Το ελεύθερο ωράριο

του Φώτη Κοκοτού*

Είμαι υπέρ του ελεύθερου ωραρίου. Αν ο καταστηματάρχης θέλει να ανοίγει 7 ημέρες, να μπορεί να το κάνει. Αν θέλει να ανοίγει μόνον εμπορικές μέρες και ώρες, να μπορεί επίσης. Αυτή τη στιγμή ισχύει μόνον απαγόρευση: δεν επιτρέπεται να ανοίγεις εκτός ωραρίου. Δηλαδή, εκεί που κάποτε υπήρχε μία ελευθερία, τώρα έχει περιοριστεί. Και κάθε φορά που μειώνουμε την ελευθερία, πρέπει να ωφελείται η κοινωνία. Εντούτοις, το ωράριο δεν δικαιολογείται με κανένα όφελος, ενώ αυξάνει και την ανεργία.

Όσοι νομίζουν πως ωράριο σημαίνει "υποχρέωση των μαγαζιών να ανοίγουν ώστε να εξυπηρετούνται οι πολίτες" κάνουν λάθος. Αυτό το επιχείρημα είναι τελείως αίολο (=αστήρικτο), αν όχι έωλο (=μπαγιάτικο). 

Τα μαγαζιά μπορούν να κλείσουν όποτε θέλουν. Το δικαίωμα στην απεργία δε μπορεί κανείς να το περιορίσει, ενώ το δικαίωμα στην εργασία το περιορίζει το ωράριο. Νομίζετε ότι εξυπηρετείται ο καταναλωτής για να βρίσκει ανοιχτά τα μαγαζιά σε συγκεκριμένες ώρες; Λάθος! Απλώς, εξαναγκάζονται οι καταστηματάρχες να ανοίγουν μόνο στο ωράριο, και οι πολίτες να ψωνίζουν μόνο στο ωράριο.

Μια άλλη μεγάλη πλάνη εναντίον της απελευθέρωσης είναι πως αυτόματα θα αλλάξει και ο συνολικός χρόνος εργασίας των υπαλλήλων. Δηλαδή, λένε διάφοροι, αν ένα κατάστημα λειτουργεί ελεύθερα, οι «κακοί κεφαλαιοκράτες» μαγαζάτορες θα υποχρεώνουν τους υπαλλήλους να δουλεύουν υπερωρίες χωρίς να τους πληρώνουν. Αυτό κι αν είναι στρεβλό! 

• Πρώτον, όσοι είστε εργοδότες ή συνδικαλιστές ξέρετε καλά τη δύναμη του επόπτη εργασίας. Ουαί και αλίμονο αν σε καταγγείλουν πως παραβίασες τους όρους απασχόλησης. 
• Δεύτερον, οι πρώτοι που παραβιάζουν το ωράριο απασχόλησης είναι οι αυτοαπασχολούμενοι μικροί μαγαζάτορες που δεν έχουν κυρώσεις, και οι τελευταίοι είναι οι εργοδότες που υπόκεινται κυρώσεις. 
• Τρίτον, ο φόβος του "μεγάλου κεφαλαίου" διαψεύσθηκε ήδη όταν το 1992 απελευθερώθηκαν τα ωράρια (για ένα χρόνο μόνο), και τίποτα κακό δε συνέβη στα μαγαζιά. Στο κάτω-κάτω, αν είναι μια απαγόρευση να υφίσταται επειδή ενισχύει μια άλλη απαγόρευση που δεν εφαρμόζεται, τότε να θεσπίσουμε και απαγόρευση κυκλοφορίας επειδή οι οδηγοί δε φοράνε τη ζώνη ασφαλείας!

Προφανώς, αν ο ιδιοκτήτης θέλει να επεκτείνει το ωράριο λειτουργίας θα χρειαστεί επιπλέον υπαλλήλους: θα πρέπει να προσλάβει ανέργους δηλαδή. Αυτό είναι καλό για την κοινωνία. 

Όσοι νομίζετε ότι προστατεύετε τους εργαζομένους, κάνετε το αντίθετο: χαντακώνετε τους ανέργους. Εγώ σέβομαι ταυτόχρονα το δικαίωμα του υπαλλήλου να ξεκουράζεται και του επιχειρηματία να λειτουργεί. 

Αν θέλει να λειτουργήσει παραπάνω από το μέγιστο των υπαλλήλων του, πρέπει να ανοίξει θέσεις εργασίας. 

Αν θες να είσαι ανοικτός 12 ώρες το Σάββατο, πρέπει να πληρώσεις υπερωρίες και να κόψεις ώρες από άλλη μέρα, μια μη εμπορική μέρα. Το ίδιο ισχύει και για την Κυριακή.

Η Κυριακή είναι ημέρα θρησκευτικής αργίας και, σεβόμενος τις επιταγές της εκκλησίας, ο νόμος προβλέπει μισθούς αυξημένους κατά 75%. 

Ποιος υπάλληλος δεν θα προτιμούσε να αμείβεται με υπερωρίες το Σάββατο και με +75% την Κυριακή, παίρνοντας ρεπό Δευτέρα ή Τρίτη; 

Αυτό ισχύει ήδη στον Τουρισμό, όπου οι άνθρωποι εργάζονται τις Κυριακές κανονικά, ενώ τις «εργάσιμες» σχεδόν καθόλου. Στο εξωτερικό, βέβαια, όλες οι μέρες λογίζονται ίδιες για τουριστικούς υπαλλήλους. 

Όσοι έχετε δει χώρες του εξωτερικού με άψογη κοινωνική πρόνοια θα έχετε δει και απελευθερωμένα ωράρια. Στο Λονδίνο τα μαγαζιά είναι γεμάτα τουρίστες την Κυριακή, ενώ στο Κολωνάκι και την Τσιμισκή βρίσκουν μόνο καφεστιατόρια. Στην Ελλάδα, αντί για σωστό κοινωνικό κράτος απλώς θέτουμε παλαβές απαγορεύσεις πάνω από άλλες απαγορεύσεις.

Μια ακόμη πλάνη εκείνων που εναντιώνονται στην απελευθέρωση του ωραρίου είναι πως ...

Η ανελαστικότητα στην αγορά εργασίας κλείνει επιχειρήσεις και διογκώνει ανεργία και παραβατικότητα

του Χρήστου Παπανίκου

του Δημήτρη Σύρμου

Με αφορμή μια συζήτηση για το ωράριο των καταστημάτων, το ελεύθερο ωράριο, τα νέα εργασιακά μέτρα και τις στρεβλώσεις στην αγορά εργασίας στους Πολίτες Υπέρ των Μεταρρυθμίσεων

Πολλοί μιλούν για τα εργασιακά θέματα ενώ δεν γνωρίζουν ούτε τους νόμους, ούτε την εφαρμογή τους. 

Π.χ., δεν γνωρίζουν ότι ειδικότητα ανειδίκευτου εργάτη μπορεί ένας εργοδότης να δηλώνει μέχρι 2 χρόνια. Μετά; 

Μέχρι πρόσφατα δεν γινόταν, πέραν του ξενοδοχειακού κλάδου και κάποιων πρωτογενών αγροτοκτηνοτροφικών εργασιών να δηλώνει ο εργοδότης επτάμηνη εργασία. 

Οι παλαιοί εργοδότες δεν ωφελούνται καθόλου από τα νέα εργασιακά μέτρα, παρά μόνο οι νέες επιχειρήσεις, αν και όποτε έλθουν. Οι παλαιές επιχειρήσεις ΔΕΝ μπορούν να μειώσουν τους μισθούς και ότι άλλο προβλέπεται αν δεν συμφωνήσει και ο εργαζόμενος. Αν δεν συμφωνήσει, πρέπει ο εργοδότης να τον κρατήσει με τον παλαιό μισθό ή να τον απολύσει. 

Να φέρω λοιπόν ένα παράδειγμα. 

Μία κοπέλα  βοηθός στο λογιστήριο με 18 χρόνια προϋπηρεσίας υπάγεται στην σύμβαση βοηθών λογιστών. Αμείβεται μικτά με την σύμβαση περί τα 2.300 ευρώ. Αν δεν συμφωνήσει μείωση και την απολύσει ο εργοδότης πρέπει να πληρώσει σχεδόν τα χρόνια σε μήνες αποζημίωσης  δηλαδή κάπου 30-32.000 ευρώ. 

Αν πχ. θελήσει να αντικαταστήσει 4-5 υπαλλήλους έτσι, πρέπει να πληρώσει 150.000 ευρώ. Λογικά δεν τα έχει οπότε κλείνει. Αν δεν τα έχει, με τους υπάρχοντες μισθούς, δεν είναι ανταγωνιστικός και κλείνει πάλι. Μπρoς γκρεμός και πίσω ρέμα. 

Ένα άλλο σοβαρότατο θέμα είναι αυτό της δραστηριοποίησης στην επαρχία και της εμπειρίας που μπορεί να βρεθεί εκεί. Δεν υπάρχει πιο δύσκολο πράγμα από το να αντικαταστήσεις έναν έμπειρο και εξειδικευμένο υπάλληλο ή τεχνίτη. Εδώ τα πράγματα είναι τελείως αντίστροφα. Ο τεχνίτης είναι αυτός που επιβάλει την θέληση του στον εργοδότη, όσο και αν φαίνεται περίεργο αυτό. 

Τέλος σε σχέση με εποχιακά προϊόντα ή εορταστικές περιόδους: Όταν μία βιοτεχνία κατασκευάζει ή εμπορεύεται σχολικές τσάντες, δουλεύει 2-3 μήνες τον χρόνο Χ 18 ώρες την ημέρα. Τι ωράρια και ιστορίες. Ο άλλος πάει εκεί για να βγάλει σε 3 μήνες τους μισθούς όλης της χρονιάς και μετά κάθεται. Νομίζει κανείς ότι θέλει την Επ. Εργασίας στο κεφάλι του; Όχι βέβαια. 

Το ίδιο ισχύει στα εκκοκκιστήρια  στα ντοματάδικα, στα νησιά την τουριστική περίοδο. Φεύγουν όλοι από τα Καρδιτσοτρίκαλα και πηγαίνουν γκαρσόνια ή ξενοδοχοϋπάλληλοι στην Σκιάθο. Μένουν μέσα στο ξενοδοχείο, τρώνε μέσα στο ξενοδοχείο (όλα πληρωμένα) και παίρνουν και διπλό μισθό. Γυρνάνε το φθινόπωρο στο χωριό και κάθονται μέχρι το επόμενο Πάσχα. 

Στους εμποροϋπαλλήλους που αναφέρεσθε*, μπορεί κάποιο S/M να προσλάβει για ένα μήνα προσωπικό και δη εξειδικευμένο με ταμείο εμποροϋπαλλήλων; Και ποιος άνεργος με ταμείο ανεργίας θα το κόψει για να πάει για 1-2 μήνες δουλειά; 

Ο εργοδότης αν τον πάρει με σύμβαση 6μηνη τους υπόλοιπους μήνες που θα κάθεται πως θα τον πληρώνει; 

Ας καταλάβουμε λοιπόν ότι στην Ελλάδα με την ποικιλία επαγγελμάτων και ιδιορρυθμία ανά περιοχή δεν είναι εύκολο να υπάρχουν κανόνες από το κράτος. 

Πρέπει να γίνει μία αυτορύθμιση μεταξύ των ενδιαφερομένων. Αυτή είναι η δουλειά, αυτά τα χρήματα. Συμφωνούμε ή όχι. Αλλιώς δεν γίνεται. 

Καλές γιορτές.