Οι παραπάνω συγγραφείς των κειμένων έχουν ήδη αποχωρήσει από την ΔΗΜΑΡ. Η συμβολή τους στο εκλογικό πρόγραμμα, προφανώς θα έχει την γνωστή τύχη που επιφυλάσσει η κομματική νομενκλατούρα σε όλες τις απόψεις που δεν συνάδουν με την σταδιακή προσαρμογή της στο πελατειακό σύστημα και την μετάλλαξη της ΔΗΜΑΡ σε απολιτικό συμπλήρωμα του μεταπολιτευτικού συστήματος, σε αριστερά της μη ευθύνης, του "μακριά από μας" και του ¨όχι σε όλα"... (ΑΣ)
Μικρή εισαγωγή του Νικηφόρου Σταματάκη:
Στο κείμενο που γράψαμε με τον Θανάση παρουσιάζουμε, μεταξύ άλλων, και την αντίληψή μας για το Μνημόνιο2, που το βλέπουμε κυρίως σαν το όχημα ενός "οράματος" για την Ελλάδα. Κατά τους συντάκτες του Μνημονίου2, η Ελλάδα είναι καταδικασμένη να είναι μια χώρα των Βαλκανίων, με βιοτικό επίπεδο ανάλογο εκείνου της Βουλγαρίας. Εμείς πιστεύουμε, σχηματικά, ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να γίνει -αν κατόρθωνε να ξεπεράσει ένα πλήθος μεγάλων εμποδίων: πολιτικών, θεσμικών, κοινωνικών, οικονομικών και πολισμικών-, μια Νορβηγία της νότιας Ευρώπης, πράγμα που και το ανθρώπινο δυναμικό και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας της το επιτρέπουν. Στον διάλογο που θα πρέπει να γίνει στην αριστερά, αλλά και στην ελληνική κοινωνία γενικότερα, αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα: θα αποκατασταθεί η δημοσιονομική πειθαρχία σε ένα βιοτικό επίπεδο για τον ελληνικό λαό ανάλογο εκείνου μιας βαλκανικής χώρας ή σε ένα επίπεδο προηγμένης ευρωπαϊκής χώρας; Θα δεχτούμε την εκτίμηση ορισμένων εκ των βορείων εταίρων μας ότι δεν είμαστε ικανοί για μεγάλα και σπουδαία πράγματα και, άρα, καταδικασμένοι να αποδεχτούμε την βαλκανική μοίρα μας: Ή μήπως θα πρέπει να διεκδικήσουμε στον νέο διεθνή καταμερισμό εργασίας μια θέση καλύτερη, και πάντως αντίστοιχη με τις πραγματικές δυνατότητές μας, συγκρουόμενοι όμως με όλα εκείνα και όλους εκείνους που μας κρατούν καθηλωμένους στη γνωστή σε όλους μας παρακμιακή κατάσταση;
Α. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ
1. Πώς προέκυψε η οικονομική κρίση στην Ελλάδα, ποια η φύση της;
Η χρεοκοπία, η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας, στο φόντο της διεθνούς καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης, δεν είναι καθαυτό αποτέλεσμα της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Τα αίτιά της είναι κυρίως ενδογενή, και συνδέονται με το μοντέλο πολιτικής και οικονομικής διακυβέρνησης της χώρας από τη μεταπολίτευση και μετά. Η οικονομική κρίση εκδηλώθηκε ως δημοσιονομική κρίση (κρίση χρέους και ελλειμμάτων) και εξελίχθηκε σε κρίση δανεισμού. Ουσιαστικά, όμως, είναι κρίση ανταγωνιστικότητας, όπως εντοπίζεται, διαχρονικά, στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, στην αποσάθρωση της παραγωγικής βάσης και την εξασθένηση της δυναμικής της ελληνικής οικονομίας. Αλλά και η κρίση ανταγωνιστικότητας, με τη σειρά της, είναι το αποτέλεσμα των επιπτώσεων στην οικονομία μιας παρατεταμένης σήψης του πολιτικού συστήματος, που είχε υποταχθεί σε έναν συνασπισμό κρατικών και ιδιωτικών συμφερόντων, τα οποία απομυζούσαν κάθε ικμάδα του ελληνικού λαού. Η οικονομική κρίση, επομένως, είναι πρωτίστως κρίση του πολιτικού συστήματος ως νοοτροπίας διοίκησης, ως συμπεριφοράς, ως θεσμικής λειτουργίας και, εν τέλει, είναι ταυτόχρονα κρίση πολιτισμική, που απλώθηκε παντού και εισχώρησε σε όλους τους αρμούς της κοινωνίας.
Ας εστιάσουμε, όμως, στη σφαίρα της οικονομίας: Η μεγάλη διόγκωση του εξωτερικού χρέους συντελέστηκε, βέβαια, μεταξύ 1981 και 1989, όπου από τα 900 δισεκατομμύρια δραχμές εκτινάχθηκε στα 12 τρισεκατομμύρια δραχμές, αν συνυπολογιστούν και τα δάνεια των επιχειρήσεων του ευρύτερου δημόσιου τομέα που είχαν συναφθεί με εγγύηση του Δημοσίου.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν ήταν μόνον η υπερχρέωση της χώρας, αλλά και τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα σε όλη σχεδόν τη διάρκεια από την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία μέχρι την εκδήλωση της κρίσης το 2009.
Επειδή η διόγκωση του εξωτερικού χρέους τη δεκαετία του ’80 δεν έγινε για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών της ελληνικής οικονομίας ή για την ανάπτυξη του παραγωγικού δυναμικού της, αλλά για την εξυπηρέτηση κομματικών αναγκών, η κατάρτιση προϋπολογισμών που να αφήνουν έστω μικρά πρωτογενή πλεονάσματα ήταν πρακτικά αδύνατη, χωρίς διαρθρωτικές αλλαγές και χωρίς ρήξεις με οικονομικά και συντεχνιακά συμφέροντα.
Έτσι, το 2009, σε συνθήκες παγκόσμιας ύφεσης, το δημοσιονομικό έλλειμμα προσέγγισε τα 30 δισεκατομμύρια ευρώ. Η δημοσιονομική κρίση, τα δημοσιονομικά ελλείμματα, η χαμηλή ανταγωνιστικότητα υπήρξαν η ορατή και επείγουσα πλευρά του παγόβουνου.
