Ο υπαρκτός μεταρρυθμιστικός χώρος+η υπαρκτή κοινωνία πολιτών αντιμέτωπες με τον πολιτικό αναχρονισμό

Ποιοι ξέρουν που είναι τα "Γερμανικά";

από το left liberal synthesis

Για όσους έχουν την παραμικρή σχέση με τα ποδοσφαιροπολιτικά δίκτυα η ανακάλυψη του πλέγματος πετρελαϊκής απάτης δεν είναι έκπληξη. Όσοι γνωρίζουν τα τοπωνύμια «Γερμανικά», «Άσπρα Χώματα» κλπ τότε ξέρουν ότι ο πατέρας του φερόμενου ως αρχηγού του πλέγματος , κυκλοφορούσε φυγόποινος επί χρόνια με την ανοχή τοπικών πολιτικών και αστυνομικών αρχών. Η αποκάλυψη του δικτύου αυτού είναι αποτέλεσμα μιας σημαντικής αλλαγής στο εσωτερικό της εξουσίας. Το ίδιο ακριβώς δίκτυο, με την οικογενειακή συνέχεια λειτουργούσε ανενόχλητο επί δεκαετίες με την βοήθεια της τυπικής ελληνικής διαπλοκής. Τελικά η λεγόμενη «μνημονιακή» πολιτική δεν είναι μόνο βάναυση ταπείνωση εισοδημάτων, αλλά ταυτόχρονη επιταγή προς τις κλεπτοκρατικές ομάδες να προσχωρήσουν προς ένα πιο «ηθικό» καπιταλισμό δυτικού τύπου. Όποιος δεν συμμορφώνεται θα συλλαμβάνεται. Πολύ εύστοχα ο Σ.Σκουμπουρδής έχει περιγράψει την ιδιαίτερη αυτή συνθήκη εδώ, με το "Είναι το μνημόνιο ηλίθιε".

Η εγγενής ηθικολογία των εξ’ ευωνύμων διανοουμένων τους αποτρέπει να δουν πως η πολιτική προσαρμογής της τελευταίας περιόδου είναι ταυτόχρονα προσταγή λιτότητας, βίαιης ανισοκατανομής αλλά και «ορθολογικοποίησης» του ελληνικού καπιταλισμού. Τόσο η νομικά οριακή αντιμετώπιση της ΧΑ όσο και μια σειρά συλλήψεων δείχνουν πως η κατεύθυνση δεν χαρτογραφείται μέσω των αδρών αντιπλουτοκρατικών ερμηνευτικών σχημάτων που διακινεί μαζικά μια αριστερή δημοσιολογία. Το project Σαμαρά είναι πολύ πιο ευρύ από ότι φαίνεται και δεν αντιμετωπίζεται με τις λαικομετωπικές αντιλήψεις a la thirties που εισηγείται η Συριζαική αριστερά.

Οι δύο εναλλακτικές πολιτικές της συγκυρίας έχουν ως κοινό πρόταγμα ένα «καπιταλιστικό μοραλισμό εντός της ΕΕ». Αυτό όμως εκφράζεται σε δύο εκδοχές : ή ως τρέχουσα αυταρχική δημοσιονομική προσαρμογή (Σαμαράς) ή ως υπόσχεση για δημοκρατική ήπια προσαρμογή (Τσίπρας). Επομένως η συγκυρία είναι πολύ πιο «υγιής» από ότι φαίνεται από πρώτης όψεως: 

Η Συριζαική πίεση επιταχύνει κάποιες «μοραλιστικές» τάσεις οι οποίες ενυπάρχουν στο λεγόμενο «μνημόνιο». Ο Συριζα δεν βραχυκυκλώνει τελικά την κυβέρνηση, αλλά και η κυβέρνηση έχει μάλλον ανάγκη τον «Σύριζα» της. Οι όποιες μεταρρυθμιστικές αρρυθμίες οφείλονται περισσότερο στις «προμημονιακές» αδράνειες παρά σε αντιπολιτευτικό ζήλο.

Μέσα στην συνθήκη αυτή οι επερχόμενες εκλογές έχουν αντίστροφη αρχιτεκτονική από ότι δημοσιοποιείται. Το πρωτείο είναι στις Δημοτικές και όχι στις Ευρωπαϊκές.

Οι εξωφρενικές ρητορείες για ένα δημοψήφισμα είναι θεατρικές. Εντός των ευρωπαϊκών θεσμών δεν υπάρχουν ρήξεις αλλά δύστροπες συναινέσεις. 

Η υποτιθέμενη Συριζαική διαπραγμάτευση θα εξουδετερωθεί στο πι και φι όχι με την αντίρρηση αλλά με την μερική συναίνεση και αναβολή: «Έχετε μάλλον δίκιο, αλλά ας το συζητήσουμε στο προσεχές Eurogroup, και ας πάρουμε την τεχνική γνωμάτευση της δείνα επιτροπής» etc etc etc. στο μεταξύ «business as usual please, αλλιώς θα τα βάλετε και με αυτούς που σας κατανοούν».

H Συριζαική αντίρρηση θα εξαχνωθεί από την «τεχνική» αντιμετώπιση της και όχι την πολιτική της απόρριψη. Αυτή είναι άλλωστε και η σημασία της δήλωσης Σταθάκη όπου δεν «προβλέπονται ακραίες καταστάσεις» και της ολύμπιας αφασίας των Ευρωπαίων συμμάχων του Σαμαρά . Όταν ο veto holder προσέρχεται με αυτή την πρόβλεψη στην «σκληρή διαπραγμάτευση» και οι σύμμαχοι του υποτιθέμενου αντιπροσώπου των δανειστών, τον αδειάζουν διά της αφασίας, τότε οι αναλύσεις περισσεύουν.

Άρα το ευνοϊκότερο προσεχές περιβάλλον είναι, ο Συριζα να ...

Κουτσαβάκηδες της συμφοράς

tovima.gr - Βιοχάλκο: Πράσινο από τους μετόχους για τη μεταφορά της έδρας στο Βέλγιο

του Φώτη Παπούλια*

Οι κουτσαβάκηδες έχουν γράψει τη δική τους ιστορία. Νταήδες, βαρύμαγκες, ψευτόμαγκες, βάδιζαν αργά, χαμηλώντας εναλλάξ τους ώμους, έτοιμοι για καβγά με λυμένο το ζωνάρι και ήρωά τους τον περίφημο Δ. Κουτσουβάκη, μόρτες, άνθρωποι της νύχτας και παντός επαγγέλματος.

Οι συνειρμοί με την εικόνα που εξέπεμπε επί τριήμερο η Βουλή δεν απέχουν και πολύ από την εικόνα που περιγράφουμε στην εισαγωγή. Ελειπε ο πολιτικός λόγος και περίσσευε η κοινοβουλευτική «μαγκιά» από τους εκπροσώπους τής -ακόμα- κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί, εκφράσεις πεζοδρομίου. Δυστυχώς για τους κυβερνώντες το πολιτικό πεζοδρόμιο έχει υψηλότερο πολιτικό δείκτη από εκείνον των κοινοβουλευτικών «ηρώων του τριημέρου». Λόγος αμετροεπής, παραληρηματικός ενίοτε, σεξιστικά υπονοούμενα, ανέξοδες απειλές, συνήθεις κορόνες πίστεως στο κόμμα, παροιμιακός και ταυτόχρονα παρακμιακός λόγος που εξέθετε τους ομιλητές, αναφορές σε πατερικά κείμενα και ελπίδες που παρέπεμπαν σε μεταφυσικά θαύματα, παρωδία μονομαχιών τύπου Φαρ Ουέστ, μόνο που το «ντεκόρ» ήταν άκρως μεσοαστικό και οι πρωταγωνιστές μιας άλλης εποχής.

Αν ο πολίτης περίμενε εξαιτίας της κατάστασης που βρίσκεται η χώρα ότι θα είχε τη δυνατότητα να παρακολουθήσει μια υψηλού επιπέδου πολιτική επιχειρηματολογία, είναι βέβαιο ότι έχασε τον χρόνο του και δικαίως προτίμησε τις ανταγωνιστικές αθλητικές εκπομπές και τη μετάδοση του ντέρμπι. Αναφορές στο παρελθόν, ένδεια επιχειρημάτων, ανυπαρξία οράματος, απειλές, φληναφήματα, κοινώς αερολογίες, φωνές, αλαλαγμοί, «μπιζαρίσματα», η ευτέλεια σε όλο της το μεγαλείο.

Ενας μοναχικός πρωθυπουργός δίκην «Δον Κιχώτη» που κυνηγάει τους ανεμόμυλους της… ανάπτυξης και ο βοηθός του Σάντσο Πάντσα να έχει παραδώσει τις ελπίδες του στο θείο, αρχηγοί υπεύθυνων κομμάτων ισορροπούσαν μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, υπουργοί που «πέταγαν την μπάλα» στην εξέδρα, βουλευτές οι οποίοι απευθύνονταν στο εκλογικό τους κοινό, συνέθεταν την παράσταση της παρακμής. Καμία πρωτοτυπία, καμία προοπτική, καμία έκπληξη πλην εκείνης της μικράς στην ψηφοφορία. Θλίψη και οργή για όσους, ατυχείς, το υπομείναμε…

Απέναντι στους κουτσαβάκηδες στάθηκαν οι μάγκες, εκείνοι που, μεταξύ άλλων, δεν χτυπούν γυναίκες. Ο πρωθυπουργός δεν βρήκε τον χρόνο να επαναφέρει στην τάξη τον Αδωνι του νεοπολιτικού κουτσαβακισμού, διά της σιωπής επικρότησε τη στάση του. Αιδώς…

*από την Εφημερίδα των Συντακτών

2012: Βουλιάζοντας δέσμιοι (του πολιτικού μας συστήματος)

2013: Θα στηρίξουμε την ελπίδα;

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου*

Το 2012 το πολιτικό μας σύστημα μας πήρε τελικά μαζί του στον βυθό. 

Η κάθοδος είχε αρχίσει νωρίς, όσο το διδάξαν τον ακραίο πελατειασμό, και την αρπαγή του δημόσιου πλούτου ΠΑΣΟΚ, δεν μπορούσε και δεν ήθελε να τα βάλει με τον εαυτό του και υιοθέτησε τα οριζόντια εισπρακτικά μέτρα έναντι του δανεισμού από την τρόικα. 

Με δικά τους λόγια (ΓΑΠ), "δεν αλλάξαμε και βουλιάξαμε"... ειδικά η "εκδίωξη" της τρόικας από τον τότε ΥπΟικ, Βενιζέλο, έδωσε το μέτρο της αναλγησίας και του αμετανόητου, του πελατειακού συστήματος, να αναγνωρίσει μέρος έστω της ευθύνης και της ανικανότητάς του και να μοιράσει δικαιότερα τα βάρη. Και μας έδωσε επίσης μια εικόνα από το μέλλον: του τι θα συνέβαινε με την εφαρμογή της βαρουφάκειας Τσιπρικής φιλοσοφίας του ΣΥΡΙΖΑ "για όλα φταίει το Μνημόνιο και η τρόικα"...

Η ραγδαία επιδείνωση της οικονομίας με την καθυστέρηση της χρηματοδότησης και της παραπομπής σε πολιτικό επίπεδο της "λύσης" και στις καλένδες, των επειγουσών διαρθρωτικών αλλαγών, έφερε και την πτώση της κυβέρνησης. 

Με την αναξιοπιστία μας να θεριεύει διεθνώς, η κυβέρνηση Παπαδήμου πρόλαβε να βάλει μια μικρή τάξη και να μας ξαναδώσει πρόσωπο στην Ευρώπη, πριν ανατραπεί βιαστικά για να επανέλθει το πολιτικό προσωπικό στον έλεγχο των πραγμάτων. 

Οι απαραίτητες πια εκλογές, ενώ έδειξαν την λαϊκή βούληση (κυβέρνηση συνεργασίας, παραμονή στο ευρώ και την ΕΕ) δεν έγιναν σεβαστές από τον μικροκομματικό θίασο της μεταπολίτευσης: όλοι έβαλαν μπροστά το κομματικό όφελος, το πολιτικό κόστος και τα συμφέροντα του μαγαζιού τους στην κυριολεξία και όχι της χώρας και του λαού της. 

Οι δεύτερες εκλογές με εκβιαστικά διλήμματα θολών συνθημάτων και νέας δικομματικής πόλωσης, κόστισαν στην χώρα μερικά δις ακόμη, πάγωσαν τελείως την ήδη μουδιασμένη αλλά κάπως ελπίζουσα, λόγω Παπαδήμου και συνεργασίας κομμάτων, κουρέματος, ορθολογισμού κλπ, οικονομία. 

Η συμφωνημένη την Άνοιξη νέα και με καλύτερους όρους χρηματοδότηση χάθηκε στον ορίζοντα του ευρωσκεπτικισμού, της ψευδούς πόλωσης και της υποσχεσιολογίας όλων ξανά των πολιτικών δυνάμεων της μεταπολίτευσης.

Η νέα κυβέρνηση ήρθε σχεδόν αναγκαστικά με την συνειδητοποίηση ότι πια, το πλοίο έχει βουλιάξει και πρέπει να σωθεί ότι σώζεται, έστω και την τελευταία στιγμή. Η άλλη εναλλακτική ήταν η άτακτη χρεοκοπία. Επελέγη η συντεταγμένη...

Βαρύτατες είναι εδώ οι ευθύνες της υποτίθεται έλλογης αριστεράς της ΔΗΜΑΡ. 

Το κόμμα αυτό έστρωσε με την άρνησή του να συμμετέχει σε κυβέρνηση συνεργασίας από τις πρώτες εκλογές, τον δρόμο για την γιγάντωση εκβιαστικά του δικομματισμού, την ανάδειξη του ΣΥΡΙΖΑ ως εναλλακτικής και της "κυβέρνησης της αριστεράς" ως της νέας μυθολογίας αλλά και ως νέας παράτασης ζωής του χρεοκοπημένου ...

Εδώ σε θέλω κάβουρα: ΔΝΤ -"Κουρέψτε τα δάνεια των νοικοκυριών για να έρθει η ανάκαμψη"

Το ΔΝΤ ξαναχτυπά ...αριστερά! 

Σε λιγότερο από έναν μήνα από την δημοσιοποίηση έκθεσης που προέβλεπε/πρότεινε μέχρι τέλος Ιουνίου, καθιέρωση Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος στη χώρα μας έναντι των "σκόρπιων και άστοχων" επιδομάτων ως επείγον διαρθρωτικό μέτρο ( δες εδώ ), έρχεται τώρα να προτείνει και κούρεμα των ιδιωτικών δανείων ως μέτρο ανάκαμψης: 

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Ημερησίας, (εδώ), το ΔΝΤ προτείνει το μέτρο γενικώς για όλες τις χώρες που αντιμετωπίζουν την κρίση  "σε μελέτη του για τη σχέση ιδιωτικού χρέους, ενυπόθηκων δανείων, τιμών κατοικιών και οικονομικής δραστηριότητας και δημοσιοποιήθηκε τη Μ. Τρίτη".

Ειδικά για την Ελλάδα:

 Ο κ. Λιχ, που θεωρείται ο ειδικός του ΔΝΤ στον τομέα αυτό, ρωτήθηκε εάν βλέπει την ανάγκη "κουρέματος" των στεγαστικών δανείων και στην ΕΛλάδα, όπου χιλιάδες άνθρωποι αδυνατούν να πληρώσουν τις δόσεις τους.
Ο αξιωματούχος του Ταμείου απέφυγε να απαντήσει στο ερώτημα, διότι η έκθεση αφορά όλο τον κόσμο και όχι ειδικά τη χώρα μας, αλλά πηγές εκτός του ΔΝΤ τόνισαν ότι το "κούρεμα" μπορεί να καταστεί αναγκαίο για να εξυπηρετηθεί η ανάπτυξη, χωρίς την οποία δεν θα είναι βιώσιμο το χρέος.

Τι συμβαίνει ακριβώς; 
Πως γίνεται τις πιο τολμηρές ιδέες που ακόμη και η αριστερά υπερασπίζεται "οιονεί", με δισταγμούς και επίδειξη αχρείαστης πολιτικής ορθότητας (  "είναι αυτό αριστερό;" ), να έρχεται με φόρα το "κατοχικό" ΔΝΤ να τις προωθήσει; 
Κάτι συμβαίνει εδώ...

Κι αυτό προφανώς - για την κοινή λογική - δεν είναι οι κρυφές επιδιώξεις των "σφαγέων των λαών" αλλά η πιθανή κυριαρχία πιο "σοσιαλδημοκρατικών" ή τέλος πάντων εκλογικευμένων προσεγγίσεων στον διεθνή οργανισμό ( που οι Πράσινοι ζητούσαν καιρό τώρα το ξαναφτιάξιμό του από την αρχή ) στη θέση των φονταμενταλιστών της "ελεύθερης" αγοράς. Ίσως και μια σύγκλιση των απόψεων, αφού η διεθνής κρίση δεν επιτρέπει μια απλοϊκή ανάγνωση δύο αντίπαλων στρατευμάτων ( όπως πάσχει να επιβεβαιώσει η παρακμασμένη αριστερά ) αλλά την σοβαρή μελέτη μιας πολύπλοκης και πολυδιάστατης κατάστασης, πρωτόγνωρης και για τους αντιπάλους αλλά και για τους υπερασπιστές του παγκοσμιοποιημένου χρηματοπιστωτικού συστήματος ή της λεγόμενης "αγοράς".

Είναι λοιπόν ώρα για μελέτη και προτάσεις. 
Οι εχθροί και οι φίλοι δεν είναι σαφείς, ούτε μπορούμε να τους μαντέψουμε εξ αρχής βάσει των σκονισμένων μας ιερών βιβλίων ( των οποίων οι συγγραφείς δεν είναι εδώ για να μας βοηθήσουν ). 
Τι χρειάζεται; 
Δημοκρατία, διαβούλευση, προτάσεις, συναινέσεις, εφαρμογή με συμμαχίες και συνεργασίες -όχι και τόσο αυτονόητες.
Τι κάνουμε στην Ελλάδα; 

Για τα παλιά κόμματα σε νέες συσκευασίες: Dead can dance?

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου

Το πελατειακό σύστημα αλλάζει χίλια πρόσωπα και κόμματα αλλά το αγκομαχητό της επιβίωσης δεν κρύβεται. Όπως τα παλιά βαρέλια δεν κρατάνε το καινούργιο κρασί, έτσι και οι "πασόκοι χωρίς αύριο" δεν μπορούν να μεταφέρουν το μήνυμα της ανανέωσης, οι καμμένοι, καζάκηδες, δημαράδες δεν μπορούν να εκπροσωπήσουν την εύλογη αντιμνημονιακή ανησυχία. 

Όλοι τους μα όλοι, συγκαταλέγονται στα παλιά και φθαρμένα πρόσωπα της πολιτικής μεταπολίτευσης.

Μετά την επιδρομή στο χώρο της ανανεωτικής αριστεράς -με αφορμή και όχημα την κενολογία της προσωποπαγούς της ηγεσίας (που εκποίησε όλες τις μεταρρυθμιστικές περγαμηνές της για μια θέση στο debate), τώρα παίζουν υπολογισμένα, μέρα τη μέρα, για την διατήρηση της νέας φούσκας Καμμένου ως τις εκλογές. 

Σκοπός η παγίδευση, όσο μεγαλύτερου ποσοστού των απρόθυμων ψηφοφόρων στο δίλημμα μνημόνιο/αντιμνημόνιο και όσο γίνεται πιο μακριά από το στοίχημα της ελληνικής μεταρρύθμισης.

Ούτως ή άλλως, το καταθλιπτικό πολιτικό μας προσωπικό αδυνατεί να ανανεωθεί από μόνο του - η παρακμή είναι βαθιά και ολοκληρωτική. 

Ότι θετικό "παραχωρείται" απρόθυμα από το βενιζελοσαμαρικό κονκλάβιο, γίνεται είτε εκβιαστικά κάτω από την σιδερένια πυγμή των δανειστών/εταίρων είτε κάτω από τον κίνδυνο εκλογικής τους καθίζησης και πολυκομματικών συνεργασιών με απρόβλεπτες συνέπειες για την πελατειακή μαφία. 

Αυτήν που χρεοκόπησε τον τόπο για να συντηρήσει τους πολιτικούς της πελάτες και συντηρητές και την βυζαντινή συντεχνιακή δομή του συστήματός της. Αυτήν που προσπαθεί να μας πείσει ότι το μνημόνιο ευθύνεται για την κρίση και δεν είναι αποτέλεσμά της. Αποτέλεσμα από τις τρύπες στο σκαρί της οικονομίας που άνοιξε μια τριακονταετία "Τσοβόλα δώστα όλα"...

. 

Ο εχθρός λαός πρέπει να μείνει σε κάθε περίπτωση στο σκοτάδι.

Να πιστεύει ότι υφίσταται ξενική επιδρομή. Ότι οι δανειστές δεν είχαν να δανείσουν αλλού με μεγαλύτερα επιτόκια και σίγουρη αποπληρωμή...

Να νοσταλγεί τα ψίχουλα του παρασιτικού καπιταλισμού τους και την υπεξαίρεση-αναδιανομή στους ημετέρους της κοινοτικής αναπτυξιακής βοήθειας και του καταναλωτισμού με δανεικά. 

Να πιστεύει ότι υπάρχει τρόπος για την επιστροφή στην προ μνημονίων περιόδου, αρκεί να ξαναφέρει αυτοδύναμα στην εξουσία τον ένα ή τον άλλο πυλώνα του συστήματος.

Μα και οι φίλοι του λαού, η αριστερά, μοιάζει να έφτασε πια στα όριά της. 

Δεν μπορεί να προσφέρει ούτε εναλλακτική λύση, ούτε ανακουφιστική ενότητα, ούτε όραμα πέραν του κρατικού καπιταλισμού. 

Και ακόμα χειρότερα θυσιάζει κάθε μεταρρυθμιστική δυνατότητα που παρουσιάζεται για να επιβιώσει απλά εκλογικά και να διατηρήσει τον μηχανισμό που συντηρεί τους επαγγελματίες της. 

Τίτλοι τέλους για την παράταξη των ηρώων και της ανιδιοτελούς προσφοράς.

Πέραν των κομμάτων όμως υπάρχουν και οι άνθρωποι.

Κι όσο εκείνα είναι φανερά υπερεκτιμημένα, οι άνθρωποι παραμένουν αόρατοι πίσω από τους κληρονομικούς ηγέτες και τους μονιμάδες της κάθε νομενκλατούρας.

"Κάτω από την άσφαλτο η παραλία" λέει ένα σύνθημα του Μάη... και πίσω από τα κόμματα οι άνθρωποι: συρρικνώστε τα και θα φανούν. Και μαζί ότι αληθινά νέο και δημοκρατικό, από τα κάτω, υπάρχει στην πολιτική σκηνή.

Η σημερινή αποστολή των Ελλήνων...

Οι Γερμανοί θα αναλάβουν τις ΔΟΥ και τα φορολογικά έσοδα , οι Γάλλοι την αναδημιουργία εκ του μηδενός της Δημόσιας Διοίκησης , οι Ιρλανδοί την ανάπτυξη με τις γνώσεις τους στην εξαγωγική δυναμική, οι Ιταλοί την φορολόγηση της εκκλησιαστικής περιουσίας (ξεκινώντας με την δική τους ), οι Άγγλοι να μας τυπώσουν δραχμές (στην ανάγκη), οι Ισραηλινοί την ανακήρυξη της ΑΟΖ, οι Τούρκοι την αμοιβαία μείωση των εξοπλισμών, οι Ελβετοί την απόδοση των ποσοστών μας από την έξοδο κεφαλαίων, η ΕΕ την αγορά της ηλιοφάνειάς μας (βλ. προηγούμενη ανάρτηση), οι Αυστριακοί την μεταφορά της ως ρεύματος, οι Κινέζοι τα λιμάνια, οι εφοπλιστές να μεταφέρουν το CITY στον Πειραιά.

Κι εμείς; 

Εμείς τι θα κάνουμε; 

Ποια είναι η αποστολή των Ελλήνων στη συγκυρία αυτή;

Απάντηση: η αποστολή των Ελλήνων είναι η σπουδαιότερη. Η πιο κρίσιμη. Αυτή από την οποία εξαρτώνται όλα τα άλλα.

Η καταστροφή του πελατειακού πολιτικού μας συστήματος.

Αυτό δεν μπορεί να το κάνει κανείς άλλος. Αυτό το σύστημα, εμείς το αποδεχτήκαμε, εμείς το αναδείξαμε με θηριώδεις αυτοδυναμίες, εμείς το συντηρήσαμε με συνεργίες και δούναι λαβείν, διορισμούς, φακελάκια, μίζες, εξυπηρετήσεις, κουμπαριές, τοπικισμό, στραβά μάτια, επιδόματα, παροχές, δουλειές. 

Μόνο εμείς μπορούμε και να το αρνηθούμε. 

Να του τραβήξουμε το χαλί κάτω από τα πόδια. Ακόμη και η τρόικα τρόμαξε με αυτούς τους τύπους - πρώτη φορά αναγκάστηκε να δανείζει μια χώρα χωρίς τίποτα να προχωρά από την άλλη πλευρά, δόση τη δόση, ξανά και ξανά... Μόνο η αφαίμαξη των υπηκόων.

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι. Στην κρίση πέσαμε πρώτοι και με διαλυμένο τον παραγωγικό μας ιστό και την εξαγωγική μας δυναμική, εξ αιτίας του πολιτικού προσωπικού που διαχειρίστηκε αυτήν την χώρα στην διάρκεια της μεταπολίτευσης. Τους πολιτικούς των δυο μεγάλων κομμάτων αλλά και εκείνους της ενσωματωμένης στο πελατειακό σύστημα αντιπολίτευσης.

Για να βγούμε από την κρίση χρειάζεται μια μετα-μεταπολίτευση. 

Η (ελληνική) πάλη των τάξεων

του Θανάση Πολλάτου

Έχω πάψει από καιρό να πιστεύω στη μαρξική θεωρία της πάλης των τάξεων· ίσως μάλιστα να μην την πίστεψα ποτέ. Δεν βλέπω γύρω μου εργάτες να αντιμάχονται τα αφεντικά τους, βλέπω μια κοινωνία να καταφάσκει σύσσωμη τη θεαματική και καταναλωτική της αναπαράσταση. Είναι επειδή, έχοντας διαβάσει τον Καστοριάδη και τον Λεφόρ, αναζητώ την τάξη όχι με βάση τα αντικειμενικά της χαρακτηριστικά, τη θέση των υποτιθέμενων μελών της στην παραγωγή, αλλά με βάση το βαθμό που η συνομάδωση αυτή συμμετέχει σε έναν ανταγωνισμό πολιτικό, φαντασιακό, πολιτισμικό της υπάρχουσας κοινωνικής θέσμισης. 

Η τάξη, έλεγε ο μεγάλος θεωρητικός του εργατικού κινήματος, ο Ε.Π. Τόμσον, δεν είναι ένα πράγμα, αλλά μια σχέση. Οι τάξεις για να είναι τάξεις πρέπει να συμπεριφέρονται σαν τάξεις, να ορίζουν τον εαυτό τους ως τέτοιες μέσα στην πράξη τους, στην διεκδίκησή τους και κυρίως στην τοποθέτησή τους απέναντι στο υπάρχον καθεστώς και στις άλλες τάξεις. 

Η εργατική τάξη υπήρξε, την περίοδο της ακμής του εργατικού κινήματος, μια πραγματική τάξη που αντιπροσώπευε μια νέα κοινωνική θέσμιση, μια άλλη κουλτούρα που βρισκόταν σε αντιπαράθεση με την κυρίαρχη (;) κουλτούρα της αστικής τάξης. 

Αυτό ίσχυε εκείνη την εποχή ως γενική αρχή, πράγμα που έκανε τον Μαρξ να προβάλλει αυτό το σχήμα σε ολόκληρη την ιστορία, γενικευτικά και λανθασμένα νομίζω στο βαθμό που αυτό έτεινε να αποτελέσει απόλυτο δόγμα. Και έγινε πράγματι απόλυτο δόγμα, ιδεολογία, ψευδής συνείδηση, ιδεοληπτική αναπαράσταση που υποκαθιστά την πραγματικότητα στα μυαλά των μαρξιστών που πασχίζουν μέχρι σήμερα να κρατηθούν με νύχια και με δόντια από ένα σχήμα που θέλουν να το βαφτίσουν υπεριστορικό ενώ δεν είναι. 

Συνεπώς, η περίφημη αντίθεση κεφαλαίου και εργασίας που κινεί τη σκέψη πολλών επιγόνων του Μαρξ, ακόμα και των πιο φιλελεύθερων, δεν πρέπει να υποστηρίζεται άκριτα, αλλά να υφίσταται τη βάσανο της αμφισβήτησης για να μπορούμε σε κάθε περίπτωση να ανακαλύπτουμε την αλήθεια της, την πρόσδεσή της στην πραγματικότητα.Δε θέλω όμως να συνεχίσω αυτή τη σκέψη, η οποία έχει αναμφισβήτητα πολλές πτυχές και μπορεί να εγείρει πολλές αντιρρήσεις. Θέλω να σταθώ κάπου αλλού, για να συνδέσω τη θεωρία της τάξης με τη σημερινή κατάσταση. 

Ο Καστοριάδης και ο Λεφόρ, λοιπόν, προσπαθώντας να παραμείνουν μαρξιστές και να αποσυνδεθούν από το υπόδειγμα του κομουνιστικού ολοκληρωτισμού, εισηγήθηκαν πριν από 60 περίπου χρόνια μια νέα θεωρία. Για την ακρίβεια επρόκειτο για την αναθεώρηση μιας παλιάς θεωρίας, της θεωρίας του Μαρξ. Είπαν, λοιπόν, πως πρέπει να εγκαταλείψουμε την αυταπάτη πως η ρωσική κοινωνία ήταν μια αταξική κοινωνία ή μια κοινωνία που βαδίζει έστω προς τον σοσιαλισμό. Η ρωσική κοινωνία είναι μια ταξική κοινωνία όπου το ρόλο της κυρίαρχης τάξης δεν τον έχει η βδελυρή μπουρζουαζία, αλλά η γραφειοκρατική τάξη, η τάξη του Κόμματος. Η ταξικότητα της κοινωνίας και η εκμετάλλευση παραμένει, μόνο που την υπεραξία που παράγεται από την δραστηριότητα της κοινωνίας την καρπώνεται η γραφειοκρατική τάξη. 

Αυτή η ανάλυση μας επιτρέπει να ανοίξουμε λίγο τους ορίζοντές μας και να δούμε την τάξη εκτός του μαρξικού ιστορικιστικού πλαισίου.

Γιατί τα λέω όλα αυτά τώρα. Μου φαίνεται πως στην ελληνική περίπτωση, εμφανίζεται μερικούς αιώνες καθυστερημένο το φάντασμα μιας τάξης. Και δεν μιλάω για μια τάξη επαναστατική, μια τάξη που θέλει να αλλάξει τα πράγματα. Μιλάω για μια τάξη που είναι κυρίαρχη όπως η ρωσική γραφειοκρατία του Κόμματος. Συλλαμβάνω διαισθητικά, όλους όσους ο φίλος μας ο Λεό έχει ονομάσει παραστατικότατα insiders του συστήματος, ως μέλη μιας τάξης ή "τάξης" αν θέλετε. 

Όλο αυτό το συνονθύλευμα των συνδικαλιστών, των λαϊκιστών πολιτικών, των κομματικών γραφειοκρατιών, των ανθρώπων των μίντια, των ανθρώπων των πανεπιστημίων, των επιχειρηματιών, των αγανακτισμένων, ενοποιείται στα μάτια μου με βάση τη φαντασιακή ένταξή του σε ένα σύστημα και σε μία κουλτούρα. 

Προσοχή: φαντασιακή ένταξη δεν σημαίνει φανταστική ένταξη, όπως συχνά πιστεύεται. Η φαντασιακή ένταξη είναι απολύτως πραγματική, μόνο που αφορά σε μια κοινότητα νόων, τη συνέχει μια πολιτισμική διάσταση. Το φαινόμενο αυτής εδώ της τάξης είναι απόλυτα διακομματικό. Αφορά στην υπεράσπιση του παλιού κόσμου, του κόσμου που δημιουργήθηκε από το ’81 και έπειτα, ενώ οι ρίζες του μπορούν να αναζητηθούν σε παλιότερες εποχές. 

Το διακύβευμα της επόμενης περιόδου, οι διαθέσιμες επιλογές και ο κοινός νους

του Μάνου Ματσαγγάνη*

Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες (κάτω από τις Άλπεις) έχουν προβλήματα (μερικές σοβαρά). 

Καμμιά χώρα όμως δεν έχει τα δικά μας προβλήματα: 

• μεγάλο χρέος (το μεγαλύτερο στην ΕΕ), 
• μεγάλα ελλείμματα του κρατικού προϋπολογισμού (10% του ΑΕΠ, μετά από οδυνηρή λιτότητα δύο ετών), 
• και ταυτόχρονα μεγάλο έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών (εμπορικό + υπηρεσιών). 

Τα ελλείμματα αλληλοσυνδέονται: η πλαστή ευημερία (με δανεικά) δεν επιβάρυνε μόνο το δημόσιο έλλειμμα, διόγκωνε επίσης (τεχνητά) τη ζήτηση, αυξάνοντας τις εισαγωγές και αφαιρώντας από τις επιχειρήσεις το κίνητρο για εξαγωγές.
Μια χώρα που βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση δεν έχει παρά δύο (και μόνο δύο) επιλογές. 

• Η μια είναι η κανονική υποτίμηση, ενδεχομένως με στάση πληρωμών, τύπου Αργεντινής το 2001 – αν και η Αργεντινή είχε εμπορικό πλεόνασμα (άρα είχε τρόφιμα και καύσιμα όσο διαρκούσε ο αποκλεισμός της από τις διεθνείς αγορές), καθώς και πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού (άρα μπορούσε να πληρώνει μισθούς ή συντάξεις και να εγγυάται τη λειτουργία του κράτους). 
• Η άλλη είναι η λεγόμενη "εσωτερική υποτίμηση": λιτότητα αλλά και μείωση των τιμών, ώστε να προστατευθεί η αγοραστική δύναμη των (μειωμένων) μισθών και ταυτόχρονα να τονωθεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων. Ο Daniel Gros σε παλαιότερη ομιλία του στην Αθήνα είχε υπολογίσει το μέγεθος της απαιτούμενης μείωσης (κατ’ αρχήν των μισθών) σε 25%. Μια εξαγωγική ώθηση θα μείωνε το μέγεθος αυτό, μια υστέρηση θα το αύξανε. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, η μείωση των μέσων ακαθάριστων αποδοχών την διετία 2009-2011 (σε πραγματικές τιμές) ήταν 12%, δηλ. το μισό περίπου της απαιτούμενης προσαρμογής (κατά Gros).

Η "εσωτερική υποτίμηση", για να αποδώσει, έχει ορισμένες (απαιτητικές) προϋποθέσεις. 

• Πρώτον, δίκαιη κατανομή των βαρών της προσαρμογής + κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας. 
• Δεύτερον, συμφωνία των κοινωνικών εταίρων, ώστε οι μειώσεις μισθών αφενός να μεταφραστούν σε μειώσεις τιμών και αφετέρου να είναι πρόσκαιρες (όσο διαρκεί η κρίση) και να αναπληρωθούν από ανάλογες αυξήσεις στο μέλλον (ώστε δηλ. να πιάσουν τόπο οι θυσίες των εργαζομένων). 
• Τρίτον, εξυγίανση των θεσμών: καταπολέμηση της διαφθοράς, της φοροδιαφυγής, της κακοδιοίκησης, της στρέβλωσης της αγοράς – ώστε η επιχειρηματικότητα να πάψει να βασίζεται στη διαπλοκή με πολιτικούς, στη συμπίεση των μισθών, στην παραβίαση της (εργατικής, ασφαλιστικής, φορολογικής, περιβαλλοντικής, πολεοδομικής κ.ά.) νομοθεσίας.

Ήταν το Μνημόνιο μονόδρομος; Και ναι και όχι. 

Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;

The Athens Review of Books: editorial του τεύχους 25

Οι κοινωνίες σπανιότατα λειτουργούν ορθολογικά. Ως άθροισμα πολύπλοκων και διαφορετικών κινήτρων, συμφερόντων, συμπεριφορών και συναισθημάτων οι κοινωνικές συμπεριφορές ακολουθούν τους δικούς τους νόμους. 
Όμως ο κοινωνικός ανορθολογισμός έχει και τα όριά του. Είναι τα αμείλικτα όρια που θέτει η πραγματικότητα, η οποία αναγκάζει τις κοινωνίες και τους ανθρώπους να προσαρμοστούν για να αντιμετωπίσουν τα πραγματικά προβλήματα και διλήμματα που θέτει η ζωή και να προχωρήσουν.
Η ελληνική κρίση δεν έχει δυστυχώς φτάσει ακόμα εκεί. Η κορύφωση της κρίσης συμπίπτει με την κορύφωση της έκρηξης του κοινωνικού ανορθολογισμού, ο οποίος τροφοδοτείται με μανία από το πολιτικό σύστημα και τα μέσα μαζικής «ενημέρωσης». Κυρίαρχο σύμπτωμα μια θεμελιώδης παρανόηση για όσα μας συμβαίνουν, την οποία τροφοδοτούν πρωτίστως όσοι φέρουν τις μεγαλύτερες ευθύνες και ενοχές.
Αναφερόμαστε στις ανοησίες περί «κατοχής», «εξανδραποδισμού», «διακυβέρνησης από την τρόικα», «καταστροφής που έφερε το μνημόνιο και το ΔΝΤ», τις οποίες καταπίνουν αμάσητες πρωτίστως τα μεγαλύτερα θύματα των ενόχων και συνενόχων, οι απλοί πολίτες, και κυρίως εκείνοι που ήταν ως τώρα χαμένοι από την συντεχνιακή, φαυλεπίφαυλη και κομματοκρατική λειτουργία του ελληνικού συστήματος.

Ας ξεκινήσουμε από την αρχή

Η Ελλάδα έφτασε στη σημερινή κρίση διότι οι κυβερνήσεις της δανείστηκαν τεράστια ποσά μετά την είσοδο στο ευρώ σε εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια και τα ξόδεψαν όλα (κυριολεκτικώς) σε κατανάλωση. Κυρίως αυξάνοντας τους μισθούς, τις συντάξεις (και δευτερευόντως τις πάσης φύσεως προμήθειες του Δημοσίου), με προτεραιότητα σε όσες ομάδες και συμφέροντα είχαν πολιτική και οικονομική ισχύ. 

Ταυτόχρονα όλοι οι παραγωγικοί πόροι (άνθρωποι και κεφάλαια) προσαρμόστηκαν σε έναν ακραίο καταναλωτισμό, απολύτως εσωστρεφή, που τροφοδοτούνταν από τα δανεικά και τις εισαγωγές. 

Όταν ξέσπασε η διεθνής κρίση, στα τέλη του 2008, η κυβέρνηση Καραμανλή ξόδεψε ακόμα περισσότερα και έτσι στα τεράστια χρέη και την μη ανταγωνιστική οικονομία προστέθηκε ένα εκτός ελέγχου έλλειμμα που έφτασε το 2008 στο 10% και το 2009 στο 15% του ΑΕΠ.