Ο Σόιμπλε θέλει το τέλος αυτής της νομισματικής Ένωσης

"Η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία πρέπει να συνειδητοποιήσει
ότι η λιτότητα έχει σαν στόχο της την διάλυση της νομισματικής ένωσης
 και όχι την έστω συντηρητική ανάκτηση της ανταγωνιστικότητάς της!"
λέει ο δημοσιογράφος της αυστριακής τηλεόρασης Λάκης Ιορδανόπουλος

του Λάκη Ιορδανόπουλου*

Ο αντιευρωπαϊστής Σόιμπλε με το λόμπι που τον περιστοιχίζει αφού πέτυχαν τον καθαρά εθνικό τους στόχο για την επανένωση της Γερμανίας θέλουν τώρα να επιστρέψουν και στο σκληρό τους μάρκο, που αναγκάστηκαν τότε να εγκαταλείψουν με αντάλλαγμα την άδεια επανένωσης που τους έδωσε η Δύση. Θα βάζει συνεχώς υπερβολικούς και άφταστους οικονομικά στόχους μέχρι να ζητήσουμε εμείς, οι Ιταλοί και οι άλλες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου να φύγουμε από μόνοι μας !

Η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η λιτότητα έχει σαν στόχο της την διάλυση της νομισματικής ένωσης και όχι την έστω συντηρητική ανάκτηση της ανταγωνιστικότητάς της! Οι μάσκες πέφτουν σιγά σιγά: Ο Σόιμπλε θέλει το τέλος αυτής της Ευρώπης και επιστροφή της χώρας του στο σκληρό μάρκο με μερικές χώρες δορυφόρους μόνο !

Η άνοδος του λαϊκισμού είναι σύμπτωμα και σύμμαχος της διαλυτικής "πολιτικής" του ! Γιαυτό κάνει ότι μπορεί για να ....μην σταματήσει αυτήν την εξέλιξη ! 

Είμαι σίγουρος ότι ο αντιευρωπαϊστής γερμανός υπουργός οικονομικών θέλει η Ελλάδα να εξωθηθεί από το ενιαίο νόμισμα για να τρομάξει τους Γάλλους και να τους αναγκάσει να αποδεχτούν το μοντέλο του για σκληρό ευρώ, ή να φύγουν και αυτοί ! ( Με την Λεπέν !)

Ας πάμε όμως στα χρόνια που γεννήθηκε η ιδέα για κοινό νόμισμα για να καταλάβουμε ποια ήταν τότε τα κίνητρα αυτής της ιδέας: 

Σε έναν αποκαλυπτικό διάλογο του με τη Θάτσερ, ο Μιτεράν εξέθεσε τον τρόπο με τον οποίο πίστευε ότι θα έπρεπε Βρετανία και Γαλλία να κινηθούν: ‘Εφόσον κανένας από τους δύο (Βρετανία – Γαλλία) δεν πρόκειται να ξεκινήσει πόλεμο εναντίον της Γερμανίας’ η λύση στον περιορισμό της δύναμης της θα μπορούσε να δοθεί μέσα από την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση και συγκεκριμένα μέσα από ένα κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. “Αυτή είναι μία πιθανή λύση στο Γερμανικό Ερώτημα”.

Για να προλάβει τις εξελίξεις ο Μιτεράν πρότεινε στο Γερμανό Καγκελάριο μία μυστική συμφωνία: η Γαλλία θα στήριζε την προοπτική της επανένωσης και σε αντάλλαγμα η Γερμανία θα προχωρούσε στην εγκατάλειψη του μάρκου και στην υιοθέτηση ενός κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος με τη δέσμευση για τη δημιουργία μίας Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. “Η μόνη ελπίδα της Γερμανίας για επανένωση είναι να δεσμευτεί σε μία ισχυρή Ένωση” είπε ο Μιτεράν στον Κολ, απειλώντας ότι θα ασκούσε βέτο σε μία απόφαση επανένωσης.

Μετά την αλλαγή στάσης και απ’ τη Γαλλία, η Θάτσερ θεώρησε πως εφόσον δε μπορούσε να αποτρέψει το αναπόφευκτο, μία πιθανή λύση στο πρόβλημα θα ήταν η ‘διαπλάτυνση’ της Ευρώπης, με την είσοδο όσο το δυνατόν περισσότερων κρατών για να γίνει ‘κάτι πολύ πιο χαλαρό’ ώστε η υπεροχή της Γερμανίας να εξισορροπηθεί.

Αυτός ήταν ο λόγος που άλλαξε την πολιτική της ως προς την ένταξη πολλών χωρών στην ΕΕ και άνοιξε το θέμα της εισόδου κρατών όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η Ισπανία (οι 4 φτωχές χώρες, όπως αναφέρονται σε διάφορες εκθέσεις της εποχής) αλλά και κρατών του πρώην ανατολικού μπλοκ, βλέποντας στο μέλλον ακόμη μεγαλύτερη "διαπλάτυνση", με χώρες αντίβαρα στην Γερμανία.

Ο Μιτεράν υποχώρησε τόσο ώστε να δεχτεί μία ταυτόχρονη εμβάθυνση και διαπλάτυνση της ΕΕ και άσκησε πιέσεις στη Γερμανία ώστε να αποδεχτεί όσο το δυνατόν περισσότερα μέλη στο ευρώ. Το μήνυμα αυτό της προοπτικής ένταξης τους στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα κοινοποιήθηκε για πρώτη φορά στις "φτωχές χώρες" το 1989, την ώρα που γινόταν οι μυστικές διαπραγματεύσεις της Γαλλίας με τη Γερμανία και τη Βρετανία.

Ο Υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας έστειλε το 1989 στην Ελλάδα το Υπόμνημα Ballandour θέτοντας το αίτημα της πλήρους νομισματικής Ένωσης και η Ελλάδα με επιστολή του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας Π. Ρουμελιώτη, απάντησε θετικά.

Συμπερασματικά, το ευρώ ξεκίνησε ως ένα πρότζεκτ με κύριο στόχο τον περιορισμό της δύναμης της Γερμανίας μέσα από από ένα κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα και χρειάστηκαν χρόνια επίπονων και μυστικών διαβουλεύσεων προκειμένου να δημιουργηθεί. Μία ενδεχόμενη διάσπαση του δε θα ήταν, απλώς, ένα νομισματικό ατύχημα αλλά ένα ιστορικό γεγονός...

*Ο Λάκης Ιορδανόπουλος είναι δημοσιογράφος της αυστριακής δημόσιας τηλεόρασης και μουσικός που ζει στην Βιένη

Μια άλλη Ευρώπη είναι ακόμη εφικτή;

Η έκλειψη του ...ευρώ - του Μάριου Μπόρα

Σημεία για το πολιτικό σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ 
στην Ευρώπη

των Γιώργου Βεργόπουλου και Λευτέρη Στουκογιώργου*

Α. Τα προβλήματα της Ευρωζώνης

1. Η Ευρωζώνη δεν αποτελεί Άριστη Νομισματική Περιοχή. 

Δεν υπάρχει σύγκλιση τιμών των αγαθών και υπηρεσιών από χώρα σε χώρα. 

Η κινητικότητα της εργασίας είναι χαμηλή. 

Το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι υψηλό μεν αλλά μικρότερο από αυτό μεταξύ των πολιτειών των ΗΠΑ.

Σαν αποτέλεσμα, η απώλεια του εργαλείου της νομισματικής πολιτικής οδηγεί σε απώλεια οικονομικής σταθερότητας για κάποια κράτη μέλη. Ακόμη και η υψηλή κινητικότητα του κεφαλαίου που υπάρχει, επειδή είναι συνδυασμένη με την χαμηλή κινητικότητα της εργασίας, αυξάνει την απώλεια οικονομικής σταθερότητας.

2. Η αρχιτεκτονική των θεσμών της Ευρωζώνης δεν συντελεί στην ενίσχυση της οικονομικής σταθερότητας και στη μετατροπή της Ευρωζώνης μετατροπή της σε Άριστη Νομισματική Περιοχή. 

Δεν υπάρχει ομοσπονδιακός προϋπολογισμός που να λειτουργεί ως αυτόματος σταθεροποιητής, δηλαδή που να αναδιανέμει το εισόδημα από κράτος μέλος σε κράτος μέλος μέσω της φορολογίας (αφαίρεση πόρων από τους πολίτες) και των δημοσίων δαπανών (μεταβίβαση πόρων στους πολίτες).

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο αυτόματος, μη πολιτικός χαρακτήρας μιας τέτοιας αναδιανομής δια του κεντρικού προϋπολογισμού. 

 Όταν μια πολιτεία των ΗΠΑ βρίσκεται σε ύφεση, οι εισπραττόμενοι ομοσπονδιακοί φόροι πέφτουν αυτόματα, λόγω μείωσης του φορολογητέου εισοδήματος και των έμμεσων φόρων στην κατανάλωση. Αλλά οι ομοσπονδιακές δαπάνες στην συγκεκριμένη πολιτεία (μισθοί δημοσίου, λειτουργία οργανισμών, επιδόματα ανεργίας, δημόσιες επενδύσεις) δεν μειώνονται, παραμένουν στον ομοσπονδιακό μέσο όρο. Έτσι υπάρχει αυτόματη μεταβίβαση πόρων που λειτουργεί αντιυφεσιακά και σταθεροποιητικά.

3. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ανεξάρτητη τόσο από τις κυβερνήσεις όσο και από το Ευρωκοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια. 

Αυτή η ανεξαρτησία της ΕΚΤ αυξάνει την απώλεια οικονομικής σταθερότητας για τα κράτη μέλη με τη μεγαλύτερη οικονομική απόκλιση. 

Στην ίδια λογική, απαγορεύεται από τις Συνθήκες η ΕΚΤ να αγοράσει άμεσα (στην πρωτογενή αγορά) κρατικό χρέος, δηλαδή να χρηματοδοτήσει μια κυβέρνηση κράτους μέλους που μπαίνει σε ύφεση και υπερχρεώνεται. 

Στην πράξη, στην Ευρωζώνη απαγορεύεται θεσμικά η χρήση της νομισματικής πολιτικής ως αντιυφεσιακής πολιτικής !

4. Αυτά όλα έχουν σαν αποτέλεσμα με την πάροδο του χρόνου να εντείνονται αντί να μειώνονται οι ανισορροπίες μεταξύ των οικονομιών των κρατών – μελών. 

Ο μεγάλος κερδισμένος είναι η Γερμανική οικονομία, που συσσωρεύει εμπορικά πλεονάσματα. 

Συνολικά στην Ευρωζώνη διαμορφώνονται στην πράξη δυο ταχύτητες, ένα αυξανόμενο χάσμα Βορρά – Νότου.

5. Η Ελλάδα ως το κράτος – μέλος με τη μεγαλύτερη απόκλιση ήταν αναμενόμενο να αντιμετωπίσει μεγάλη ύφεση με την εκδήλωση της πρώτης ασύμμετρης κρίσης. 

Όταν δηλαδή οι ανάγκες σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας βρέθηκαν να είναι πολύ διαφορετικές από αυτές της υπόλοιπης Ευρωζώνης, δεν υπήρχαν οι κατάλληλοι θεσμοί και μηχανισμοί για να στηρίξουν την ελληνική οικονομία . 

Απέμενε η πολιτική βούληση, η οποία δεν εκδηλώθηκε μέσα στους δεδομένους συσχετισμούς δύναμης και απόψεων.

6. Τα προβλήματα αυτά ήταν γνωστά τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρωζώνη. Παρ’ όλα αυτά έγινε η επιλογή εισόδου της Ελλάδας στο Ευρώ με πολιτικά κριτήρια.

Β. Η αναγκαιότητα της ΕΕ και της Ευρωζώνης για την Ελλάδα

7. Η είσοδος της Ελλάδας στην Ευρωζώνη ήδη από το 1998 που δρομολογήθηκαν οι σχετικές διαδικασίες ήταν ο αποφασιστικός παράγοντας για την έκρηξη του ΑΕΠ, την άνοδο της αξίας των περιουσιακών στοιχείων και την μείωση του πληθωρισμού επί μια δεκαετία. 

Ιδιαίτερα το ελληνικό ΑΕΠ διπλασιάστηκε το διάστημα 1998 – 2008. 

Ακόμη και μετά 6 χρόνια συνεχούς ύφεσης, το ελληνικό ΑΕΠ σήμερα είναι 50% μεγαλύτερο από αυτό του 1998.

8. Οι θετικές συνέπειες για την ελληνική οικονομία από την ένταξη στην ΕΕ ξεκινούν ακόμη νωρίτερα, από την Κοινή Αγροτική Πολιτική και από το πρώτο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης το 1987.

8. Μια αποχώρηση της Ελλάδας από την Ευρωζώνη θα είχε καταστροφικές συνέπειες για την οικονομία και την κοινωνία. 

Τα υποτιθέμενα θετικά αποτελέσματα στη σχέση εξαγωγών – εισαγωγών από την επιστροφή του εθνικού νομίσματος θα έρχονταν μόνον μετά από μια πολυετή περίοδο συνεχούς υποτίμησης και εγχώριου πληθωρισμού που θα παρήγαγε ως αποτέλεσμα μια νέα σωρευτική ύφεση του ΑΕΠ σε Ευρώ (ή δολάρια) της τάξης του 30%. 

Πρακτικά θα επιστρέφαμε στο πραγματικό ΑΕΠ του 1998.

9. Όμως τόσο το δημόσιο χρέος όσο και οι υποχρεώσεις των νοικοκυριών στο εσωτερικό δεν παραγράφονται με την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα. 

Εάν επιστρέψουμε στα εισοδήματα του 1998 ή χαμηλότερα με τις υποχρεώσεις του 2015, η κατάσταση θα είναι απολύτως μη βιώσιμη. 

Προκειμένου να διασφαλιστεί η χρηματοδότηση των απολύτως αναγκαίων και να αποφευχθούν συνθήκες διάλυσης του κράτους, η ελληνική κυβέρνηση θα υποχρεωνόταν σε πρωτοφανή λιτότητα και κατάργηση κάθε ρύθμισης για την κοινωνική πολιτική και την ανθρωπιστική προστασία.

10. Εάν πάλι οι συνολικές ανισορροπίες της Ευρωζώνης οδηγήσουν στη άτακτη διάλυση της μέσα από την αποχώρηση των χωρών του Νότου, αυτή θα ακολουθείτο από την ανασυγκρότηση μιας μικρότερης Ζώνης του Ευρωμάρκου, η οποία σαν στενότερη και με μικρότερες εσωτερικές αποκλίσεις οντότητα θα πληρούσε αρκετά από τα κριτήρια της Άριστης Νομισματικής Περιοχής. 

Οι προοπτικές των οικονομιών που θα έμεναν εκτός αυτής της Ζώνης θα ήταν πολύ αρνητικές.

11. Για να γίνει σαφέστερο το παραπάνω σημείο πρέπει να θυμηθούμε ότι η δημιουργία της Ευρωζώνης δεν αποτέλεσε στρατηγική στόχευση καταρχήν της Γερμανίας αλλά της Γαλλίας και της Ιταλίας, που στις αρχές της δεκαετίας του 90 φοβούνταν την ισχυροποίηση της ενοποιημένης Γερμανίας. Όπως επίσης φοβούνταν μια στροφή της Γερμανίας «προς τα ανατολικά» μετά την διάλυση του ανατολικού μπλόκ.

13. Το κυρίαρχο γερμανικό αφήγημα στο σύνολο του 20ου αιώνα ήταν αυτή η οικονομική και γεωπολιτική επέκταση προς τα ανατολικά, προς την περιοχή που οι Γερμανοί αποκαλούν MittelEuropa. Το Ευρώ αποτελούσε το εργαλείο για να διασφαλιστεί η συνοχή της Ευρώπης ενώ υλοποιείται η αναπόφευκτη διεύρυνση προς την πρώην Ανατολική Ευρώπη. Για να μην περιθωριοποιηθεί ο ευρωπαϊκός Νότος και τα γερμανικά κεφάλαια φύγουν όλα προς τις νέες χώρες της ΕΕ.

14. Είναι πλέον απαραίτητο να σκεφτόμαστε τις διαφοροποιήσεις μέσα στην ΕΕ όχι σαν το παλιό δίπολο Βορρά – Νότου αλλά σαν ένα τρίγωνο Βορρά – Νότου – Ανατολής. Τα κράτη – μέλη της Ανατολικής Ευρώπης αν και φτωχότερα από τα κράτη του Νότου, στρατηγικά δεν συμμαχούν με τον Νότο αλλά με τον Βορρά και συγκεκριμένα με τη Γερμανία, διεκδικώντας αυξανόμενο μερίδιο στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις σε σχέση με τον Νότο.

Γ. Ο αναγκαίος μετασχηματισμός για την σταθερότητα της ευρωζώνης

15. Η απόκλιση των οικονομιών του Νότου από την Γερμανική οικονομία αυξάνεται συνεχώς και απειλεί άμεσα τη συνοχή της Ευρωζώνης. Στο τέλος του 2014 :

Η Ιταλία είχε δημόσιο χρέος 132,1% του ΑΕΠ ή 2.200 δις , από 106,1% το 2009. Η Γαλλία είχε δημόσιο χρέος 95% του ΑΕΠ ή 2.100 δις, από 68% το 2009. Η Ισπανία είχε δημόσιο χρέος 97,7% του ΑΕΠ ή 1.000 δις, από 40,2% το 2009.

Η δραματική αυξητική τάση του χρέους του Νότου δεν οφείλεται στην τεμπελιά των Νοτιοευρωπαίων αλλά στην απώλεια οικονομικής σταθερότητας που συνεπάγεται για τον Νότο η έλλειψη του εργαλείου της νομισματικής πολιτικής μέσα σε συνθήκες μη – άριστης νομισματικής περιοχής.

16. Η γερμανική πίεση όπως εκφράζεται πιο καθαρά από τον Σόιμπλε είναι ο Νότος να «προσαρμοστεί» μέσα από μια ...

Take it or live it? OK, I'll take it!

ή αλλιώς ..."πρόσεξε τι εύχεσαι"

Χωρίς σχόλια: Οι πιστωτές εγκλωβισμένοι σε ένα αυτοκαταστροφικό παιχνίδι - η ώρα της επίγνωσης...

Τις συνέπειες της προσπάθειας να ρίξουν την νέα ελληνική κυβέρνηση με οικονομική ασφυξία και παράλογες απαιτήσεις υφεσιακού τύπου για να μην παραδεχθούν την αποτυχία του προγράμματος "διάσωσης" αντιμετωπίζουν τώρα οι πιστωτές. Η άνοδος των ριζοσπαστικών δυνάμεων δεν αντιμετωπίζεται με την αυτοκτονία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Στην ΕΕ οφείλουν να σεβαστούν τις επιθυμίες των ευρωπαϊκών λαών. Αν θέλουν να σταματήσει η λιτότητα, να σταματήσει. Αν θέλουν αυτό να το κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ ή το Podemos, να το κάνουν. 

Ο χρόνος τελειώνει για τους πιστωτές. Θα πρέπει να αποφασίσουν.

Θα απεγκλωβιστούν εγκαίρως από την ακροδεξιά πολιτική Σόιμπλε ή θα αυτοκαταστραφούν από αβουλία;

Η παραπάνω γελοιογραφία απεικονίζει το ανόητο παιχνίδι στο οποίο έχουν εμπλέξει την ελληνική κυβέρνηση από καθαρή αλαζονεία  - ένα πολιτικό jenga με όλους χαμένους!

πηγή Financial Times

Divorce Greece in haste, repent at leisure

Neither Greeks nor their partners should imagine a clean break if they leave the euro

– Martin Wolf

Αλέξης Τσίπρας στην Le Monde: Tο ζήτημα της Ελλάδας δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα, αλλά αποτελεί το επίκεντρο της σύγκρουσης δύο εκ διαμέτρου αντίθετων στρατηγικών για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενοποίησης

"Αν δεν υπάρχει ακόμα συμφωνία, δεν οφείλεται στη δική μας αδιαλλαξία" 

Par Alexis Tsípras, premier ministre de la Grèce

Στις 25 του περασμένου Γενάρη ο ελληνικός λαός πήρε μια γενναία απόφαση. Τόλμησε να αμφισβητήσει το μονόδρομο της σκληρής λιτότητας του μνημονίου και να επιδιώξει μια νέα συμφωνία. Μια νέα συμφωνία που επιτρέπει στην Ελλάδα να επιστρέψει στην ανάπτυξη εντός του ευρώ με ένα οικονομικό πρόγραμμα βιώσιμο, χωρίς τα λάθη του παρελθόντος.

Αυτά τα λάθη, άλλωστε, τα πλήρωσε ακριβά ο ελληνικός λαός, αφού μέσα σε πέντε χρόνια η ανεργία σκαρφάλωσε στο 28% (60% για τους νέους), το μέσο εισόδημα μειώθηκε κατά 40%, ενώ η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, έγινε η χώρα της Ε.Ε. με τον υψηλότερο δείκτη κοινωνικής ανισότητας.

Και το χειρότερο: Το πρόγραμμα αυτό, παρά τα βαρύτατα πλήγματα στον κοινωνικό ιστό, δεν κατάφερε την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Το δημόσιο χρέος εκτινάχθηκε από το 124% στο 180% του ΑΕΠ, η ελληνική οικονομία -παρά τις βαριές θυσίες του λαού της- παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα κλίμα διαρκούς αβεβαιότητας, που γεννούν οι ανέφικτοι στόχοι δημοσιονομικής εξισορρόπησης που την υποχρεώνουν να πορεύεται σε έναν φαύλο κύκλο λιτότητας και ύφεσης.

Βασικός στόχος της νέας ελληνικής κυβέρνησης τους τελευταίους τέσσερις μήνες είναι να δοθεί τέλος σε αυτό τον φαύλο κύκλο, τέλος σε αυτή την αβεβαιότητα. Μια αμοιβαία επωφελής συμφωνία που θέτει ρεαλιστικούς στόχους πλεονασμάτων, ενώ ταυτόχρονα επαναφέρει την ατζέντα της ανάπτυξης και των επενδύσεων, μια οριστική λύση στο ελληνικό ζήτημα, είναι σήμερα πιο ώριμη και πιο αναγκαία από ποτέ.

Μια τέτοια συμφωνία, εξάλλου, θα σημάνει και το τέλος της ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης που ξέσπασε επτά χρόνια πριν, κλείνοντας τον κύκλο της αβεβαιότητας για την Ευρωζώνη.

Σήμερα η Ευρώπη έχει τη δυνατότητα να πάρει αποφάσεις που θα πυροδοτήσουν μια ραγδαία ανάκαμψη της ελληνικής και της ευρωπαϊκής οικονομίας, δίνοντας τέλος στα σενάρια περί Grexit, που εμποδίζουν μια μακροπρόθεσμη σταθεροποίηση της ευρωπαϊκής οικονομίας και μπορούν ανά πάσα στιγμή να κλονίσουν την εμπιστοσύνη, τόσο των πολιτών όσο και των επενδυτών στο κοινό μας νόμισμα.

Λένε, όμως, πολλοί ότι η ελληνική πλευρά δεν βοηθάει σ’ αυτή τη κατεύθυνση γιατί προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις αδιάλλακτη και χωρίς προτάσεις.

Είναι πράγματι έτσι;

Επειδή οι στιγμές είναι κρίσιμες, ίσως και ιστορικές, όχι μόνο για το μέλλον της Ελλάδας αλλά και για την πορεία της Ευρώπης, θα ήθελα με τη σημερινή μου παρέμβαση να αποκαταστήσω την αλήθεια και να ενημερώσω υπεύθυνα την παγκόσμια κοινή γνώμη για τις πραγματικές προθέσεις και θέσεις της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Η ελληνική κυβέρνηση, στη βάση της απόφασης του Eurogroup της 20ης του Φλεβάρη, έχει καταθέσει ένα ευρύτατο πακέτο μεταρρυθμιστικών προτάσεων, με στόχο μια συμφωνία που θα συνδυάζει τόσο το σεβασμό στην ετυμηγορία του ελληνικού λαού όσο, όμως, και το σεβασμό στους κανόνες και τις αποφάσεις που διέπουν τη λειτουργία της Ευρωζώνης.

Βασική κατεύθυνση των προτάσεών μας είναι η δέσμευση σε χαμηλότερα -και ως εκ τούτου εφικτά- πρωτογενή πλεονάσματα το 2015 και το 2016 και σε υψηλότερα για τα επόμενα χρόνια, δεδομένου ότι προσδοκούμε ανάλογη αύξηση των ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Εξίσου βασικό σημείο των προτάσεών μας είναι η δέσμευση για αύξηση των δημοσίων εσόδων, μέσω, όμως, αναδιανομής των βαρών από τα χαμηλά και μεσαία στα υψηλά εισοδήματα, που μέχρι σήμερα απέφευγαν να πληρώσουν το δικό τους μερίδιο για την αντιμετώπιση της κρίσης, καθώς στη χώρα μου προστατεύτηκαν αποτελεσματικά, τόσο από την πολιτική ελίτ, όσο και από τα «στραβά μάτια» της τρόικα.

Από την πρώτη στιγμή της νέας διακυβέρνησης, άλλωστε, δείξαμε αυτές τις προθέσεις και την αποφασιστικότητά μας, νομοθετώντας συγκεκριμένη ρύθμιση που αντιμετωπίζει την απάτη των τριγωνικών συναλλαγών, εντατικοποιώντας τους τελωνειακούς και φορολογικούς ελέγχους, ώστε να περιορίσουμε ουσιαστικά το λαθρεμπόριο και τη φοροδιαφυγή.

Για πρώτη φορά μετά από χρόνια καταλογίσαμε τα  οφειλόμενα χρέη των ιδιοκτητών των μέσων ενημέρωσης προς το ελληνικό δημόσιο.

Η αλλαγή κλίματος στη χώρα είναι σαφής και αποδεικνύεται από το γεγονός ότι και τα δικαστήρια επιταχύνουν το έργο τους για την απονομή δικαιοσύνης σε υποθέσεις μεγάλης φοροδιαφυγής. Οι ολιγάρχες, με άλλα λόγια, που είχαν συνηθίσει στην προστασία του πολιτικού συστήματος έχουν, πλέον, πολλούς λόγους να χάνουν τον ύπνο τους.

Δεν είναι, όμως, μόνο οι βασικές κατευθύνσεις, αλλά και οι εξειδικευμένες προτάσεις που έχουμε καταθέσει στο πλαίσιο των συζητήσεων με τους θεσμούς που έχουν καλύψει ένα τεράστιο μέρος της απόστασης που μας χώριζε πριν από μερικούς μήνες. Συγκεκριμένα, η ελληνική πλευρά έχει αποδεχθεί την υλοποίηση σειράς θεσμικών μεταρρυθμίσεων, όπως η ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων (ΓΓΔΕ) και της Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), παρεμβάσεις για την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης αλλά και παρεμβάσεις στις αγορές προϊόντων ώστε να αρθούν στρεβλώσεις και προνόμια.

Επίσης, παρά την κάθετη αντίθεσή μας στο μοντέλο ιδιωτικοποιήσεων που προωθείται από τους θεσμούς, γιατί δεν δημιουργεί αναπτυξιακή προοπτική και δεν μεταφέρει πόρους στην πραγματική οικονομία, αλλά στο, ούτως ή άλλως, μη βιώσιμο χρέος, αποδεχθήκαμε να ολοκληρώσουμε, με κάποιες μικρές τροποποιήσεις, το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων, αποδεικνύοντας έμπρακτα την διάθεσή μας για βήματα προσέγγισης.

Συμφωνήσαμε, επίσης, να υλοποιήσουμε μια μεγάλη μεταρρύθμιση στο ΦΠΑ απλοποιώντας το σύστημα και ενισχύοντας την αναδιανεμητική διάσταση του φόρου, ώστε να επιτύχουμε αύξηση τόσο της εισπραξιμότητας όσο και των εσόδων.

Καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις μέτρων που θα επιφέρουν περαιτέρω αύξηση των εσόδων: Έκτακτη εισφορά στα πολύ υψηλά κέρδη, φόρο στο ηλεκτρονικό στοίχημα, εντατικοποίηση των ελέγχων των μεγαλοκαταθετών / φοροφυγάδων, μέτρα για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το δημόσιο, ειδικό φόρο πολυτελείας, διαγωνισμό για τις ραδιοτηλεοπτικές άδειες τις οποίες η τρόικα ξέχασε συμπτωματικά επί πενταετία και άλλα.

Τα μέτρα αυτά όχι μόνο αυξάνουν τα έσοδα, αλλά ταυτόχρονα δεν δημιουργούν υφεσιακό αποτέλεσμα, αφού δεν μειώνουν ...

Επιτάχυνση ή επιβράδυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης;

κατασκευή του Lew French 

Ελευθερώστε τον ατμό!

του Δημήτρη Γουμάγια

Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Πολυτεχνείο Βερολίνου, τέως Δημοτικός Σύμβουλος στο Βερολίνο (1999-2011), μέλος των Πράσινων της Γερμανίας (Bündnis90/Die Grünen)

Επιχειρήματα για μια επιλεκτική επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης

Ακόμα και μετά από περισσότερο από πέντε δεκαετίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τα εθνικά οικονομικά και κοινωνικά μοντέλα στην Ευρώπη διαφέρουν σημαντικά. Η ετερογένεια, ωστόσο, βασικά δεν είναι ένα κακό πράγμα, δεδομένου ότι δεν υπάρχει «ο ένας καλύτερος τρόπος» του καπιταλισμού. Αντίθετα, τα διαφορετικά μοντέλα της φιλελεύθερης Βρετανίας, των βόρειων ευρωπαϊκών χωρών της ηπείρου, των νότιο-ευρωπαϊκών χωρών της Μεσογείου και οι πρώην μεταβατικές οικονομίες της Ανατολικής Ευρώπης, όλα έχουν συγκεκριμένα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους. 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση όμως, κάτω από το όραμα ενός φιλελεύθερου μοντέλου, έχει αναπτύξει τις τελευταίες δεκαετίες όλο και περισσότερο πίεση για να ισοπεδώσει αυτές τις διαφορές. Η διαδικασία αυτή έχει προχωρήσει πάρα πολύ και είναι καιρός να απελευθερώσουμε λίγο ατμό από τον Ευρωπαϊκό λέβητα πίεσης, προκειμένου να αποφευχθεί η έκρηξη του.

Ευρωπαϊκή Οικονομική Ολοκλήρωση: Ο δρόμος προς την αναγκαστική φιλελευθεροποίηση

Στην επιτάχυνση της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης μπορούμε να διακρίνουμε απλουστευμένα τρεις φάσεις: Μια φάση της συνύπαρξης των ευρωπαϊκών οικονομικών και κοινωνικών μοντέλων (τέλη τις δεκαετίας του 1950 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1970), μια φάση του ανταγωνισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών οικονομικών και κοινωνικών μοντέλων (μέσα της δεκαετίας του 1970 μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990) και μια φάση της σύγκλισης των ευρωπαϊκών οικονομικών και κοινωνικών μοντέλων ή μιας προσπάθειας για την επιβολή αυτής της σύγκλισης (από τα τέλη της δεκαετίας του 1990).

Σε αντίθεση με την τελωνειακή ένωση της πρώτης φάσης επέδρασε η δεύτερη φάση της εσωτερικής αγοράς για τα αγαθά, κάπως βαθύτερα στα εθνικά καπιταλιστικά συστήματα. Με βάση τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για Dassonville (11.07.1974) και Cassis de Dijon (20.02.1979) (ελεύθερη αγορά στην ΕΕ) και με την ώθηση, βάση αυτών των αποφάσεων, για την ολοκλήρωση της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης, περιορίστηκε η κυριαρχία των κρατών μελών στη ρύθμιση της αγοράς των προϊόντων από τις αρχές της αμοιβαίας αναγνώρισης. 

Έτσι, η ένταση του ανταγωνισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων καθώς και των εθνικών τους ιδρυμάτων που τις στήριζαν αυξήθηκε σημαντικά, ωστόσο η ύπαρξη των εν λόγω ιδρυμάτων βασικά δεν αμφισβητήθηκε.

Αυτό άλλαξε στην τρίτη φάση όπου η απελευθέρωση των αγορών προϊόντων επεκτάθηκε και στις αγορές των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων (ελευθερία εγκατάστασης επιχειρήσεων, ελεύθερη παραμονή πολιτών). Η απελευθέρωση αυτών των αγορών, σύμφωνα με την κατευθυντήρια αρχή της σύγκλισης σε ένα φιλελεύθερο μοντέλο του καπιταλισμού, επέδρασε ασύγκριτα πολύ βαθύτερα στα διάφορα θεσμικά όργανα των οικονομικών και κοινωνικών μοντέλων. Αυτό έγινε εμφανές για παράδειγμα στην αρχικά προβλεπόμενη από την Επιτροπή Οδηγία-Εξαγορών, κατά την οποία η εφαρμογή μιας ανοιχτής αγοράς για εταιρικό έλεγχο, η ισορροπία δυνάμεων στην εταιρία θα είχε μετατοπιστεί σαφώς υπέρ των επενδυτών. 

Αυτή η διαδικασία ελευθέρωσης έχει προχωρήσει σημαντικά από την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, όπου οι πρωτοβουλίες της Επιτροπής συχνά έχουν φρενάρει από την αντίσταση στις κοινωνίες των χωρών μελών αρχικά (π.χ. οδηγία για τις υπηρεσίες), ενώ τα πραγματικά βήματα φιλελευθεροποίησης επιβλήθηκαν από τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται επίσης οι αποφάσεις σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση - με μια πιθανή απειλή της γερμανικής συν διοίκησης (Centros 09.03.99, Überseering 1999, Inspire Art 1999, ελεύθερη εγκατάσταση εταιριών) - και στον περιορισμό των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων σε ανταγωνισμό με την εγκατάσταση και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών (βλέπε Viking, Laval, Rüffert).

Η κρίση του ευρώ και η πολιτική διάσωσης του: Η πίεση στον λέβητα συνεχίζει να αυξάνεται

Με τη ριζοσπαστικοποίηση της εναρμόνισης των ευρωπαϊκών οικονομικών και κοινωνικών μοντέλων στο φιλελεύθερο μοντέλο, η ΕΕ θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο τα δικαιώματα των εργαζομένων στη Βόρεια Ευρώπη αλλά προώθησε, πριν ακόμη από την κρίση του ευρώ, μια αρνητική πολιτικοποίηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, όπως πχ. ήδη είδαμε στο γαλλικό, ολλανδικό και ιρλανδικό δημοψήφισμα. 

Η εισαγωγή ενός κοινού νομίσματος - και τα βήματα για την απόπειρα διάσωσης του - ακολουθούν την ίδια λογική της αναγκαστικής ομογενοποίησης των ετερογενών μοντέλων υπό την αιγίδα ενός μη πλειοψηφικού ιδρύματος (ΕΚΤ), με πολύ πιο προβληματικές συνέπειες. Έτσι συνέβαλε η ύπαρξη διαφορετικών μισθολογικών και διαπραγματευτικών συστημάτων στις οικονομίες των κρατών της ζώνης του ευρώ, σε συνδυασμό με μια ενιαία νομισματική πολιτική, σημαντικά στην εμφάνιση της κρίσης του ευρώ. Ενώ οι βόρειες οικονομίες, με τις σχετικά ισχυρές συνδικαλιστικές τους οργανώσεις είναι σε θέση να καλύψουν στις διαπραγματεύσεις τους το στενό διάδρομο μεταξύ των πραγματικών μισθών και την εξασφάλιση της κερδοφορίας για τους μισθούς τους και την εταιρία, η δυνατότητα αυτή λείπει στις οικονομίες του νότου. 

Με την κατάργηση του διορθωτικού μέσου μιας εθνικής νομισματικής πολιτικής (ενιαίο επιτόκιο της ΕΚΤ, εξαλείφοντας τη δυνατότητα υποτίμησης) επήλθαν εδώ σημαντικές διαφορές στην ανταγωνιστικότητα, των οποίων οι αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη μόνο προσωρινά με την επέκταση της ιδιωτικής και της δημόσιας πρόσβασης σε πιστώσεις για τις οικονομίες της νότιας Ευρώπης, δηλαδή στη χρηματοδότησή της, θα μπορούσαν να εξισορροπηθούν.

Η δραστική αύξηση του χρέους ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης δεν άφησε πλέον αυτές τις ανισορροπίες να είναι αποδεκτές και οδήγησε στα ...

Γιατί η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ μόνο μέσα στην ΕΕ έχει ελπίδες να υλοποιηθεί (#και γιατί η ΕΕ χρειάζεται την πολιτική ώθηση της Αριστεράς)

Μερικά ουσιώδη συμπεράσματα από τις ευρωεκλογές και - επιτέλους - μια βαθιά πολιτική προσέγγιση και σύγκριση του ευρωσκεπτικισμού Δεξιάς και Αριστεράς. Η δύναμη της παγκοσμιοποίησης και ειδικότερα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου προκαλεί αντιστάσεις και νεκρανάσταση του εθνικισμού της Δεξιάς -το μεταναστευτικό ρεύμα είναι μόνο η συγκεκριμένη αφορμή για την εθνική περιχαράκωση- και υποχώρηση του κοσμοπολιτισμού και της "ανοιχτής κοινωνίας" της Αριστεράς. 

Η περαιτέρω ομοσπονδιοποίηση της ΕΕ είναι η μόνη ελπίδα για τα ξεχωριστά κράτη που μόνα τους δεν μπορούν πια να αποφασίζουν για τον εαυτό τους - αυτή είναι και η μόνη ελπίδα και το μόνο περιβάλλον για μια φιλελεύθερη, οικολογική και αριστερή επίλυση της κρίσης: η δύναμη εν τη ενώσει! Ο άλλος δρόμος είναι η υποχώρηση στα εθνικά σύνορα και η παράδοση στους εθνικισμούς που ευνοούν τους δυνατούς, όσο είναι δυνατοί... 

Στην πραγματικότητα κανένα ευρωπαϊκό έθνος δεν έχει από μόνο του καμιά ελπίδα απέναντι στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον  - ακόμη και η Γερμανία που αξιοποιεί τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα (που ποτέ δεν θα αποκτούσε χωρίς το κούρεμα του χρέους της το 53) και πολεμά ωφελιμιστικά την ομοσπονδιοποίηση σήμερα, δεν θα ανήκε στους G8 αν ήταν μόνη της - και τελικά ο οικονομικός της εθνικισμός σκάβει και τον δικό της λάκκο παρασιτώντας την οικονομία των εταίρων της και εμποδίζοντας την κοινή ανάπτυξη. Η αμοιβαιοποίηση χρεών και πλεονασμάτων που πρεσβεύει η αριστερά είναι και ο σύντομος δρόμος προς την ομοσπονδία - αλλά και η αριστερά σήμερα μόνο ως ευρωπαϊκή δύναμη έχει πιθανότητες υλοποίησης της πολιτικής της. (ΑΣ)

Ποιος κυβερνά αυτόν τον κόσμο;

του Γκάρι Γιάνγκ / the guardian

Όλο και και πιο αδύναμα τα κράτη απέναντι στις πολυεθνικές επιχειρήσεις

Την ίδια νύχτα του 2002 που κέρδισε τις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας, ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα προειδοποίησε τους υποστηρικτές του: "Μέχρι εδώ ήταν εύκολα. Τα δύσκολα αρχίζουν τώρα". Δεν είχε άδικο. Ως επικεφαλής του αριστερού Εργατικού Κόμματος εξελέγη με βάση τις υποσχέσεις του για την καταπολέμηση της φτώχειας και την αναδιανομή του πλούτου.

Έναν χρόνο νωρίτερα, το κόμμα ειχε δώσει στη δημοσιότητα ένα κείμενο υπό τον τίτλο "Μια αλλη Βραζιλία είναι εφικτή" περιγράφοντας το βασικό του πρόγραμμα. Στην ενότητα "Η Αναγκαία Ρήξη" υποστήριζε: "Σχετικά με το εξωτερικό χρέος, που σήμερα είναι κυρίως ιδιωτικό, θα είναι απαραίτητο να καταγγείλουμε τη συμφωνία με το ΔΝΤ, έτσι ώστε να απελευθερώσουμε την οικονομική πολιτική από τους περιορισμούς που επιβάλλει στην ανάπτυξη και την υπεράσπιση των εμπορικών συμφερόντων της Βραζιλίας".

Στον δρόμο όμως για την τελετή ορκωμοσίας του Λούλα, το αόρατο χέρι της αγοράς έσκισε τις προεκλογικές υποσχέσεις και τράβηξε τ' αυτί της χώρας για την απερίσκεπτη δημοκρατική επιλογή της. Στους τρεις μήνες που μεσολάβησαν από τις εκλογές μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων από τον νέο πρόεδρο, το νόμισμα της Βραζιλίας βούλιαξε κατά 30%, έξι δισεκατομμύρια δολάρια ζεστού χρήματος εγκατέλειψαν τη χώρα και ορισμένοι οίκοι αξιολόγησης χαρακτήρισαν τα βραζιλιάνικα κρατικά ομόλογα ως υψηλού κινδύνου.

"Είμαστε στην κυβέρνηση, αλλά όχι στην εξουσία" σχολίασε ένας στενός συνεργάτης του Λούλα, ο Φράι Μπέτο. "Η εξουσία σήμερα είναι παγκόσμια. Είναι η εξουσία των μεγάλων επιχειρήσεων και του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου". Η περιορισμένη ικανότητα των εθνικών κυβερνήσεων να ακολουθήσουν οποιουσδήποτε στόχους που δεν έχουν πρώτα επικυρωθεί από το διεθνές κεφάλαιο και τους εκπροσώπους τους δεν είναι πια μόνο ο σταυρός που πρέπει να κουβαλάμε, είναι ο σταυρός πάνω στον οποίο μας έχουν καρφώσει. Το έθνος - κράτος αποτελεί ακόμη τη βασική δημοκρατική οντότητα. Με δεδομένη όμως την έκταση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, είναι φανερό ότι δεν έχει πια τη δυνατότητα να εκπληρώσει αυτόν τον στόχο.

"Από πολλές απόψεις, οι επιχειρήσεις είναι περισσότερο κεντρικοί παράγοντες από τα κράτη στις διεθνείς υποθέσεις" γράφει ο Μπέντζαμιν Μπάρμπερ. "Τις αποκαλούμε πολυεθνικές. αλλά θα ήταν ακριβέστερο αν μιλούσαμε για ...

Τι κατεβάζει το Ποτάμι;

του Ανδρέα Πετρουλάκη από την Καθημερινή

του Γιώργου Παπασπυρόπουλου

Το να μην έχεις ιδεολογία είναι τελικά καλό ή κακό; Η απάντηση προφανώς έχει να κάνει με το τι εννοεί ο καθένας με την λέξη "ιδεολογία" - άλλος εννοεί κομματική ιδεολογία άλλη εννοεί μια φιλοσοφία για την ζωή. Άλλος ένα κλειστό σύστημα ιδεών, ένα δόγμα, άλλη μια πάντα ανοιχτή και γι αυτό ποτέ αιώνια, προσωπική απόσταξη ιδεών για την ζωή και τις αξίες της. Συνήθως όμως λέγοντας ιδεολογία εννοούμε αν είναι κάποιος "δεξιός ή αριστερός" - υποτίθεται ότι το πολιτικό κέντρο δεν έχει ιδεολογία. 

Τι είναι λοιπόν κάποιος κάποια που δεν είναι ούτε δεξιοί ούτε αριστεροί;

1. Θα μπορούσαν να είναι οικολόγοι -που είναι η νέα "ιδεολογία" που πραγματικά παλεύει κατά της κοινής δεξιάς και αριστερής άποψης για την χωρίς όρια και συνέπειες ανάπτυξη που προκαλεί την ανθρωπογενή διάσταση της κλιματικής αλλαγής και απειλεί την ίδια την αειφορία και την ύπαρξη ζωής στον πλανήτη.
2. Θα μπορούσαν να είναι "κεντρώοι" φιλελεύθεροι. Πράγμα σπάνιο, αφού οι ιδέες του φιλελευθερισμού εκφράζονται κυρίως ως δεξιοφιλελεύθερες ή αριστεροφιλελεύθερες (ακόμη και αναρχοφιλελεύθερες) επειδή ο φιλελευθερισμός δεν παρουσιάστηκε ποτέ ως πειστικός, αυτόνομος και συμπαγής "ιδεολογικά" τρίτος πόλος.
3. Θα μπορούσαν απλά να είναι ...υποκριτές! Με την έννοια ότι κρύβουν την "ιδεολογία" τους πίσω από ιδεολογήματα τύπου "παίρνω ιδέες και από την αριστερά και από την δεξιά". Γιατί τέτοια υβρίδια μπορούν να πατήσουν μόνο πάνω σε υπαρκτό αυτοφυές πολιτικό πλαίσιο όπως ο φιλελευθερισμός ή η οικολογία (και γίνονται συνέχεια σχετικές απόπειρες) και να φέρουν κοντά απόψεις που έχουν καταγραφεί (ή και δαιμονοποιηθεί) σαν δεξιές ή αριστερές αλλά είναι απλά λογικές, φιλελεύθερες ή οικολογικές - δεν μπορούν όμως να πατήσουν στο κενό: αν πάρεις απλά μια δεξιά ιδέα και δεν την εντάξεις ως οργανικό μέρος ενός συνεκτικού πολιτικού σχεδίου, η ιδέα θα παραμείνει "δεξιά" (ή "αριστερή"). 

Και εκτός οποιουδήποτε πλαισίου θα είναι απλά χειρότερη (και ίσως επικίνδυνη στις συνάψεις της με άλλες διαφορετικής λογικής ιδέες) από το μητρικό της πλαίσιο. Αυτή είναι η κατάρα των δημαγωγών: είναι και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ, και με την δημοκρατία και με την λαοκρατία, και με την αγορά και με τον κρατισμό - και ότι μένει ως αποτέλεσμα είναι ο γνωστός πολιτικός (και κατά κανόνα προσωπικός) τυχοδιωκτισμός που έχει χαρακτηρίσει ιστορικά τις "κεντρώες" δυνάμεις και την αποτυχία τους ως διαυγής εναλλακτική πρόταση.

Τι είναι λοιπόν ο Σταύρος "το Ποτάμι"; 

Στην Κρήτη είναι κρητικός (http://topotami.gr/blog/h-omilia-tou-stavrou-theodoraki-sta-chania/) και μπορεί να λέει πράγματα όπως "Η Κρήτη είχε τις μεγαλύτερες απώλειες απ’ όλη την Ελλάδα στην αντίσταση και τις μικρότερες απώλειες στον εμφύλιο. Γιατί οι δημιουργικοί άνθρωποι φεύγουν μπροστά, δεν κάθονται να σφάζονται μεταξύ τους για το παρελθόν." ή "Να ακολουθήσουμε την πορεία της Κρήτης! Η Κρήτη ακόμα και τώρα στην κρίση, παράγει διπλάσια προϊόντα από όσα ...

Νίκος Θεοτοκάς: Ο ΣΥΡΙΖΑ ωριμάζει βιαίως

"Μας φαίνεται φυσικό να γεννούμε και να ανατρέφουμε 

τους προγόνους μας με τρόπους που ταιριάζουν 

στις δικές μας ανάγκες και στα δικά μας όνειρα" 

λέει ο κ. Νίκος Θεοτοκάς

Πρέπει να ξαναδώσουμε στη λέξη “μεταρρύθμιση” το θετικό της περιεχόμενο

Συνέντευξη του Νίκου Θεοτοκά στον Γρηγόρη Μπέκο

από το ΒΗΜΑ

Είναι, σίγουρα, βολικό: "Όταν δυσκολεύομαι να κατανοήσω τον κόσμο γύρω μου, κατεβάζω από το ράφι ένα δοκιμασμένο ερμηνευτικό σχήμα από το παρελθόν και προσπαθώ να τον χωρέσω σε αυτό" είπε στο «Βήμα» ο κ. Νίκος Θεοτοκάς, καθηγητής Ιστορικής και Θεωρητικής Κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και «μαθητής του Σπύρου Ασδραχά».
Σήμερα, επεσήμανε, "επικρατεί μια ατέλειωτη φλυαρία για τα οξύτατα και σύνθετα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Διαλύεται μπροστά μας μια κοινωνία και δεν έχουμε, όπως φαίνεται, ούτε τα εργαλεία ούτε το γλωσσάρι για να ονοματίσουμε και να κατανοήσουμε τα πράγματα. Και αναζητούμε τυφλοσούρτες στο παρελθόν".
Ο ίδιος έχει γράψει ένα από τα πλέον εικονοκλαστικά βιβλία των τελευταίων ετών, "Ο βίος του στρατηγού Μακρυγιάννη – Απομνημονεύματα και ιστορία" (Βιβλιόραμα, 2012), όπου αφαιρεί από το ιστορικό πρόσωπο τα πολλαπλά και ετερόκλητα ιδεολογικά πέπλα που το σκέπασαν στην πορεία του χρόνου.
Ο Μακρυγιάννης έχει, μαζί με άλλες μορφές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, την τιμητική του και κατά την μνημονιακή περίοδο. Διάφοροι, δεξιά και αριστερά, τον επικαλούνται για να αναθεματίσουν τους "προδότες πολιτικούς', τις ξένες δυνάμεις και τους "τοκογλύφους δανειστές" που ευθύνονται για τη δεινή οικονομική κατάσταση της χώρας.

-Δεν πρόκειται να ησυχάσει ο Μακρυγιάννης κ. Θεοτοκά. Νομίζω ότι ο «απελέκητος» λόγος του έχει επιστρατευθεί εσχάτως για να εκδιωχθεί η τρόικα…

Ο Μακρυγιάννης, το φάντασμά του ακριβέστερα, έγινε σύμβολο που φορτώθηκε με βαριές προσδοκίες κατοπινών καιρών. 

Έτσι γίνεται με τους εθνικούς ήρωες. Μας φαίνεται φυσικό να γεννούμε και να ανατρέφουμε τους προγόνους μας, με τρόπους που ταιριάζουν στις δικές μας ανάγκες και στα δικά μας όνειρα. 

Πρόκειται για αυτό που ο Φίλιππος Ηλιού όριζε ως ιδεολογική χρήση της ιστορίας. Είναι ώρα να δεχτούμε ότι ο επαγγελματίας ιστορικός έχει να δώσει λόγο στην επιστήμη του κι όχι στις ιδεολογίες.

-Στην Αριστερά έχει αρχίσει μια ρομαντική συζήτηση για το ΕΑΜ βάσει των σημερινών πολιτικών συσχετισμών. Έχω την εντύπωση πάντως ότι η χώρα δεν υπήρξε ποτέ πλειοψηφικώς αριστερή…

Έχετε δίκιο. Πλειοψηφία της Αριστεράς δεν τεκμαίρεται από πουθενά. 

Εκείνο, ωστόσο, που βεβαιώνουν τα τεκμήρια είναι η απόλυτη σχεδόν ηγεμονία της στο αντιφασιστικό πατριωτικό κίνημα της “εθνικής αντίστασης”. 

Τελικά, το εαμικό κίνημα χάραξε ρηξικέλευθες προοπτικές βαθιών αλλαγών, θέτοντας με τρόπο πρωτόγνωρο το αίτημα της δημοκρατίας. Όλη αυτή η κίνηση, όμως, πνίγηκε στο αίμα. 

Και δεν μάτωσε μόνο η Αριστερά. Πνίγηκε στο αίμα το αντιστασιακό κίνημα στο σύνολό του. 

Νομίζω ότι αυτό που συνέβη στην Ελλάδα μετά την απελευθέρωση ήταν ένα απίστευτο έγκλημα απέναντι στο μέλλον. Ωστόσο, ανεξάρτητα από την πορεία των πραγμάτων στη χώρα μας, το αντιστασιακό φαινόμενο σφράγισε την Ευρώπη και προσδιόρισε τη μοίρα της μέχρι, τουλάχιστον, την εποχή κυριαρχίας του θατσερισμού και του νεοφιλελευθερισμού. 

Δυστυχώς, στην Ελλάδα πληρώσαμε ακριβά κι ακόμα πληρώνουμε την μεταπολεμική κυριαρχία ταγματασφαλιτών και Μπουραντάδων».

-Συμφωνείτε ότι η σημερινή Αριστερά, η αξιωματική αντιπολίτευση της χώρας δηλαδή, έχει «το ηθικό πλεονέκτημα» έναντι των υπολοίπων σε αυτή τη συγκυρία που λαμβάνει για πολλούς τον χαρακτήρα μιας «ιστορικής ευκαιρίας»;

Η Ανανεωτική Αριστερά είναι ο μόνος πολιτικός οργανισμός στη χώρα μας που έχει τολμήσει, δεκαετίες τώρα, ν' ανοίξει τα ντουλάπια με τους σκελετούς και να ...

ΔΝΤ: Ομοσπονδιακό κράτος ή διάλυση της Ευρωζώνης

 Δείτε το αφιέρωμα, εδώ: www.imf.org

Έχει πάντα ενδιαφέρον η κόντρα ΔΝΤ-Γερμανίας ως προς την ορθότερη προσέγγιση της οικονομικής πολιτικής, ειδικά στο θέμα της σχέσης λιτότητας-ανάπτυξης, την ανάγκη ενός (ομοσπονδιακού) υπουργείου οικονομικών για όλη την ευρωζώνη και ενός (ομοσπονδιακού) τραπεζικού συστήματος "διαπραγματευτή" της πραγματικής οικονομίας. Εμείς ήδη γνωρίζουμε ότι το "νεοφιλελεύθερο" ΔΝΤ ταυτίζεται με την "αντινεοφιλελεύθερη" αριστερά στο ζήτημα του κουρέματος του ελληνικού χρέους ως προϋπόθεση εξόδου από την κρίση και ότι έχει ήδη αναγνωρίσει τις λάθος εκτιμήσεις του (υποτίμηση) της αύξησης των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών από το ελληνικό πρόγραμμα. Τώρα βλέπουμε ακόμη μια ταύτιση, με τους φεντεραλιστές αυτήν την φορά: ότι η Ευρώπη δεν έχει μέλλον αν δεν ομοσπονδιοποιηθεί άμεσα:

ΑΣ

του Λεωνίδα Στεργίου*

"Η Ευρωζώνη βρίσκεται στα μαύρα της τα χάλια". 

Ετσι αρχίζει πολυσέλιδο αφιέρωμα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για το μέλλον της Ευρωζώνης, το οποίο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν μόνο δύο δρόμοι:

• O πρώτος είναι να μετεξελιχθεί η Ευρωζώνη γρήγορα σε ομοσπονδιακό κράτος με νόμισμα το ευρώ.
• Ο δεύτερος είναι να παραμείνει η Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά χωρίς το ευρώ, δηλαδή να διαλυθεί η Ευρωζώνη.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο αφιέρωμά του με τίτλο "Europe’s Union Step by Step - Europe’s Road to Integration - Whither the Euro? ", παραδέχεται ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα από την κατεύθυνση της ολοκλήρωσης, αλλά αυτά γίνονται με πολύ αργούς ρυθμούς –τόσο αργούς που είναι σαν να μη γίνεται τίποτα. 

Το 1949 δημιουργήθηκε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ύστερα από πρωτοβουλία από πέντε κράτη: Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο και Λουξεμβούργο. Από τότε μέχρι σήμερα, η ιδέα της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχει προχωρήσει πολύ με σημαντικότερους σταθμούς την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989, την κυκλοφορία του ευρώ το 1999 και το κύμα ένταξης νέων μελών της Κεντρικής Ευρώπης το 2004 (διεύρυνση).

Ομως, η παγκόσμια πιστωτική κρίση το 2008 ανέδειξε με τον πιο έκδηλο τρόπο ότι η Ευρωζώνη δεν είχε καμία γραμμή άμυνας ούτε ήταν έτοιμη πολιτικά, οικονομικά και νομισματικά για να διαχειριστεί κρίση και ύφεση. 

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, που αναφέρει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, είναι ότι το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης που θεωρητικά επέβαλε τη δημοσιονομική πειθαρχία και τον δημοσιονομικό έλεγχο στα κράτη-μέλη ήταν αναποτελεσματικό. Διότι, ενώ υπήρχε το Σύμφωνο, η πιστωτική κρίση μετατράπηκε στην Ευρωζώνη σε κρίση χρέους. Δηλαδή, η Ευρωζώνη (η συνθήκη της) απέτυχε στο μοναδικό που προστάτευε, καθώς όλα τα υπόλοιπα για τη διαχείριση μιας κρίσης δεν τα προέβλεπε. 

Παράδειγμα, η Συνθήκη δεν προέβλεπε και συγκεκριμένα απαγόρευε τη διάσωση ενός κράτους-μέλους από τα υπόλοιπα. Ετσι, δημιουργήθηκε ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Στήριξης για τη διάσωση της Ελλάδας.

Πολιτική ανεπάρκεια

Αλλά δεν ήταν μόνο το δημοσιονομικό πρόβλημα. Η Ευρωζώνη από τη σύστασή της, σύμφωνα με το ΔΝΤ, δεν έδωσε σημασία στο τραπεζικό σύστημα. Οχι ως μέρος της νομισματικής ένωσης, αλλά ως «διαπραγματευτής» της πραγματικής οικονομίας. 

Οπως εξηγεί το ΔΝΤ, το ευρώ έφερε μεγάλη μείωση επιτοκίων στις αδύναμες χώρες ή στη λεγόμενη περιφέρεια. Αυτό με τη σειρά του προκάλεσε εκτίναξη των τιμών κυρίως σε μη παραγωγικούς τομείς, μεγάλη αύξηση μισθών και σε ανεξέλεγκτο δανεισμό. Ενώ, λοιπόν, σε όλα αυτά τα χρόνια, από την εμφάνιση του ευρώ μέχρι την κρίση του 2008, υπήρχαν διασυνοριακές ροές κεφαλαίων, δεν υπήρχε ταυτόχρονα «διασυνοριακή μεταφορά κόστους χρήματος». 

Ετσι, όταν ξέσπασε η κρίση και τα κεφάλαια αποτραβήχτηκαν από τις αγορές, η κάθε χώρα έμεινε με τα χρέη της και τα αντίστοιχα κόστη της. Δηλαδή, είχαμε ανεξάρτητα κράτη, το καθένα με το δικό του πρόβλημα. 

Με τον τρόπο αυτό μετατράπηκε η πιστωτική κρίση σε κρίση χρέους, καθώς τα κράτη εκλήθησαν να διασώσουν τις τράπεζες. Η πολιτική ανεπάρκεια της Ευρωζώνης, σύμφωνα με το ΔΝΤ, φάνηκε από το γεγονός ότι τα πρώτα δύο χρόνια της κρίσης (2008-2010) αντί οι Ευρωπαίοι πολιτικοί να ...

Το κουβάρι των ιδεολογιών και η νέα κατάρρευση του φιλελευθερισμού (#Οι ελβετοί και το πουλόβερ)

Η ελλάδα ήταν πραγματικά μια εξαίρεση θετικών απόψεων, ακριβώς γιατί στην ελλάδα η βρυξέλλα μαζί με τον φιλελευθερισμό έφερε και αρκετά θετικά απότοκα, μερικά από τα οποία εξηγήσαμε παραπάνω. Κάθε οικογένεια μπορούσε να αποκτήσει έναν σκλάβο για το σπίτι πια, όχι μόνο οι πλούσιοι που έφερναν τους δικούς τους από τις φιλιππίνες. Κάθε οικογένεια μπορούσε με το ευρώ να αποκτήσει 2 και 3 αυτοκίνητα, ίσως να στείλει τα παιδιά στο ιδιωτικό, να αγοράσει μεγάλο σπίτι, να αποκτήσει φτηνούς υπαλλήλους για το μαγαζί, όλα αυτά ακριβώς που μέχρι το 90 ήταν προσβάσιμα μόνο στους πλούσιους.

έργο του Τάσου Παυλόπουλου

Το πουλόβερ που ξηλώνεται

από τον techie chan

Δεν θέλω να σας χαλάσω τη φαντασίωση της μοναδικότητάς σας, αλλά το 2008 δεν ήταν η μοναδική φορά που ο φιλελευθερισμός τα σκατώνει δραματικά. Κι όπως συμβαίνει κάθε φορά που μια θρησκεία τα σκατώνει δραματικά, το πουλόβερ που έπλεκε τόσα χρόνια ξηλώνεται.

Δεν θα ήταν μεγάλη υπερβολή να πούμε ότι δύσκολα μπορούμε να βρούμε πιο δραματικό ξήλωμα από αυτό της ελλάδας, από το 2008 και μετά. Αυτό που το κάνει τόσο δραματικό δεν είναι μόνο η σφοδρότητα αυτού του ξηλώματος, αλλά και το σημείο εκκίνησης. 

Διότι η ελλάδα του 2008 ήταν βουτηγμένη στην επιτυχία του πλεγμένου πουλόβερ, μεθυσμένη από το αθάνατο κρασί του πλουτισμού, των ολυμπιακών, του γιούρο και γενικά των επιτυχιών. Στα βαλκάνια συμπεριφερόταν σαν μια μικρή αμερική, αλλά αυτή η συμπεριφορά επεκτεινόταν και στο εσωτερικό της ισχυρής ελλάδας, που μετά το 1990 έγινε τόπος υποδοχής αρκετών μεταναστών από την ανατολική ευρώπη. Οπότε το χρήμα (και δη το ευρώ) απέκτησε ακόμα μεγαλύτερη ισχύ στις ζωές μας, καθώς μια μεγάλη στρατιά από “πεινασμένους” ήταν διατεθειμένη να κάνει τα πάντα με ένα μικρό για εμάς αντίτιμο. Δεν χρειάζεται (αν και βοηθά) να είναι ο παππούς σου ταγματασφαλίτης για να καταλάβεις ότι υπάρχει πράγματι μια κατηγορία υπανθρώπων. Πόσο μάλλον όταν αυτοί οι υπάνθρωποι είναι ξανθοί, ψηλοί και με γαλάζια μάτια.

Η ισχυρή ελλάδα λοιπόν, η χώρα που είχε το μεγαλύτερο ποσοστό ευρωαγάπης σε όλες τις στατιστικές (κι όχι άδικα), μέσα σε 5 χρόνια δραματικών αλλαγών έχει γίνει μια άκρως ευρωσκεπτικιστική χώρα. Γιαυτό και μιλάω για τη δραματικότερη αλλαγή. Διότι σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα του πυρήνα δεν υπήρχε τόσο ομόθυμη υποστήριξη του ευρωπαϊκού μαγαζιού. Αν λοιπόν το ελληνικό πουλόβερ έχει ξηλωθεί τόσο δραματικά, μη φανταστείτε πως και τα άλλα τα μισοξηλωμένα πάνε πολύ πίσω.

Το τέλος της παγκοσμιοποίησης

Η ευρωζώνη δεν είναι το μοναδικό εγχείρημα του φιλελευθερισμού που σέρνεται προς το τέλος του. Το ίδιο ισχύει λίγο πολύ και για το άλλο παιδί της μετα90ς φιλελεύθερης ελίτ, την παγκοσμιοποίηση. Αυτή δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα δημοφιλής και αντιδράσεις μπορούμε να βρούμε από πολύ νωρίς, όπως θυμούνται οι μεγαλύτεροι από τις ταραχές στο σιάτλ. Ούτε αυτό ήταν τυχαίο. Η παγκοσμιοποίηση του 1990 προσπάθησε να συνεχίσει με πιο ειρηνικά μέσα την παγκοσμιοποίηση του 19ου αιώνα κάτω από τα όπλα της βρετανικής αυτοκρατορίας. Όπως και τον 19ο αιώνα η παγκοσμιοποίηση αφορούσε κυρίως τα αγαθά και τα κεφάλαια. Οι άνθρωποι παρέμεναν λίγο πολύ δεσμευμένοι στον τόπο τους, σε αυτό το ιδιότυπο καθεστώς δουλοπαροικίας που δημιούργησε ο εθνικισμός και οι συνθήκες. Δεν αφορούσε λοιπόν την ελευθερία των ανθρώπων αλλά των πραγμάτων.

Τον 19ο αιώνα η μη μετακίνηση των πληθυσμών ήταν εύκολη υπόθεση. Τεράστια τμήματα της ευρώπης ήταν πρακτικά απροσπέλαστα πριν τον σιδηρόδρομο, ο οποίος ήρθε αρκετά αργά στο 19ο αιώνα. Μόνο τα καράβια εξασφάλιζαν μια άλφα μετακίνηση γιαυτό και οι έλληνες ήταν γνωστοί ως έμποροι/πειρατές (οι δύο ιδιότητες μπλέκονταν πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι θα βόλευε την ιστορική μας αφήγηση). Ταυτόχρονα γλωσσικά και άλλα πολιτισμικά εμπόδια έκαναν τις μετακινήσεις αν όχι αδύνατες τουλάχιστον πολύ δύσκολες. Δεν νομίζω ότι πολλοί κινέζοι από αυτούς που πήγαν στις δυτικές ακτές των ηπα τον 19ο αιώνα, μίλησαν (αν ποτέ τα κατάφεραν) με πολύ κολακευτικά λόγια γι’ αυτή τη μετανάστευση στους κοντοχωριανούς τους.

Όμως το 1990 δεν ήταν 1860. 

Τα μέσα μετακίνησης -μαζικά και προσωπικά- έχουν διαδοθεί τόσο πολύ στον κόσμο που ακόμα και για τους πιο κατατρεγμένους υπάρχει τρόπος διαφυγής. Αλλά η παγκοσμιοποίηση επισήμως παρέμενε λειψή. Τα iphone μπορούσαν να περνάνε τα σύνορα με τη μεγαλύτερη ευκολία του κόσμου, τη στιγμή που οι άνθρωποι (ειδικά οι πιο μαυριδεροί από δαύτους) έπρεπε να διασχίζουν ναρκοπέδια. Όχι ότι για το φιλελεύθερο πρότζεκτ υπήρχε κανένα πρόβλημα σε αυτό.

Η ιδέα της δημιουργίας ενός τρίτου κόσμου μέσα στον πρώτο ήταν μια ιδέα φερμένη από τις ηπα και άρχισε να εφαρμόζεται με ζέση και στην ευρώπη των βρυξελλών. 

Διότι η ευρωπαϊκή ιδέα από το 1990 και μετά απέκτησε τόσο μεγάλη φιλελεύθερη ορμή, που πρακτικά αποτελούσε τον μοναδικό επίσημο θιασώτη της. Όλη η γραφειοκρατία χόρευε στο ρυθμό της φιλελεύθερης μεταφυσικής. Κάθε φορά που μια κυβέρνηση ήθελε να πάρει ένα μέτρο που θα κατέστρεφε τις παλιές συμφωνίες με τους πολίτες της, ένα μέτρο ξεκάθαρα βλαπτικό για την κοινωνία, σήκωνε τους ώμους και έλεγε ότι ήταν θέμα εναρμόνισης με τις βρυξέλλες. Στην ελλάδα μάλιστα χρησιμοποιούσαν και τον όρο εκσυγχρονισμό ή/και εξευρωπαϊσμό. Οι βρυξέλλες λοιπόν ήταν η αιχμή της φιλελεύθερης ελίτ στην ευρώπη.

Στις ίδιες τις βρυξέλλες, μια μικρογραφία της αμερικάνικης πρωτεύουσας άρχισε να δημιουργείται από έναν μικρόκοσμο που ζούσε γύρω από τη καλοπληρωμένη και μονωμένη γραφειοκρατία. 

Μια γραφειοκρατία όχι πολύ ανώτερη του επιπέδου ενός παιδιού της σαν τη διαμαντοπούλου, για να μη φανταστείτε κάτι το εξαιρετικό. Το λόμπινγκ και οι μίζες δίνουν και παίρνουν, οι λογαριασμοί στο διπλανό λουξεμβούργο φούσκωναν, την ίδια στιγμή που οι συμμετέχοντες πίεζαν όλο και περισσότερο για τις ηνωμένες πολιτείες της ευρώπης που θα τους πρόσφερε ακόμα μεγαλύτερη εξουσία. Αυτή η διαδικασία αποξένωνε όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού από την ιδέα της ευρωπαϊκή ενοποίησης με τα όμορφα χρώματα που είχε παρουσιαστεί στα 80s .

Η ελλάδα ήταν πραγματικά μια εξαίρεση θετικών απόψεων, ακριβώς γιατί στην ελλάδα η βρυξέλλα μαζί με τον φιλελευθερισμό έφερε και αρκετά θετικά απότοκα, μερικά από τα οποία εξηγήσαμε παραπάνω. 

Κάθε οικογένεια μπορούσε να αποκτήσει έναν σκλάβο για το σπίτι πια, όχι μόνο οι πλούσιοι που ...

Κεραυνοί Χάμπερμας κατά των ηγετών του SPD: "Η γερμανική κυβέρνηση εξευτελίζει ολόκληρους λαούς"

Εισαγωγικό  Σταύρος Καπάκος (από την Αυγή) 

Ο αειθαλής Χιούργκεν Χάμπερμας είναι ένας από τους πιο σημαντικούς στοχαστές της μεταπολεμικής Ευρώπης. Η αντίληψή του για το πολιτικό φαινόμενο και το διαβουλευτικό μοντέλο διακυβέρνησης ήταν αυτή που ουσιαστικά εφαρμόστηκε στη Γηραιά Ήπειρο. Απλοποιώντας τα πράγματα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Χάμπερμας είναι υπέρ της ορθολογικής σύγκλισης των απόψεων. Η αντίληψη αυτή δεν πρέπει να εξετάζεται ως καθολικής ισχύος, που εφαρμόζεται δηλαδή παντού και πάντα, ανεξάρτητα από τη συγκυρία και τους συσχετισμούς δύναμης. Το διαβουλευτικό μοντέλο πολιτικής με στόχο τη σύγκλιση των απόψεων και την επίτευξη της συναίνεσης έχει ορισμένες θεμελιώδεις προϋποθέσεις και δεν εξαντλείται στη διαδικασία διαλόγου από την οποία υποτίθεται ότι προκύπτει ορθολογική σύγκλιση των απόψεων.
Η αντίληψη του Χάμπερμας προϋποθέτει ανάπτυξη και κοινωνικό κράτος. Δηλαδή πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα χωρίς τα οποία η διαδικασία πολιτικής νομιμοποίησης πάσχει, επομένως και η ίδια η έννοια της συναίνεσης δεν είναι ουσιαστική αλλά τυπική, προϊόν πολιτικής και οικονομικής κυριαρχίας. Ο ίδιος ο Χάμπερμας, τα τελευταία χρόνια, έχει επικρίνει τη μεταλλαγή της Ευρώπης, που τορπιλίζει τις προϋποθέσεις λειτουργικής εφαρμογής του διαβουλευτικού μοντέλου.
Ενδεικτική της αντίληψης του Χάμπερμας, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σοσιαλδημοκρατική και δεν έχει σχέση με τον τιμωρητικό προτεσταντισμό της Μέρκελ, είναι η σκληρή κριτική που άσκησε στους ηγέτες τους SPD κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στη Γερμανία. Τα είπε έξω από τα δόντια μιλώντας μπροστά στον Σουλτς και τον Γκάμπριελ, τον υποψήφιο για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον πρόεδρο και αντικαγκελάριο του κόμματος αντίστοιχα. "Ξεχάσατε εντελώς το προεκλογικό σας σύνθημα για αμοιβαιοποίηση του χρέους, ξεχάσατε την επαγγελία για αλλαγή πολιτικής και συνεχίζετε την πολιτική που ενέχει τον κίνδυνο μιας γερμανικής Ευρώπης" είπε απευθυνόμενος στα έκπληκτα ηγετικά στελέχη του SPD. Η πολιτική αυτή "δεν αντιμετωπίζει τις αιτίες της κρίσης" και "εξευτελίζει ολόκληρους λαούς" στις υπερχρεωμένες χώρες είπε ο κορυφαίος φιλόσοφος στην παρέμβασή του.
Φαίνεται πως ο Χάμπερμας συνεχίζει να έχει στο πολιτικό του DNA κάτι από την κριτική σκέψη της σχολής της Φραγκφούρτης, της οποίας άλλωστε υπήρξε εξέχον στέλεχος, ενώ οι σοσιαλδημοκράτες αρκούνται στην τεχνική τής εξουσίας, προσβλέποντας μόνο στην απάλυνση των επιπτώσεων από την πολιτική της Μέρκελ.

Χάμπερμας: Η γερμανική κυβέρνηση εξευτελίζει ολόκληρους λαούς 
Δριμεία κριτική του μεγάλου φιλόσοφου και στους Σοσιαλδημοκράτες

του Νίκου Χειλά από το ΒΗΜΑ

Η Gro Ko είναι μονόπλευρη. Ο μεγάλος κυβερνητικός συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών - Σοσιαλδημοκρατών ασκεί "πολιτική, που είναι καθαρά φιλική προς τους επενδυτές", τα μέτρα που παίρνει "δεν αγγίζουν στο παραμικρό τις αιτίες της κρίσης". Και το τίμημα για την επιστροφή των επενδυτών στις υπερχρεωμένες χώρες είναι "ο πολιτικός εξευτελισμός ολόκληρων λαών". 

Με αυτούς και άλλους παρόμοια δραστικούς χαρακτηρισμούς «στόλισε» το βράδυ της Κυριακής στο Πότσδαμ ο Γιούργκεν Χάμπερμας τους ηγέτες των γερμανών Σοσιαλδημοκρατών. Η αφορμή γι αυτό ήταν μια εκδήλωση του κόμματος ενόψει των ευρωεκλογών. Δίπλα του, στο τραπέζι των ομιλητών, ο πρόεδρος του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου και επικεφαλής του ψηφοδελτίου των ευρωπαίων Σοσιαλδημοκρατών Μάρτιν Σουλτς και ο πρόεδρος του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος και αντικαγκελάριος Σίγκμαρ Γκάμπριελ. 

Βασικά, ο κ.Χάμπερμας, που είναι διεθνώς ο μεγαλύτερος εν ζωή φιλόσοφος, είχε προσκληθεί για να δώσει «αίγλη» στη συγκέντρωση και θάρρος στους υποψήφιους που μάχονται για τις έδρες του νέου ευρωκοινοβουλίου. 

Το αντίθετο συνέβη. 

Αγνοώντας κάθε «σαβουάρ βιβρ», ο συγγραφέας της "Θεωρίας της επικοινωνιακής πράξης" καυτηρίασε με τις πιο οξείς εκφράσεις τη στροφή 180 μοιρών που έκαναν οι Σοσιαλδημοκράτες σε ευρωπαϊκά θέματα από τη στιγμή που μπήκαν στην κυβέρνηση υπό την Άνγκελα Μέρκελ.

"Ξεχάσατε εντελώς το προεκλογικό σας σύνθημα για αμοιβαιοποίηση των χρεών" λέει. Τα ευρωομόλογα είναι πλέον ξένη λέξη. Και ακόμα περισσότερο, προσθέτει, ξεχάσατε τη μεγάλη επαγγελία σας για "αλλαγή πολιτικής" – η γραμμή της κυβέρνησης συνασπισμού φέρει σαφή χριστιανοδημοκρατική υπογραφή. 

Το αποκορύφωμα της κριτικής του: Η προηγούμενη κυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών-Ελεύθερων Δημοκρατών εκμεταλλευόταν ασύστολα την "μισο-ηγεμονική θέση της Γερμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση". Η νέα κυβέρνηση "δυστυχώς τη συνεχίζει» - κάτι που εμπεριέχει «τον κίνδυνο μιας γερμανικής Ευρώπης".

Σειρήνες συναγερμού, καμπανάκι κινδύνου; Κάθε άλλο. 

Ο πρώτος συνομιλητής του κ.Χάμπερμας έκανε πως δεν καταλάβαινε. "Σαν ...

Η Γερμανία επιβάλλει σε όλους το σύστημά της, αλλά δεν είναι πρόθυμη να αναλάβει τις ευθύνες του ηγεμόνα

Οι κίνδυνοι του έτους 2014

Τι κοινό έχουν το 1914 και το 2014; Δυστυχώς πολλά. Η σημερινή κατάσταση της ευρωκρίσης θυμίζει σχεδόν μοιραία τους μήνες πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Άνγκελα Μέρκελ το έχει αντιληφθεί - αλλά παρ' όλα αυτά δρα λάθος.

του Βόλφγκανγκ Μίνχαου*

Είστε στ' ανοιχτά του πελάγους και μαίνεται η καταιγίδα. Τα καταφέρνετε, επιβιώνετε, η καταιγίδα κοπάζει. Βγάζετε ομπρέλα για τον ήλιο. Ή ανοίγετε ένα μπουκάλι. Λίγες ώρες αργότερα συνειδητοποιείτε ότι η ηρεμία είναι απατηλή. Η καταιγίδα δεν πέρασε. Απλώς βρεθήκατε για λίγο στο μάτι της.

Έτσι βλέπω την οικονομία στο τέλος του 2014. Αυτό που με εξέπληξε ωστόσο ήταν ότι έτσι τη βλέπει και η Άνγκελα Μέρκελ. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της γαλλικής Le Monde, η Μέρκελ εξερράγη στο δείπνο της τελευταίας συνόδου κορυφής της Ε.Ε. Το ευρώ θα τιναχθεί στον αέρα, είπε η καγκελάριος, εάν τα κράτη-μέλη δεν αρχίσουν να μεταρρυθμίζουν τις οικονομίες τους.

Και μετά αναφέρθηκε σε ένα βιβλίο, που διάβασε πρόσφατα: "Οι υπνοβάτες - πώς η Ευρώπη οδηγήθηκε στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο", του Κρίστοφερ Κλαρκ, μια από τις καλύτερες αναλύσεις για την προϊστορία αυτού του πολέμου. 

Οι αναλογίες που ήθελε να αναδείξει η Μέρκελ είναι προφανείς: Βρισκόμαστε σε μια επικίνδυνη εποχή, από άποψη οικονομικής πολιτικής. Κι αν δεν κάνουμε κάτι, οδεύουμε ολοταχώς σε... ατύχημα, με ανυπολόγιστες συνέπειες. Η καγκελάριος έμοιαζε πράγματι νευρική.

Μπακάλικα, υπάρχουν δύο αναλύσεις της κρίσης, μια συντηρητική - διαρθρωτική και μια ευρω-ομοσπονδιακή. Είναι εντελώς διαφορετικές, αλλά κάποια στιγμή φτάνουν στο ίδιο συμπέρασμα.

• Σύμφωνα με τη συντηρητική ανάλυση -αυτήν της Μέρκελ-, πρέπει κανείς να σφίξει τη νομισματική και τη δημοσιονομική πολιτική, να υποταχθεί σε αυστηρούς κανόνες και να σταθεροποιήσει με τέτοιον τρόπο τις αγορές ώστε όλα τα σοκ να τα διαχειριστεί η πραγματική οικονομία. 
• Η ευρω-ομοσπονδιακή ανάλυση παρατηρεί πρώτα απ' όλα ότι όλες οι νομισματικές ενώσεις του παρελθόντος κατέρρευσαν όταν δεν μετεξελίχθηκαν σε πολιτική ένωση. Γι' αυτό η αντιμετώπιση της ευρωκρίσης απαιτεί τη δημιουργία μιας κρατικής οντότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία να διαθέτει ένα μίνιμουμ σε οικονομικοπολιτική κυριαρχία - μεταξύ άλλων το δικαίωμα να βάζει φόρους και να δανείζεται.

Και οι δύο πλευρές έχουν λόγο να είναι απαισιόδοξες.
Η συντηρητική καγκελάριος βλέπει με τρόμο ότι η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία δεν έχουν καμία διάθεση να μοιάσουν στη Γερμανία.
Οι ευρω-ομοσπονδιακοί, όπως εγώ, είμαστε βαθιά απογοητευμένοι που η Ευρωζώνη δεν θα αποκτήσει ούτε πραγματική νομισματική ένωση ούτε πραγματική τραπεζική ένωση. Οι αποφάσεις της τελευταίας εβδομάδας για τις τράπεζες είναι μόνο ένα κακό αστείο. Κάθε χώρα θα παραμείνει υπεύθυνη για τον τραπεζικό της τομέα. Ο βασικός στόχος να διαχωριστούν τα ρίσκα των τραπεζών από αυτά των κρατών δεν επιτεύχθηκε. Αντίθετα, η τραπεζική ένωση είναι μια ακόμη πολύπλοκη διαχειριστική διαδικασία.

Δεν αντιμετωπίζουμε, δηλαδή, την ευρωκρίση ούτε με την πολιτική ολοκλήρωση ούτε με μηχανισμούς συμμόρφωσης στις αγορές. Και οι δυο πλευρές βγαίνουν χαμένες. Η κρίση παραμένει αήττητη.

Στο μεταξύ, η ευρωπαϊκή οικονομία υποφέρει εγκλωβισμένη σε μια επικίνδυνη αλυσιδωτή αντίδραση: Οι τράπεζες μειώνουν το ρίσκο τους, δανείζοντας λιγότερο τις επιχειρήσεις, γεγονός που οδηγεί σε επιπλέον έλλειψη ρευστότητας στην ...

Επέκταση ή κατεδάφιση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης;

Αφίσα των ολλανδών πράσινων groenlinks

Εμπόδια και μονοπάτια μιας δημοκρατικής και κοινωνικής εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης

του Δημήτρη Γουμάγια, 
μέλους των Bündnis 90/Die Grünen                                   Βερολίνο Δεκέμβρης 2013                                                

-Το ότι ακόμη δεν έχει ξεπεραστεί η κρίση στην Ευρωζώνη, οι αρνητικές κοινωνικές αλλά και οι προβληματικές συνέπειες δημοκρατικής πολιτικής της πρόσφατης "πολιτικής διάσωσης", έχουν κεντρίσει συζητήσεις στον τομέα της επιστήμης και της πολιτικής για θεμελιώδεις στρατηγικές αποφάσεις κατεύθυνσης, μεταξύ μιας κατεδάφισης ή την περαιτέρω επέκταση του συστήματος ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

-Σε αυτό το πλαίσιο, το παρόν κείμενο επιχειρεί να δείξει , ότι και γιατί η κατεδάφιση, δηλαδή η επιστροφή στα εθνικά νομίσματα και η δημιουργία ενός ΄΄ευρωπαϊκού συστήματος ΄΄Bretton Woods΄΄ δεν αποτελεί λύση, έστω και αν τα επιχειρήματα των επικριτών της τρέχουσας διαδικασίας ολοκλήρωσης για το ενιαίο νόμισμα και τις συνέπειες της προηγούμενης διαδρομής της διαχείρισης των κρίσεων, θα πρέπει να ληφθούν πολύ σοβαρά.

-Έτσι λοιπόν, κοιτάζοντας στις ιστορικές εμπειρίες στη διαδρομή της ολοκλήρωσης, θα εξεταστούν τα διαρθρωτικά και πολιτικά εμπόδια μιας εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης, που παρ 'όλα αυτά δεν θεωρούνται ανυπέρβλητα. Αυτό ακόμη πιο πολύ, καθώς προτάσεις μεταρρυθμίσεων και επέκτασης της ολοκλήρωσης έχουν εγκαταλείψει ήδη τα ακαδημαϊκά σαλόνια και καθορίζουν την πολιτική ατζέντα στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βάση της οποίας δεν τίθεται προς συζήτηση το ΄΄αν΄΄ θα γίνουν βήματα εμβάθυνσης, αλλά το ΄΄πως΄΄ θα γίνουν.

-Στο πλαίσιο αυτού του ορίζοντα αναφοράς θα γίνει στο τέλος προσπάθεια να σκιαγραφηθούν πια μονοπάτια εμβάθυνσης μπορούμε να ακολουθήσουμε στο χρόνο και σε σκοπό και ποιες προγραμματικές εργασίες θα πρέπει να γίνουν στις προσεχείς ευρωπαϊκές εκλογές, ώστε να έρθουμε πιο κοντά στους στόχους μας για μια οικονομικά αποδοτική, κοινωνικά δίκαιη και δημοκρατικότερη Ευρωπαϊκή Ένωση.

 1 Ιστορικό και βασικές εναλλακτικές λύσεις

Η αποδόμηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, δηλαδή την αποτυχία της ΟΝΕ στην τρέχουσα λειτουργική λογική και/ή η δομή των μελών της -ως συνέπεια πολιτικά ανεξέλεγκτων αναταραχών, που μπορεί να προκύψουν από τις μελλοντικές εξελίξεις στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και το τραπεζικό σύστημα ή πολιτική αναταραχή σε χώρες της ζώνης του ευρώ- (ακόμη) δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Πολιτικές στρατηγικές που στοχεύουν σε μια ΄΄διαπραγματευόμενη και σχεδιασμένη αποδόμηση΄΄ , είτε πρόκειται για βρετανικές ιδέες της επανεθνικοποίησης των αρμοδιοτήτων ή σχέδια που αποσκοπούν στη διάλυση της ΟΝΕ -για παράδειγμα προς ένα ΄΄ευρωπαϊκό σύστημα Bretton Woods΄΄-, δεν είναι η λύση. Αγνοούν, όπως θα δειχθεί, την ιστορική εμπειρία της προηγούμενης πολιτικής ολοκλήρωσης της ΕΕ στον νομισματικό τομέα, δεν μετρούν το "κόστος αποκατάστασης " δεδομένης της τρέχουσας βαθμίδας οικονομικής ολοκλήρωσης και αλληλεξάρτησης στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και παραβλέπουν τις πολιτικές, τις πολιτικό - ψυχολογικές και τις οικονομικές συνέπειες ενός spill-back της πολιτικής ολοκλήρωσης, τόσο στην εσωτερική σχέση της ΕΕ όσο και ενόψει του ρόλου της ΕΕ στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία και στον πολύ-πολικό κόσμο.

Αντί αυτού απαιτείται μια πολιτική στρατηγικής ολοκλήρωσης, η οποία στοχεύει στην ανοικοδόμηση και την επέκταση της ΟΝΕ και της ΕΕ. Εδώ είναι απαραίτητες, για λόγους δημοκρατικής πολιτικής καθώς και για οικονομικούς και κοινωνικό-πολιτικούς λόγους, διορθώσεις του τρόπου που έχει επιλεγεί με ...