Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Δημήτρης Σεβαστάκης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Δημήτρης Σεβαστάκης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014

Πηγή της Αριστεράς είναι η ανάκτηση του ηθικού παραδείγματος

τοιχογραφία του Banksy
Αριστερό μέτρο είναι το ηθικό μέτρο

του Δημήτρη Α. Σεβαστάκη*

Απάντησαν πάρα πολλοί με προσωπικά μηνύματα, αναφορές, αναρτήσεις και εξαιρετικά κείμενα στο προηγούμενο άρθρο μου "Το χαρούμενο και λυπηρό στρίμωγμα της Αριστεράς", που περιέγραφε τον πολιτικά καιροσκόπο. Φαίνεται ότι υπάρχει μια κρυμμένη επικαιρότητα, μια κοινή χορδή ευαισθησίας , που σχετίζεται με άτυπους ηθικούς κώδικες και όχι μόνο με τα ζητήματα της μεγάλης πολιτικής. Αλλά ο ισχυρισμός μου είναι ότι οι ηθικοί κώδικες ΕΙΝΑΙ ο πυρήνας μεγάλης πολιτικής.

Προφανώς πολλοί αριστεροί στενοχωρούνται με όσα στενοχωρούν και μένα και μου δημιουργούν την αίσθηση μιας εσωτερικής ματαίωσης. Στενοχωρούνται με τις ιδιοτελείς ευλυγισίες, που λόγω της παντοκρατορίας τους επηρεάζουν συντριπτικά την ανεμόμυλο πολιτική σκηνή και την ίδια την Αριστερά. Δεν παραγγέλνεις ένα λαό στο ντελίβερι -όπως μου εντόπισε ο Άγγελος Μανταδάκης. Σίγουρα. Έτσι έχει μάθει ο κόσμος, αυτή είναι η ποιότητά του, με αυτά τα πολιτιστικά στοιχεία θα αναμετρηθείς.

Στο κείμενό μου δεν έβαλα κανένα «αριστερόμετρο», που άλλωστε έχει γίνει το αποκρουστικό εργαλείο πολλών παραποιήσεων στην ιστορία της Αριστεράς. Συχνά ο δογματισμός μιας μεταφυσικής αριστεροσύνης, έκρυβε ιδιοτέλεια και όχι φανατισμό. Η Αριστερά είναι υποχρεωμένη να συναντηθεί με τους πολίτες με κεντρώα ή και συντηρητική καταγωγή όχι μόνο για ευνόητους εκλογικούς σκοπούς, αλλά γιατί είναι κύρια δημοκρατική της αποστολή το να κερδίσει ηγεμονία και να εισφέρει στην κοινωνική ανασυγκρότηση.

Η απροκατάληπτη διεύρυνση (που σε ένα σοβαρό βαθμό έχει πετύχει ο ΣΥΡΙΖΑ) είναι επείγων όρος της συγκυρίας, περιλαμβάνει τη συνάντηση με τους ανθρώπους της καθημερινότητας, που ιδεολογικά ή από άποψη πολιτικών αναφορών δεν είναι αριστεροί. Που ανακαλύπτουν έντρομοι και έκπληκτοι ότι η πτώχευσή τους, δεν σχετίζεται με τη μοίρα ή κάποιον κακό, αλλά σχετίζεται με την επίφαση οικονομίας που ανέπτυξε η χώρα μας αλλά και με το βαθιά αντιλαϊκό, κομματικό κράτος που ανταγωνιζόταν τον άοπλο πολίτη (και δίνει τώρα το άλλοθι στους νεοφιλελεύθερους να γκρεμίσουν κάθε κοινωνική δομή).

Τους πολίτες που ανακαλύπτουν έντρομοι ότι η προσωπική πτώχευση σχετίζεται με την πολιτική καχεξία των αστικών κομμάτων που δεν σχεδίασαν τίποτα, που δεν διαπραγματεύτηκαν ποτέ ή το έκαναν επιδερμικά και πρόχειρα, προσχωρώντας κοντόφθαλμα σε συμβάσεις καταστροφής για την εθνική οικονομία. Όπως για παράδειγμα την Κοινή Αγροτική Πολιτική, η οποία δεν αφήνει καμιά παραγωγική αυτοβουλία και ελευθερία.

Πολίτες που ανακαλύπτουν ότι στο κεφάλι τους σκάει η ποινή για αυτές τις επιλογές που οι ίδιοι με την πολυετή ψήφο τους τροφοδοτούσαν. Το αυτοσυντηρητικό πολιτικό σύστημα πετάει πάνω τους τις συνέπειες των κακών που το ίδιο δημιούργησε. Αυτή η οδυνηρή διαπίστωση των πολιτών που ήταν τόσα χρόνια ενδοτικοί στα μικρά κόκαλα, όπως π.χ. τις αγροτικές επιδοτήσεις ψεύτικης παραγωγής, τα θαλασσοδάνεια ξενοδόχων, τις ψεύτικες συντάξεις αντιστασιακών (για να έχει άλλοθι το σύστημα στην πώληση Κουτσονόμων), τις καταπατήσεις, τα ρουσφέτια, τα γλειψίματα κ.λπ.

Όμως υπάρχει κάτι σημαντικό: πρώτη φορά, μπορούν να κάνουν τη διασύνδεση της προσωπικής τους τραγωδίας με την ευρύτερη πολιτική και διοικητική πρακτική που μεσολάβησε τα πολλά προηγούμενα χρόνια και στην οποία συνέβαλαν. Και αυτή η διασύνδεση αιτίου - αποτελέσματος είναι η πρώτη ύλη της Αριστεράς. Γιατί θεμελιώνει τον πολιτικό συλλογισμό, γιατί εκεί, στην πολιτική νοημοσύνη, βρίσκεται το προνομιακό πεδίο της. Και για ιστορικούς λόγους, τώρα, αυτή η διδακτική μέθεξη μπορεί να συμβεί. Κι αυτό θα κρατήσει την Αριστερά και αύριο στα δύσκολα. «Αριστερόμετρο» λοιπόν, δεν μπαίνει στις μεγάλες πολιτικές συνθέσεις, στα μεγάλα ιστορικά διαβήματα. Όμως μπαίνει «ηθικό μέτρο». Γιατί το πρόβλημα δεν είναι να χάσεις την αριστεροσύνη σου, αλλά την καρδιά σου.

Ποιο είναι το πολιτικό πλαίσιο που θέτεις ώστε να λειτουργήσεις ως εναλλακτική πηγή πολιτικής, ώστε να προτείνεις το άλλο; Πώς υποδέχεσαι, έλκεις, συναντάσαι με τους πολίτες; Εκεί θέτω το ερώτημα και εκεί βρίσκω μια ελαστικότητα, μια αφηρημένη νέφωση. Να κερδηθούν οι εκλογές. Ναι. Αλλά μόνο το ποσοστό αποτελεί τη νίκη ή, κυρίως, η πολιτική και ηθική πρόσκτηση;

Η σημερινή κυβέρνηση θα αφήσει στάχτη. Ήδη το τέχνασμα της πρόωρης «εκδίωξης» του ΔΝΤ θέλει να φέρει την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ μπροστά σε χρηματοδοτικό κενό ώστε να αναγκαστεί να το ξανακαλέσει! Αδίστακτα πράττουν το συλλογικό κακό, για λόγους εκλογικής αυτοσυντήρησης αλλά και μίσους για τον αντι-διεκδικητή. Διαμορφώνουν την αρχιτεκτονική πολιτικής και παραγωγικής ασφυξίας ώστε να μην υπάρχει διαφυγή.

Αυτό λοιπόν που κεντρικά θα χρειαστεί η Αριστερά, αφού δεν θα διαθέτει χρόνο και πόρους, θα είναι πολιτική πίστωση από τον λαό, από αυτούς τους αντιφατικούς πολίτες που περιγράφω. Και αυτό μόνο με ηθικούς κώδικες εξασφαλίζεται. Μόνο ως πραγμάτωση του «άλλου» υποδείγματος. Σήμερα το παράδειγμα, ο υποδειγματικός, ηθικός, αριστερός, αναδεικνύεται σε κάτι βαθιά πολιτικό και σε κάτι απόλυτα ...

Τετάρτη 1 Οκτωβρίου 2014

Η σκοτεινή πλευρά της πολιτικής "ευλυγισίας"

Το χαρούμενο 
και λυπηρό 
στρίμωγμα 
της Aριστεράς 

του Δημήτρη Σεβαστάκη*


Ψάχνει άκρες. Έναν παλιό συμμαθητή από το 60ό Γυμνάσιο της Κυψέλης, έναν σύντροφο από τη «Σπουδάζουσα» . Απ' τα μέσα της δεκαετίας του '80, βρέθηκε στην Πολεοδομία και «πούλαγε» άδειες ή στην τράπεζα και «πούλαγε» επιχειρηματικά δάνεια. Μπόρεσε να χωθεί αφού είχε πλησιάσει την Τοπική του ΠΑΣΟΚ. Λίγο μετά -επί Δεξιάς- έβαλε και τη γυναίκα του στο τότε ΥΠΕΧΩΔΕ. Πέρασαν «φανταστικά», όπως λέει. Ήσυχα και παχιά, με κυριακάτικες εξορμήσεις στη Χασιά (αγριογούρουνο ή προβατίνα), καλά αμάξια (ένα σεντάν 2.000 κυβικών εκείνος, η γυναίκα τζιπάκι και ο γιος Gt-i), εύκολο δάνειο (για φορολογικούς λόγους, τα λεφτά τα είχε), μεγάλο σπίτι (πέντε χιλιάδες, μόνο τα ιταλικά έπιπλα κουζίνας).

Τώρα πιέζεται πολύ
. Τα χαράτσια, ο ΕΝΦΙΑ, οι δόσεις (είχε φουσκώσει πολύ τις κάρτες), δεν βρίσκει και κάτι για τον γιο (άνεργος, όλη μέρα με φραπέδες στο Στοίχημα και το smartphone). Έκανε τα χαρτιά του για σύνταξη, είχε τα χρόνια άλλωστε, έχωσε και κάποια πλασματικά. Παίρνει «έναντι» και μαζί μια σημαντική κάτω βόλτα. Φέτος δεν πήγε -πρώτη φορά- στο χωριό. Του προσέχει ένας γείτονας το κτήμα.

Το απόγευμα του Σαββάτου μελαγχολεί στο σούπερ μάρκετ. Όλα ακριβά. Παλιά έπαιρνε τρία - τρία τα μπουκάλια ουίσκι. Μεγαλεία... Τόσα χρόνια είχε εκπαιδευτεί να βρίσκει άκρες, να βρίσκει τις τρύπες του συστήματος, να τις αναπαράγει με τη σειρά του, να τρυπώνει, να ελίσσεται. Μια με τον έναν, μια με τον άλλον -αλλά στον καθένα έλεγε ότι ήταν δικός του. Έπειθε με μια καπάτσα κακομοιριά.

Ανακαλεί σήμερα μια πολιτική αργκό, για να πλησιάσει ξανά τον ΣΥΡΙΖΑΙΟ, «να θυμηθούνε τα παλιά». Είχαν χαθεί τόσα χρόνια. Είναι ένας διαψευσμένος, φοβισμένος, τσαντισμένος μικροαστός. Όχι ριζοσπαστικοποιημένος. Στο προηγούμενο κείμενό μου (Η στροφή προς τον ΣΥΡΙΖΑ είναι και προς την Αριστερά;) είχα ισχυριστεί ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πλησιάζει μεν την εξουσία (με τον ΕΝΦΙΑ και την αυτοδυναμία), αλλά, παραδόξως, στενεύει το πεδίο πολιτικής του παρέμβασης. Εννοούσα περίπου αυτό που αφηγούμαι.

Ο ανεξέλικτος μικροαστός, χωρίς εγερτικό σθένος, χωρίς καμιά πολιτική ποιότητα, παραγγέλνει από τον Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ αυτό που του λείπει. Ασφάλεια και φράγκα. Ανασυγκροτεί μια συντηρητική νοοτροπία, μια υπερδεξιά πλαστικότητα. Όχι την καιροσκοπική που ξέρουμε, ούτε αυτή που διακρίναμε πίσω από τις επιστρώσεις του νεόπλουτου τυχοδιωκτισμού. Αλλά μια πιο μίζερη και καταθλιπτική πολιτική «ευλυγισία», εξίσου δουλική και στασιμοποιητική με τις παραδοσιακές.
Έτσι βέβαια γράφεται η ιστορία. Αυτά τα άθλια υπήρξαν τα υλικά της. Ο Μαρξ θεμελίωσε την ανάγκη ως μοχλό της (το πήρε κι ο ΣΥΡΙΖΑ και το πιπιλίζει). Ποια όμως ανάγκη; Γιατί δεν υπάρχουν ανάγκες εκτός ιστορίας, αλλά η κάθε περίοδος συγκροτεί τις δικές της ιεραρχήσεις. Ολόκληρο το δικό μας οικοδόμημα βασίζεται σε ψευδοανάγκες, σε πολιτισμικές επιστρώσεις, όπου ο μικροαστός νομίζει, θεωρεί, παρανοεί. Ως γνωστόν ανάγκη γι' αυτόν υπήρξε η κοινωνική εγγραφή μέσα απ' την καταναλωτική επέκταση, τη μεγέθυνση.

Στην περίπτωση της χώρας μας αυτό έδινε βέβαια δουλειά στους εισαγωγείς αυτοκινήτων και κουζινών, αλλά δεν διαμόρφωνε ίχνος παραγωγικής αυτοσυνείδησης. Διαμόρφωνε νεόπλουτους αυτο-απασχολούμενους τεχνίτες, κατασκευαστές κατοικιών, επιχειρηματίες μάντρας αυτοκινήτων και πωλητές φαρμάκων σε νοσοκομεία, καθώς και μια παρασιτική μεγαλοαστική τάξη. Διαμόρφωσε μια φοροφυγάδα επινοητικότητα, αλλά δεν συγκρότησε ίχνος συλλογικής αλλά και εργασιακής συνείδησης. Ναι, αυτό το απίθανο κοινωνικό υλικό προδεσμεύει την Αριστερά στο πρώτο διάβημά της προς την εξουσία. Και αυτή η προδέσμευση αναπαράγεται.

Πόσες από τις πολιτικές εκφωνήσεις έχουν τον σπασμωδικό χαρακτήρα της αποδοχής ενός τυχαίου λομπίστικου αιτήματος, πόση ρητορική ξοδεύεται για να μην γίνει μισή κουβέντα για τα δύσκολα! Ολόκληρο το αίτημα παραγωγικής ανασυγκρότησης παραμένει δέσμιο συμβάσεων που εγκατέστησε ο ανθρωπότυπος που περιγράφω. Παραγγέλνεται ακόμα μια φορά στην ιστορία μας μια θεότητα που διανέμει αγαθό, αντί να συγκροτηθεί ή ευνοηθεί ο «δύσκολος», αυτόβουλος, ενεργός πολίτης, που παράγει το αγαθό και διεκδικεί την πολιτική του κάρπωση ως συλλογική αναδιανομή, δηλαδή ως δικαιοσύνη, ως θεμελιακό στοιχείο ιστορικής συνείδησης, ταυτότητας,. Όχι ως θυρίδα, αλλά ως ανοικτή διεκδικητική συνθήκη. Γιατί αυτό που παράγεις το μοιράζεσαι. Και αυτό δεν είναι αφαίρεση από το δικαίωμά σου, αλλά τοκισμός της σχέσης σου με τον άλλο.

Αυτό νομίζω είναι η Αριστερά. Φοβάμαι ότι μια τυφλά δικαιωματική Αριστερά καπελώνει την ιστορικά αναγκαία Αριστερά. Σχεσιακή Αριστερά έχουμε ανάγκη, όχι δικαιωματική. Το κακό είναι ότι κρίσιμα επίδικα, όπως η μεταρρύθμιση, οι νέες θεσμικές ποιότητες, η αναδιαμόρφωση του κράτους, των συνδικάτων, το νέο συνεταιριστικό και αυτοδιοικητικό κίνημα (όχι τα διεφθαρμένα κρατικοδίαιτα υβρίδια) διαστράφηκαν από τα παλιά κόμματα σε επαίσχυντο ρουσφέτι (που μάλιστα πολλοί αναπαράγουν και τώρα) και στην εκδικητική μανία που έχει καταλάβει δημόσιο λόγο και χώρο.

Νομίζω μια παρεμφερής με τη δική μου στενοχώρια (για το ότι χαμένοι, εν τέλει, θα είναι οι ίδιοι οι υποδειγματικοί πολίτες) τυλίγει πολλούς, άσχετα αν ο πόθος αλλαγής διασκεδάζει και μεταθέτει. Αλλά είναι σίγουρο ότι στην αναπόφευκτη καμπύλη που θα ακολουθήσει θα εκδηλωθούν όλα. Όσα δεν θέλουμε να δούμε...


Σημείωση 1η. Ο τύπος που περιγράφω μπορεί να έχει και συνέχεια. Π.χ. έγινε μέλος της νομαρχιακής, αφού κατέβασε τους παλιούς συναδέλφους του στην οργάνωση και τον ψήφισαν. Έκανε δικό του μπλογκ και ανεβάζει ανέκδοτα για τον Σαμαρά. Σιγά - σιγά θα μοιράζει δουλειές ΕΣΠΑ.

Σημείωση 2η: Αλήθεια, το ΕΣΠΑ είναι το νέο παραγωγικό όνειρο που θα κτίσει και το νέο ιστορικό υποκείμενο;

Σημείωση 3η: Επιφυλάσσομαι, ελπίζοντας.

Δευτέρα 17 Μαρτίου 2014

Η παραίτηση των πολιτών είναι πιο σημαντική από το φούσκωμα ή ξεφούσκωμα των ποσοστών

Ο Dr. Joseph-Ignace Guillotin
δοκιμάζει το δημιούργημά του...
- του 
Edward Sorel
Δεν είναι το κρίσιμο ερώτημα ποια δημοσκοπικά ποσοστά έρχονται ή στέκονται, αλλά ποιο το ποσοστό αυτών που παραιτούνται
Το νεκρό κοινό δεν ανήκει, δεν πιστεύει, δεν ορά

του Δημήτρη Σεβαστάκη* 
Η κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ, η διάλυση της Ελιάς, το ερωτηματικό του Ποταμιού, ο γενικότερος σπασμός του Κέντρου καθησυχάζει και ανησυχεί. Καθησυχάζει μερικούς αριστερούς που θεωρούν το θέμα μακρινή αναταραχή, ένα ευπρόσδεκτο χάος στο σπίτι παλαιών συστημικών. Καθησυχάζει παλαιούς Πασόκους, που ως προνοητικοί και ακριβείς, πρόλαβαν και έφυγαν. Καθησυχάζει κάποιους Δεξιούς που πιστεύουν ότι θα τρυγήσουν από το κουρασμένο αμπέλι.
Αυτό που αποκατοικεί τον πολιτικό μας τόπο είναι οι πολίτες της παραίτησης. Και αυτοί διατρέχουν ποσοστά και χρωματισμένες μπάρες ως βέλος του νέου πολιτικού τοπίου. Αυτοί είναι η έσω τρόικα

Οι κεντρώες, όμως, ωδίνες ανησυχούν και αρκετούς. Γιατί το κενό στον πολιτικό χάρτη φαίνεται μεγάλο και αυτή η μωβ μπάρα της δημοσκοπικής αποχής και αναποφασιστικότητας, που συγχρόνως σημαίνει και την έκλειψη του μεσαίου χώρου, θα αποσταθεροποιήσει -λένε- το πολιτικό σύστημα. 
Ποιο είναι το σημείο ευστάθειας του πολιτικού συστήματος το οποίο κινδυνεύει; 
Και σε τι ακριβώς συνίσταται το ελληνικό πολιτικό σύστημα; 
Ποια παραγωγή διαμοιράζει, ποιους πολιτικούς πόρους διαθέτει, σε ποιες ακριβώς κοινωνικές ομάδες μεσολαβεί συγκροτώντας πολιτική και ποια ακριβώς είναι η κανονιστική συνεισφορά του;
Γνωρίζουμε ότι το ελληνικό πολιτικό σύστημα είναι ένα ελάχιστα χρήσιμο εξάμβλωμα, που δεν εισηγείται κανενός είδους πολιτική, παρά μόνο ένα, πολιτικά, υπανάπτυκτο μνημονιακό τυφλοσούρτη. Επίσης, αφού έχει αποδομήσει -με τη νωθρότητά του και την απίστευτη ανικανότητά του - κάθε παραγωγική ικμάδα, δεν έχει να διαχειριστεί (ούτε καν να κληροδοτήσει) κανέναν πόρο, είτε πολιτικό, είτε οικονομικό. 
Το λεγόμενο σύστημα παραμένει αυτοσύστημα, μια ομάδα ενδιάμεσων του υψηλού κρατισμού, που βγάζει εγκυκλίους, χαώνοντας το σύμπαν, που φορολογεί κάθετα, κοφτά και με τεχνική πορτοφολά, ό,τι είναι παραγωγικό. 
Το σύστημα διαθέτει, βέβαια, μια μεταφυσική των θεσμών, προκαλεί ακόμα το λαϊκό δέος που μπορεί να πείσει κάποιον και διαθέτει στην εργαλειοθήκη του τα ποικίλα εργασιακά ανοσιουργήματα (μικροσυμβάσεις, κοινωνική εργασία, εργασιακή μαθητεία κ.λπ.) τα οποία μπορούν να ξαναεκμαυλίσουν να δημιουργήσουν μια ψευδαίσθηση εργασίας, κυρίως να δώσουν άλλοθι σε ανέργους. Μπορεί δηλαδή να εμπορευτεί το πιο δυσεύρετο, που είναι το αίσθημα του ανήκειν, και πέραν τούτου ουδέν.

Πολλοί αναλυτές επίσης εκτιμούν ότι η Αριστερά, κυρίως διά του ΣΥΡΙΖΑ, έχει αγγίξει μια οροφή στη επιρροή της -κομπάζουν μάλιστα για την ανικανότητά του να ταξιδεύσει από το 4% στο 40%-. Εκτιμούν ότι υπάρχει μια απογοητευμένη συστράτευση, μια δυσφορούσα συμφωνία, μια δυσανεκτική ψήφος που δεν του δίνει πολιτικό βάθος. Για τους σχολιογράφους αυτούς δεν υπάρχει μεν σύστημα, αλλά και δεν μπορεί να υπάρξει αντι-σύστημα. 
Όλα έχουν την εν μέρει αλήθεια τους. 
Και ο ΣΥΡΙΖΑ σπαταλάει πολιτικές πιστώσεις και πολιτική ύλη χάνοντας χρόνο, βράζοντας με οργανωτικές απεραντολογίες. 
Και το Κέντρο χωρίς την εξουσία (το κεντρικό εργαλείο πολιτικής ενότητας ) αποσυντίθεται και ...

Πρόσφατα περιεχόμενα

Recent Posts Widget