Για την πολυπολιτισμικότητα και τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη

"κι αν δεν φύγεις θα σε απελάσουμε"

της Βάσως Κιντή*

Υπήρξα φίλη του Μιχάλη Παπαγιαννάκη και συνοδοιπόρος του από το 1981 και γράφω αυτό το μικρό σχόλιο με ένα αίσθημα καθήκοντος - για να τον υπερασπιστώ. 

Η θέση ότι το κείμενο του Μιχάλη Παπαγιαννάκη για την πολυπολιτισμικότητα λέει το ίδιο πράγμα με το γνωστό κείμενο του ΘΤ που κυκλοφορεί από χτες, προσβάλλει τη μνήμη και το έργο του.

Το κείμενο του ΜΠ υπερασπίζεται ρητά την πολυπολιτισμικότητα (είναι δηλαδή φιλελεύθερο και αντι-ουσιοκρατικό) και θέτει προς συζήτηση κρίσιμα θέματα που απασχολούν τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες (τη μαντήλα στα σχολεία, την κλειτοριδεκτομή, τη λογοκρισία). Γράφει ρητά ότι τα θέματα αυτά δεν είναι απλά και ξέροντας τον Μιχάλη είμαι σίγουρη ότι ανά πάσα στιγμή θα ήταν έτοιμος να συζητήσει και να ακούσει  όλων των ειδώντα επιχειρήματα. 
Π.χ., ότι ενώ από τη μια έχουμε επιφυλάξεις για το κατά πόσον είναι σωστό με τη δήλωση ενός πατέρα να εξαιρείται το παιδί από μαθήματα καταργώντας το curriculum του σχολείου, από την άλλη εδώ στην Ελλάδα θέλουμε να εξαιρούνται τα παιδιά από τα Θρησκευτικά χωρίς κατ’ ανάγκην να είναι άλλου θρησκεύματος –με απλή δήλωση μη επιθυμίας του γονέα. Δηλαδή η εξαίρεση στα θρησκευτικά δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην κατάργηση του προγράμματος ενός σχολείου. 
Είμαι επίσης σίγουρη πως θα εκτιμούσε την πρακτική στις ΗΠΑ σήμερα να μην εύχεται η πολιτεία και η κοινωνία μόνο «Καλά Χριστούγεννα» αλλά να παίρνει υπ’ όψη της τα τόσα πολλά θρησκεύματα των πολιτώντης ευχόμενη απλώς «χρόνια πολλά» ή «καλές γιορτές» χωρίς να απαγορεύει βέβαια κάθε ειδική έκφραση.  

Το κείμενο του ΜΠ έχει τη λέξη ‘ξένοι’ σε εισαγωγικά γιατί ακριβώς, όπως λέει, πολλοί δεν είναι πλέον ξένοι. 
Μιλάει για σεβασμό απ’ όλους (όχι μόνο από τους ξένους) των νόμων και διεθνών συνθηκών. 
Μιλάει για ανοχή και συναινετικές ρυθμίσεις. 
Μιλάει για πειθώ («οφείλουμε να πείσουμε τους πάντες» –όχι μόνο τους ξένους). 
Είναι inclusive όχι exclusive.


To κείμενο του ΘΤ ορίζει ιδιοσυγκρασιακά τηνπολυπολιτισμικότητα, λέει ότι καλοί μουσουλμάνοι είναι μόνο οι «έως άθεοι» (sic) και ζητάει πόλεμο με στρατό. Μιλάει για έλεγχο της σκέψης: όχι μόνο να σέβεσαι τις αξίες μας αλλά πρέπει και να τις ενστερνιστείς (πώς θα ελέγχεται αυτό;), όχι μόνο να τηρείς τους νόμους αλλά να το κάνεις επειδή τους πιστεύεις -όχι επειδή μπορεί να φοβάσαι-, πρέπει ναπαρακολουθήσεις οπωσδήποτε μια συγκεκριμένη ταινία και πρέπει να τη σκεφτείς σε συγκεκριμένο τρόπο -τον μουσουλμανικό-, πρέπει δε να τη βρεις ευφυή κι αν γίνεις έξαλλος να φύγεις (θα πει το ίδιο και για τους χριστιανούς που γίνονται έξαλλοι με ασεβή έργα τέχνης;), κι αν δεν φύγεις θα σε απελάσουμε. 

Ξενοφοβία, αυταρχισμός, μισαλλοδοξία. Τι σχέση έχουν αυτά με τις φιλελεύθερες αρχές και σκέψεις του ΜΠ;

Και δύο επιπλέον σημεία;

1. Για να καταλάβουμε τι λέει ένα κείμενο δεν αρκεί να διαβάσουμε τις λέξεις αλλά να δούμε και σε ποιο περιβάλλον εκφέρεται, τι πάει να κάνει. Ένα κείμενο δεν λέει μόνο κάτι αλλά και κάνει (συμβουλεύει, αμφισβητεί, προσβάλλει, δημαγωγεί, κλπ) Είναι ένα ομιλιακό/γραπτό ενέργημα. Το κείμενο του Μιχάλη το 2006 παρενέβη για να αντιπαρατεθεί  στην ανευθυνότητα μιας ανέμελης αριστεράς που «όταν έρχεται η ώρα των θετικών ρυθμίσεων και παρεμβάσεων, ικανοποιούμαστε κυρίως με διακηρύξεις που δύσκολα απαντούν σε συγκεκριμένες προκλήσεις και προβλήματα καθημερινής συνύπαρξης.». Επισημαίνει δε πως «είμαστε ακόμη στη φάση της άρνησης πρακτικών του παρελθόντος όπως ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, οι διακρίσεις, η μη αναγνώριση του «άλλου», χωρίς ούτε καν αυτή η άρνηση να έχει εμπεδωθεί κοινωνικά, ακόμα και όταν έχει περάσει σε συνταγματικές διατάξεις, νομοθεσίες και διοικητικές ρυθμίσεις.» Το κείμενο του ΘΤ δεν δείχνει να ενδιαφέρεται να εμπεδωθεί η άρνηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Αντίθετα, σε μια εποχή πού όχι μόνο δεν έχουμε εμπέδωση της άρνησης του ρατσισμού αλλά έξαρση του ρατσιστικού λόγου, το κείμενο του ΘΤ καλλιεργεί την ξενοφοβία και προβάλλει ρατσιστικά στερεότυπα. Χαϊδεύει το ακροδεξιό ακροατήριο για να το πω απλά. Οι δε «θετικές» ρυθμίσεις που προτείνει ο ΘΤ είμαι σίγουρη ότι θα ήταν αποκρουστικές στον Μιχάλη.
2. Γράφτηκε ότι το κείμενο το του ΜΠ λέει το ίδιο με αυτό του ΘΤ αλλά με άλλο ύφος. Να υπενθυμίσω ότι "Le style c'est l'homme même". Οι λέξεις δεν είναι περιττά ενδύματα που κρύβουν μια κοινή ουσία. Οι λέξεις είναι πράξεις –γι’ αυτό προσβάλλουν, ταπεινώνουν, εκθέτουν.  

Και ένα Υστερόγραφο: Βλέπω στο protagon ότι διορθώθηκε στο κείμενο του ΘΤ η αποστροφή για την Αντιγόνη. Δεν αντιτίθεται πλέον στους νόμους των Θεών όπως ήταν αρχικά αλλά στους νόμους εν γένει. Αλλά έτσι δεν βγαίνει νόημα για το κείμενο. Έκανε καλά η Αντιγόνη που αντιτάχθηκεστους νόμους των ανθρώπων επικαλούμενη τους νόμους των θεών; Να το κάνουν και οι ξένοι;


*πηγή: σχόλιο στο fb

Γειά σου Δάσκαλε

Έφυγε νωρίς ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης

Όπως όλοι οι Μεγάλοι

Μέχρι προχτές έδινε συνεντεύξεις

Δεν φοβήθηκε τον θάνατο όπως δεν φοβήθηκε την ζωή

Ήταν και είναι ένας από τους λόγους που η ανανεωτική αριστερά, έχει την ακτινοβολία που έχει, στην ελληνική κοινωνία

Ο λόγος που πολλοί από μας μείναμε στην αριστερά τα πέτρινα χρόνια του δογματισμού

Σύγχρονος, τολμηρός, ευθύς, διορατικός

Αληθινή δεξαμενή σκέψης για την αριστερά

Τώρα θα αναμετρηθούμε με την φτώχεια και την μετριότητα

Μόνοι

Απελπιστικά μόνοι

Θέλουμε μια έντονη περίοδο ανανέωσης σε όλα τα επίπεδα

Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Συνέντευξη στο Φώτη Παπούλια, Κυρ. Ελευθεροτυπία, 10/05/2009

* Παυλίδης, Siemens, Βατοπέδι: Ο δικομματισμός δείχνει να «βουλιάζει» μέσα στα σκάνδαλά του;

- Αυτά βάζουν δυσκολίες στη λειτουργία του, όμως το πρόβλημα του δικομματισμού είναι ότι δεν παράγει πολιτική. Δεν λύνει προβλήματα, αλλά παράγει περισσότερα. Το πολιτικό σύστημα, όμως, λειτουργεί μόνο όταν λύνει προβλήματα. Δεν ξέρω το τέλος ή αν είναι μία μετεξέλιξη των χαρακτηριστικών του ίδιου συστήματος. Θέλουμε μια έντονη περίοδο ανανέωσης σε όλα τα επίπεδα, στρατηγικής, οραμάτων, πολιτικής, προσώπων, δομών, λειτουργίας, σε όλες τις παρατάξεις.

* Στην πορεία αυτής της ζητούμενης ανανέωσης τοποθετείτε και την αριστερά;

- Προφανώς. Τουλάχιστον ο Συνασπισμός έχει μιλήσει γι’ αυτά τα θέματα, όχι ενδεχομένως με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, αλλά έχει μιλήσει. Ενώ όλοι οι άλλοι τα βάζουν αυτά τα θέματα κάτω από το χαλί...

* Τον ΣΥΝ στο πλαίσιο του ΣΥΡΙΖΑ πώς τον βλέπετε; Υπάρχει θέμα διάσπασης όπως έχετε υπαινιχθεί άλλοτε;

- Δεν έχω πει κάτι τέτοιο. Δεν βλέπω, ωστόσο, αυτή τη στιγμή ούτε το λόγο, ούτε την αιτία. Δεν βλέπω επίσης τα υποκείμενα, δεν βλέπω τη στόχευση, επομένως όχι.

* Κάποιοι μιλούν για «αριστερίστικη» συμπεριφορά του ΣΥΡΙΖΑ...

- Πολλές από τις παρεμβάσεις του, τον τελευταίο καιρό, ήταν! Και αυτή η συζήτηση έχει γίνει και δημόσια και μέσα στα όργανά του. Βλέπω, όμως, ότι τώρα αυτές περιορίζονται, ίσως επειδή έρχονται ευρωεκλογές.

* Πώς αξιολογείτε το δημοσκοπικό «ξεφούσκωμα» του κόμματός σας;

- Νομίζω ότι είναι και δικιά μας ευθύνη που δεν «υποδεχτήκαμε» τους πολίτες. Αλλά σε ένα μεγάλο βαθμό δεν εξαρτάται από εμάς. Ηταν κόσμος ο οποίος για διάφορους λόγους εγκατέλειψε το ΠΑΣΟΚ, τις παρυφές του ΚΚΕ, και ήρθε -θες από «τσατίλα» ή από αγανάκτηση- προς εμάς. Μετά, επέστρεψε στο ΠΑΣΟΚ, στο όνομα της εξουσίας. Η αριστερά δεν κατάφερε να εντάξει οργανικά ένα μέρος αυτών των πολιτών στον κορμό της. Αυτό δείχνει σημαντική πολιτική αδυναμία, και σε επίπεδο θέσεων, και σε επίπεδο πολιτικών συμπεριφορών.

* Μήπως ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να ριζοσπαστικοποιηθεί περισσότερο;

- Εγώ νομίζω ναι. Θα ήμουν υπέρ μιας έντονης ριζοσπαστικοποίησης σε ό,τι αφορά τη διαμόρφωση του προγράμματός μας. Οπως στα θέματα των διεθνών σχέσεων, της οικονομικής πολιτικής, τα ευρωπαϊκά, τα κοινωνικά κινήματα. Αυτά πρέπει να προσέξουμε.

* Για ποια Ευρώπη μιλάμε;

- Πιστεύει κανείς ότι μπορεί να συνεχίσει έτσι η Ευρώπη; Με κανέναν τρόπο. Πιστεύω ότι πρέπει να αναζητηθεί μια πορεία γρήγορη προς τα εμπρός. Εννοώ την πολιτική ενοποίηση, την κοινή πολιτική σε θέματα που αποδείχθηκε ότι είναι απολύτως απαραίτητη. Μια ενωμένη Ευρώπη με θεσμούς που θα αποφασίζουν γρήγορα, αποτελεσματικά, παρεμβατικά.

* Ο στόχος των τριών ευρωβουλευτών μπορεί να επιτευχθεί;

- Συγνώμη, αλλά ο στόχος μας είναι τέσσερις ευρωβουλευτές - και δεν μπορώ να κάνω πρόβλεψη. Ομως και οι τρεις και οι τέσσερις ευρωβουλευτές είναι «ζόρικοι». Είναι φιλόδοξοι στόχοι, χωρίς να είναι και αδύνατοι. Θέλει πολλή δουλειά, την οποία ωστόσο δεν βλέπουμε να γίνεται. Και δεν εννοώ την οργανωτική, αλλά την πολιτική. Ποια νέα στρώματα, ποιες νέες κατηγορίες πολιτών και ψηφοφόρων «πιάνουμε»; Να μην είμαι, όμως, άδικος. Προσπάθεια γίνεται, αλλά θέλει περισσότερη ένταση, και μην ξεχνάμε ότι σε τέσσερις εβδομάδες έχουμε τις κρίσιμες ευρωεκλογές.

* Ο Αλ. Αλαβάνος κατέθεσε πέντε σημεία-προτάσεις προς τον Γ. Παπανδρέου. Βλέπετε συνεργασία;

- Απάντηση από τον ενδιαφερόμενο δεν έχει υπάρξει! Πιστεύω ότι είναι λογικό το ΠΑΣΟΚ να θέλει την αυτοδυναμία του, όπως και εμείς θέλουμε το μάξιμουμ για την αριστερά. Πιο λογικό μου φαίνεται να δούμε -ό,τι δούμε- μετά τις εκλογές.

* Αν το ΠΑΣΟΚ σας καλέσει να συνεργαστείτε, τι θα κάνετε;

- Δεν πάει έτσι. Εάν δεν υπάρχει δυνατότητα να προκύψει κυβέρνηση ή η πλειοψηφία είναι εξαιρετικά αδύνατη, εάν βρεθούμε σε τέτοιες καταστάσεις, τότε είναι πιθανό να δούμε άλλα, πιο ριζοσπαστικά σενάρια. Οπως εκείνο της κεντροδεξιάς ή του μεγάλου συνασπισμού Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ.

* Είναι ορατός ο τελευταίος;

- Προσωπικά δεν το βλέπω, αλλά δεν μπορείς και να το αποκλείσεις, έτσι όπως τρέχουν τα πράγματα. Και στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας μπορεί να υπάρξουν νέες σκέψεις. Νομίζω ότι αν υπάρξει κρίση μη κυβερνησιμότητας της χώρας σίγουρα όλοι θα ξανασκεφτούμε τα πράγματα από την αρχή. Α, και να σημειώσω, γιατί το ακούω, με μεταπηδήσεις τριών-τεσσάρων βουλευτών δεν λύνονται προβλήματα. Ξέρει κανείς κανέναν από την αριστερά που να έχει πολιτικό πρόβλημα και που θα το λύσει διά μεταπηδήσεως; Είναι κωμικά πράγματα αυτά, που δείχνουν ένδεια σκέψης.

* Το ΠΑΣΟΚ του Γ. Παπανδρέου πώς το βλέπετε;

- ΤΟ ΠΑΣΟΚ θα συντάσσεται πίσω από τον αρχηγό του. Βλέπω πράγματα που δεν με πείθουν, βλέπω διάθεση να μην παίρνει θέση σε πλείστα όσα ζητήματα, τα βάζει όλα στην μπάντα. Επειδή έρχεται η ώρα να κυβερνήσουν, κατά τη γνώμη τους, σου λέει «άσε, μην εκτιθέμεθα, μετά βλέπουμε». Αυτό με ενοχλεί, αλλά αν του λάχει να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας θα τον δούμε πλέον με τους όρους κυβέρνησης-αντιπολίτευσης.

* Τον σημερινό πρωθυπουργό;

- Εχει μεγάλο πρόβλημα. Θα μείνει στην τρέχουσα πολιτική σκηνή, θα είναι στα έδρανα ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης αν χάσει τις εκλογές; Δεν με έχει πείσει. Μήπως κάνει ένα μεγάλο διάλειμμα, κατά το πρότυπο του διάσημου θείου του; Νέος άνθρωπος είναι για να τα παρατήσει... Εκτιμώ ότι δεν θα πάει σπίτι του λέγοντας «καθαρίστε μόνοι σας». Θα μετέχει.

* Κάτι τελευταίο. Σας παραξένεψε η επιστροφή του ΚΚΕ στον Στάλιν;

- Είναι ένας «ιδιότυπα» αποτελεσματικός χειρισμός του Περισσού. Ξεχωρίζει ριζικά το δικό του «μαγαζί» απ’ όλα τα υπόλοιπα. Εχει μια αναφορά στη μεγάλη «αυτοκρατορία», όταν απευθύνεται στα μέλη του. Τους προσφέρει ένα πακέτο ιστορίας και ένα μοντέλο οργάνωσης της κοινωνίας, της οικονομίας, της πολιτικής. Οσο απεχθές και αν είναι αυτό...

6 ΣΧΌΛΙΑ:

miltos είπε...

Έ προς Θεού! Δεν είναι όλη η νέα γενιά του Συνασπισμού τα λαμόγια της που μετά ακριβώς τα έδρανα στο Έσεξ, κατσικώθηκαν στις καρέκλες της Κουμουνδούρου και το παίζουν κι ..επαναστάτες χωρίς αιτία!
Τί επαναστάτες δηλαδή, κάμπιες του γλυκού νερού σαν κάτι Τσιμητάκηδες που επειδή έκανε "ανταποκρίσεις απο το ..μέτωπο" στα Δεκεμβριανά έχρισε εαυτόν Τσε Γκεβάρα κι έχει και πολιτική άποψη ενώ δεν έχει κλείσει ένα χρόνο στον ΣΥΝ. Τότε χρυσέ μου τι να πούνε κι οι πολεμικοί ανταποκριτές στην Παλαιστίνη;
Και καλά ο Κορωνάκης τουλάχιστον συμμετείχε και σε πραγματικά γεγονότα στην Ιταλία, Γερμανία κλπ. ο Τσιμιτάκης απο πότε αλήθεια έγινε αριστερός; Απο τότε που έκανε συνέντευξη στον Τσίπρα;
Για τον άλλον υπερεπαναστάτη πάλι με το σκουλαρίκι-που μάλλον σε ματσό πειρατή φέρνει...ξέρει αυτός- η Βρετανία δεν του δίδαξε τόσο σε επίπεδο Πανεπιστημιακό, του έμαθε άλλα κόλπα μάλλον(ξέρει αυτός). Σήμερα είναι από τα πιο κολλημένα μυαλά στον ΣΥΝ, με μια αφόρητα ξύλινη γλώσσα, που αντί να πείσει απωθεί απίστευτα, άσε που είναι σαν ποντικομαμή.
Καλά που τον βρήκε ο Τσίπρας ήθελα νάξερα δεν υπάρχει άλλος;
Και δεν σκέφτηκε ότι αυτός ο σκοτεινός τύπος που σήμερα είναι εκπρόσωπος Τύπου, ενός υποτίθεται σύγχρονου κόμματος με αρκετούς νέους ψηφοφόρους απωθεί το νεαρό ακροατήριό του γιατί όντως μιλάει σαν Κνίτης ενώ όταν του απαντάνε δεν σταματάει να μιλάει και δεν ακούει καν τον συνομιλητή του; Για πόσον καιρό θα έχουμε ακόμα αυτόν τον κομπλεξικό τύπο να εκπροσωπεί τον ΣΥΝ;

17 ΜΆΪΟΣ 2009 8:19 ΠΜ

Ανώνυμος είπε...

Συγγνώμη, αλλά δεν ήξερα ότι ο πολιτικός χώρος του Συνασπισμού εκτρέφει Τριανταφυλλόπουλους. Όσο ζει κανείς μαθαίνει.

Επειδή τυχαίνει να τον ξέρω, ο Ματθαίος α. έχει γυρίσει τον κόσμο σε εξαιρετικά επικίνδυνες αποστολές (ως δημοσιογράφος της Καθημερινής και συνεργάτης του Εξάντα), αν δεν κάνω λάθος της Παλαιστίνης συμπεριλαμβανομένης, αλλά και του Άτσεχ και του Ιράκ. β. Ήταν μέλος του Ρήγα, της ΑΚΟΑ, του ΣΥΝ, ξεκινώντας από τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Είναι δε προσωπικός φίλος με τον Τσίπρα από την εποχή των μαθητικών καταλήψεων του 1991. Επίσης ουδέποτε έχρισε τον εαυτό του Τσε Γκεβάρα, από ότι ξέρω, και απλά διατηρεί μπλογκ όπου γράφει τις απόψεις του, κάτι που από όσο ξέρω επιτρέπεται ακόμα. Επίσης αυτός, σε αντίθεση με πλείστα όσα στελέχη του ΣΥΝ. *έχει* δουλειά, και θα μπορούσε να αδιαφορήσει τελείως, αν δεν είχε έναν (ανεξήγητο κατ΄εμέ - τι πας να μπλέξεις με τους Μίλτους του κόσμου αυτού - και είναι πολλοί στην Κουμουνδούρου και διατρέχουν τις τάσεις) κομματικό πατριωτισμό. Με αυτά και αυτά έξω από τον χώρο σας δεν είμαι σίγουρος σε τι διαφοροποιήστε από τον Κακαουνάκη και την Εσπρέσσο: καλύτερα να τα παρατήσει και ο Ματθαίος και να αρκεστεί στην δημοσιογραφία από το να μπλέξει με τους αριστερούς συκοφάντες.

Ντροπή δηλαδή. Ας διαβάζουμε αυτά που επικρίνουμε πρώτα...

19 ΜΆΪΟΣ 2009 1:15 ΠΜ

pampers είπε...

Τί λέτε ρε παιδιά;Πληρώνει ο Συνασπισμός και πληρώνει και καλά; Να πάω κι εγώ τότε.. Φαντάζομαι όμως ότι θα χρειάζεται και μέσον..ά ρε Τσιμιτάκη είδες η γνωριμία με τον Τσίπρα; όλους τους δικούς του τους βόλεψε..

19 ΜΆΪΟΣ 2009 5:15 ΠΜ

Doblovski είπε...

Είναι αλήθεια πως το μπαχαλιστάν έχει στοιχίσει πολύ στον Συνασπισμό. Απο την άλλη,είναι στα θετικά της Αριστεράς οτι προσπάθησε να πολιτικοποιήσει την εξέγερση.Σίγουρα τέτοια θέματα είναι δύσκολα και μπορούν να τα χειριστούν μόνο έμπειροι άνθρωποι και όχι άτομα που οι εμπειρίες τους περιορίζονται στο σχολείο και στο αμφιθέατρο.Γιατί τέτοιου τύπου κατάσταση μπορεί εύκολα να ξεφύγει.Όπως και έγινε.Κι όπως είχε γράψει ο Νίκος Γιαννόπουλος κάπου, "τελικά τις διαδηλώσεις τις καθοδηγούσαν οι μπάχαλοι".Κι όπως ανακατεύεται με τους μπάχαλους τον τρώει η Παπαρήγα κι ο Καρατζαφέρης.

19 ΜΆΪΟΣ 2009 5:49 ΠΜ

αριστερή στρουθοκάμηλος είπε...

Σε κάθε περίπτωση η διαφθορά και το βόλεμα στην αριστερά πρέπει να αντιμετωπίζεται ταχύτατα και καίρια. Η αριστερά είναι ένα γυάλινο σπίτι. Όλα πρέπει να είναι διαφανή και προσπελάσιμα. Ποιος έχει την τάδε θέση, γιατί, ποιος τον έβαλε, πόσο πληρώνεται, για πόσο καιρό κλπ Τα μέλη του Συνασπισμού πρέπει να γνωρίζουν ποια και πόσα επαγγελματικά στελέχη υπάρχουν και να ασκούν έλεγχο πάνω στην διάθεση των χρημάτων του κόμματος ώστε κανείς να μην μπορεί απλά να βολεύει τους "δικούς του". Όταν υπάρχουν τέτοια παρατράγουδα αδιαφάνειας και παρεϊστικης εξυπηρέτησης, τότε τα μέλη πληγώνονται κι απομακρύνονται. Κι όταν αυτό συνδυάζεται και με πολιτική ανεπάρκεια των ενόχων τότε απομακρύνονται και οι φίλοι και οι ψηφοφόροι..διπλό το κακό. Όλα λοιπόν στο φως αλλά θα παρακαλούσα και επώνυμα! Γνωριζόμαστε άλλωστε..

20 ΜΆΪΟΣ 2009 3:58 ΠΜ

miltos είπε...

Aγαπητέ ανώνυμε, μάλλον εσύ το παίζεις Τριανταφυλλόπουλος με τόσα στοιχεία του βιογραφικού του Τσιμιτάκη. Μόνο που όλα αυτά είναι παραμύθια που σε έβαλε ο κακομοίρης ο φίλος σου να πείς στο στημένο σχόλιό σου. Η μόνη αλήθεια είναι πως ο φίλος σου μπήκε εκεί μετα απο μεγάλο γλύψιμο στον Τσίπρα όσο για το οτι είναι ακριβοπληρωμένος και εγκάθετος άρα δεν έχει καμμία σχέση με την έννοια της ανιδιοτελούς προσφοράς στο κόμμα του (όπως εσύ αναφέρεις) το ξέρει όλη η μπλογκόσφαιρα πλην εσού.
Ωστόσο, πριν με κατηγορήσεις ως συκοφάντη διασταύρωσε πρώτα όσα λές και κυρίως σταμάτα να είσαι θύμα.
Σε κάθε περίπτωση το θέμα του ποστ όσο και του σχολίου μου δεν ήταν ο φίλος σου αλλά η λαμογιοποίηση κάποιας παρέας στην Κουμουνδούρου στην οποία ελπίζω να μην ανήκεις κι εσύ.

21 ΜΆΪΟΣ 2009 3:45 ΜΜ

Οι συμβιβασμοί έφεραν χάσμα

Οι διαφορές στα δύο ρεύματα του ΣΥΝ δεν μπορούν να γεφυρωθούν

Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Συνέντευξη στον Τάκη Καμπύλη, Η Καθημερινή της Κυριακής, 29/03/2009

«Ο “Συνασπισμός” 20 χρόνια μετά τη γέννησή του δεν απέδωσε πολιτικά ούτε καν αυτά που πίστευαν οι πλέον ειλικρινείς “αρχιτέκτονες” εκείνης της εποχής και πολιτικής». Ο βουλευτής του Συνασπισμού Μιχάλης Παπαγιαννάκης είναι σαφής, όπως ήταν και τότε. Και γι’ αυτό θα επιμείνει σ’ αυτό που πάντα υποστήριζε για τις σχέσεις των Ανανεωτών με τον υπόλοιπο ΣΥΡΙΖΑ: «Να μείνουμε στην ιδέα μιας πολιτικής συμμαχίας, να συνυπάρχουμε πολιτικά, δηλαδή εκλογικά. Και να μην απαιτείται καμμία άλλη σύγκλιση, είτε θεωρητική είτε λειτουργική, θεσμική, οργανωτική ή κομματική. Εκτός βέβαια και αν κάνουμε την υπέρβαση. Μπορούμε;».

Τα επιχειρήματα που θα χρησιμοποιήσει ο βουλευτής και κορυφαίο στέλεχος του χώρου της Ανανεωτικής Αριστεράς για την αλλαγή της σχέσης των ανανεωτικών με το -σήμερα- οργανωτικά κυρίαρχο κομμάτι του ΣΥΝ (Αλαβάνος, Τσίπρας) πηγάζουν και από την κρίση που έχει ξεσπάσει εντός του κόμματος, αλλά και από το παρελθόν:

«Οι πρόσφατες εκλογές στην ΠΟΣΔΕΠ αλλά και παλαιότερα στο Τεχνικό Επιμελητήριο (όπου οι ανανεωτικοί μετείχαν με χωριστούς συνδυασμούς) δείχνουν σαφώς την κρίση εντός του ΣΥΝ. Οτι οι διαφορές που υπάρχουν για κεντρικά ζητήματα, όπως λόγου χάρη για την Παιδεία, είναι ουσιαστικές, σε βάθος και δεν μπορούν να καλυφθούν». Ο Μ. Παπαγιαννάκης θα αποδώσει τη σημερινή αδυναμία της κοινής έκφρασης των δύο κυρίαρχων ρευμάτων εντός ΣΥΝ στους συνεχείς συμβιβασμούς που χρειάστηκαν να γίνουν «για την εξασφάλιση της ενότητας του ΣΥΡΙΖΑ και έτσι οδήγησαν σιγά σιγά διά της διολισθήσεως ή σε εγκατάλειψη ή σε παραμερισμό κεντρικών ζητημάτων».

Πριν από 20 χρόνια

– Τελικά τι έγινε 20 χρόνια πριν;

– Κοιτάξτε η συγκυρία παίζει πάντα σημαντικό ρόλο. Σας θυμίζω ότι υπήρξε μεγάλη αναταραχή μελών και στελεχών εντός της τότε ΕΑΡ. Στο έκτακτο συνέδριο το 81% των συνέδρων ψήφισε υπέρ του ΣΥΝ. Η διεθνής συγκυρία με την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού ως πολιτικής πραγματικότητας, αλλά και ως θεωρίας έκανε πολλούς να πιστέψουν πως θα απελευθερώνονταν αντίστοιχες δυνάμεις εντός του ΚΚΕ. Και επίσης πολλοί ήθελαν να αποτινάξουν το βάρος της διάσπασης του ’68. Εμένα αυτό δεν με ενδιέφερε, αλλά άλλους ακόμη και σήμερα τους ενδιαφέρει. Πάντως, όντως το ΚΚΕ ανοίχτηκε σε συνεργασία, αλλά και τη χρησιμοποίησε ως «αυτοκάθαρση». Ενώ σχεδόν το σύνολο των κομμουνιστικών κομμάτων εκείνη την περίοδο υποχρεώθηκε σε δημόσια αυτοκριτική, το ΚΚΕ δεν το έκανε χρησμοποιώντας τον Συνασπισμό με πολλή εξυπνάδα, θα έλεγα με σοφία.

– Ναι αλλά οι διαφορές ήταν και τότε μεγάλες, σχεδόν αγεφύρωτες. Για παράδειγμα ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός.

– Ναι, αλλά δυστυχώς πιστεύαμε ότι το ΚΚΕ θα άλλαζε. «Θα ωριμάσει» λέγαμε. Δεν ασχοληθήκαμε ούτε καν με την οικονομική θεωρία του ΚΚΕ. Τρία λεπτά να βάλει κανείς το μυαλό του να σκεφθεί τι σημαίνει «λαϊκή οικονομία» που λέει το ΚΚΕ είναι αρκετά. Τι θα πει να καταργηθεί η αγορά; Δηλαδή ποιος θα αποφασίσει τι θα πουλιέται και σε ποιες τιμές; Κάποιος σκοτεινός γραφειοκράτης; Δεν έχουμε δει την αποτυχία αυτών των θεωριών; Ο Μαρξ έλεγε πως η αγορά δημιουργήθηκε όταν ο παραγωγός είχε πλεόνασμα. Τι αντιπροτείνεται; Και αντί να αναδείξουμε αυτές τις μεγάλες διαφορές της ανανεωτικής σκέψης με αυτή του ΚΚΕ, τώρα τελευταία αρχίζω και ακούω και μέσα στον ΣΥΝ τέτοιες απόψεις. Δυστυχώς στα χρόνια που ακολούθησαν το ’89 παραμερίστηκαν οι απόψεις και οι προτάσεις της ανανεωτικής αριστεράς.

– Επομένως η υπέρβαση εντός του ΣΥΝ φαίνεται μάλλον ουτοπική;

– Αν ένα κόμμα πιστεύει ότι δεν πρόκειται ποτέ να κληθεί να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση της χώρας του, δεν καταλαβαίνω γιατί ασχολείται με την πολιτική. Και ελπίζω να μην ξανακούσω ότι βάζω από το παράθυρο συνεργασίες με το ΠΑΣΟΚ, δεν ανοίγω κανένα παράθυρο. Αλλά ένα σοβαρό κόμμα έχει και απόψεις και πρόγραμμα για τις αρχές διακυβέρνησης της χώρας. Αυτό στο πλαίσιο μιας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας σημαίνει και συμμαχίες. Πώς τις αποκλείεις εξ αρχής; Δεν τις συνδέω με την «υπέρβαση», αναδεικνύω τις δομικές δυσκολίες για κάτι τέτοιο.

Ενοποίηση

Ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης είχε και έχει περίπου ταυτιστεί με το ευρωπαϊκό πρόσωπο (όραμα;) της Ανανεωτικής Αριστεράς. Και σχεδόν μονολεκτικά θα απαντήσει για το παρόν της Ευρώπης: «Η Ευρώπη ή θα προχωρήσει στην πολιτική ενοποίηση ή θα περιμένουμε από την τύχη να διαμορφώσει το μέλλον της. Επέμενα και επιμένω σ’ αυτό που προχθές μας είπε ο κ. Κρούγκμαν: Οτι τα προβλήματα της Ευρώπης οφείλονται σήμερα στο ότι δεν προχώρησε η πολιτική ενοποίηση. Και βλέπουμε το σισύφειο έργο που ανέλαβε ο Ομπάμα, να δημιουργήσει ένα νέο κράτος πρόνοιας στις ΗΠΑ. Εμείς στην Ευρώπη είμαστε τυχεροί, γιατί είχαμε και έχουμε σε σχέση με τις ΗΠΑ υψηλό δείκτη κοινωνικής αλληλεγγύης. Δυστυχώς η τελευταία φορά που επέστρεψε η πολιτική στην Ευρώπη ήταν με την καθιέρωση του ευρώ. Φωνάζαμε χρόνια πως ενιαία αγορά χωρίς ενιαίο νόμισμα δεν μπορούσε να υπάρξει. Και τώρα ξαναλέμε πως νομισματική ένωση χωρίς οικονομική ένωση δεν μπορεί να υπάρξει. Δηλαδή χωρίς ενιαία πολιτική φορολογίας ή πολιτικής ρύθμισης των κανόνων της αγοράς. Χρειάζεται να θυμίσω πως το πρώτο έργο των πρώτων κοινοβουλίων στην Ευρώπη πριν από μερικούς αιώνες ήταν η φορολογία; Τι έχεις, πώς τα απέκτησες και πώς τα διαχειρίζεσαι. Αυτό δεν ήταν η Magna Carta;».

«Κουλτούρα εμφυλίου» στην πολιτική ζωή

Ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης επέμεινε πολύ, στη διάρκεια της συζήτησής μας στο σπίτι του στου Φιλοπάππου, στην επιστροφή της πολιτικής: «Στην ανάγκη πολιτικής διαχείρισης όλων των μεγάλων προβλημάτων και όχι στην ανάθεσή τους σε ομάδες τεχνικών. Αλλά εδώ βλέπεις ότι σήμερα οι επικοινωνιολόγοι κάνουν μαθήματα πώς να μιλάς ταυτόχρονα με τον άλλο κοιτώντας την κάμερα, πώς να μη σου παίρνουν τον λόγο στα τηλε-πάνελ, πώς να σκεπάζεις τη φωνή του άλλου. Διάβαζα πριν από λίγες μέρες μία ανάλυση για την ΕΦΕΕ - για την κατάντια της οποίας είμαι εξοργισμένος και για προσωπικούς λόγους, μιας και υπήρξα ιδρυτικό στέλεχος εκείνα τα χρόνια. Λοιπόν η ΕΦΕΕ έπαψε σιγά σιγά να αποφασίζει για να μείνει -υποτίθεται- η εξουσία στους συλλόγους σε επίπεδο πανεπισημιακών μονάδων. Μετά έπαψαν να λειτουργούν και οι σύλλογοι, για να λειτουργούν -λέει- οι παρατάξεις. Ξέρετε γιατί; Για να αποφύγουν οι παρατάξεις να δεχτούν τους κανόνες της δημοκρατίας. Για να μην ακολουθήσουν μία πιθανώς αντίθετη απόφαση ενός συλλογικού οργάνου ακυρώνουν τη βασική αρχή της δημοκρατικής δέσμευσης. Δυστυχώς στην πολιτική μας ζωή έχουμε μία κουλτούρα εμφυλίου: Μη διαλόγου, μη συνύπαρξης, μη αποδοχής κανόνων».

Και στο πλαίσιο της διακυβέρνησης της χώρας ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης θα εκτιμήσει πως το βασικό πρόβλημα είναι κοινό και για τη Νέα Δημοκρατία αλλά και για το ΠΑΣΟΚ: «Η Νέα Δημοκρατία, όπως έχει πλέον αποδειχθεί, δεν είχε ούτε προγραμματική προετοιμασία ούτε νέα κουλτούρα διακυβέρνησης. Μπορεί πέντε - δέκα άνθρωποι να τα διέθεταν, αλλά συνοδεία, στήριξη δεν βρήκαν. Τα ίδια κινδυνεύει να πάθει και το ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτό και -έτσι το ερμηνεύω- ο Γιώργος Παπανδρέου λειτουργεί τόσο συγκεντρωτικά κρατώντας, όσο μπορεί, μεγάλα ζητήματα στο προνόμιο, στο μονοπώλιο της ηγεσίας του. Ομως, αν μετεκλογικά έρθει στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ φοβάμαι ότι θα τρέχουν κι εκεί όπως έτρεξαν χωρίς αποτέλεσμα και της Ν.Δ.».

Για να αλλάξει η ρότα της χώρας πρέπει να συνεργαστούμε

Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Συνέντευξη στο Σταύρο Θεοδωράκη, Τα Νέα, 28/02/2009

Τα τελευταία χρόνια κάποια σαββατιάτικα μεσημέρια τον συναντούσα στο «Φίλιον», στις παρυφές του Κολωνακίου. Και βέβαια, στα βιβλιοπωλεία. Να «ανακατεύει» λογοτεχνία, πολιτική, ιστορία, οικολογία. Τώρα που το σκέφτομαι, γι΄ αυτό τον αγαπούσαμε τότε στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας. Μας δίδασκε- αρχές της δεκαετίας του ΄80- για την ΕΟΚ, αλλά μας μιλούσε και για τον έρωτα. ΄Η «πηδούσε» από τη Μεσόγειο στην Κίνα με την άνεση του κοσμοπολίτη που δεν τον βαραίνουν τα σύνορα. Και ο λόγος του είχε πάντοτε μια απλότητα που σε γοήτευε. Ένας δάσκαλος της λογικής με απαντήσεις γεμάτες ερεθιστικά ερωτηματικά.

Τους τελευταίους μήνες τον έχασα. Οι σύντροφοί του ανησυχούσαν και αυτοί. Τελικά, ήταν μόνο μια περιπέτεια. Γενικό Κρατικό, θεραπεία, φάρμακα και επιστροφή στο σπίτι. Τα παράθυρα σε έναν κατηφορικό δρόμο πίσω από του Φιλοπάππου ήταν φωτισμένα το βράδυ που πλησίαζα. Σαν να φώναζαν, «γύρισε». Η χαρά ήταν φανερή και όταν άνοιξε η σιδερένια πόρτα. Η Λιλή Σφήκα- 21 χρόνια στο πλευρό του- χαμογελούσε και ο Βody στα πόδια του κουνούσε συνεχώς την ουρά του.

Φαίνεται ότι του έχετε λείψει.

Μπα. Πάντα έτσι χαδιάρης ήταν.

Τον έχετε πολλά χρόνια;

Από μωρό. Τον πήραμε πριν από 7 χρόνια στις Βρυξέλλες. Και όταν έγινε τριών μηνών μετακομίσαμε στην Ελλάδα.

Ένας μετανάστης δηλαδή.

Στην ουσία Έλληνας είναι. Όπως Έλληνες είναι και οι χιλιάδες μετανάστες που μεγαλώνουν ανάμεσά μας.

Το ελληνικό κράτος δεν φαίνεται να συμφωνεί με αυτό. Εδώ αρνείται να δώσει την υπηκοότητα στα παιδιά των μεταναστών που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στη χώρα μας.

Και γι΄ αυτό πρέπει να υπάρχει μια Αριστερά που να συγκρούεται σκληρά με αυτούς που χτυπάνε τις ελευθερίες, την ισότητα, τον ανθρωπισμό δηλαδή μιας κοινωνίας.

Υπάρχουν πάντως κάποιοι που λένε ότι το κόμμα σας δεν νοιάζεται για τίποτε,παρά μόνο για συγκρούσεις.

Ναι, το έχει κάνει ο Συνασπισμός και είναι λάθος. Γιατί Αριστερά δεν είναι μόνο σύγκρουση. Ο Συνασπισμός έχει στο DΝΑ του τη «συνεργασία» και τον «διάλογο». Και υπάρχουν προβλήματα που για να λυθούν απαιτούν ευρύτατες συσπειρώσεις. Αν κάποια στιγμή βάλουμε μυαλό και αποφασίσουμε να αλλάξουμε τη ρότα της χώρας, θα πρέπει να συνεργαστούμε.Με το ΠΑΣΟΚ;

Εγώ δεν βλέπω αυτή τη στιγμή καμία δυνατότητα συνεργα σίας με το ΠΑΣΟΚ. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να λες, «αποκλείω την οποιαδήποτε συνεργασία εσαεί». Είναι χαζό.Ποιο θέμα δεν μπορεί να λυθεί χωρίς ευρύτατες συσπειρώσεις;

Ε, το θέμα της Παιδείας. Υπάρχουν βέβαια διαφορές, αλλά πρέπει κάποια στιγμή να τολμήσουμε.

Εσείς από πού θα αρχίζατε;

Από την πλήρη αυτοτέλεια των πανεπιστημίων. Και από την κατάργηση της φασιστικής αντίληψης ότι η επιστήμη είναι κλεισμένη μέσα σε ένα σύγγραμμα.

Διαβάσατε ένα άρθρο στο «Βήμα» που έλεγε ότι «η Παιδεία είναι τόσο χάλια γιατί οι καθηγητές είναι τόσο χάλια»;

Το διάβασα. Με αυτό το δυναμικό θα δουλέψουμε όμως. Δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς. Υπάρχουν πάντως δυνάμεις που είναι απογοητευμένες και κάθονται στην μπάντα. Αν ενεργοποιηθούν, θα αλλάξουν μερικές ψηφίδες.

Πάντως,συνήθως η συζήτηση για την Παιδεία σταματάει στο θέμα του ασύλου.

Δυστυχώς. Εγώ είμαι υπέρ του ασύλου, να μη σε εμποδίζει δηλαδή κανείς να αναπτύξεις τις ιδέες σου. Δεν συμμερίζομαι όμως την άποψη ότι «το άσυλο αφορά όλη την κοινωνία» και όλες τις πράξεις. Και μερικοί που φωνάζουν υπέρ του ασύλου, το έχουν κακομεταχειριστεί πολλαπλώς. Στο Πάντειο προπηλάκισαν καθηγητές. Έχουμε τον ξυλοδαρμό του καθηγητή Πανούση. Με συγχωρείς, με ποιο δικαίωμα;

Τον Μάη του ΄68 ήσασταν στο Παρίσι,έτσι δεν είναι;

Τον Μάη, από μία περίπου σύμπτωση βρέθηκα να είμαι πρόεδρος της κατάληψης της Νομικής Σχολής. Και κάναμε τις φοβερές διαδηλώσεις μπροστά στο Χρηματιστήριο. «Να καεί, να καεί το μπορντέλο», όχι η Βουλή αλλά το Χρηματιστήριο.Πετούσατε και μολότοφ;

Όχι. Η Αστυνομία πετούσε καπνογόνα και χειροβομβίδες κρότου- λάμψης της εποχής.Τις καταλήψεις εδώ τις δικαιολογείτε;

Γενικώς όχι. Θα ήθελα όμως να τις κουβεντιάσουμε μία μία. Προφανώς υπάρχουν καταλήψεις που έχουν νόημα. Και υπάρχουν κι άλλες που γίνονται από μόδα ή από αλληλεγγύη. Ε, δεν μπορείς να εξευτελίζεις τόσο σοβαρά πράγματα.Δηλαδή τι ζητάνε όλες αυτές οι καταλήψεις;

Καλύτερη Παιδεία.

Και πώς θα γίνει αυτό, αύριο το πρωί; Και πού θα εφαρμοστεί αφού είναι κατειλημμένα τα πανεπιστήμια; Αυτά είναι αδιέξοδα. Καλό θα ήταν, όλοι αυτοί που βράζει το αίμα τους, να προβάλλουν διεκδικήσεις που θα μπορούσαν να τις κερδίσουν.Παρακολουθήσατε τις διαδηλώσεις του Δεκεμβρίου;

Ναι, από μακριά, από το Γενικό Κρατικό δηλαδή. Ήμουν εντυπωσιασμένος από τη μαζικότητα, που δείχνει ότι είχε συσσωρευτεί πολλή τσαντίλα, αλλά δεν σου κρύβω πως είμαι και απογοητευμένος λιγάκι. Ξεφούσκωσε το πράγμα, δεν άφησε ένα ίχνος, ένα αποτύπωμα.

Το «μπάτσοι γουρούνια δολοφόνοι» δεν αρκεί;

Αστεία πράγματα. Κάποιοι σύντροφοί σας πάντωςείπαν ότι προέχει η αντίσταση στο αστυνομικό κράτος.

Κάτι πιο σοβαρό μπορούμε να πούμε;

Πώς βλέπετε την επανεμφάνιση των «επαναστατικών οργανώσεων»;

Καλλιεργούν μια αντίληψη της βίας χωρίς στόχο. Η οποία θα κάνει τι; Θα δώσει κουράγιο στο μαζικό κίνημα; Αυτές είναι παλιομοδίτικες θεωρίες. Ελπίζω όλα αυτά που βλέπουμε, οι πυροβολισμοί, τα γκαζάκια και τα κείμενα με τις αμερικανιές για «τα donuts που έχουν μια τρύπα», ότι είναι ένα είδος επίδειξης που όπου να ΄ναι θα υποχωρήσουν. Για φαντάσου να αρχίσουν να σκοτώνονται άνθρωποι χωρίς να ξέρεις γιατί. Όχι ότι άμα ήξερες θα ήταν καλύτερα, αλλά εν πάση περιπτώσει θα μπορούσες να καταλάβεις πού πάει το πράγμα.

Στο παρελθόν πάντως η δράση της 17Ν είχε βρει αρκετούς σιωπηλούς υποστηρικτές.

Δεν νομίζω ότι ζούμε κάτι ανάλογο σήμερα. Αυτή η διάχυση της βίας δημιουργεί μικρά γκέτο. Όλοι ψάχνουν σεκιουριτάδες, με αυτοκίνητο, χωρίς αυτοκίνητο, μέσα στο σπίτι, έξω από το σπίτι. Και γίνεται αυτό που οι Γάλλοι λένε banalization, δηλαδή κοινότοπο θέμα. Ση κώνεσαι το πρωί και ακούς το δελτίο εκρήξεων. Αυτό όμως δεν είναι καλαμπούρι, δημιουργεί ένα γενικό κλίμα φόβου. Βία, φόβος, αποχή από τα κοινά. Αυτή είναι η πορεία.

Κομμουνιστής υπήρξατε ποτέ;

Με την έννοια που μας κατηγορούσε η Ασφάλεια, σίγουρα. Αλλά κομμουνιστής στα χρόνια μου ήταν συνώνυμο του φιλοσοβιετικός.

Και εσείς δεν μαγευτήκατε ποτέ από τον «υπαρκτό σοσιαλισμό»;

Όχι. Στις αρχές της δεκαετίας του ΄60 έκανα ένα ταξίδι στη Μόσχα και γυρνώντας είπα στους καθοδηγητές μου, «παιδιά με συγχωρείτε, εγώ δεν θέλω να έχω σχέση με όλα αυτά».

Φτώχεια;

Δεν ήταν μόνο η φτώχεια. Υπήρχε παντού μιζέρια. Αυτά που λένε, για τα κορίτσια και τις νάιλον κάλτσες, δεν είναι ψέματα. Ο άλλος πούλαγε την ψυχή του για ένα τζιν. Εμένα έτυχε να με σταματήσει άνθρωπος στον δρόμο και να μου ζητήσει την μπλούζα μου.

Τόσο μοντέρνα ήταν;

Μπα, ήταν μια μπλούζα που είχε πλέξει η μακαρίτισσα η μάνα μου και της είχε βάλει ένα κομμάτι δέρμα μπροστά στο στήθος. Και με παρακαλούσε να του την πουλήσω. Μετά πήγα στη Ρουμανία. Με κάλεσε ένας πανεπιστημιακός να φάμε και στο τραπέζι είχε μια κονσέρβα τουρσί και μια γεμιστή ντομάτα. Μία. Εντάξει, δεν λέω, η Σοβιετία απέκτησε υποδομές και έγινε βαριά βιομηχανική δύναμη, αλλά με τι κόστος; Πόσοι θυσιάστηκαν και τι οικολογικές καταστροφές έγιναν;

Τι τίτλο θα βάζατε σήμερα στην ιδεολογία σας;

Σοσιαλδημοκράτης. Παλιά το έλεγα για να πειράξω τους συντρόφους μου, αλλά τελικά αυτό είμαι. Εξάλλου, αν εξαιρέσουμε ίσως την μπολσεβίκικη επανάσταση, ό,τι άλλο έχει γίνει, έγινε από σοσιαλδημοκρατική παρέμβαση. Γιατί μη μου πει κανείς ότι ήταν κοινωνική αλλαγή η δημιουργία ανελεύθερων καθεστώτων από τον Κόκκινο Στρατό. Άλλο τι ταμπέλα τούς έβαζαν από πάνω. Δείτε τώρα το μίσος που έχουν εκεί οι λαοί για οτιδήποτε σοσιαλιστικό.

Πάντα είχατε αυτές τις απόψεις;Ή γερνώντας γίνατε πιο...σοσιαλδημοκράτης;

Νομίζω ότι γερνώντας έγινα λίγο πιο εξτρεμιστής.

«Ο ΣΥΡΙΖΑ κινδυνεύει να οδηγηθεί μόνος του σε διάλυση»

Ένα μάτσο ταλαιπωρημένες εφημερίδες με πρώτη πρώτη την «Αυγή» μαρτυρούν ότι αυτός ο άνθρωπος δεν θέλει να είναι ποτέ απών. Η τηλεόραση παίζει Ειδήσεις αλλά στο σαλόνι ακούγεται χαμηλά μια όπερα. Το γραφείο του είναι πνιγμένο στα βιβλία, πού και πού ξετρυπώνω και μια ασπρόμαυρη φωτογραφία. Οι γιοι του, η Λιλή, οι διακοπές στη Ναύπακτο, η μητέρα του, ο πατέρας του που τον σκότωσαν στην Κατοχή. Σε μια γωνία παρατημένες και οι πίπες του και ένας φορητός υπολογιστής σε θέση standby.

Για τους συντρόφους σας της ηγεσίας θέλετε να μιλήσουμε;Τον κ.Αλαβάνο και τον κ.Τσίπρα.

Τι να πω; Και οι ίδιοι είναι πολύ μπλεγμένοι. Δείτε τώρα τι τραβάνε με τον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν το λένε, αλλά έχουν προβλήματα κάθε φορά πώς θα πείσουν τον ΣΥΡΙΖΑ. Επομένως τι να τους πω. Ας προσέχατε;Επιμένετε ότι ήταν λάθος η δημιουργία του ΣΥΡΙΖΑ;

Δεν έχω τίποτα με κανέναν στον ΣΥΡΙΖΑ και υπάρχουν και πολλοί που είναι και συμπαθέστατοι. Πολιτικά όμως και πολιτιστικά, τι το κοινό έχουμε; Οι περισσότεροι είναι αντιευρωπαίοι, πολλοί απ΄ αυτούς είναι εθνικιστές και κρατιστές. Όχι όλοι αλλά πολλοί.Αν ήταν στο χέρι σας σήμερα θα διαλύατε τον ΣΥΡΙΖΑ;

Νομίζω ότι κινδυνεύει να οδηγηθεί μόνος του σε διάλυση και όχι επειδή το θέλω εγώ. Αλλά πάντα υπάρχει η ελπίδα ότι οι διάφορες ομάδες θα μετεξελιχθούν σε κάτι πιο σύγχρονο. Κι εγώ δε θέλω να σβήνω την ελπίδα κανενός.

Σας προβληματίζει αυτό το πάνω-κάτω στις επιδόσεις του Συνασπισμού;

Βέβαια και επιμένω ότι θέλουμε οπωσδήποτε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Πού στο διάολο πάει αυτή η κοινωνία σήμερα και τι πρέπει να αλλάξουμε. Αυτό το πρόγραμμα δεν το έχουμε.

Δεν αρκούν οι γενικές θέσεις του κόμματός σας;

Η πραγματική ζωή δεν θέλει θεωρίες, θέλει απαντήσεις.Μπορείτε να μου πείτε το πρώτο πράγμα που θα προωθούσατε σε μια κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ- Συνασπισμού;

Η εισαγωγή νέων φόρων και κατάργηση άλλων. Γιατί οι φόροι είναι εκείνοι που δίνουν την πολιτική σου αντίληψη. Δηλαδή να βάλουμε πράσινους φόρους και βέβαια φόρο μεγάλης ακίνητης περιουσίας.

Ό,τι και να λέμε στην οικολογία το γυρνάτε.

Μα δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να έχει χαμηλότερες επιδόσεις από τη Γερμανία, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στη βιολογική γεωργία.

Το ίδιο είπε και ο Ομπάμα. «Να οργανώσουμε αλλιώς τις ανάγκες της κοινωνίας».

Αυτά που λέει ο Ομπάμα έχουν ενδιαφέρον, ιδίως τα οικολογικά του. Δεν ξέρω αν ακούγεται banalite, αλλά εγώ θεωρώ ότι είναι πραγματικά ιστορικό, που βγήκε ένας Αφροαμερικάνος πρόεδρος. Κάποιοι λένε «δεν είναι τίποτα».

Κάτσε βρε μεγάλε. Είναι εξίσου σημαντικό με την εκλογή στη Βολιβία του Έβο Μοράλες. Του Ινδιάνου που έφαγε 600 χρόνια σφαγές και τώρα βγήκε πρόεδρος.

Πολιτικά σχέδια έχετε πια;

Ε, σιγά σιγά θα αρχίσω κι εγώ να περνάω στην εφεδρεία. Θα είμαι βέβαια πάντοτε ενεργός πολίτης.

Δεν θέλουμε να μοιράσουμε πολυθρόνες εξουσίας

Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Συνέντευξη στον Ανδρέα Παπαδόπουλο, Κυριακάτικη Αυγή, 15/02/2009

Αν τεθεί θέμα συμμετοχής στην κυβέρνηση να επανεξετάσουμε τη στάση μας, όχι όμως για να μοιράσουμε κάποιες πολυθρόνες εξουσίας, αλλά για να εφαρμόσουμε 5-10 συγκεκριμένα πράγματα που θα είναι απολύτως ελέγξιμα και μετρήσιμα.

Αυτό υποστηρίζει ο βουλευτής Β’ Αθηνών του ΣΥΡΙΖΑ Μιχάλης Παπαγιαννάκης θέτοντας ξεκάθαρα την αυστηρή προϋπόθεση της προγραμματικής σύγκλισης.

Το κορυφαίο στέλεχος του ΣΥΝ αναλύει την οικονομική κρίση και τη στάση της ευρωπαϊκής αριστεράς, μιλάει για τα σενάρια μεγάλου συνασπισμού, τις ευρωεκλογές, αλλά και τις σχέσεις με τους Οικολόγους.

* Τι είναι πια αυτή η κρίση που όλοι συζητάμε το τελευταίο διάστημα;

Είναι μια κανονικότατη κρίση του καπιταλισμού. Έχουμε υπερεπένδυση, κυρίως από τον χρηματοπιστωτικό τομέα, υπερεπένδυση με όλα αυτά τα φοβερά τοξικά δάνεια. Ξεκίνησε από εκεί και η υπερεπένδυση αυτή φάνηκε όταν λόγω του χρηματοπιστωτικού προβλήματος και των δανείων, πολλοί (επιχειρήσεις και πολίτες) δεν μπορούν να πουλήσουν το προϊόν τους. Δεν βρίσκουν πελατεία. Αυτό οφείλεται στο ότι η πελατεία δεν έχει λεφτά, αλλά και στο ότι κάπου εξαντλείται και ένα μοντέλο. Πόσα αυτοκίνητα να πάρει κατακεφαλήν ο Ευρωπαίος ή ο Αμερικανός για να καλύψει την παραγωγή; Βεβαίως, λόγω της παγκοσμιοποίησης αναπτύσσεται μια σημαντική αγορά στον υπόλοιπο κόσμο. Για την ώρα, δεν ισοφαρίζει τη στασιμότητα ή τη μείωση της αγοράς των προϊόντων στον αναπτυγμένο κόσμο. Επομένως είμαστε εν αναμονή εξυγίανσης -αν μπορεί να γίνει και ποιος θα την πληρώσει- των δημόσιων οικονομικών και του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά και εν αναμονή νέων τρόπων παραγωγής και κατανάλωσης, το οποίο, ωστόσο, συζητείται πολύ λίγο. Οι πολύ προχωρημένοι (ΗΠΑ, Γαλλία), πάντως, μιλάνε για μεγάλες αλλαγές. Από την πράσινη οικονομία, τον εκσυγχρονισμό του κοινωνικού κράτους, το φορολογικό κ.ά. Όλα αυτά τα ζητήματα τίθενται με την κρίση. Το ζητούμενο είναι αν έχουν τις λύσεις.

* Απέναντι σε όλα αυτά, ενόψει και των ευρωεκλογών, η ευρωπαϊκή αριστερά εκτιμάτε ότι έχει τις λύσεις, τις απαντήσεις;

Αν έχει ένα πράγμα που είναι ενδιαφέρον -και το είχε πάντα- ήταν η ανάγκη της δημόσιας παρέμβασης, γενικά στη ρύθμιση των οικονομικών εξελίξεων, κάτι που ξαναανακαλύπτουν τώρα στις ΗΠΑ, συρρικνώνοντας τη συζήτηση στην "εθνικοποίηση" κάποιων τραπεζών. Έχει, επίσης, την αντίληψη για τη στήριξη του κοινωνικού κράτους. Αυτό μπορεί να αποδειχτεί δίκοπο μαχαίρι. Το πρόβλημα είναι να μην το βουλιάξουμε. Αυτό είναι ένα θέμα που δεν ξέρω αν το έχει μελετήσει πολύ, διότι έχει ένα δισταγμό με τα δημόσια οικονομικά. Είναι εντυπωσιακό να βλέπεις την αριστερά να αμύνεται στους φόρους. Όχι γενικά, αλλά μέσω της φορολογίας μπορεί να υπάρξει ανατροπή της χρηματοδότησης και να βρεθούν κάποιες λύσεις στην ανακατανομή των εισοδημάτων. Αυτό ήταν πάντα όπλο της αριστεράς και ανησυχώ διότι δεν βλέπω να το χρησιμοποιεί.

* Στα καθ’ ημάς, και για να το παντρέψω λίγο, το πρόγραμμα του ΣΥΝ έχει βαπτιστεί ως η δική σας απάντηση στην κρίση.

Καλύτερα να λέμε, αντιμετώπιση, και όχι "απάντηση". Θέλει ακόμα κουβέντα και επεξεργασία. Πρέπει να αναγνωρίσουμε και να το πούμε στον κόσμο, ότι δεν εξαρτώνται μόνο από την αριστερά ή από μία χώρα. Αν δηλαδή οι μεγάλες οικονομικές δυνάμεις συνέλθουν για να ξαναφτιάξουν το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα, τους κανόνες του εμπορίου, τους κανόνες της ισοτιμίας των νομισμάτων - ότι δηλαδή χτίστηκε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και καταστράφηκε πρόσφατα. Αυτό δεν μπορεί να το κάνεις μόνος του. Και βέβαια οι Ευρωπαίοι έχουν την ΟΝΕ, που δεν αρκεί όμως για όλο τον κόσμο. Επομένως χρειάζεται ευρύτερη συνεννόηση σε παγκόσμιο επίπεδο.

Δεν έχουμε σοβαρή κυβέρνηση

* Για συνεννόηση και συναίνεση μιλάει και ο κ. Καραμανλής. Για ποια συνεννόηση μπορούμε να μιλάμε όμως, όταν η κυβέρνηση το μόνο που κάνει εν μέσω της κρίσης είναι να ομφαλοσκοπεί και να ασχολείται με τις πρόωρες και τους “αντάρτες” βουλευτές; Είναι εικόνα σοβαρής κυβέρνησης;

Εκείνοι που ασχολούνται με τα οικονομικά πιστεύω πως θα έχουν αντιληφθεί το μέγεθος της κρίσης. Αλλά είναι και λίγο παραλυμένοι μπροστά στην κρίση. Προφανώς και δεν είναι εικόνα σοβαρής κυβέρνησης και δεν είναι σοβαρά αυτά που κάνει. Και αυτά που ανακοινώνει και εξαγγέλλει ως οικονομική πολιτική δεν με πείθουν.

Δεν έχει καμία πιθανότητα επιτυχίας ο μεγάλος συνασπισμός

* Μήπως εν μέσω της κρίσης θα ήταν λύση η επιλογή του μεγάλου συνασπισμού; Έχετε την αίσθηση ότι μπορεί κάποιοι να εργάζονται προς αυτή την κατεύθυνση;

Τυπικά, μπορεί να γίνει. Δεν ξέρω ουσιαστικά αν μπορεί να γίνει, μιας και οι δυο πλευρές δηλώνουν ότι δεν το θέλουν. Δεν μπορώ να το αποκλείσω, χωρίς όμως να δίνω πολλές πιθανότητες πραγματοποίησης. Όπως επίσης δεν δίνω καμία πιθανότητα επιτυχίας επί της ουσίας σε ένα τέτοιο σενάριο, επαναλαμβάνοντας ότι εκείνο που προέχει είναι η πειστικότητα προγραμματικής σύγκλισης για αλλαγές, κάτι που δεν βλέπουμε σήμερα.

* Επειδή γίνεται πολλή συζήτηση, εκτιμάτε ότι είναι πιθανό το σενάριο των πρόωρων εκλογών;

Προσωπικά δεν βλέπω γιατί θα έπρεπε να γίνουν πρόωρες εκλογές. Ποιος τις χρειάζεται, τι επιδιώκει, από τη στιγμή που θεωρείται βέβαιο ότι η κυβέρνηση θα χάσει; Ο αντίλογος όμως που κατατίθεται, ότι σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση θα χάσει περισσότερο, όντως στέκει. Είναι τέτοια η ένταση, που μπορεί να προκύψει από δευτερεύοντα θέματα. Π.χ. τη συμπεριφορά ενός βουλευτή, την καταψήφιση ενός νομοσχεδίου, μια κοινωνική έκρηξη που δεν μπορεί να ελέγξει.

* Εσχάτως τίθεται το ζήτημα της στάσης που θα πρέπει να ακολουθήσει ο ΣΥΡΙΖΑ στην περίπτωση που δεν υπάρχει αυτοδυναμία και το ΠΑΣΟΚ είναι πρώτο κόμμα. Ποια είναι η δική σας θέση;

Εάν δεν υπάρχει αυτοδυναμία, που είναι και το πιθανότερο, ίσως προκύψει η συμμαχία των δυο μεγάλων, όπως προαναφέραμε. Ή η εξέλιξη αυτή θα επιτρέπει συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΝ επ’ αυτού έχει πάρει ξεκάθαρη θέση στο όχι. Εγώ έχω πει ότι αν προκύψει ένα τέτοιο θέμα, όλοι θα τα ξαναδούμε από την αρχή. Αλλά να τα ξαναδούμε από την αρχή όχι για να μοιράσουμε κάποιες πολυθρόνες εξουσίας -που είναι σημαντικό και αυτό-, αλλά για να εφαρμόσουμε κάτι. Αυτοδυναμία δεν θα υπάρξει. Πρόγραμμα θα υπάρχει; Θα προλαβαίνουμε να φτιαχτεί; Και όταν λέω πρόγραμμα, δεν εννοώ χιλιάδες σελίδες, αλλά 5-10 πολύ συγκεκριμένα πράγματα που θα είναι ελέγξιμα και μετρήσιμα. Ώστε, αν υπάρξουν τέτοιου τύπου συγκλίσεις ιστορικής σημασίας, όλα να είναι ανοιχτά. Και φυσικά η ανάληψη ευθυνών για τη διακυβέρνηση της χώρας, η οποία δεν είναι ανάγκη να είναι συμμετοχή στην κυβέρνηση. Μπορεί να είναι κριτική στήριξη, μπορεί να είναι κάτι άλλο, θα τα δει κανείς εκείνη τη στιγμή. Μόνο όμως αν υπάρχει προγραμματική σύγκλιση επί μεταρρυθμίσεων και αλλαγών. Εάν δεν υπάρχει, να ακολουθηθεί ο δρόμος της δημοκρατίας. Ξανά εκλογές.

* Ποιο είναι το διακύβευμα για τον ΣΥΝ στις ευρωεκλογές και ποιος ο στόχος;

Ο στόχος επισήμως είναι να έχει τουλάχιστον τέσσερις ευρωβουλευτές και να δουλέψει πολύ γι’ αυτό. Θα εξαρτηθεί πολύ από την εικόνα που δίνει και τις συμμαχίες του ευρύτερου δυνατού αριστερού χώρου. Έχει τη δυνατότητα να πάει καλά. Παίζει ρόλο και το πρόσωπο που παρουσιάζεις, το πολιτικό πρόσωπο εννοώ, δηλαδή οι συμμαχίες που θα φτιάξεις, ο λόγος που θα χρησιμοποιήσεις, τα βασικά σημεία που θα παρουσιάσεις για την ευρωπαϊκή σου πολιτική. Ο ΣΥΝ έως τώρα γι’ αυτά είναι γνωστός. Έχει αρχίζει να τα κουβεντιάζει ξανά με ένα τρόπο που εμένα δεν με βρίσκει σύμφωνο, αλλά εν πάση περιπτώσει πρέπει όλοι να προσπαθήσουμε να μην χαλάσει τη γενική ευρωπαϊστική αριστερή του εικόνα. Να δώσει ιδιαίτερο βάρος στο προγραμματικό στοιχείο, θεσμικό και πολιτικό, της ευρωπαϊκής ενοποίησης και νομίζω ότι μπορεί να πάει καλά.

* Οι Οικολόγοι διεκδικούν με αξιώσεις την είσοδό τους στην ευρωβουλή. Ποια στάση θεωρείτε ότι πρέπει να έχει απέναντί τους ο ΣΥΝ;

Την άποψή μου την έχω πει εγκαίρως. Τώρα ό,τι έγινε, έγινε. Δείχνουν ότι έχουν διάθεση να φτιάξουν πράσινο κόμμα, όπως υπάρχει σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Θα μπορούσε όμως αυτό να γίνει με τρόπους συνεργατικούς μαζί μας; Αν εμείς παίζαμε κατάλληλα τον ρόλο μας, ίσως. Δεν τον παίξαμε, με ανόητα επιχειρήματα, ότι δήθεν η συμμαχία μας με τους Οικολόγους θα νέρωνε την αριστεροσύνη μας! Χρειάζεται, αντίθετα, προσοχή να μην αλλοιώσουμε το οικολογικό μας προφίλ, αλλά να το εντείνουμε. Επομένως να κρατήσουμε την έννοια της οικολογικής διάστασης στο σύνολο των πολιτικών μας και να αποφύγουμε αντιπαραθέσεις πολεμικού χαρακτήρα με τους Οικολόγους. Αν υπάρχει κάποιος συγγενικός και όμορος χώρος, είναι οι Οικολόγοι.

Δεν είναι παραδεκτό να απορρίπτεται γενικώς και αδιακρίτως κάθε διάλογος και κάθε σύγκλιση

Μήνυμα του Μιχάλη Παπαγιαννάκη στην εκδήλωση της Ανανεωτικής Πτέρυγας του ΣΥΝ 28/01/2009

Αγαπητές φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι

Να ευχηθώ κάθε επιτυχία στην αποψινή εκδήλωση-συζήτηση. Γίνεται σε μια αρκετά κρίσιμη στιγμή των πολιτικών εξελίξεων στη χώρα και φυσικά των αναζητήσεων σχετικά με το ρόλο που μπορεί να παίξει η αριστερά, και ιδιαίτερα η ανανεωτική.

Δίνουμε πάντα ιδιαίτερο βάρος στο προγραμματικό περιεχόμενο των προτάσεων και των παρεμβάσεών μας, συγκεκριμένο κάθε φορά και σαφώς ενδεικτικό των προοπτικών που προτείνουμε στους συντρόφους μας και στους πολίτες. Σε ένα βαθμό, στη μακρόχρονη πορεία της ανανεωτικής αριστεράς, έχουμε συσσωρεύσει ένα κεφάλαιο τέτοιων προτάσεων και προοπτικών και έχουμε μάλιστα πετύχει ένας σημαντικός αριθμός να έχει ενταχθεί στη συνολική φυσιογνωμία του ΣΥΝ και ως εκ τούτου και στις συνεργασίες του.

Είναι γενικότερα αποδεκτό ότι αυτή η συμβολή της ανανεωτικής αριστεράς έχει διαμορφώσει τις γενικές στρατηγικές κατευθύνσεις του ΣΥΝ ως προς την ευρωπαϊκή πολιτική ενοποίηση, άσχετα από τις κριτικές μας και τις καταδίκες συγκεκριμένων αποφάσεων των οργάνων της ΕΕ. Είναι γνωστός ο ρόλος της ανανεωτικής αριστεράς στη διαμόρφωση της οικολογικής πολιτικής και των συγκεκριμένων θέσεων του κόμματος από την εκτροπή του Αχελώου έως τους Ολυμπιακούς Αγώνες και τις τουριστικές επενδύσεις. Το ίδιο ισχύει για τη συμβολή μας στα λεγόμενα «εθνικά θέματα», από το Μακεδονικό έως τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό, κλπ. Το ίδιο ισχύει για τη διαμόρφωση της πολιτικής μας ως προς τα δικαιώματα του ανθρώπου και του πολίτη, των μειονοτήτων και των «διαφορετικών». Και θα μπορούσα επίσης να αναφέρω, έστω και τηλεγραφικά, τις θέσεις της ανανεωτικής αριστεράς ως προς την περιφερειακή συγκρότηση του Κράτους («Καποδίστριας»…), τη φορολογική μεταρρύθμιση ( «πράσινη φορολογία» και πολλά άλλα), το ασφαλιστικό σύστημα, (ένας και μοναδικός ασφαλιστικός οργανισμός κλπ κλπ).

Είναι ενδιαφέρον ότι, η πρόσφατη κρίση και η αναζήτηση πολιτικών για την αντιμετώπισή της δικαιώνουν πολλές από τις αναλύσεις και προτάσεις της ανανεωτικής αριστεράς. Τίθενται σήμερα σε πλήρη αμφισβήτηση δόγματα και πρακτικές του νεοφιλελευθερισμού, ενώ λίγοι αναζητούν λύσεις με επιστροφή στον εθνικό προστατευτισμό, στον κρατισμό και στην πολυδιάσπαση παλαιότερων περιόδων. Αντίθετα όλο και περισσότεροι κάνουν πια λόγο για συνεργασία και κοινή πολιτική σε παγκόσμιο επίπεδο, και αυτό συχνά χωρίς άμεση σχέση με κομματικές προελεύσεις.

Αναπτύσσεται η τάση για να διαμορφωθούν οι όροι και οι θεσμοί για μια παγκόσμια διακυβέρνηση, που βέβαια δεν μπορεί παρά να είναι πολιτική και πολυμερής ή πολυπολική. Είναι γενικές κατευθύνσεις που εδώ και καιρό υποστηρίζει η ανανεωτική αριστερά, παράλληλα βέβαια και με άλλες πολιτικές δυνάμεις ενός ευρύτατου φάσματος Δεν ξέρω πώς θα εξελιχθεί αυτή η ιδεολογική και πολιτική αναζήτηση και αντιπαράθεση που κάποια στιγμή επιβάλλει διάλογο και συγκλίσεις. Είναι πάντως λυπηρό να βλέπει κανείς τα νέα αυτά πεδία διαμόρφωσης πολιτικής να απορρίπτονται με περισσή ευκολία και ανεμελιά τόσο από σημαντικό τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ, κάτι που ήταν μάλλον αναμενόμενο, όσο όμως και από σημαντικές και «ριζοσπαστικές»… δυνάμεις του ΣΥΝ.

Ανησυχούμε όταν βλέπουμε όλα αυτά τα στοιχεία της φυσιογνωμίας της ανανεωτικής αριστεράς να αμφισβητούνται ή να παραμερίζονται στην καθημερινή παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ, όπως πια το διαπιστώνουν πολλοί εντός και εκτός του χώρου της αριστεράς. Είναι φανερό σε ζητήματα όπως η πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης, αλλά όλο και περισσότερο το διαπιστώνουμε όταν παρατηρούμε πώς εξελίσσονται θέσεις και πρωτοβουλίες ή παραλείψεις σχετικά με όλα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν έως τώρα την ανανεωτική αριστερά.

Δεν μας κλόνισε τόσο η δημοσκοπική εξέλιξη, γιατί στο κάτω κάτω κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν πίστεψε στις προβλέψεις για 18 και 20%, αλλά η αντιμετώπισή της. Είχαμε επισημάνει από την αρχή ότι το σημαντικότερο ήταν η προσπάθεια να παγιωθεί ένα σημαντικό τμήμα της μετακίνησης προς το ΣΥΡΙΖΑ. Κι αυτό θα σήμαινε τη διατύπωση ενός συγκεκριμένου προγράμματος που θα μπορούσε να αποτελεί απάντηση στα βασικά ζητήματα της σημερινής κρίσης και τη μεθόδευση ευρύτερων συσπειρώσεων που θα το στηρίζουν. Χάσαμε περίπου ένα χρόνο, ενώ παράλληλα η πλειοψηφία του ΣΥΝ έκανε ότι μπορούσε για να πείσει ότι η μεν δημοσκοπική μεγέθυνση την φοβίζει ( αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά μας…!) η δε συσπείρωση δεν είναι και τόσο επιθυμητή …Όπως δεν είναι και ο σχετικός διάλογος που προϋποθέτει, σε βαθμό μάλιστα που δαιμονοποιήθηκε η ίδια η λέξη και η οποιαδήποτε αναφορά σε οποιονδήποτε διάλογο, σε οποιοδήποτε πεδίο της προγραμματικής και πολιτική παρουσίας μας.

Η στρατηγική όμως της ανανεωτικής αριστεράς, η στρατηγική του «ειρηνικού δρόμου» βασίζεται στη συνεχή προγραμματική ανανέωση σε συνεχή επαφή και διάλογο με τους πολίτες και τα κινήματα, στη διαμόρφωση προγράμματος μεταρρυθμίσεων και αλλαγών, στην αναζήτηση ευρύτατων πολιτικών και κοινωνικών συσπειρώσεων και πολιτικών προτάσεων για τη διακυβέρνηση της χώρας και την παρουσία της στην Ευρώπη και τον κόσμο. Μπορεί να μην είναι κατάλληλες οι συνθήκες αυτήν ή εκείνη τη στιγμή, αλλά δεν είναι παραδεκτό να απορρίπτεται γενικώς και αδιακρίτως κάθε διάλογος και κάθε σύγκλιση. Ιδίως τώρα που με τις εξελίξεις της κρίσης οι πάντες επιδιώκουν διάλογο και συσπειρώσεις με τους πάντες σε διεθνές και σε εθνικό επίπεδο.

Οφείλουμε όλοι μας να κρατήσουμε ανοιχτή την προοπτική για το καλό της αριστεράς και της κοινωνίας μας, να αντιταχθούμε με κάθε πολιτικό τρόπο

στην αναπαλαίωση των προτάσεων και των πρακτικών της αριστεράς που κάποιοι επιχειρούν με κοντόθωρη προσέγγιση του χώρου μας και με στρεψόδικες αναλύσεις και τοποθετήσεις σχετικά με την παγκοσμιοποίηση, την Ευρώπη, τη νεολαία, τα κινήματα, τη βία. Ιδιαίτερα η βία δεν είναι βέβαια συντελεστής παραγωγής πολιτικής, είναι κυρίως παράγων στρέβλωσης ακόμα και των ευγενέστερων προθέσεων και παρεμβάσεων. Γι αυτό και δεν έχει απολύτως καμιά σχέση με το σχεδιασμό και την εφαρμογή της στρατηγικής της ανανεωτικής αριστεράς.

Με αυτές τις σκόρπιες σκέψεις συμμετέχω και συμπαρίσταμαι στις αναζητήσεις όλων μας και εύχομαι ευόδωση των στόχων της ανανεωτικής ανανεούμενης αριστεράς …