Αντί να τιμωρούνται τα κράτη-κλέφτες τιμωρούνται οι whistleblowers του LuxLeaks. Το σήμα που δόθηκε είναι ότι και να κλέβεις δεν τιμωρείσαι.

Η κοινωνία απαιτεί, οι μεγάλες εταιρίες να πληρώνουν ένα «δίκαιο μερίδιο» φόρου στις χώρες στις οποίες λειτουργούν. Όχι οι πολίτες να πληρώνουν 30-50% φόρο -όπως είναι εδώ στο Βέλγιο και στη Γαλλία- και οι εταιρίες 0,1%. Γιατί η Amazon, μια εταιρία με τζίρο 5.5 δις ευρώ, πληρώνει μόνο 4 εκατομμύρια ευρώ σε φόρους (δηλαδή λιγότερο από 0.1%). Παρόμοιες φορολογικές πρακτικές ακολουθούν και οι εταιρίες Starbucks, Apple, ΙΚΕΑ, FedEx και πολλές άλλες.

Ένα πρώτο, αλλά πολύ σημαντικό βήμα είναι να υποχρεωθούν οι πολυεθνικές εταιρείες να δημοσιεύουν τις οικονομικές τους δραστηριότητες ανά χώρα και το φόρο που πλήρωσαν σε αυτές. Αλλά υπάρχουν χώρες που αντιτίθενται στο μέτρο (Γερμανία, Αυστρία, Τσεχία, Δανία, Λεττονία, Σλοβενία και Σουηδία).

Η φοροαποφυγή είναι μία από τις μεγαλύτερες αδικίες και πηγή κοινωνικών ανισοτήτων. Είναι εξοργιστική στις σημερινές συνθήκες όπου επιβάλλονται παντού πολιτικές λιτότητας. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες πολιτικές μάχες που πρέπει να δώσουμε το ερχόμενο διάστημα. 

* Το κείμενο αποτελεί την εισαγωγική τοποθέτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ και μέλους της εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την υπόθεση των Panama Papers, Στέλιου Κούλογλου, στην συζήτηση που πραγματοποιήθηκε, στο πλαίσιο των εργασιών της διάσκεψης «Panama Papers, ένας χρόνος μετά: Καταπολεμώντας το ξέπλυμα μαύρου χρήματος και το φορολογικό ντάμπινγκ», που διοργανώνει για δύο μέρες στο Ευρωκοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, η πολιτική ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς (GUE/NGL). 

πηγή

Μα κλέβουν οι εφοριακοί; Θεός φυλάξοι...

Βοήθειά μας...

Το πελατειακό κράτος εταράχθη - η Αριστερά εσιώπησε (για άλλη μια φορά). 

Μα τι λέει αυτός ο Σπινέλλης; 

Κλέβουν οι ελεγκτές δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα; 

Ανήκουστο... 

Και κλέβουν -ειδικά οι εφοριακοί- τέτοια ποσά που ισοδυναμούν και με τις έξι δόσεις του δανείου της τρόϊκας; 

Εξωφρενικό...

Αφαιρούν το 40% των οφειλών των ελεγχομένων, βάζουν το 40% στην τσέπη και φέρνουν το 20% στο κράτος;

Τρελό...

Και τα λεφτά τι τα κάνουν; Αγοράζουν σπίτια, οικόπεδα, μαγαζιά στα ονόματα όλων των συγγενών πρώτου βαθμού (γιατί άλλον δεν εμπιστεύονται) κι ότι περισσεύει το βγάζουν στην Ελβετία;

Έλα τώρα...

Έχουν offshore τελωνειακοί και εφοριακοί;

Δεν θάσαι καλά...

Κανείς δεν ελέγχει το πόθεν έσχες των ίδιων και των συγγενών τους;

Αποκλείεται...

...μήπως να κάνουμε μια επιτροπή; 

Η αλήθεια για τους φορολογικούς παραδείσους (Δεύτερο Μέρος)

του left division

Δεν έχει στεγνώσει ακόμα το "μελάνι" της πρώτης (δικής μου) ανάρτησης που αναφερόταν στο μέγεθος του προβλήματος που συνιστούν οι περίφημοι φορολογικοί παράδεισοι μέσω των οποίων διακινείται πάνω από το 50% του παγκόσμιου εμπορίου απαλλάσσοντας τους "εταίρους των tax haven κοινοπραξιών" από κάθε λογής φορολογικούς και άλλους ελέγχους.

         

Και να που σήμερα μεγάλη μερίδα του τύπου ξανασηκώνει το θέμα με αφορμή την πρόθεση τέως ανώτατου στελέχους του "γκρίζου τραπεζικού συστήματος" "να τα πει" όχι όπου κι όπου, αλλά στο πασίγνωστο πλέον wikileaks επιβεβαιώνοντας μέχρι κεραίας όσα αναφέρθηκαν στην προηγούμενη ανάρτηση.

Προτού παραθέσω αυτούσιο το σχετικό δημοσίευμα των Νέων*, περιορίζομαι να καταθέσω μια βασική σκέψη. Μιλάμε για τόσο μεγάλα ποσά που η "σύλληψη" μέρους και μόνο της σχετικής φορολογητέας ύλης, ενδεχομένως θα αρκούσε για να καταστήσει διαχειρίσιμο το σύνολο του χρέους της ευρωζώνης χωρίς να απαιτηθεί η λήψη πρόσθετων μέτρων.

Κατά τη γνώμη μου πρόκειται για το κορυφαίο (ίσως) πανευρωπαϊκό ζήτημα στην παρούσα συγκυρία που αναζητούμε τρόπο διεξόδου από την τεράστια οικονομική κρίση.

Χωρίς να παραγνωρίζω την πολυπλοκότητα του ζητήματος και τις σύνθετες και χρονοβόρες διαδικασίες που απαιτεί η διαχείριση του, επιμένω ότι η πολιτική του ανάδειξη δεν μπορεί να περιμένει άλλο ειδικά τώρα που σηκωθήκανε τα πόδια (των αγορών) και βαράνε το κεφάλι (των κοινωνιών).  

* Στοιχεία-φωτιά παραδίδει στο WikiLeaks Ελβετός πρώην τραπεζίτης

Υποθέσεις φοροδιαφυγής

Στοιχεία για φοροδιαφυγή, ξέπλυμα χρήματος και διαφθορά μέσω υπεράκτιων τραπεζών που "αγγίζουν" διάσημους, επιχειρηματίες και βουλευτές από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Ασία δηλώνει ότι θα παραδώσει στο WikiLeaks ο Ελβετός πρώην ανώτατος τραπεζίτης Ρούντολφ Έλμερ. 

Πρώην επικεφαλής της ελβετικής τράπεζας Julius Baer στις Νήσους Κέιμαν, ο Έλμερ (ο οποίος είχε απολυθεί το 2002) προσάγεται την Τετάρτη σε δίκη στην Ελβετία για παραβίαση τραπεζικού απορρήτου.

Ο ίδιος και ο Τζακ Μπλαμ, πρώην ερευνητής του Κογκρέσου των ΗΠΑ και δικηγόρος με έδρα την Ουάσινγκτον που εκπροσωπεί ανθρώπους που αποκαλύπτουν μυστικά ή σκάνδαλα, αναμένεται να εμφανιστούν σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα στο Λονδίνο και να παραδώσουν στο WikiLeaks δύο CD που φέρονται να περιέχουν ονόματα και πληροφορίες για τους λογαριασμούς περίπου 2.000 ατόμων που έχουν μεταφέρει χρήματα στο εξωτερικό.
Οι διοργανωτές της συνέντευξης δήλωσαν πως πιστεύουν ότι ο ιδρυτής του WikiLeaks, Τζούλιαν Άσαντζ, συμφώνησε να εμφανιστεί και να παραλάβει προσωπικά τα στοιχεία.
Πάντως, η παρουσία του δεν είναι βέβαιη, εξαιτίας της δικαστικής απόφασης που περιορίζει τις κινήσεις του στο μέγαρο στην ανατολική Αγγλία, όπου διαμένει ενόσω εξετάζεται το αίτημα των σουηδικών αρχών για την έκδοσή του προκειμένου να προσαχθεί σε δίκη.

Την Κυριακή ο Έλμερ δήλωσε στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters ότι ελπίζει η παρουσία του στη συνέντευξη Τύπου να προσελκύσει την προσοχή των μέσων ενημέρωσης στις αθέμιτες τραπεζικές πρακτικές, αλλά και να προωθήσει τη χρήση του WikiLeaks ως μηχανισμού αποκάλυψης σκανδάλων.
"Το βασικό είναι να ενημερωθεί η κοινωνία σχετικά με τις καταχρήσεις των υπεράκτιων τραπεζών και το πώς δουλεύουν" είπε. 
"Πιστεύω στο σύστημα του WikiLeaks. Πρέπει να υπάρχει ένα τέτοιο πράγμα. Το WikiLeaks ήταν η τελευταία μου ελπίδα. Δεν μπορούσα να μεταδώσω το μήνυμά μου σε ένα ευρύτερο κοινό. Το WikiLeaks μπορεί να είναι το μόνο μέσο για να φθάσει το μήνυμα στην κοινωνία. Θα ήθελα να βοηθήσω το WikiLeaks" ανέφερε.

Ο Μπλαμ προσέθεσε ότι "η υπόθεση αφορά στην πραγματικότητα τις τράπεζες και την λειτουργία τους, το τραπεζικό απόρρητο και τη ζημιά που προκαλεί στην κοινωνία όταν χρησιμοποιείται για να κρυφτεί η φοροδιαφυγή, το ξέπλυμα χρήματος και η διαφθορά".
Ο Ρούντολφ Έλμερ είπε στην ελβετική εφημερίδα Der Sonntag και στον βρετανικό Observer ότι τα στοιχεία αφορούν διασημότητες, εκατομμυριούχους, πολυεθνικές, κερδοσκοπικά αμοιβαία κεφάλαια (hedge funds) από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γερμανία και τη Βρετανία, αλλά και βουλευτές από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Ασία.

Η αλήθεια για τους φορολογικούς παραδείσους

του Left division

          Φορολογικοί παράδεισοι στα νησιά της Καραϊβικής όπου οι κάθε λογής "επενδυτές" συνδυάζουν το τερπνό μετά του ωφελίμου, αλισβερίσια με ναρκοδολάρια και πάσης φύσεως παραεμπόρια, ύποπτες τραπεζικές συναλλαγές με αμφιλεγόμενης νομιμότητας διαδικασίες.

  Στο βάθος το πασίγνωστο για τη διαφάνεια του ελβετικό τραπεζικό σύστημα. Αποστολή "προειδοποιήσεων" για όσους χώνουνε τη μύτη τους εκεί που δεν τους σπέρνουνε, και κερασάκι στην τούρτα η "νήσος των θησαυρών" Jersey που με τις ευλογίες της βρετανικής κυβέρνησης αποτελεί μέρος της ίδιας χρηματοοικονομικής διαδρομής.

Το θέμα είναι πως την ίδια ώρα που τα παπαγαλάκια των "έγκυρων" εντύπων της γηραιάς Αλβιώνος (που με "off shore passport"  ταξίδεψαν από τις "φυτείες" της λατινικής Αμερικής στα χρυσά κλουβιά του λονδρέζικου city) οικτίρουν και λοιδορούν την διαχείριση των κρατών μελών της ευρωζώνης (επεκτείνοντας εκούσια τις συνέπειες της τεράστιας οικονομικής κρίσης που βιώνουμε), τα απίστευτα σε μέγεθος ποσά  που διακινούνται μέσω των φορολογικών παραδείσων απαλλάσσονται από οποιασδήποτε μορφής ελέγχους.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι: Δεκάδες εκατομμύρια ευρωπαίοι πολίτες να οδηγούνται καθημερινά στη φτώχεια, την ανεργία και την απελπισία, σχηματίζοντας στρατούς νεόπτωχων (όντας θύματα των κατασταλτικών περιοριστικών πολιτικών),  κι από την άλλη πλευρά οι έχοντες και κατέχοντες να συμποσούνται στα οργουελικά εξωθεσμικά "όργανα" που ονομάζονται "αγορές" (κι έχουνε το συνήθειο να δανείζουν τις συγκροτημένες κοινωνίες με όποιους όρους επιθυμούν, κάνοντας μάλιστα και υποδείξεις χρηστής διαχείρισης).

Το θέμα είναι ξεκάθαρο. Προτίθεται κανείς να κάνει κάτι; Η ευρωπαϊκή ένωση (με Βρετανίδα "υπουργό εξωτερικών")  έχει άποψη επί του θέματος; Ο πρόεδρος της σοσιαλιστικής διεθνούς, ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, ο αντιπρόεδρος του κόμματος της ευρωπαϊκής αριστεράς, κι όσοι τέλος πάντων Έλληνες πολίτες αξιώθηκαν να μετέχουν σε διεθνή fora (ευρωβουλευτές;) ενδιαφέρονται να σηκώσουνε το θέμα; Ειλικρινά δεν ξέρω.

Πάντως το ρεπορτάζ που ακολουθεί (και δημοσιεύει η Καθημερινή) είναι ότι πρέπει σαν εισηγητικό κείμενο για να καταλάβουν όσοι ενδιαφέρονται "πως παίζεται το άθλημα’":

Το 2009 ο συγγραφέας Νίκολας Σάξον συναντήθηκε με την τραπεζίτη Μπεθ Κραλ για να τη ρωτήσει πώς οι συνάδελφοί της, που διαχειρίζονται κεφάλαια εγκληματιών και διεφθαρμένων πολιτικών δικαιολογούν τις πράξεις τους.

Η τελευταία έδρα της Κραλ ήταν οι Μπαχάμες, ενώ πηγές του Σάξον στις νήσους Κέιμαν τον είχαν προειδοποιήσει ότι η έρευνά του δημιουργούσε κινδύνους για την προσωπική του ασφάλεια. Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας της, η Κραλ εκλήθη να ταξιδέψει συχνά στη Λατινική Αμερική, δηλώνοντας «αναψυχή» ως σκοπό των ταξιδιών της. Στην πραγματικότητα, η βαλίτσα της Κραλ ήταν γεμάτη έγγραφα προτάσεων για πελάτες, των οποίων η ταυτότητα παρέμενε αυστηρά μυστική.

Παρά τις ηθικές ενστάσεις της, η Κραλ κατέληξε να εργάζεται για μικρή ιδιωτική τράπεζα ελβετικής ιδιοκτησίας στις Μπαχάμες. «Στην τράπεζά μου ουδέποτε είδαμε πελάτη από κοντά στις Μπαχάμες. Οι τραπεζίτες και οι πελάτες τους συναντιόνταν σε κυνηγετικά θέρετρα ή στην όπερα της Βουδαπέστης. Εκεί κλείνονται όλες οι συμφωνίες», λέει η Κραλ. Η αρμοδιότητά της στην τράπεζα, ως ελεγκτού, την έφερε συχνά σε αντιπαράθεση με τους επικεφαλής της. «Αν τους ρωτούσα για κάποια ύποπτη συναλλαγή, μου απαντούσαν ότι πρόκειται για προμήθεια. Προμήθεια για ποιο πράγμα; Ποτέ δεν έμαθα», θυμάται η Κραλ.

Στη βρετανική νήσο Τζέρσεϊ της Μάγχης, που απολαμβάνει ειδικού αφορολόγητου καθεστώτος, ο πρώην επενδυτής Τζον Κρίστενσεν περιγράφει την αντίδρασή του στη μεγάλη ροή τραπεζικών κεφαλαίων το 1986. «Οι περισσότεροι προοδευτικοί κάτοικοι -όπως εγώ- έφυγαν από το νησί. Αν και ήμουν έτοιμος να το κάνω, συμφώνησα με το αίτημα του καθηγητή μου Μαρκ Χάμπτον που μου ζήτησε να μπω στο τραπεζικό χώρο για να περιγράψω από μέσα τις λειτουργίες του σε έναν φορολογικό παράδεισο», λέει ο Κρίστενσεν.

Ο κόσμος των φορολογικών παράδεισων βρίσκεται παντού γύρω μας. Πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου εμπορίου περνά μέσα από φορολογικούς παράδεισους. Η κυριαρχία του εδραιώθηκε τη δεκαετία του 1960, όταν μεγάλοι τραπεζικοί οίκοι της εποχής, όπως η Hambros και η Hill Samuel, άρχισαν να δραστηριοποιούνται στις ανεξάρτητες πλέον πρώην αποικίες της Βρετανίας στην Καραϊβική.

Η δραστηριότητα των τραπεζιτών στο Τζέρσεϊ ακολούθησε το παράδειγμα της Καραϊβικής. Ολοένα και περισσότεροι Βρετανοί πολίτες άρχισαν να ανοίγουν λογαριασμούς στο νησί της Μάγχης, ενώ οι περισσότεροι απέφυγαν να δηλώσουν τα κεφάλαιά τους αυτά στις φορολογικές αρχές. Όπως και οι νήσοι Κέιμαν, το Τζέρσεϊ διατήρησε έντεχνα την ασαφή σχέση του με το Λονδίνο. Οι ανώτατοι δημόσιοι υπάλληλοι στο νησί διορίζονται από την κυβέρνηση του Λονδίνου, οι νόμοι του πρέπει να εγκριθούν από τη Βουλή των Κοινοτήτων και η εξωτερική πολιτική του Τζέρσεϊ ορίζεται από την πρωτεύουσα της χώρας.

* Ο Νίκολας Σάξον είναι συγγραφέας του βιβλίου «Treasure Islands: Tax Havens and the Men Who Stole the World»

www.kathimerini.gr με στοιχεία από The Guardian