Κυπρος: Iστορία χαμένων καταθέσεων

του Ανδρέα Κούτρα*

Όπως γράφονται αυτές οι γραμμές δεν είναι γνωστό το ακριβές ποσοστό των καταθέσεων που θα δεσμευθούν για την ανακεφαλαιοποίηση της "καλής" τράπεζας. Ήδη τα νούμερα που έχουν διαρρεύσει είναι τρομακτικά (60%).Στην Κύπρο ήδη άρχισε η διαδικασία για την απόδοση ευθυνών για την καταστροφή. Το μόνο σίγουρο είναι πως τα γεγονότα των τελευταίων ημερών έχουν προϊστορία και μάλιστα μακρά.

Πως χάθηκαν τόσα πολλά χρήματα; Ήταν προϊόν κακοδιαχείρισης, άγνοιας επενδυτικών κινδύνων ή εγκληματικής ενέργειας. Το μόνο σίγουρο είναι πως η καταστροφή ούτε απρόσμενη ήταν αλλά ούτε και αναπόφευκτη.

Το ηφαίστειο φούσκωνε για πολλά χρόνια όπως και στην Ελλάδα. Η κατάρρευση στην Κύπρο έχει:

Tρεις χρηματοοικονομικές συνιστώσες.

1. Την ασύμμετρη έκθεση των Κυπριακών τραπεζών σε Ελληνικά ομόλογα (προ PSI ονομαστική αξίας 5,3 δισ.) και νοικοκυριά (22 δισ. σε δάνεια), δηλαδή συνολικά στο 160% του ΑΕΠ.
2. Τα δάνεια των Κυπριακών τραπεζών προς Κύπριους πολίτες (43 δισ. ήτοι 230% του ΑΕΠ)
3. Αλόγιστη δημοσιονομική πολιτική των τελευταίων που εκτόξευσε το δημόσιο χρέος από 45% το 2008 στο 84% το 2012.

Και δύο πολιτικές συνιστώσες

1. Την απαράδεκτη ολιγωρία της κυβέρνησης Χριστόφια να λάβει μέτρα παρά την τραγική πορεία των δημοσίων οικονομικών και την αναζήτηση σωτήρων εκτός ΕΕ.
2. Την διαφθορά και τις αμφιβόλου νομιμότητος σχέσεις πολιτικών και τραπεζών.

Τα γεγονότα που σημάδεψαν την πορεία της Κύπρου είναι δύο:

• Πρώτον, η μεταφορά της έδρας της Μαρφιν-Λαικής τράπεζας στην Κύπρο με απόφαση Επαρχιακού Δικαστηρίου της Λευκωσίας το Δεκέμβριο του 2010 και χωρίς να ζητηθεί η συγκατάθεση της ΚΤΚ (Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου). Αυτό σήμαινε και την ανάληψη όλων των υποχρεώσεων των Ελληνικών υποκαταστημάτων από την Κύπρο.
• Δεύτερον, την απόφαση για το PSI (Οκτ 2011), που δεν προέβλεπε την σύγχρονη ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών της Κύπρου.

Όμως τα προβλήματα ήταν εμφανή από το 2008, έτος σταθμό για τις χώρες τις Ευρώπης αλλά και για τις τράπεζες.

Η χρηματοπιστωτική κρίση που άρχισε στην Αμερική το 2007 οδήγησε τον Σεπτέμβριο του 2008 στην χρεοκοπία της επενδυτικής τράπεζας Lehman, τον Οκτώβριο στην κατάρρευση της Ισλανδίας, λόγω της μεγάλης έκθεσης των τραπεζών, ενώ η Ιρλανδία τον Σεπτέμβριο του 2008 αναγκάστηκε να εγγυηθεί όλες τις τράπεζές της.

Το Φεβρουάριο του 2008 στην Κύπρο εκλέγεται πρόεδρος ο κ. Χριστόφιας, ως υποψήφιος του ΑΚΕΛ.
Οι ομοιότητες της κρίσης στην Ισλανδία την Ιρλανδία και την Κύπρο είναι μεγάλες. Και οι τρεις χώρες είχαν ένα υπερμέγεθες τραπεζικό τομέα με τεράστια έκθεση σε στεγαστική πίστη και σε άλλες χώρες.

Παρά τις αντίξοες διεθνείς συνθήκες η Κύπρος, όπως και η Ελλάδα, δεν έπαιρνε μέτρα. Το αποτέλεσμα ήταν η Κύπρος να αποκλειστεί από τις κεφαλαιαγορές το 2010 μαζί με την Ελλάδα.Σε αντίθεση όμως με την Ελλάδα, η Κύπρος αρνήθηκε να ζητήσει βοήθεια από την ΕΕ και αντί αυτού, ζήτησε δάνειο από την Ρωσία ύψους 2.5 δισ. ευρώ, το οποίο και συμφωνήθηκε το Νοέμβριο του 2011.

Πολλοί θα κρίνουν αυτή την κίνηση αρνητικά. Η ΕΕ έχει συνηθίσει να λύνει τα προβλήματα των μελών εσωτερικά και η Κύπρος αγνόησε αυτόν τον άγραφο κανόνα.
Η Κύπρος όμως δεν αξιοποίησε τον χρόνο που αγόρασε με τίμημα την ...

Αναζητώντας μια νέα ισορροπία

Μια ενδιαφέρουσα προβληματική για την μεθοδολογία αντιμετώπισης της χρηματοπιστωτικής φούσκας: Τι κάνουμε όταν μια τράπεζα "σκάει"; Φορολογούμε την περιουσία των πολιτών ή κουρεύουμε τους μετόχους και μεγαλοκαταθέτες; Και πρέπει αυτό να το κάνουμε το ίδιο ως αρχή, σε κάθε χώρα της ΕΕ ανεξαρτήτως ιδιαιτεροτήτων και κοινωνικού κόστους; Είναι ο Ντάισελμπλουμ ένας ανεύθυνος ή προσπαθεί να πει με αδεξιότητα ότι "καπιταλισμός-καζίνο τέρμα" μέσα στην ΕΕ; Είναι η Κύπρος μοναδική περίπτωση ή δικαίως ανησυχούν Μάλτα και Λουξεμβούργο; (ΑΣ)

της Αντιγόνης Λυμπεράκη*

Το μοντέλο διάσωσης της Κύπρου αντιμετώπισε τους μεγαλοκαταθέτες σαν επενδυτές. Αυτό θεωρήθηκε ως κίνηση που θίγει μια ιερή αγελάδα: το τραπεζικό λόμπι ισχυρίζεται πως επίκειται επικίνδυνη αποσταθεροποίηση. Είναι όμως έτσι;

Μάλλον δεν είναι. Τα τελευταία χρόνια (από το 2000 κι έπειτα) οι σχετικές αποδόσεις των καταθέσεων σε τράπεζες έχουν κινηθεί εναντίον των αποδόσεων στην πραγματική οικονομία. Αυτό συνέβη για πολλούς λόγους: επειδή μειώθηκε πολύ ο πληθωρισμός, επειδή φορολογήθηκαν τα μερίσματα (μειώνοντας έτσι την απόδοση των μετοχών), επειδή μειώθηκε η απόδοση συμμετοχής στο συνταξιοδοτικό σύστημα (στην Ελλάδα πολύ δραματικά) και επειδή ξεφούσκωσαν τα ακίνητα, ενώ ταυτόχρονα αυξήθηκε η φορολογία τους.

Όλα αυτά ενίσχυσαν μια τάση φυγής χρημάτων προς τράπεζες και καταθέσεις, καθώς και τη διατήρηση πολύ υψηλής ρευστότητας -την οποία οι τράπεζες απλώς διοχέτευσαν στην εξυγίανση των δικών τους χαρτοφυλακίων (διαγραφές χρεών κ.λπ.). Στην πραγματικότητα, οι υψηλές αποδόσεις των τραπεζών οφείλονται σε ένα στοίχημα κατά πόσο οι τράπεζες θα διασωθούν με χρήματα των φορολογουμένων ή όχι. Αυτό το μοντέλο καταλήγει να επιβραβεύει την αποφυγή συμμετοχής στο ρίσκο της πραγματικής οικονομίας, δηλαδή της παραγωγικής διαδικασίας.

Οι δηλώσεις Ντάισελμπλουμ προσπαθούν να αποκαταστήσουν μια ισορροπία που έχει τελείως ανατραπεί. Αποκαθιστώντας την ισορροπία, καθιστά πιο ριψοκίνδυνη τη διατήρηση χρημάτων σε αδράνεια στις τράπεζες. Και αποτελεί ένα βήμα προς την αναθέρμανση των επενδύσεων σε πραγματικές οικονομικές δραστηριότητες.

Η ΕΕ για να λειτουργήσει σωστά, χρειάζεται να λειτουργεί στη βάση κανόνων. Στην προκειμένη περίπτωση, ούσα το «πρώτο θύμα» των νέων κανόνων, συμφέρει την Κύπρο να ακολουθήσουν και άλλοι το παράδειγμά της, αντί να μείνει η μοναδική εξαίρεση. 

Για μια μικρή χώρα στο πλαίσιο μιας μεγάλης οικογένειας, είναι πάντα προτιμότερο να υπάρχουν και να τηρούνται σαφείς κανόνες στους οποίους να υπακούουν όλοι. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί μια μικρή χώρα, κινούμενη με τη ροή των εξελίξεων να εξασφαλιστεί πολύ πιο αποτελεσματικά, από το να προβάλλει οπερατικά βέτο και να τραβάει κόκκινες γραμμές. Εξάλλου, για την Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύει η αφρικανική παροιμία: Αν θες να πας γρήγορα, πήγαινε μόνος σου. Αν όμως θες να πας μακριά, πήγαινε παρέα.

* πηγή: ethnos.gr

Το κούρεμα καταθέσεων και οι συνέπειές του για τις οικονομίες

"Οι ισχυροί της ΕΕ θα πρέπει να επανεξετάσουν την απόφαση τους. Διαφορετικά, σύντομα ο Νότος, ακόμη και η βιομηχανικά ισχυρή Ιταλία, θα προσομοιάζει με κρανίου τόπο."

του Γιώργου Μπιλλίνη*

Η απόφαση του Eurogroup να εμπλέξει τις "ανασφάλιστες" καταθέσεις στις περιπτώσεις πιθανής απαιτούμενης ανακεφαλαίωσης των πιστωτικών ιδρυμάτων, στα οποία οι αποταμιευτές τις έχουν εμπιστευτεί, δημιουργεί εκ των πραγμάτων μείζονος σημασίας παρενέργειες στις ροές κεφαλαίων εντός της ευρωζώνης, αλλά και εκτός αυτής.

1. Οι κεφαλαιούχοι των χωρών του Νότου, ιδιαίτερα εκείνων που αντιμετωπίζουν άμεσο δημοσιονομικό πρόβλημα, ουσιαστικά ΔΕΝ μπορούν να νιώσουν ασφαλείς σε καμία τράπεζα της χώρας τους. Ασχέτως του επενδυτικού προφίλ του Ιδρύματος, ακόμη κι αν η διαχείριση των χρημάτων των καταθετών του είναι η νουνεχέστερη, οι περιοριστικές πολιτικές που ασκούνται σε επίπεδο χώρας μειώνουν τα εισοδήματα και ελαττώνουν τη ρευστότητα. Μοιραία δυσμενοποιείται η θέση των δανειοληπτών, δυσκολεύεται η εξυπηρέτηση μεγάλου αριθμού δανείων και ωθούνται ανοδικά οι επισφάλειες. 

Άμεσο αποτέλεσμα οι συνεχείς κεφαλαιακές απώλειες των τραπεζών και η μετάπτωση τους σε καθεστώς υποχρεωτικής κεφαλαιακής ενίσχυσης. Και αυτό ως συνέπεια όχι δικών τους επιλογών, αλλά εξ αιτίας κεντρικών πολιτικών επιλογών των χωρών και των κυβερνήσεων.

2. Η πιο πάνω παρενέργεια καθιστά το σύνολο του χρηματοπιστωτικού τομέα του "προβληματικού" Νότου ολοένα και περισσότερο ελλειμματικό κεφαλαιακά και επομένως ύποπτο για να "κάνει χρήση" μέρους των αποταμιεύσεων, με σκοπό την ενδυνάμωση της κεφαλαιακής του επάρκειας, σε βάρος των καταθετών του.

3. Είναι λοιπόν στις χώρες του Νότου πρωτίστως ο κίνδυνος της χώρας και δευτερευόντως ο κίνδυνος εκάστου συγκεκριμένου χρηματοπιστωτικού Ιδρύματος που απειλεί να πλήξει τα αποταμιευμένα κεφάλαια.

4. Είναι γνωστό ότι τα κεφάλαια δεν αρέσκονται να παραμένουν σε καθεστώς ανασφάλειας. Επομένως, μοιραία, η ανάγκη για αποφυγή δυνητικών απωλειών θα οδηγήσει τους κατόχους τους στην αναζήτηση ασφαλέστερων προορισμών. Θα μεταφερθούν από περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου σε περιβάλλοντα θεωρητικά ασφαλέστερα. 

Αυτό συνεπάγεται ότι οι χώρες του Νότου θα υποστούν μια σημαντική κεφαλαιακή αφαίμαξη, με πιθανότερους αποδέκτες του "φοβισμένου" χρήματος αφενός τους προστατευμένους τραπεζικούς τομείς της Άπω Ανατολής (Σιγκαπούρη, Χόνγκ Κόνγκ), των Εμιράτων και της Ελβετίας, αφετέρου τις ισχυρές πλεονασματικές χώρες του Ευρωζωνικού Βορρά (Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία).

5. Από το σημείο αυτό αρχίζει να γίνεται ορατή η επόμενη γκάμα συνεπειών. Οι οικονομίες του Νότου, που ήδη έχουν υποστεί σημαντικές κεφαλαιακές εκροές, κινδυνεύουν να απομείνουν χρηματοδοτικά απολύτως "άνυδρες". 

Οικονομίες κεφαλαιακά αποστερημένες, που αναζητούν (ή θα έπρεπε να αναζητούν) εναγωνίως κεφαλαιακή άρδευση, προκειμένου να μεταβληθούν σε χώρους υποδοχής επενδύσεων και συνακόλουθα δημιουργίας θέσεων εργασίας, θα δούν τη κατάσταση τους να επιδεινώνεται. Αντιθέτως οι χώρες του Βορρά θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη ευχέρεια χρηματοδότησης των δικών τους οικονομιών.

6. Το ευρώ ως νόμισμα θα αποκτήσει - ήδη συμβαίνει - διαφορετική αξία από χώρα σε χώρα εντός της ...

Κύπρος: Ένας ρόλος πέρα από τη φούσκα

"Ας προσπαθήσουμε, εμείς και εκείνοι, να βρούμε έναν ουσιαστικό και χρήσιμο ρόλο και μέσα από αυτόν να αναζητήσουμε αυτό που θα μας ανήκει δικαιωματικά." 

της Αντιγόνης Λυμπεράκη

Το 1984 ο James Tobin, πρόσφατος ακόμη νομπελίστας, του 1981, στα Οικονομικά (με ειδίκευση στη Χρηματοοικονομική), ανέφερε: 

"Ρίχνουμε όλο και περισσότερους από τους πόρους μας, συμπεριλαμβανομένης και της αφρόκρεμας της νεολαίας, σε χρηματοοικονομικές δραστηριότητες, απομακρυσμένες από την παραγωγή, σε δραστηριότητες που δημιουργούν υψηλές ιδιωτικές ανταμοιβές - δυσανάλογες προς την κοινωνική τους παραγωγικότητα. Υποψιάζομαι ότι αυτή η "χάρτινη οικονομία" εκμεταλλεύεται τη δύναμη του ηλεκτρονικού υπολογιστή για να φουσκώσει την ποσότητα και την ποικιλία των χρηματοοικονομικών συναλλαγών... Φοβάμαι ότι - όπως είδε ο Κέινς ακόμη και στις μέρες του - τα πλεονεκτήματα από τη ρευστότητα και από την ανταλλαγή χρηματοπιστωτικών εργαλείων έρχονται με κόστος τη διευκόλυνση της κερδοσκοπίας... γεγονός κοντόφθαλμο και αναποτελεσματικό". 

Τρία χρόνια μετά την προειδοποίηση αυτή ήρθε η "Μαύρη Τρίτη". Δεκατρία χρόνια μετά ήρθαν η ασιατική κρίση και η χρεοκοπία της Ρωσίας. Η φούσκα του χρηματιστηρίου έσκασε τρία χρόνια ύστερα από αυτό. Παρά ταύτα, το 2007 πολλοί θεώρησαν ότι το ξεφούσκωμα της κρίσης ήταν κάτι τελείως απρόβλεπτο.

Λίγο πριν από την προειδοποίηση του Tobin είχε ξεκινήσει μια ξέφρενη πορεία, όπου το χρηματοπιστωτικό σύστημα αυξανόταν πολύ ταχύτερα από την πραγματική οικονομία - και σε κάποιες περιπτώσεις εις βάρος της.

Ήταν η εποχή της ανεμελιάς και της γκλαμουριάς. Αλλά πάνω απ' όλα ήταν η εποχή της οίησης εκείνων που θεωρούσαν ότι με διάφορα σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα θα μπορούσαν να καταργήσουν την αβεβαιότητα και να γεφυρώσουν την απόσταση που χωρίζει το σήμερα από το αβέβαιο αύριο. Αυτή ήταν η γενική διάθεση που οδήγησε στα golden boys, στα μυστήρια της βάφτισης θαλασσοδανείων σε "επενδυτικές επιλογές για σώφρονες επενδυτές", αλλά και στη θεοποίηση του εύκολου χρηματοοικονομικού πλουτισμού σε βάρος της πραγματικής επιχειρηματικότητας.

Ασφαλώς δημιουργούσε και κάποια προστιθέμενη αξία. Όμως αυτή ήταν μικρότερη από αυτήν που θα φανταζόταν κανείς βλέποντας τις οικονομικές αποδόσεις και συγκρίνοντάς τες με άλλους τομείς της οικονομίας. 

Σε κάποιες περιπτώσεις κατάφεραν πραγματικά να δώσουν μια πραγματική ώθηση στην παραγωγή, όπως τα πολύ διαφορετικά παραδείγματα που ακολουθούν: οι υπηρεσίες αντασφάλισης στις Βερμούδες, το venture capital (για την υλοποίηση καλών νέων επιχειρηματικών ιδεών και καινοτομιών) και το micro-finance (η διάθεση πιστώσεων στους φτωχούς για να δημιουργήσουν τη δική τους επιχείρηση - συχνά ο μόνος τρόπος να επιβιώσουν).

Η Κύπρος συμμετείχε στο παγκόσμιο πάρτι, αλλά το επιχειρηματικό της μοντέλο είχε δύο κρίσιμα εγγενή μειονεκτήματα:

• Πρώτον, συνδύαζε δύο αλληλοαποκλειόμενα χαρακτηριστικά: το πλεονέκτημα του ευρώ μαζί με την υπόσχεση (και πρακτική) της αδιαφάνειας και απόκρυψης.
• Και, δεύτερον, όταν σταμάτησε να παίζει η μουσική το 2007, η Κύπρος συνέχισε να χορεύει, αντλώντας τα απομεινάρια του χρηματοπιστωτικού ξεφαντώματος.

Τώρα πλέον προσπαθεί απεγνωσμένα να διατηρήσει κάτι που είναι εντελώς ανέφικτο. Για παράδειγμα, ενώ θα ήθελε πολύ να επικαλεστεί τη συμπαράσταση της Γαλλίας, το κάνει όταν η Γαλλία βρίσκεται στη μέση μιας τεράστιας προσπάθειας και αγωνιώδους μάχης εναντίον του ίδιου μοντέλου που προσπαθεί να διασώσει η Κύπρος - όπως δείχνει περίτρανα το ...

Η Κύπρος έπεσε από τον 20ο όροφο. Με σοβαρά κατάγματα, αλλά ζωντανή

Της Κύπρου... πριν κατακάτσει η σκόνη 
του Γιώργου Προκοπάκη



Τα καλά της απόφασης και οι ουρές τους

1. Επιχειρεί να αποσυνδέσει το τραπεζικό από το δημοσιονομικό πρόβλημα. 
Χαρακτηριστικό το πλαίσιο: 

(α) δεν πάνε χρήματα της δανειακής σύμβασης στις τράπεζες 
(β) η ΕΚΤ εγγυάται τη ρευστότητα. 

Η αναγνώριση της οφειλής ELA και το πέρασμα στην Τράπεζα Κύπρου ήταν υποχρεωτική - το πάγωμά της όμως σηματοδοτεί τον ρόλο της ΕΚΤ. Στην ίδια κατεύθυνση είναι και ο περιορισμός της παρέμβασης στις 'προβληματικές" τράπεζες μόνον.

2. Αποκαθιστά τους στοιχειώδεις κανόνες για την τραπεζική πίστη και το τραπεζικό ρίσκο: 

(α) ασφάλεια καταθέσεων μέχρι 100.000, 
(β) εμπλοκή των μετόχων και δανειστών μέχρις εξαφανίσεως. 

Παράπλευρη απώλεια, η σαγονιά στους μεγαλοκαταθέτες - απλούστατα γιατί η αξία μετόχων και δανειστών δεν έφθανε για την ανακεφαλαιοποίηση.

Όσον αφορά την επέμβαση στον τραπεζικό τομέα, έχει τα χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να την εντάξουν στη (μελλοντική) φιλοσοφία ενός ενοποιημένου τραπεζικού συστήματος.

Η αβεβαιότητα για το μέλλον των καταθέσεων πάνω από 100.000 (στην εκκαθάριση της Λαϊκής από τη μια, κούρεμα έκτασης υπό προσδιορισμό στην Κύπρου από την άλλη) είναι πρόβλημα. 
Έχει ενδιαφέρον η υποχρεωτική ανταλλαγή καταθέσεων με εταιρική συμμετοχή (μετοχές) - πρέπει να δούμε τους όρους και τη βάση αξίας ανταλλαγής στο swap. 
Θάχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να καταλήξουμε να δούμε συνδιοίκηση της Τράπεζας Κύπρου από την Εκκλησία (κατείχε 17 εκατ μετοχές) και μια "κοινοπραξία" Ρώσων. Διακινδυνεύω την πρόβλεψη πως το κούρεμα στην Κύπρου θα καταλήξει να είναι πολύ βαθύτερο από το εικαζόμενο 29%-32%.

Τα κακά της απόφασης, οι ουρές και τα καθήκοντα
 
- Τυπικά η απόφαση περιορίζεται στην τραπεζική αναδιάρθρωση. 
Πλην όμως, το 42% του ΑΕΠ της Κύπρου έβγαινε από τις δραστηριότητες ως χρηματοοικονομικό κέντρο (πέραν των προφανών, δικηγόροι, λογιστές, κούριερς, εστιατόρια, καταστήματα πούρων...). Υπάρχει και η παράλληλη φούσκα ακινήτων: οι τράπεζες δάνειζαν κατασκευαστές και αγοραστές - τώρα έχουν μείνει με κάποιες προσημειώσεις. 
Η απειλή από την επέμβαση στον τραπεζικό τομέα έχει να κάνει με τη βίαιη αφαίρεση έως και 30% του ΑΕΠ, με όλα τα συμπαρομαρτούντα - ανεργία και συντριβή της υπερεκτεθειμένης σε τραπεζικό δανεισμό μεσαίας τάξης.

- Η φούσκα των ακινήτων έχει σκάσει και δεν ...

Η Κύπρος είναι διαφορετική περίπτωση

"Είναι βέβαιο ότι, όποιο πακέτο διάσωσης και να συμφωνηθεί, θα υπάρξουν εκροές καταθέσεων από την Κύπρο. Αυτό όμως είναι τμήμα της λύσης."

της Μιράντας Ξαφά*

Τη στιγμή που γράφεται αυτό το άρθρο (24/3) δεν έχει ακόμα ληφθεί οριστική απόφαση* για το πακέτο διάσωσης της Κύπρου. Την Τρίτη η Κυπριακή βουλή απάντησε με ένα ηχηρό «όχι» στο πακέτο που συμφώνησε η κυβέρνηση με το Eurogoup, χωρίς όμως να έχει Σχέδιο Β. Όλοι ελπίζουμε, και οι αγορές προεξοφλούν, ότι θα βρεθεί συμβιβαστική λύση πριν ανοίξουν οι τράπεζες την Τρίτη. Σύσσωμος ο διεθνής τύπος καταδίκασε την προτεινόμενη φορολογία των καταθέσεων, επισημαίνοντας τον κίνδυνο μετάδοσης της κρίσης στον Ευρωπαϊκό νότο, χωρίς κανείς να προτείνει βιώσιμη εναλλακτική λύση. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου είναι δυσανάλογα μεγάλο σε σχέση με το ΑΕΠ. Το ενεργητικό των τραπεζών είναι επταπλάσιο του ΑΕΠ, ενώ οι καταθέσεις είναι τετραπλάσιες του ΑΕΠ, ανέρχονται δηλ. σε €68δις εκ των οποίων 40% είναι καταθέσεις μη κατοίκων, κυρίως Ρώσων που πολλοί πιστεύουν ότι χρησιμοποίησαν το Κυπριακό τραπεζικό σύστημα για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. Έχοντας επενδύσει σε ομόλογα του Ελληνικού δημοσίου, και σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια στην Ελλάδα και στην Κύπρο, το τραπεζικό σύστημα χρειάζεται επανακεφαλαιοποίηση ύψους €12δις. 

Σ’ αυτό η Κύπρος διαφέρει από το Λουξεμβούργο ή την Ελβετία, που έχουν επίσης μεγάλο χρηματοπιστωτικό τομέα αλλά διαθέτουν επάρκεια κεφαλαίων.

Επί πλέον, η Κύπρος χρειάζεται €5δις για να χρηματοδοτήσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα. Το συνολικό πακέτο που απαιτείται επομένως είναι €17δις (100% του ΑΕΠ). Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ότι από αυτό το ποσό, η τρόικα ΕΕ/ΔΝΤ/ΕΚΤ θα προσέφερε δάνεια ύψους €10δις και η Κύπρος θα εξοικονομούσε τα υπόλοιπα, κυρίως με τη φορολογία καταθέσεων (€5.8δις) και άλλα δημοσιονομικά μέτρα. Το πακέτο διάσωσης ύψους €10δις ανέρχεται στο 58% του ΑΕΠ –όσο και το πρώτο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας– ενώ η εξοικονόμηση των υπολοίπων €7δις αποβλέπει στον περιορισμό του δημοσίου χρέους στο 100% του ΑΕΠ το 2020. 

Το μάθημα από την Ιρλανδία ήταν ότι οι προσπάθειες διάσωσης ενός υπερμεγέθους τραπεζικού τομέα ρισκάρουν να χρεοκοπήσουν το κράτος. Η κυβέρνηση της Ιρλανδίας εγγυήθηκε όχι μόνο τις καταθέσεις, αλλά το σύνολο των υποχρεώσεων των τραπεζών, συμπεριλαμβανομένων των διατραπεζικών και ομολογιακών δανείων, με αποτέλεσμα να υπερδιπλασιαστεί ο λόγος δημοσίου χρέους/ΑΕΠ.

Για να αποτραπεί μία τέτοια εξέλιξη στην Κύπρο, η τρόικα πρότεινε τη συμμετοχή του τραπεζικού τομέα στην διάσωση των τραπεζών με την επιβολή φόρου στις μη εγγυημένες καταθέσεις άνω των 100,000 που ήταν η πηγή του προβλήματος. 

Χωρίς αυτό τον φόρο, θα έπρεπε να αναλάβει το κράτος –δηλ. οι Κύπριοι φορολογούμενοι– το κόστος διάσωσης των τραπεζών, πράγμα που θα καθιστούσε το δημόσιο χρέος μη βιώσιμο. 

Η εναλλακτική λύση του κουρέματος των ομολόγων του Κυπριακού δημοσίου δεν θα έλυνε το πρόβλημα, διότι ...

Πόσο θα κρατήσει ακόμη η κρίση;

 Όταν οι οικονομολόγοι διαφωνούν μεταξύ τους τι να πει ο απλός πολίτης; Είναι μεγάλος ο πειρασμός να το παίξει ΚΑΙ αυτός/ή "οικονομολόγος". Έτσι έχουμε γίνει ένα τεράστιο cyber καφενείο όπου, όπως και στην πολιτική, όλες οι απόψεις έχουν το δίκιο τους, δύσκολα αποδεικνύεται αυτό και ακόμη δυσκολότερα μπορούμε να συμφωνήσουμε στο "τι τρέχει τελικά"...

Τι τρέχει λοιπόν; Πόσο θα κρατήσει η κρίση; Θα δούμε κάποια βελτίωση ή θα χειροτερέψει κι άλλο μέχρι να τελειώσει αυτός ο "πόλεμος χωρίς κανόνια"; 

Όλοι/ες γνωρίζουμε -δεν χρειάζεται να μας το πουν οι μαρξίζοντες πολιτικοί- ότι η οικονομία είναι κατά μεγάλο μέρος εικονική. Όταν το χρήμα παράγει χρήμα μέσω της κίνησής του, όταν οι μετοχές ανεβαίνουν και τα χαρτιά που κρατάς στο χέρι βγάζουν χρήματα, καταλαβαίνεις ότι είναι πια δύσκολο να εντοπίσεις "πραγματικές αξίες". Το εμπόριο αυτό το ήξερε πάντοτε - η τιμή δεν έχει σχέση με την αξία, είναι θέμα διαπραγμάτευσης. Αν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές η υπεραξία θα είναι μεγάλη - αν δεν είναι, μπορεί και να σου μείνει ζημιά. Η παγκοσμιοποίηση απογείωσε τις δυνατότητες της διαπραγμάτευσης και ο χρηματοπιστωτικός κλάδος απέκτησε τέτοια αυτονομία που δύσκολα προλαβαίνεις τις κινήσεις του - δεν είναι τυχαίο ότι μια είδηση μπορεί να ρίξει οικονομίες: ζούμε την εποχή του χάους. Και το χάος είναι εδώ.

Τράπεζες "σκάνε" όχι μόνο στον ευρωπαϊκό Νότο αλλά και στον ανεπτυγμένο Βορρά (δυο στην Δανία, μια στην Ολλανδία πριν λίγες μέρες) όπως και στην ηγέτιδα Αμερική... Κράτη επίσης "σκάνε" και δανείζονται από τράπεζες που μπορεί κι αυτές να μην αντέξουν τα δάνεια και να σκάσουν... Μα που είναι τα λεφτά; Γιατί λεφτά υπάρχουν..

Απ΄όσο γνωρίζουμε άλλα κινούνται (επενδύονται, ξοδεύονται, συντηρούν) κι άλλα παρκάρονται όπου υπάρχουν φορολογικοί παράδεισοι και υψηλά επιτόκια - και περιμένουν. Τι περιμένουν; Να αγοράσουν κάτω από την αξία τους κινητή και ακίνητη περιουσία για την οποία καταναλώθηκε πολλή εργασία και πολύτιμες πρώτες ύλες. Τι σημαίνει αυτό; Ότι χωρίς έλεγχο στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και μια γείωσή τους με την πραγματικότητα ο τομέας καζίνο της οικονομίας θα παρασιτεί μέχρι θανάτου την "πραγματική οικονομία" και θα καταστρέφει την ποιότητα προϊόντων, υπηρεσιών και  περιβάλλοντος - ότι δηλαδή κάνει η Κίνα τα τελευταία χρόνια, από τότε που κατάφερε να μπει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και να ανοίξουν οι αγορές στα προϊόντα της. Αυτή, ένα κομμουνιστικό καθεστώς, έγινε ο εμβρυουλκός της παγκόσμιας "νεοφιλελεύθερης"/νεοσυντηρητικής υποτίμησης της εργασίας και της πραγματικής οικονομίας. Και επιτάχυνε την κρίση - κρίση που απειλεί τους πελάτες της τώρα και προκαλεί ήδη τριγμούς στην οικονομική της φούσκα. Τρέλα...

Σε λίγο θα επιζούν μόνο όσοι/ες έχουν γη και προϊόντα δικά τους για να επιζήσουν - λένε οι "πολεμικοί ανταποκριτές" από τα μέτωπα των καφενείων. Πράγματι δεν διαφαίνεται κάποια λύση.
Οι μαρξιστές λένε ότι αφού καταστραφεί αρκετό κεφάλαιο, τα πράγματα θα ξεκινήσουν πάλι από την αρχή. Το λέει ο προφήτης Μαρξ. Και ζητούν την ψήφο μας για να γίνουμε μια ώρα αρχύτερα σοβιετικό κράτος. Αυτό δεν ήταν όμως που "έσκασε" επίσης πριν λίγα χρόνια; Το πείραξε κανείς; Γιατί λοιπόν να ξαναμπούμε στον κόπο;
Οι αρμαγεδωνιστές λένε ότι θα μας σώσει η δευτέρα παρουσία. Το λέει ο προφήτης Παϊσιος. Και άλλοι. Το κακό είναι ότι το λένε χιλιάδες χρόνια, κάθε φορά που υπάρχει κρίση και δεν τους βγαίνει...

Οι υπόλοιποι περιμένουμε να δούμε ικανές πολιτικές διαχείρισης. Μερικοί λένε ότι ήδη αυτές λειτουργούν αλλά πρώτα ανεβάζεις πυρετό και ύστερα συνέρχεσαι. Για τον πυρετό ...

Η φωλιά του κούκου: Οι κυβερνώντες της Ευρωζώνης μπροστά στο τραπεζικό αδιέξοδο της Κύπρου

από το aftercrisis blog

Ο νεο-Κευνσιανός νομπελίστας οικονομολόγος Πώλ Κρούγκμαν, στο πρόσφατο άρθρο του "Cyprus: The Sum of All FUBAR", ισχυρίσθηκε ότι στην περίπτωση της Κύπρου "φαίνεται σαν να συνδυάστηκαν σ' έναν τόπο όλα όσα πήγαν στραβά αλλού". Υπονοούσε ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος είναι ένα μείγμα του Ιρλανδικού, του Ισλανδικού και του Ισπανικού προβλήματος, με προσμίξεις Ελληνικού, Πορτογαλικού και Ιταλικού.

Ωστόσο η Κύπρος, όπως επίσης οι τυπικές περιπτώσεις με στεγαστική και τραπεζική φούσκα Ιρλανδία - Ισπανία, και σε αντίθεση με την Ελλάδα και Ιταλία, δεν είχε κανένα αμιγώς δημοσιονομικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Κρούγκμαν, το νησί είχε ένα τεράστιο για τα οικονομικά του μεγέθη τραπεζικό σύστημα (τραπεζικά περιουσιακά στοιχεία περίπου 8 φορές του ΑΕΠ της Κύπρου), που προσείλκυε ρευστό από το εξωτερικό. Έχει επίσης μια μεγάλη φούσκα ακινήτων καθώς επίσης μαζικά υπερτιμημένα αγαθά και υπηρεσίες, με τις τιμές και το κόστος στην Κύπρο να έχουν αυξηθεί πολύ περισσότερο από την λοιπή Ευρωζώνη. 

Προφανώς, η άποψη του, όπως και άλλων ειδικών, είναι ότι το "κούρεμα" των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου (PSI) που κατείχαν οι Κυπριακες τράπεζες, απλώς επιδείνωσε την κατάσταση. Οι τράπεζες θα χρεωκοπούσαν ακόμη και χωρίς αυτό.
Κατά τον Κρούγκμαν, το οξύ πρόβλημα είναι ότι οι Κυπριακές τράπεζες δεν ήταν πιά σε θέση να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους, οι οποίες, στην συντριπτική πλειοψηφία τους έχουν τη μορφή καταθέσεων. 

"Μια χρεοκοπία, με αθέτηση πληρωμής καταθέσεων, ήταν αναπόφευκτη", ισχυρίζεται. "Υπάρχει ακόμη η φούσκα ακινήτων που θα συνεχίσει να ξεφουσκώνει". Απομένει και ένα τεράστιο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας...

Η Κύπρος, αντίθετα με την Ισλανδία που είχε αντίστοιχο τραπεζικό πρόβλημα (όχι όμως φούσκα ακινήτων), είναι μέλος της ΕΕ και της Ευρωζώνης, και η αντιμετώπιση δεν μπορούσε παρά να γίνει εντός των Κοινοτικών και Ευρωζωνικών πλαισίων. Και με τον συνδυασμό των Κοινοτικών και εθνικών (Κυπριακών) οργάνων και αντιμετωπίσεων, το ούτως ή άλλως περίπλοκο ζήτημα πήρε τη μορφή του μπάχαλου που είδαμε στο Eurogroup λίγες ημέρες πρίν (ο όρος FUBAR που χρησιμοποιεί ο Κρούγκμαν στον τίτλο, είναι τα αρχικά των λέξεων «Fucked up beyond all recognition»).

"Όπως καταλαβαίνω τώρα", γράφει ο Κρούγκμαν, "η αρχική σύγχυση ήταν ένα κοινό λάθος των Ευρωπαίων και των Κυπρίων. Η Ευρώπη δεν ήθελε μια καθαρή εξυγίανση των τραπεζών, η οποία, μεταξύ άλλων, θα είχε δώσει σαφή προτεραιότητα στις μικρές ασφαλισμένες καταθέσεις (κάτω των 100.000 ευρώ). Αντ΄ αυτού, θέλησε αυτό το παράδοξο σχήμα φορολόγησης" (δηλαδή το "κούρεμα" και καταθέσεων κάτω από 100.000). "Εν τω μεταξύ, η κυπριακή κυβέρνηση εξακολουθούσε να έχει την ψευδαίσθηση ότι το τραπεζικό μοντέλο της μπορούσε να επιβιώσει και ήθελε να περιορίσει το πλήγμα εναντίον των μεγάλων καταθετών από το εξωτερικό. Εξ ου και η επιδρομή εναντίον των μικρών καταθέσεων. 

"Στο τέλος", λέει ο Κρούγκμαν, "μάλλον θα γίνει με κάποια μορφή, αυτό που έπρεπε να γίνει εξ αρχής – ένα βαθύ "κούρεμα" στις καταθέσεις άνω των 100.000".

Όμως πέρα από την εύλογη ανάλυση και τις προβλέψεις του Κρούγκμαν, που φαίνονται να επιβεβαιώνονται, το ερώτημα είναι τι νέο φέρνει το οξύ επεισόδιο της Κύπρου και πώς θα συνεχισθεί η περιπέτεια της Ευρωπαϊκής κρίσης.

Οι χειρισμοί στα Ευρωπαϊκά όργανα λήψης αποφάσεων ανέδειξαν, για μια φορά ακόμη, πόσο πίσω από τις πραγματικές ανάγκες έχει μείνει η θεσμική και πολιτική αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης και της ΕΕ. 

Πίσω απο την ανισορροπία Βορρά - Νότου και την στρέβλωση που προκαλεί στην Ευρωζώνη το υπερβολικό οικονομικό βάρος της Γερμανίας, κρύβεται το δημοκρατικό έλλειμμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αδυναμία των πολιτών να αποφασίζουν για ...

Πως η συστημική ηλιθιότητα των Γερμανών οδηγεί στην διάλυση της ευρωζώνης

Μια ..."αντισυστημική" αφήγηση για την Κυπριακή κρίση σε δύο μέρη (πριν και μετά το ..."ΟΧΙ") που εξηγεί πως η συστημική ηλιθιότητα των Γερμανών οδηγεί τελικά στην διάλυση της ευρωζώνης. Αξίζει τον κόπο και την κούραση (είναι ιδιαίτερα μακροσκελής), ακόμη κι αν διαφωνεί κανείς με την συλλογιστική και τα συμπεράσματα, λόγω αφενός του απολαυστικού της ύφους και αφετέρου λόγω της εξαντλητικής εξέτασης όλων των δεδομένων και των πιθανοτήτων. Τώρα που η μακρόσυρτη κωλοτούμπα όλων των εμπλεκομένων βρίσκεται σε εξέλιξη και από Τρίτη θα μετράμε τις απώλειες από τα ανύπαρκτα plan B, ας χαλαρώσουμε λίγο. Απολαύστε υπεύθυνα: (ΑΣ)

Η ιστορία με την κύπρο (σε ταληράκια)

του techie chan

Εντάξει ρε παιδιά μια μαλακία είπα κι εγώ πριν 5 μέρες πως η ευρώπη είναι boring και βάλθηκαν όλοι να με διαψεύσουν. Και καθώς από εχθές έχω γράψει σε σχόλια για το θέμα της κύπρου περισσότερες λέξες απόσες θα έγραφα σενα άρθρο πάρτε τις εξελίξεις όπως τις καταλαβαίνει η μαγική μου σφαίρα και μου τις υπαγορεύει ο πετρολ πια (ξέβαψε λίγο το μπλε) δράκος της αποκάλυψης. Επειδή μπλεκονται πολλά θέματα θα προσπαθήσω λίγο να το διαχωρίσω, κι επειδή το πράγμα τρέχει θα προσπαθήσω να μην επεκταθώ πολύ σε μελλοντικά ενδεχόμενα. Για όσο το κάνω θα είναι για να εξηγήσω αποφάσεις του σήμερα.

Η κύπρος.

Αν δεν έχετε διαβάσει τις ειδήσεις, να σας πληροφορήσω πως η κύπρος υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας στο eurogroup της παρασκευής στο οποίο (πέρα από τα συνηθισμένα ΔΝΤ κόλπα περί μειώσεως των μισθών , περικοπών στο δημόσιο και άλλων που θα έρθουν), υπόσχεται πως θα κουρέψει τις καταθέσεις των τραπεζών σε ύψος 6,75% σε όσους διατηρούν λογαριασμούς κάτω των 100.000 ευρώ και 9,9% σε όσους διατηρούν λογαριασμούς άνω των 100.000 ευρώ. Και με αυτή την είδηση όλα τα υπόλοιπα σημεία του μνημονίου εξαφανίστηκαν.

Το κούρεμα των καταθετών είναι φυσικά άδικο καθώς, όπως συμβαίνει πάντα σε αυτή την κρίση, οι μικροκαταθέτες την πληρώνουν περισσότερο, τη στιγμή που οι πολύ πλούσιοι λογαριασμοί “κρύβονται” πίσω από τους μεσαίο-μεγάλους καταθέτες των 100.000ευρώ.

Στην ουσία το κούρεμα των καταθέσεων είναι μια υποχρεωτική συμμετοχή των καταθετών στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου των κυπριακών τραπεζών καθώς οι καταθέτες θα πάρουν αντίστοιχες τραπεζικές μετοχές ανάλογα με το ποσό που θα κουρευτεί. Έτσι με αυτόν τον μαγικό τρόπο τα ξένα κεφάλαια (καταθέσεις) μετατρέπονται σε ίδια (μετοχές) χωρίς φυσικά να ερωτηθούν οι ενδιαφερόμενοι “επενδύτες”.

Το σοκ που έχει προκαλέσει στην κύπρο η συγκεκριμένη απόφαση είναι λογικό και αναμενόμενο. Σε όλη τη διάρκεια της κρίσης, είτε στο κομμάτι που αυτή ήταν αθέλητη (χρεοκοπίες τραπεζών), είτε ηθελημένη (κρίση ομολόγων κρατών της ευρωζώνης), οι χειριστές των γεγονότων ήταν πολύ προσεκτικοί να προστατέψουν απόλυτα τις καταθέσεις. Ακόμα και σε τράπεζες που κατέρρευσαν, οι κυβερνήσεις δήλωναν πως εγγυώνται για το σύνολο των καταθέσεων κι όχι μόνο για τα πρώτα 100.000ευρώ που ήταν το όριο. Αυτό έγινε για δύο τρεις λόγους. Οι εξαιρέσεις ήταν ελάχιστες και δεν αφορούν το ευρώ (η μόνη που γνωρίζω ήταν μία τράπεζα στην δανία, όπου τηρήθηκε το όριο των 100.000).

Ο πρώτος λόγος που συνέβη αυτό ήταν για να διατηρηθεί η σταθερότητα του συστήματος και να μη δημιουργηθεί πανικός. Ο δεύτερος λόγος ήταν ...

Χ. Πισσαρίδης: "Είμαι σοκαρισμένος από το ευρωπαϊκό σχέδιο της κυπριακής διάσωσης"

Χ. Πισσαρίδης: Μιλάνε για την Κύπρο αλλά όχι για το Λουξεμβούργο
Υπέρ του “κουρέματος” στις καταθέσεις ο νομπελίστας καθηγητής

“Να μη δεχτούμε την άποψη ότι πρέπει να μειώσουμε κατά το ήμισυ το τραπεζικό μας σύστημα, επειδή κάποιοι στο Eurogroup το βρήκαν καλή ιδέα. Το Λουξεμβούργο είναι ακόμη πιο εξαρτημένο από εμάς στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και δεν άκουσα κανέναν να μιλάει για αυτό”, δήλωσε σε υψηλούς τόνους ο καθηγητής και πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Οικονομίας της Κύπρου κ. Χριστόφορος Πισσαρίδης, ο οποίος, με δεδομένη τη στάση της Ευρωζώνης, τάχθηκε υπέρ της φορολόγησης των κυπριακών καταθέσεων ως της καλύτερης δυνατής λύσης.

Μιλώντας σήμερα σε συνέδριο του Εconomist στην Κύπρο, ο κ. Πισσαρίδης εξέφρασε την εκτίμηση ότι το σχέδιο διαχωρισμού της Λαϊκής Τράπεζας σε “καλή” και “κακή” δεν θα γίνει αποδεκτό από την Ευρωζώνη. “Δε ζητάμε δάνεια από τη Γερμανία, αλλά από το ευρωσύστημα, το οποίο οφείλει να βοηθήσει τις τράπεζές μας. Δεν είναι δυνατό να συμβαίνουν αυτά επειδή εκείνοι που τις χρησιμοποιούν περισσότερο είναι οι Ρώσοι, τους οποίους δεν θέλουν”, είπε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την άποψη ότι η στάση του Eurogroup απέναντι στην Κύπρο θα έπρεπε να προσβάλλει μία χώρα-μέλος της Ευρωζώνης.

Σύμφωνα με τον κ. Πισσαρίδη, η πηγή του προβλήματος στην Κύπρο, όπως και ευρύτερα στην Ευρώπη, είναι το θέμα της τραπεζικής εποπτείας, “το οποίο ουδέποτε διευθετήθηκε, απλώς ανατέθηκε στο εκάστοτε κράτος προκαλώντας κρίση εμπιστοσύνης”.

Ο ίδιος χαρακτήρισε ανεξήγητο, όπως είπε, το γεγονός ότι η Ευρωζώνη βάζει εμπόδια στη χρηματοδότηση της κυπριακής οικονομίας την ώρα που οι αδυναμίες της αφορούν μόνο στο τραπεζικό της σύστημα, στοιχείο που τη διαφοροποιεί και από την ελληνική περίπτωση, η όποια έτυχε αδράς χρηματοδότησης.

*news.gr

Χ. Πισσαρίδης: "Είμαι σοκαρισμένος από το ευρωπαϊκό σχέδιο της κυπριακής διάσωσης"

του Peter Coy 

O κ. Χριστόφορος Πισσαρίδης, στον οποίο απενεμήθη το Νόμπελ Οικονομικών το 2010, δήλωσε στο Bloomberg Businessweek «σοκαρισμένος» από το ευρωπαϊκό σχέδιο για την επιβολή φόρου επί των καταθέσεων των κυπριακών τραπεζών ούτως ώστε να κλείσει η συμφωνία για πακέτο στήριξης 10 δισ. ευρώ. Ο κ. Πισσαρίδης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κύπρο. Ως έφηβος, θυμάται στη βιογραφία του, «συνήθιζα να περνώ χρόνο με τα ξαδέλφια μου, πηγαίνοντας για ψάρεμα στην Κερύνεια (ως επί το πλείστον ανεπιτυχώς) ή παίζοντας στα ποτάμια και τις πηγές στον Αγρό.

Κατέχει καθηγητική έδρα τόσο στο London School of Economics όσο και στο Πανεπιστήμιο της Κύπρου. Τον περασμένο μήνα ανέλαβε επικεφαλής ενός συμβουλίου οικονομικής πολιτικής που θα παρέχει συμβουλευτικό έργο στον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη. Κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην στην Κίνα έδωσε τις ακόλουθες απαντήσεις στα ερωτήματα που του εστάλησαν μέσω e-mail στον συντάκτη οικονομίας Peter Coy του Bloomberg Businessweek.

Ως Κύπριος, πώς σας κάνουν να αισθάνεστε τα τελευταία γεγονότα;
Είμαι συγκλονισμένος από την απόφαση του Eurogroup. Η ιδέα του ενιαίου νομίσματος και της νομισματικής ένωσης συνίστατο στο να έχουμε μια ένωση ισότιμων εταίρων βοηθώντας ο ένας τον άλλο σε δύσκολες στιγμές. Εδώ έχουμε ένα μεγάλο εταίρο (Γερμανία) που εκφοβίζει έναν μικρό, για λόγους που ο μικρός αντιλαμβάνεται ως πολιτικούς. Και οι Κύπριοι καταθέτες που έπεσαν στην "τρύπα" είναι μία ατυχής παράπλευρη απώλεια.

Είστε υπέρ ή κατά του φόρου επί των τραπεζικών καταθέσεων;
Είμαι απολύτως εναντίον. Πρώτον, οι καταθέσεις κάτω των 100.000 υποτίθεται ότι είναι ασφαλισμένες. Τι απέγινε εκείνη η ασφάλιση; Πώς μπόρεσε το Eurogroup να συμφωνήσει στη φορολόγηση καταθέσεων ακόμα και του ενός ευρώ; Ποια είναι η έννοια της ασφάλειας καταθέσεων στην ευρωζώνη;

Δεύτερον, οι καταθέσεις αυτές είναι οι οικονομίες των έντιμων ανθρώπων που έχουν πληρώσει τους φόρους τους και αποταμιεύουν για τη συνταξιοδότηση τους, για να ...

Κύπρος. Η αντίδραση είναι μάταιη. "Ντιρεκτίβα των Μποργκ"

Μια ενδελεχής ανάλυση της κυπριακής κρίσης και των εναλλακτικών της: (ΑΣ)

του Ανδρέα Κούτρα*

Σε μια πειστική ψηφοφορία το Κυπριακό κοινοβούλιο αποφάσισε να απορρίψει τις αποφάσεις του Συμβουλίου των οικονομικών υπουργών. Η απόφαση αυτή της Κύπρου αποτελεί ένα μικρό, αλλά σημαντικό πρώτο εμπόδιο στον τρόπο με τον οποίο λειτούργησαν τα τελευταία χρόνια τα όργανα της ΕΕ. Η υποταγή στο σύνολο, συνάντησε μερικές τεχνικές δυσκολίες που ονομάζονται κοινοβουλευτική δημοκρατία. Προφανώς η κατάσταση εκτός από σοβαρή έχει και πολλαπλές συνιστώσες και κινούμενα μέρη που καθιστούν την εικόνα θολή και ρευστή. Παρόλα αυτά ας κάνουμε μερικές παρατηρήσεις

Πολιτικές επιπτώσεις

Μέχρι στιγμής οι αγορές έχουν κατά κύριο λόγο προσπεράσει την Κυπριακή κρίση. 

Μάλλον λόγω του μικρού μεγέθους του προβλήματος. Υπάρχουν λίγα ομόλογα που δεν εμπνέουν ανησυχία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Σε συνδυασμό με τα σχετικά καλά νέα από τις ΗΠΑ (συνεχιζόμενο τύπωμα χρήματος) έχουν κάνει τις αγορές μάλλον απρόσεχτες σχετικά με τις εξελίξεις στην Κύπρο και την ΕΕ.

 Δεν είναι μόνο πως η ασφάλεια των καταθέσεων αμφισβητείτε αλλά και το γεγονός πως η ΕΕ φαίνεται να αγνοεί την πορεία δεκαετιών αλλά και τις δικές τις οδηγίες με ένα αυταρχικό τρόπο. Πολλά καμπανάκια κινδύνου πρέπει να χτυπήσουν, ειδικά στις μικρότερες χώρες μέλη που ενδέχεται να ζητήσουν στο μέλλον την κοινοτική αλληλεγγύη.

 Ο αντίλογος φυσικά στο προηγούμενο συμπέρασμα είναι πως όλες οι αναδυόμενες αυτοκρατορίες όπως η ΕΕ τώρα, συνέτριψαν οποιαδήποτε αντιγνωμία ή διαφωνία συχνά με βίαιο τρόπο για να φτιάξουν μία σταθερή και μακροχρόνια αυτοκρατορία. 

Μπορεί πολλά κράτη και πολίτες να διαφωνούν με αυτή την αντίληψη αλλά σίγουρα η ΕΕ έχει βλέψεις στο να γίνει μια παγκόσμια δύναμη. Ίσως, οι μικρές διαφωνίες να είναι αποδεκτές αλλά η οποιαδήποτε «αντίσταση είναι μάταιη». Κάπως έτσι θα έλεγαν και οι Μπόργκ στο γνωστό Σταρ-Τρεκ. 

Υποθέτω πως σε τελική ανάλυση το ερώτημα είναι τι είδους ΕΕ θέλουμε. Για παράδειγμα, θέλουμε να αφομοιωθούμε όπως οι μέλισσες σε ένα σύστημα κυψέλης ή προτιμούμε να χαιρόμαστε την διαφορετικότητα και την πολλαπλότητα που καμία φορά οδηγεί σε υπερβολές ή ακόμα και παραβατικές συμπεριφορές, πάντα εντός ορίων;

 Για άλλη μια φορά η Ευρώπη κατασκεύασε μία «μοναδική Sur Mesur» λύση. 

Έχουμε γίνει μάρτυρες μίας σειράς από αυτές τις "μοναδικές λύσεις". Πρώτα στην Ιρλανδία έκαναν επιδρομή στα ασφαλιστικά ταμεία, στην Ελλάδα τα πήραν από τους ομολογιούχους και στη Κύπρο επιχειρούν να βάλουν χέρι στις καταθέσεις. Κάθε φορά διαβεβαιώνουν, πως η λύση είναι μοναδική και δεν θα επαναληφθεί. Και έχουν δίκιο, κάθε φορά ήταν λίγο διαφορετική. 

Περιμένουμε όλοι με αγωνία να δούμε την επόμενη «μοναδική» λύση που θα εφαρμοστεί στην Ιταλία ή Ισπανία.

 Η καταψήφιση της Κυπριακής βουλής θα δώσει φτερά στις αντί-ευρωπαικές δυνάμεις. 

Είναι το πρώτο σημάδι μη υποταγής. Οι πολιτικοί της Νοτίου Ευρώπης θα πρέπει να ανησυχούν αρκετά. Μέχρι στιγμής η απειλή της χρηματοοικονομικής καταστροφής ήταν η συνεκτική ουσία σε κυβερνητικές συμμαχίες αλλά και η ανησυχίες πολλών ψηφοφόρων. Είναι σίγουρο πως η πίεση για αλλαγή πολιτικής στην Ευρώπη θα αυξηθεί. Μπορεί ακόμα και ο πρόεδρος Ολάντ να ...

Για μια απόφαση διεξόδου στην Κυπριακή κρίση: Η πρόταση του Στέφανου Μάνου

Αποτύπωση του αρχικού σεναρίου κατά το Reuters (δείτε διπλανή στήλη)

Ο πρώην Πρόεδρος της Δράσης, Στέφανος Μάνος έκανε την ακόλουθη δήλωση:

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές η Κύπρος δεν έχει αποφασίσει ακόμη που και πως θα βρει τα 5,8 δις που απαιτούνται για να αποφευχθεί η χρεοκοπία.

Το Eurogroup είχε αποφασίσει να τα βρει με τη φορολόγηση όλων των καταθέσεων. Λιγότερο για καταθέσεις μέχρι € 100.000 και περισσότερο για μεγαλύτερες.

Η απόφαση του Eurogroup δεν ήταν μόνο ανήθικη αλλά και βαθιά ανόητη. Γιατί; Διότι έστειλε στα σκουπίδια προηγούμενη απόφαση που εγγυόταν τις μικρο-καταθέσεις μέχρι € 100.000. Έχοντας αποδείξει ότι οι εγγυήσεις της Ε.Ε. δεν έχουν αξία, το Eurogroup έστειλε ένα μήνυμα στους μικρο-καταθέτες της Ευρωζώνης ότι οι καταθέσεις τους δεν είναι ασφαλείς.

Με τα σημερινά δεδομένα ποιοι μικρο-καταθέτες κινδυνεύουν; της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Στην πρώτη ένδειξη ότι κάτι πάει στραβά οι καταθέτες θα πάρουν τις καταθέσεις τους και θα τις τοποθετήσουν ασφαλέστερα. Δεν έχω ακριβή στοιχεία, αλλά συντηρητικά εκτιμώ ότι μπορούν να φύγουν άνω των 100 δις. Ευρώ με κατεύθυνση την Ελβετία, τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο και ποιος ξέρει που αλλού.

Συμπέρασμα. Οι χώρες που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο πρέπει να πρωτοστατήσουν ώστε να τροποποιηθεί αμέσως η απόφαση του Eurogroup ως προς το σκέλος της φορολογίας των καταθέσεων μέχρι € 100.000. 

Όχι να μετριασθεί η φορολογία σε π.χ. 2%, αλλά να καταργηθεί επειδή είναι λάθος. 

Σε μια τέτοια περίπτωση θα λείψουν όμως 1,8 δις. Γι αυτά τι πρέπει να γίνει; Να δοθεί κάποιος χρόνος στην Κύπρο να τα βρει. Αν όμως δεν τα βρει, να αναλάβουν οι 6 χώρες που κινδυνεύουν από μια φυγή καταθέσεων να τα βρουν - κατ' αναλογία του ΑΕΠ τους - και να τα δώσουν στην Κύπρο με μια μορφή που δεν θα επιβαρύνει το δημόσιο χρέος της.

Η διαπραγμάτευση του ΟΧΙ: Θα αγοράσουν τελικά οι Ρώσοι την Κύπρο;

Plan B... Ο Μόσκοβος

του Γιώργου Προκοπάκη

Πάει, λέει, ο Σαρρής στη Μόσχα να διαπραγματευθεί τρία πράγματα:

1. Τους όρους του δανείου των €2.5 δισ. Ούτως ή άλλως αυτό έπρεπε να γίνει για να βρεθεί η τσόντα μέχρι τα €17 δισ. 

2. Να πείσει τους ορθόδοξους αδελφούς να αγοράσουν τη Λαίκή Τράπεζα (84% συμμετοχή του Δημοσίου - απαιτήσεις αποζημίωσης €800 εκατ, πλέον τόκοι, από Βγενόπουλο). Δεν ξέρω ακριβώς το νούμερο, αλλά εκτιμώ πως για να κρατήσει την τραπεζική της άδεια από το ευρωσύστημα, η Λαϊκή θα χρειάζεται τουλάχιστον €4 δισ. Ήγουν, ή ανακεφαλαιοποίηση από τον νέο ιδιοκτήτη ή κούρεμα υποχρεώσεων και καταθέσεων ή συνδυασμός. 

3. Να συμμετάσχουν στο οικόπεδο "Αφροδίτη" - προφανώς εις αντάλλαγμα των 1 και 2.

Ο Χριστόφιας εκτιμούσε το κοίτασμα σε €80 - €100 δισ. Ας πούμε πως όντως μένει το 35% στο κυπριακό Δημόσιο, το βγάζουν σε 20 χρόνια μετά από 5 χρόνια από σήμερα. Παρούσα αξία της "Αφροδίτης" με 4.5% επιτόκιο €14.6 - €18.3 δισ. Ας υποθέσουμε πως καθαρίζει η Κύπρος με τις συμβατικές δεσμεύσεις με τους Ισραηλινούς και Αμερικανούς. Αυτό σημαίνει πως βάζει συνεταίρο κατά 50% (μπορεί πολύ χειρότερα - στην ανάγκη είναι) στον εθνικό πλούτο. Κι από πάνω, ο ίδιος συνεταίρος ελέγχει το μισό τραπεζικό σύστημα.

Το καλό σενάριο θέλει, τα παραπάνω να λήξουν σε δύο ημέρες (ψηφοφορία στη Βουλή παίζει;) και να τα δεχθεί η ευρωζώνη. Ποιός φαντάζεται πως μπορεί εύκολα να δεχθεί η ευρωζώνη κάτι τέτοιο; Ας πούμε πως το δέχεται.
1. Ο Μόσκοβος πρέπει να βάλει ακόμη περίπου €1.5 δισ ώστε μαζί με τις αποκρατικοποιήσεις (δεν φαντάζομαι να έχει κανείς πρόβλημα μετά την εκποίηση της "Αφροδίτης") για να φτάσει το πακέτο στα €7 δισ. Παίρνει παραπάνω πόντους στην "Αφροδίτη".
2. Η τρόικα βάζει τα €10 δισ και η Κύπρος πορεύεται με ένα ωραίο Μνημόνιο. Στο πρόγραμμα στήριξης που θα τρέξει, θα έχουμε δύο υποστηρικτές, την τρόικα και τη Ρωσία, με τον δεύτερο να είναι εκ των προτέρων διασφαλισμένος.
3. Ποιός φαντάζεται την εξέλιξη σε τρία χρόνια;

Ας πούμε όμως πως η ευρωζώνη δεν θέλει με τίποτε τέτοιου είδους κολλεγιά με τους Ρώσους. Οι εναλλακτικές είναι:
1. Η ευρωζώνη προσφέρει τους ίδιους όρους με τους Ρώσους και για €7 δισ παίρνει τα παραπάνω. Οι Ρώσοι τραβούν τις καταθέσεις και ... τόμπολα!
2. Η προσφορά των €10 δισ αποσύρεται και η χρεοκοπία μένει στη διαπραγμάτευση με τους Ρώσους. Για να μη χρεοκοπήσει η χώρα, οι Ρώσοι έχουν πάρει όλη την "Αφροδίτη", έχουν το σύνολο του τραπεζικού συστήματος υπό τον έλεγχό τους και κρατούν όλο το χρέος της χώρας. Μου φαίνεται πως οι Ρώσοι αγοράζουν μια ολόκληρη χώρα - μικρή μεν, ολόκληρη όμως.
3. Αν οι Ρώσοι δεν επιλέξουν να πάρουν και τα πρόσθετα €10 δισ ... τόμπολα. Αφήνουν με άνεση τη χώρα να χρεοκοπήσει, πλην της Τράπεζάς τους προφανώς η οποία είναι επαρκώς ανακεφαλαιοποιημένη - έχουν και την "Αφροδίτη" καβάντζα. Με τη χρεοκοπία αγοράζουν την υπόλοιπη χώρα για €5 δισ.

Μικρές λεπτομέρειες:
1. Εάν ο Μόσκοβος είναι αποδεκτός από τη Μέρκελ, δεν σημαίνει πως την επομένη θα μπορεί να κάνει "ταρζανιές" με τις τράπεζες.
2. Εάν η Κύπρος βγει από το ευρώ σε οποιοδήποτε σενάριο, η "αξία" της ως πάροχος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών πέφτει κατακόρυφα. Το ευρώ με τη χαλαρή εποπτεία τραβάει το πονηρό χρήμα.

Μια χαρά θα τα πάει ο Σαρρής στις διαπραγματεύσεις στη Μόσχα.

*ο τίτλος της ανάρτησης της ΑΣ

*ο τίτλος Plan B... Ο Μόσκοβος, του συγγραφέα /πηγή: fb

Πολύ μικρή για να την αφήσουν να πέσει - πολύ μικρή για να τη σώσουν

του Γιώργου Προκοπάκη*

Η επιλογή της επιβολής φόρου στις καταθέσεις σε κυπριακές τράπεζες εξέπληξε τους πάντες. 

Από τον Ιανουάριο ήταν σαφές πως η Κύπρος θα υποχρεωνόταν να συμμετάσχει με πραγματικά χρήματα στο πρόγραμμα της δικής της διάσωσης. Ήταν σαφές επίσης πως ο μόνιμος κίνδυνος της τραπεζικής διόγκωσης δεν ήταν ανεκτός. Την εβδομάδα πριν από το Eurogroup από τα πιο επίσημα χείλη είχε ειπωθεί πολλές φορές πως, παρά το ότι οι ανάγκες του προγράμματος στήριξης είναι περί τα € 17 δις, το πακέτο θα ήταν περί τα € 10 δις. 

Η Κύπρος δεν είχε πολλές εναλλακτικές να βρει τα € 7 δις που απαιτούνται. Οι αποκρατικοποιήσεις δύσκολα θα αποφέρουν € 1,5 δις, η φορολογία θα βελτιώσει την δημοσιονομική εικόνα, όμως δεν είναι αμέσου αποδόσεως. Έπρεπε λοιπόν τα χρήματα να βρεθούν από τις τράπεζες τις ίδιες, οι οποίες είναι πρακτικώς χρεοκοπημένες. Πού η έκπληξη, λοιπόν;

Κανείς δεν περίμενε πως από όλους τους δανειστές των τραπεζών (και οι καταθέτες, δανειστές είναι) η ζημιά θα περνούσε κατ’ ευθείαν στους τελευταίους στη σειρά. 

Προστατεύθηκαν οι μέτοχοι και συμβατικοί δανειστές των τραπεζών –αυτοί δηλαδή οι οποίοι τοποθετούνται στις τράπεζες με πλήρη επίγνωση των κινδύνων–, προστατεύθηκαν οι κάτοχοι διαφόρων «τραπεζικών προϊόντων», εξ ορισμού μειωμένης εξασφάλισης, και κατέπεσε το ταμπού της εγγύησης των μικρών καταθετών μέχρι € 100.000. 

Η λύση που επελέγη ενέχει κίνδυνο για την Ευρωζώνη και κυρίως για τις χώρες της περιφέρειας που επιχειρούν δημοσιονομική προσαρμογή. Ως φιλοσοφία, είναι αντίθετη με αυτήν του ενοποιημένου τραπεζικού συστήματος προς το οποίο υποτίθεται πορεύεται η Ευρώπη μέχρι το τέλος του έτους. Γιατί, λοιπόν, η λύση οδηγήθηκε στη γνωστή κατάληξη;

Οι πληροφορίες θέλουν, για πρώτη φορά στην τριετία των μηχανισμών στήριξης, να μην είναι η Γερμανία η πηγή έμπνευσης. Αντίθετα, φαίνεται να πρόκειται για επιλογή της «ήπιας» Κομισιόν και της κυπριακής κυβέρνησης. Η στάση της ΕΚΤ ήταν αποφασιστική, αλλά διφορούμενη: κατέστησε σαφές πως δεν πρόκειται να συνεχίσει τη στήριξη των κυπριακών τραπεζών χωρίς τη συμβολή των ιδίων των τραπεζών, αλλά αδιαφόρησε για τις επιπτώσεις της όποιας λύσης. 

Η κυπριακή θέση απαιτεί ερμηνεία.

• Η ίδια η κυπριακή κυβέρνηση θεωρεί κατάκτηση τη μη επιβολή φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. 

• Οι πληροφορίες θέλουν να έχει απορρίψει μεγαλύτερο κούρεμα από το αποφασισθέν 9,9% στις μεγάλες καταθέσεις, με αποτέλεσμα να μπουν στο παιγνίδι και οι μικροκαταθέτες. 

Τα δύο αυτά συνηγορούν σε μια προσπάθεια περιορισμού των ζημιών των ...

Κύπρος-Ελλάδα-Ευρώπη. Πόσο ασφαλείς είναι οι καταθέσεις;

Ο Α.Κούτρας το πρωί στην "Τρόικα" του 9,84

του Ανδρέα Κούτρα

Το Eurogroup και η Γερμανία πήραν μια εντελώς απαράδεκτη αλλά και υψηλού ρίσκου για την Ευρώπη απόφαση. Για να βοηθήσει την Κύπρο να ξεπεράσει την τραπεζική κρίση απαίτησε την μετατροπή μέρους των καταθέσεων σε μετοχές τραπεζών. 
Το συνολικό κόστος σωτηρίας της Κύπρου έχει υπολογιστεί σε περίπου 17δισ ευρώ. Όμως παρά το σχετικά αμελητέο ποσό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, το ΔΝΤ αλλά και η Γερμανική κυβέρνηση μαζί με την Ολλανδία και την Φιλανδία, απαίτησαν την συμμετοχή της Κύπρου με κάποιο τρόπο.

Ο τρόπος στον οποίο κατέληξαν αποτελεί μια πραγματικά επικίνδυνη παγκόσμια πρωτοτυπία. Μετατρέψανε μέρος των καταθέσεων των τραπεζών, σε μετοχές για να ενισχύσουν την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών.

Με λίγα λόγια, υποβάθμισαν τις καταθέσεις. Αυτό είναι ένα τραγικά μεγάλο λάθος διότι ουσιαστικά αναιρεί την εγγύηση των καταθέσεων και την εμπιστοσύνη των καταθετών στις τράπεζες. Η ΕΕ ξεπέρασε τα γενικώς αποδεκτά όρια της ιερότητας των καταθέσεων.

Πολιτική απόφαση. Ελλάς. Κύπρος. Ακολουθούν Ιταλία και Ισπανία;
 
Η απόφαση του Eurogroup δεν είναι ένα λάθος που έγινε υπό την πίεση του χρόνου ή από λανθασμένους υπολογισμούς. 
Ήταν μία εσκεμμένη απόφαση που συζητείτο εδώ και μήνες.
Δεν ήταν οικονομική αλλά άκρως πολιτική απόφαση. 

Άλλωστε τα μεγέθη είναι μικρά. Υπήρχαν επίσης άλλες εναλλακτικές λύσεις που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει, αλλά δεν έγιναν δεκτές.
Εδώ πρέπει να πούμε πως η αξιοπιστία της Επιτροπής έχει υποστεί πλήγματα έπειτα από συνεχή λάθη και οι Γερμανοί πλέον δεν την λαμβάνουν υπόψιν τους (ιδίως τον Μπαρόσο).

Με άλλα λόγια, θέλανε να περάσουν ένα μήνυμα όχι μόνο στους Κυπρίους αλλά και στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται σε παρόμοια θέση. Το ερώτημα είναι γιατί ρίχνουν κηροζίνη στην φωτιά, ειδικά τώρα που η Ιταλία βρίσκεται σε πολιτικά ευαίσθητη περίοδο.
 
Όταν η επόμενη χώρα πάει να ζητήσει χρήματα τι άλλο θα σκαρφιστούν; 
Στην Ιρλανδία πήραν τα χρήματα από τα ασφαλιστικά ταμεία, στην Ελλάδα κούρεψαν τους ομολογιούχους, στην Κύπρο τις καταθέσεις.
Στην Ιταλία και την Ισπανία τι θα κάνουν; Ήταν απλώς μία απόφαση που ελήφθη, υπό την πίεση των εκλογών που έρχονται και της έντονης αμφισβήτησης των πολιτών του βορρά για τις νότιες χώρες;

Επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστημα
 
Δεν είναι ξεκάθαρο πως θα αντιδράσουν οι αγορές στις νέες εξελίξεις. Το μέγεθος είναι πολύ μικρό αλλά το γεγονός πως μειώθηκαν καταθέσεις αποτελεί επαναστατική αλλαγή και μια τεράστια μετατόπιση παραδείγματος.

Η Ευρώπη συμπεριφέρεται όπως η χειρότερη τριτοκοσμική χώρα. Η απόφαση αυτή, πυροδότησε το πρώτο "Κοραλίτο" (προσωρινό κλείσιμο τραπεζών, προσωρινή δέσμευση καταθέσεων) στην Ευρωζώνη.

Βραχυπρόθεσμα οι επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τις αποφάσεις στο Κυπριακό κοινοβούλιο. Η αβεβαιότητα και τα ερωτήματα είναι πολλά.
Αν το κοινοβούλιο ψηφίσει και αποδεχθεί το κούρεμα, τότε η Κύπρος ...

Δεδομένα της Κυπριακής κρίσης

του Γιώργου Γιαννούλη-Γιαννουλόπουλου

Μερικά πολύ ενδιαφέροντα δεδομένα για να κατανοήσουμε την Κυπριακή κρίση που κακοφόρμισε με πολλαπλές ευθύνες (και Ευρωπαϊκές και Κυπριακές και Ελληνικές):

Το σύνολο των καταθέσεων στις Κυπριακές Τράπεζες από τις οποίες δημιουργήθηκε το πρόβλημα, το περασμένο έτος, ήταν 300% του μεγέθους του ΑΕΠ της Κύπρου, ήτοι 70,15 διεκατομμύρια ευρώ έναντι ΑΕΠ 23,5 δισ. Αναλογικά με το ΑΕΠ της δηλαδή εαν ίσχυε η Ελληνική αναλογία θα έπρεπε να κυμαίνονται στα 25 περίπου δισεκατομμύρια ευρώ.

Στην Ελλάδα κυμαίνεται περίπου στο 100%. Εαν το αντίστοιχο ίσχυε στην Ελλάδα αντί 200 δις καταθέσεις θα έπρεπε να έχουν οι τράπεζες 600 δισεκατομμύρια ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 70% του 7ετή προϋπολογισμού της Ε.Ε, για να έχουμε μία τάξη μεγέθους.

Εξαυτών

- 5,3 δις προέρχονται από κατοίκους/εταιρείες χωρών της Ε.Ε. οι οποίοι για λόγους ασφάλειας ή επιχειρηματικούς έχουν τις αποταμιεύσεις τους στην Κύπρο.

- 21,5 δις προέρχονται από καταθέτες από τον υπόλοιπο κόσμο, που πιστεύεται ότι είναι κυρίως Ρώσσοι. Η Κεντρική τράπεζα δεν δίνει αρκετά στοιχεία. Είναι όμως διαδεδομένη πεποίθηση ότι η προέλευση των χρημάτων αυτών είναι αμφίβολης νομιμότητας πολύ συχνά. Το ποσό αυτό μάλιστα αυξήθηκε κατά 7% κατά το 2011.

- Τα υπόλοιπα 43,3 δισεκατομμύρια ανήκουν σε εγχώριους καταθέτες. Αυτό το τελευταίο ποσό φαντάζει επίσης πολύ υψηλό σε σχέση με τον πληθυσμό και το πραγματικό μέγεθος της οικονομίας της Κύπρου. Σχεδόν 2 φορές το ΑΕΠ της. Αυτό εξηγείται μερικώς μόνο από τις ναυτιλιακές δραστηριότητες κυπρίων εκτός Κύπρου κυρίως στην Αγγλία, αλλά κατά μικρό μέρος, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων αυτών μένει στο City.

Πολύ σημαντικό μέρος των καταθέσεων αυτών είναι προφανώς καταθέσεις εταιρειών με έδρα την Κύπρο, που ανήκουν σε εξωχώρια συμφέροντα (ευρωπαϊκά και κυρίως εξωευρωπαϊκά) και εκπροσωπούνται από παρένθετα πρόσωπα, όπως προβλέπει η Κυπριακή νομοθεσία.

Προκειμένου να έχουμα μια σφαιρική εικόνα θα πρέπει να αναρωτηθούμε

• Για ποιο λόγο τα κεφάλαια αυτά διάλεξαν την Κύπρο για να τοποθετηθούν;
• Τι ρίσκο ανέλαβαν έναντι των οφελημάτων που προφανώς είχαν;
• Ποιος πληρώνει για την διάσωση των τραπεζών (οι ευρωπαιοι φορολογούμενοι) και κυρίως όταν αυτές φιλοξενούν πολύ σημαντικά κεφάλαια που προέρχονται από μια ανταγωνιστική προς την Ενωση χώρα με αδιαφανή προέλευση;

Είναι προφανές ότι η συμφωνία περιλαμβάνει ότι το υπόλοιπο μετά την απώλεια ποσό είναι πλέον εγυημένο. Περιλαμβάνει επίσης την κάπως συμβολική ανταλλαγή μετοχών των τραπεζών που καταρρέουν με την απώλεια που αναλαμβάνουν οι καταθέτες. 

Εαν αυτή η εγγύηση δεν υπήρχε για το υπόλοιπο ποσό η κατάρρευση του συστήματος και η απώλεια του συνόλου σχεδόν υπολοίπου ποσού θα ήταν δεδομένη καθώς κανένα Κράτος, όσες περικοπές και αν κάνει δεν μπορεί να στηρίξει μόνο του ένα τραπεζικό σύστημα που απαιτεί το 300% του ΑΕΠ του.

Η άλλη πλευρά του νομίσματος είναι η απευθείας στήριξη των τραπεζών μέσω της πρόσβασης σε μια μορφής Τραπεζική Ενωση την οποία οι Ευρωπαίοι πρόσφεραν στην Ισπανία, που προσιδιάζει περισότερο σε μια ομοσπονδιακή δράση, η οποία δείχνει την αποφασιστικότητα της ΕΕ να προχωρήσει στην κατεύθυνση αυτή.

Στην περίπτωση της Κύπρου το μήνυμα ήταν πιο διφορούμενο, αλλά είχε και διαφορετικό στόχο όπως προκύπτει από τα παραπάνω δεδομένα. H αυστηρή έστω ευρωπαϊκή γεναιοδωρία θα μπορούσε να συγκαλύψει δεδομένα, πιθανόν όμως υπηρετώντας έναν ευρύτερο στόχο να ήταν πιο αποτελεσματική και να απέτρεπε σημαντικές παρενέργειες.

Είναι πολύ σοβαρό και θλιβερό αυτό που συμβαίνει στο μεγαλύτερο μέρος των Κύπριων αποταμιευτών οι οποίοι απλώς διατηρούσαν τις αποταμιεύσεις τους στα τραπέζικά τους Ιδρύματα, και συμπάσχουμε όλοι μαζί τους, και ακόμη περισσότερο εμείς οι Ελληνες οι οποίοι με το κούρεμα των Ελληνικών ομολόγων, λόγω της αφερεγγυότητας του Ελληνικού Κράτους δώσαμε ένα πλήγμα και στις Κυπριακές τράπεζες.

Πρέπει όμως να μάθουμε όλοι κάτι από αυτή την ιστορία για το μέλλον ώστε να αποφύγουμε παρόμοιες και χειρότερες συνέπειες:
Το εύκολο χρήμα και ιδιαίτερα αυτό που προέρχεται από τις κερδοσκοπικές αγορές παραγώγων αλλά και άλλες άδηλες πηγές, όπου εισέβαλε μαζικά, ζημίωσε την πραγματική οικονομία μακροχόνια, όπως και στην Ιρλανδία ή την Ισλανδία. Το μάθημα θα δοθεί κατά την γνώμη μου, αργά ή γρήγορα και στο City.  

Ο πλούτος που δεν στηρίζεται σε παραγωγή ανταγωνιστικών προϊόντων και υπηρεσιών και στο εμπόριο, ο δευτερογενής, τριτογενής πλούτος, είναι φευγαλέος και άστατος.
Οπως λέει και το παλιό ρεφρέν του Σκορδίλη: είναι κακό στην άμμο να χτίζεις παλάτια. Ο βοριάς θα στα κάνει συντρίμια κομάτια.


Πηγή δεδομένων [Reuters] ekathimerini.com , Tuesday Jan 29, 2013 (11:40)
πηγή άρθρου: fb

Της Κύπρου

του Γιώργου Προκοπάκη

Πέρα από την φιλολογία για την Ευρώπη, την αλληλεγγύη, τους κακούς Βόρειους και ό,τι άλλο σχετικό χρειάζεται ο καθένας μας για να βολέψει το εξηγητικό του σχήμα ή τις ιδεοληψίες του, υπάρχει και ένας λαός. Εξακόσιες χιλιάδες Κύπριοι, το μέλλον των οποίων, αλλά και των παιδιών τους και ό,τι κατάφεραν στα 38 χρόνια μετά την εισβολή - όπως το κατάφεραν - παίζεται σε μεγάλο βαθμό τις επόμενες τρεις μέρες.

Η λύση στο Κυπριακό πρόβλημα δεν μπορούσε παρά να είναι οδυνηρή. Οι εναλλακτικές περιορισμένες:

1. Δανειακή σύμβαση α λα ελληνικά, με πακέτο 17 δισ (ή και μεγαλύτερο) για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών του κυπριακού δημοσίου και την ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών. Το αντίστοιχο Μνημόνιο θα απαιτούσε μέτρα τέτοια που οι προβλέψεις των ελληνικών Μνημονίων θα φάνταζαν ως ευχάριστη βόλτα στο πάρκο. Σε κάθε περίπτωση είναι αμφίβολο κατά πόσον οι συνήθεις δανειστές θα μπορούσαν να πείσουν την κοινή γνώμη των χωρών τους να σώσουν τις καταθέσεις ξένων στην Κύπρο, επτά φορές το ΑΕΠ της χώρας και να φορτωθεί το χρέος στους Κύπριους φορολογούμενους (ή από το 2014 στους Ευρωπαίους).

2. Κατάρρευση δύο (οπωσδήποτε, ίσως περισσοτέρων) κυπριακών τραπεζών και μείωση του πακέτου διάσωσης κατά το αναλογούν ποσόν. Το Ευρωσύστημα θα κάλυπτε με την εγγύησή του τις καταθέσεις (αμφίβολο εάν όντως είναι 100 χιλ ευρώ, αλλά δεν έχει σημασία). Οι ξένοι καταθέτες/δανειστές θα υφίσταντο τη ζημιά. Πλην όμως, το άμεσο επακόλουθο θα ήταν το άμεσο ξεφούσκωμα του κυπριακού τραπεζικού συστήματος. Μαζί του θα είχε τελειώσει και η οικοδομική φούσκα για πάρα πολλά χρόνια. Η ρηχή κυπριακή οικονομία (χρηματοπιστωτικός τομέας, τουρισμός, ακίνητα/κατασκευές) θα είχε χάσει τους δύο από τους τρεις πυλώνες της. Η διάλυση των πάντων σε μικρό χρονικό διάστημα θα ήταν αναπόφευκτη.

3. Κούρεμα καταθέσεων/δανειστών πέραν της εξασφάλισης του Ευρωσυστήματος. Η λύση του ΔΝΤ ήταν η "ηθικά" αποδεκτή, μιας και έριχνε το βάρος του bail in στους κυρίως ωφελημένους της δεκαετίας. Πάλι όμως θα οδηγούσε στην απαξίωση του χρηματοπιστωτικού πυλώνα της οικονομίας - και βέβαια τις χρηματοδοτούμενες απ' αυτόν κατασκευές. 

4. Η λύση που επελέγη. Είναι μια μέση λύση που φορτώνει μέρος του bail in στους μεγαλοκαταθέτες (το 9.9% και η υψηλή φορολογία τόκων), άλλο μέρος στους μικροκαταθέτες (το 6.75% μέχρι 100 χιλ). 

Η αύξηση της φορολογίας είναι μάλλον μικρή για να είναι αποτρεπτική από μόνη της. 

Η μη επιβάρυνση των χρηματοοικονομικών συναλλαγών αυτόνομα, δίνει τη δυνατότητα να συνεχίσει να είναι το νησί φορέας παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών - μικρότερου όγκου και αξίας βέβαια. Δίνεται η δυνατότητα να "χτιστεί" ένα άλλο κυπριακό οικονομικό μοντέλο, σε ένα βάθος χρόνου πέντε έως δέκα ετών. 

Από την ελληνική εμπειρία είναι σαφές πως η απώλεια των μικροκαταθετών (ας υποθέσουμε πως η μέγιστη πλειοψηφία των Κυπρίων έχει καταθέσεις μέχρι 100 χιλ) είναι μικρότερη (για το τυπικό προφίλ) από την αντίστοιχη ενός πλήρους (και πολύ πιο βεβαρυμένου από το ελληνικό) πακέτου διάσωσης.

Αλλά...
Ο κίνδυνος είναι στη διαχείριση των τριών ημερών. Τίποτε δεν έχει παγιωθεί. Όλα εξαρτώνται από (α) τις αποφάσεις της κυπριακής Βουλής και (β) τη στάση των κυπριακών πολιτικών δυνάμεων.

Αντί του λαϊκισμού, οι κυπριακές πολιτικές δυνάμεις οφείλουν να καταθέσουν στη Βουλή την εναλλακτική τους πρόταση. Όχι αφορισμούς και αναθέματα. Ο θάνατος της διατραπεζικής αγοράς ήδη από το 2009, προδιέγραφε την κατάληξη σε αδιέξοδο ενός τραπεζικού τομέα 7-8 φορές το ΑΕΠ της χώρας. 

Η χθεσινή κατάληξη είναι αποτέλεσμα της ανεύθυνης διαχείρισης σχεδόν 10 ετών. Η κυπριακή οικονομία είναι πολύ μικρή για να την αφήσουν να "πέσει". Το "μικρή" όμως ενέχει και το κίνητρο για το αντίθετο: είναι πολύ μικρή για να μη μπορεί να ελεγχθούν οι επιπτώσεις της "πτώσης".

Πρέπει επίσης ο πρόεδρος Αναστασιάδης να μιλήσει με απόλυτη ειλικρίνεια και καθαρότητα στον λαό του. Να δείξει την όποια προοπτική υπάρχει. Να δείξει εάν είναι ο ηγέτης που οι Κύπριοι δεν είχαν τόσα χρόνια.

Η Καθαρή Δευτέρα είναι αργία στην Κύπρο και την Ελλάδα. Δεν είναι όμως στην Ισπανία, την Ιταλία και τις αγορές όλου του κόσμου. Το bank run δεν είναι ορθολογισμός - είναι ψυχολογία.

Το μόνο σίγουρο είναι πως η Τρίτη θα ξημερώσει - και όλες οι άλλες μέρες μετά. Ας αφήσουμε τα εξηγητικά μας σχήματα, τις στρατηγικές του νεοφιλελευθερισμού και τις ιδεοληψίες μας στην άκρη. Η Κύπρος χρειάζεται ψυχραιμία και πολιτική συναίνεση. Ο κρίσιμος χρονικός ορίζοντας είναι τρεις μέρες!

Με ποια λογική θα υφίσταται ο κανονικός απλός άνθρωπος την ίδια "φορολογία" με τον καταθέτη βρώμικου χρήματος;

του Θοδωρή Σκυλακάκη*

Διαβάζω για το πρόγραμμα της Κύπρου, όπου "κατ' εξαίρεση" κουρεύονται οι καταθέσεις όπως "κατ' εξαίρεση" κουρεύτηκαν δύο φορές τα ελληνικά ομόλογα και θυμάμαι ότι στην Ιρλανδία στην αρχή της κρίσης για να μην δημιουργηθεί πανικός στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα διασώθηκαν όλοι όσοι είχαν δανείσει ή καταθέσει στις ιρλανδικές τράπεζες εις βάρος των ιρλανδών φορολογούμενων. 

Το πρόβλημα στη σημερινή Ευρώπη είναι ότι οι εξαιρέσεις γίνονται πιο πολλές από τους κανόνες, συνδεόμενες με τις εκλογικές ανάγκες (προπαντός των Γερμανών που όλο και κάθε τόσο έχουν κάποιες εκλογές). 

Ψάχνοντας λοιπόν γιατί όλες αυτές οι εξαιρέσεις θυμήθηκα ένα παλιό δημοσίευμα του Bloomberg (http://www.bloomberg.com/news/2012-05-23/merkel-should-know-her-country-has-been-bailed-out-too.html ), σύμφωνα με το οποίο η Γερμανία είχε το 2009 έκθεση σε Γαλλία, Ισπανία το 2009 ύψους 740 δις δολ. οπότε η διάσωση του νότου ήταν σε πολύ μεγάλο βαθμό και διάσωση των γερμανικών τραπεζών, που οι Γερμανοί πολιτικοί ήθελαν να μεταμφιέσουν -λόγω των δικών τους ευθυνών της χαλαρής εποπτείας των δικών τους τραπεζών- για να την κάνουν πιο ανεκτή για τους Γερμανούς φορολογούμενους. 

Όσο για την ιστορία για το βρώμικο χρήμα των Ρώσων που απασχολεί τους Γερμανούς, δεν καταλαβαίνω με ποια λογική θα υφίσταται ο κανονικός απλός άνθρωπος την ίδια «φορολογία» με τον καταθέτη βρώμικου χρήματος. Αν υπήρχε πραγματική βούληση για να πληγεί το βρώμικο χρήμα το ελάχιστο που θα γινόταν από το Eurogroup θα ήταν οι διαφορές στα ποσοστά να μην είναι 6,7% κάτω των 100 χιλιάδων και 10% άνω των 100 χιλιάδων αλλά π.χ. 1% κάτω των 100 χιλιάδων (που κατά κύριο λόγο δεν είναι βρώμικο χρήμα και 20% άνω του 1 εκ.). 

Αλλά αυτά δεν έγιναν και ο λόγος είναι απλός. 

Ότι δεν έχουμε (και δεν θέλουμε να έχουμε) ισχυρούς θεσμούς κατά του βρώμικου χρήματος και της διαφθοράς στην Ευρώπη, οπότε «μαζί με τα ξερά» την πληρώνουν κυρίως «τα χλωρά». 

Προσοχή αυτό δεν σημαίνει ότι για όλα τα δεινά μας φταίνε οι Γερμανοί. 

Σημαίνει απλώς ότι οι απλοϊκές προσεγγίσεις (καλή και κακή τρόικα, καλοί και κακοί Γερμανοί κ.λπ.), πρέπει να υποκαθίστανται από γνώση και καλή διαπραγμάτευση. 

Πρέπει να κάνουμε αυτά που πρέπει για να αλλάξουμε το κράτος και την ασκούμενη πολιτική (λιγότεροι φόροι, μικρότερο σοβαρό κράτος, περισσότερη δουλειά) και ταυτόχρονα να δίνουμε τη μάχη προς τα έξω για μια λύση πραγματικά ευρωπαϊκή, με κοινούς θεσμούς και κανόνες και όχι με την διολίσθηση στην μυωπική Ευρώπη των συμφερόντων των κυβερνήσεων των ισχυρών κρατών μελών, που δεν έχει κατά τη γνώμη μου μέλλον και προοπτική.

*ο Θοδωρής Σκυλακάκης είναι ευρωβουλευτής και μέλος της ΚΕ της Δράσης

ΚΥΠΡΟΣ: Ο χρόνος θα δείξει;

του Χρήστου Παπανίκου

του Αριστοτέλη Αϊβαλιώτη

Ανεξάρτητα από την αιτιολογία από την χθεσινή, πρωτοφανή, απόφαση, για συμμετοχή των καταθέσεων στο πακέτο διάσωσης της Κυπριακής οικονομίας, ανεξάρτητα από τις γνώμες που θα εκφραστούν για την αρτιότητα, την ηθική της βάση, η, την αποτελεσματικότητα της, ας επικεντρωθούμε στην "επόμενη ημέρα", και στον βαθμό που θα μας επηρεάσει.
Σημειώνω μερικές πρώτες σκέψεις:

- Το σπάσιμο του "ταμπού" έχει να κάνει με την ανάγκη να αιτιολογηθεί η βοήθεια που δίνουν οι πλούσιες χώρες και το ρίσκο που παίρνουν, κυρίως στους δικούς τους φορολογούμενους, αλλά και στα κοινοβούλια τους. Επομένως πιθανότατα θα αποτελεί ένα μελλοντικό συστατικό στοιχείο όλων των πιθανών νέων πακέτων διάσωσης χωρών του Νότου.

- Ο κίνδυνος αυτός θα προεξοφληθεί από τις αγορές. Θα δούμε φυγή κεφαλαίων από τις τράπεζες του Νότου σε ασφαλέστερα καταφύγια. Νέοι κίνδυνοι θα προκύψουν για τον τραπεζικό τομέα από αυτό. Και για την ανάπτυξη...

- Στην περίπτωση μας, η εξελισσόμενη ύφεση δημιουργεί διαρκές φούσκωμα των επισφαλειών. Κατά πληροφορίες, το 30% των επιχειρηματικών, το 40% των στεγαστικών και το 55% των καταναλωτικών δανείων δεν εξυπηρετούνται κανονικά. Και το πρόβλημα μεγαλώνει, καθημερινά. Ενδέχεται να απαιτηθεί νέα ανακεφαλαιοποίηση των Ελληνικών τραπεζών, της τάξεως των 30-50 δις (!!!). Επομένως σε περίπτωση νέου "μνημονίου" το μενού θα περιλαμβάνει και "κούρεμα" καταθέσεων, κατά το νέο, Κυπριακό, πρότυπο. (Ο Γλέζος ζει, αυτός μας οδηγεί...)

- Σε πολιτικό επίπεδο, η χθεσινή απόφαση ξαφνικά νομιμοποιεί πολλά από τα επιχειρήματα που έχει εκφράσει το ΣΥΡΙΖΑ. Αιφνιδίως δεν μπορεί πια να κατηγορηθεί για "αφασία" και ανοησία, όταν οι επιτελείς της παγκόσμιας οικονομίας (ΔΝΤ) επιβάλλουν μία παρόμοια λύση. Το ΣΥΡΙΖΑ γίνεται πλέον "συστημικό" και με την βούλα...

Τώρα το μόνο που μένει σαν ελπίδα είναι η απόφαση αυτή να αποδειχθεί, σύντομα, καταστροφική εξαιτίας των παρενεργειών της, ώστε να μπορεί να επαναληφθεί το επιχείρημα (ότι το ΣΥΡΙΖΑ είναι άσχετο, καταστροφικό, και "αστείο"). Η "νομιμοποίηση" της επιχειρηματολογίας του Τσίπρα θα έχει σοβαρά πολιτικά αποτελέσματα, στην χώρα μας.

Σε αποφάσεις που αλλάζουν το τοπίο και την θέαση του κόσμου όπως τον ξέρουμε, είναι αλήθεια ότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια την νέα κατάσταση. Η χθεσινή απόφαση ισοδυναμεί με απόφαση των ΗΠΑ, το 2008, να ΜΗΝ στηρίζουν την Citibank και τις άλλες τράπεζες μετά την χρεωκοπία της Lehman, να μην κάνουν το TARP και την κολοσσιαία ένεση ρευστότητος έκτοτε. Ξέρουμε ότι αυτό που έκαναν λειτούργησε καλά, δεν ξέρουμε τι ακριβώς θα γινόταν αν έπαιρναν την αντίθετη απόφαση, ανάλογη με αυτήν που πήρε χθες η Ευρώπη.
Δεν θα πω ότι ελπίζω (αντίθετα), αλλά ας αφήσουμε τον χρόνο να μας διδάξει. Θα δούμε τι θα γίνει. Σε όλα τα ανθρώπινα, το ελκυστικό είναι ότι τίποτα δεν είναι τελείως προβλέψιμο.