Φόροι χωρίς ανταποδοτικότητα; Η παράλληλη οικονομία του σήμερα, η παραοικονομία του χθες και η πραγματικότητα των επιζώντων

Η ωφέλιμη παραοικονομία

Όλοι σε αυτήν την χώρα ομνύουν στην καταπολέμηση της παραοικονομίας: αυτοματισμός; 
Πριν την κρίση δλδ και μετά την κρίση ο ρόλος της παραοικονομίας είναι ο ίδιος; Η αδυναμία να εξασφαλιστεί η επιβίωση, το "σήμερα" μιας οικογένειας είναι το ίδιο με το κάτι παραπάνω, κάτι αδήλωτο και αφορολόγητο άλλων εποχών; 
Η μαύρη εργασία σήμερα είναι η ίδια με την μαύρη εργασία του χτες όταν η ανασφάλιστη εργασία ήταν μαύρος εκβιασμός συνήθως των μεταναστών ενώ σήμερα είναι συχνά επιλογή και του εργαζομένου για να "πάρει την δουλειά"; 
Πόση σχέση με την πραγματικότητα έχει πχ το νέο πρόστιμο για ανασφάλιστη εργασία των 10.500 ευρώ ανά άτομο με το προ κρίσης των 500; Και πόση σχέση έχει η εισφορά στον ΟΑΕΕ ενός ελεύθερου επαγγελματία των 500 ευρώ τον μήνα με εισόδημα πριν την κρίση και χωρίς εισόδημα μετά την κρίση; 
Προφανώς δεν είναι άσχετοι όσοι παίρνουν τα μέτρα αυτά - είναι η επιλογή τους αυτή - όπως και η αδήλωτη εργασία σήμερα και η στάση πληρωμών είτε από αδυναμία είτε από πεποίθηση είναι η αντίδραση των θυμάτων - επίσης μια επιλογή, ότι περιτύλιγμα και αν έχει... Πίσω από και τις δύο επιλογές υπάρχουν μετρήσιμες πραγματικότητες και ρεαλιστική απεικόνιση - πέρα από τον αυτοματισμό και την δαιμονοποίηση συμπεριφορών, απολιτικά και πολιτικάντικα - αυτό εξηγεί ο Τάσος Αβραντίνης στο ρηξικέλευθο κείμενό του που ακολουθεί και που ιχνηλατεί την πραγματικότητα της "παράλληλης οικονομίας" που αναπτύσσεται ραγδαία από τα θύματα μιας αυταρχικής πολιτικής:
ΑΣ

Η ωφέλιμη παραοικονομία και άλλα περί φόρων και δαιμονίων

του Τάσου Ι. Αβραντίνη*

Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΚΕΠΕ, μια από τις σημαντικότερες αιτίες της παραοικονομίας, η οποία ανέρχεται στο 24% του ΑΕΠ και αυξάνεται συνεχώς είναι η έλλειψη ανταποδοτικότητας στις παροχές του κράτους προς τον πολίτη σε σχέση με το ύψος των φόρων που εισπράττει από αυτόν. Οι παροχές του κράτους προς τον πολίτη είναι σύμφωνα με τους όρους του κοινωνικού συμβολαίου το αντάλλαγμα που νομιμοποιεί από νομική και ηθική άποψη την από μέρους του κράτους βίαιη αφαίρεση μέρους του εισοδήματός του.

Νομοθετικά, η αρχή που επιβάλλει ώστε η φορολογία να τελεί σε σχέση σχετικής αναλογίας με τις ανταποδοτικές παροχές του κράτους καθιερώνεται στη Συνθήκη της Λισσαβώνας, η οποία έχει πλέον κυρωθεί από το Ελληνικό Κοινοβούλιο με τον νόμο 3671/2008 και υπερισχύει σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος των τυπικών νόμων και της υπόλοιπης νομοθεσίας του κράτους.

Κι όμως, παρά τη δέσμευση της χώρας η Συνθήκη της Λισσαβώνας παραβιάζεται καθημερινά ενώ οι φόροι των πολιτών κατασπαταλώνται από τους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς του υπερτροφικού κράτους και από τις ομάδες ειδικών συμφερόντων που το ελέγχουν και το λυμαίνονται. Ουδέποτε οι γραφειοκράτες ή οι πολιτικοί του Υπουργείου Οικονομικών αισθάνθηκαν την ανάγκη να αποδείξουν τη χρησιμότητα μιας δημόσιας υπηρεσίας για τους πολίτες. Να αποδείξουν δηλαδή ότι η κρατική παροχή είναι αυτοτελώς ισοδύναμη αξία με την αξία που αφαιρείται από την τσέπη των φορολογουμένων.

Επίσης, όλες οι έρευνες των διεθνών οργανισμών αποδεικνύουν ότι οι κύριες αιτίες της παραοικονομίας είναι: α) η υψηλή φορολογία, β) η πολυνομία και πολυπλοκότητα της φορολογικής νομοθεσίας και γ) η έλλειψη ανταποδοτικότητας των φόρων. Η παραοικονομία, ή, πιο σωστά, η «παράλληλη οικονομία» είναι στην πραγματικότητα η φυσιολογική αντίδραση της κοινωνίας στην ανηθικότητα της μεγάλης και άδικης φορολογίας. Ίσως λοιπόν θα πρέπει να αρχίσουμε σιγά σιγά να αναθεωρούμε την απόλυτη δαιμονοποίηση της παραοικονομίας και μάλιστα υπό το πρίσμα νεότερων και αρκετά αξιόπιστων ερευνών.

Σε μια έξοχη και εξαιρετικά πρωτότυπη μελέτη του ο Friedrich Schneider, Καθηγητής Οικονομικών του Τμήματος Johannes Kepler του Πανεπιστημίου του Λιντς στην Αυστρία, επιχειρεί με επιτυχία να αποενοχοποιήσει σε πολλές περιπτώσεις τη σκιώδη ή παράλληλη οικονομία1.

Με εξαίρεση την παραοικονομία του οργανωμένου εγκλήματος (εμπόριο όπλων, ναρκωτικών, λευκής σαρκός κ.ο.κ.) και τις περιπτώσεις διαφθοράς, ο Schneider επιχειρεί να προσεγγίσει απροκατάληπτα τον αδήλωτο οικονομικό τομέα νόμιμων δραστηριοτήτων, τα εισοδήματα δηλαδή που δεν δηλώνονται στο κράτος για να αποφύγουν την υπέρμετρη φορολόγηση ή την εξοντωτική ασφαλιστική επιβάρυνση.

Περισσότεροι φόροι, περισσότερη κρίση

του Τάσου Αβραντίνη*

Προχθές η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοίνωσε την πρώτη εκτίμησή της για το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν του 2012. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε προκύπτει ότι το ΑΕΠ μειώθηκε το 2012 σε σχέση με το 2011 κατά 7,1%. Σε ονομαστικούς όρους ανήλθε σε 193,7 δισ. ευρώ έναντι 208,5 δισ. ευρώ το 2011.

Σ’ αυτό συνετέλεσε σημαντικά και η δραματική συρρίκνωση της οικοδομικής δραστηριότητας κατά το 2012. Η οικοδομική δραστηριότητα μειώθηκε σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο κατά 29%, ενώ ο βιομηχανικός δείκτης υποχώρησε τον Ιανουάριο του 2013 κατά 4,8%.
Μια πολύ κρίσιμη παράμετρος είναι ότι τα έσοδα από τη φορολογία μειώθηκαν, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, περίπου κατά 8% (φόροι επί των προϊόντων, της παραγωγής και των εισαγωγών). Αν ανατρέξουμε στα απολογιστικά στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών για το 2011 διαπιστώνουμε ότι η φορολογία φυσικών και νομικών προσώπων παρά την πρωτοφανή φοροκαταιγίδα απέδωσε μόλις 14 δισ. ευρώ, δηλαδή μόλις 7%.

Το 2013 τα πράγματα θα χειροτερέψουν. Τα έσοδα του κράτους από τη φορολογία θα παρουσιάσουν μεγάλη απόκλιση από τα προϋπολογισθέντα, όπως εμμέσως ή αμέσως καταλαβαίνει κανείς από τις δηλώσεις των διαφόρων κυβερνητικών αξιωματούχων. Ίσως υπάρξει μια αύξηση των εσόδων από τη φορολογική αφαίμαξη των ιδιοκτητών ακινήτων (έχουν προϋπολογισθεί 3,8 δισ. ευρώ), η οποία όμως ευθύνεται για την καθίζηση της οικοδομικής δραστηριότητας. Αλλά και γενικότερα η υπέρμετρη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας θα έχει συνολικά για την οικονομία καταστροφικά αποτελέσματα.

Η μεγάλη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, σε συνδυασμό με τη μεγάλη και άδικη φορολογία εισοδήματος, οδηγεί σε απόγνωση μεγάλο αριθμό ιδιοκτητών και περισσότερο απ’ όλους τους πιο συνεπείς φορολογούμενους. 

Δεδομένου ότι η δυνατότητα ρευστοποίησης ακινήτων εξαιτίας της κατάρρευσης της αγοράς είναι εξαιρετικά δύσκολη και ότι στη συντριπτική πλειονότητα των φορολογουμένων δεν προκύπτει πλέον κανένα κέρδος από την εργασία τους, αυτοί θα αναγκαστούν να αποπληρώσουν τους φόρους από το πλεόνασμα του εισοδήματος προηγουμένων ετών. Να αποσύρουν δηλαδή αναγκαστικά τις τραπεζικές καταθέσεις τους. 

Για την οικονομία της συζήτησης ξεπερνώ το γεγονός ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο το κράτος φορολογεί το εισόδημα των συνεπών φορολογουμένων για πολλοστή φορά, αφού έχει προηγηθεί η κανονική φορολόγησή του, η περαίωση, η έκτακτη εισφορά, η εισφορά αλληλεγγύης κ.ο.κ.

Το χειρότερο είναι ότι η απόσυρση των καταθέσεων για να πληρωθούν φόροι θα επιφέρει νέα μεγάλη μείωση στην παραγωγή και στο ΑΕΠ της χώρας, κυρίως διότι τα υπολείμματα των καταθέσεων (σήμερα ανέρχονται περίπου στα 165 δισ. ευρώ) χρησιμοποιούνται, κατά ένα μέρος, από το τραπεζικό σύστημα για τον δανεισμό των επιχειρήσεων, για να υπάρχει δηλαδή πραγματική οικονομία. Επιπροσθέτως, εάν αφαιρεθεί (στην καλύτερη περίπτωση) 1 με 1,5 δισ. ευρώ από τις τραπεζικές καταθέσεις, οι τράπεζες θα ...

Οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα τι είναι, σκουπίδια, κύριε Μανιτάκη;

του Χρήστου Παπανίκου 

του Τάσου Αβραντίνη*

Οι δημόσιοι υπάλληλοι "δεν είναι ντομάτες", ώστε κάποιοι να απολυθούν φέρεται να δήλωσε σε δημοσιογράφους ο Αντώνης Μανιτάκης. Θα μπορούσε να του ανταπαντήσει κάποιος "ναι αλλά και οι ιδιωτικοί υπάλληλοι δεν είναι σκουπίδια". Καλές είναι οι ατάκες και οι παρομοιώσεις, δηλωτικές μάλιστα της συνολικής ανικανότητας της κυβέρνησης να μειώσει έστω και λίγο το υδροκέφαλο κράτος με την απόλυτη εγκληματική συνενοχή της αντιπολίτευσης, αλλά θα ήταν προτιμότερο να σκεφτεί κανείς ποιο είναι το τίμημα των μη απολύσεων.

Ας αναλογιστούμε πού οδηγεί η καταστροφική παράνοια των κυβερνώντων να διατηρούν το μέγεθος του κράτους διογκωμένο και υπερτροφικό:

1) Σε μεγάλη και άδικη φορολογία στα εισοδήματα των φυσικών προσώπων και των επιχειρήσεων, στην περιουσία και στην ιδιοκτησία τους, φορολογία που απλώς «κουκουλώνει» πρόσκαιρα τα ελλείμματα τα οποία δημιουργούν οι εκατοντάδες χιλιάδες άχρηστων θέσεων «εργασίας» σε δημόσιους φορείς που δεν προσφέρουν το παραμικρό.

2) Σε δραματική αύξηση της ανεργίας. Ήδη το πρώτο τρίμηνο του 2013 η επίσημη ανεργία άγγιξε το 27% και η ανεργία των νέων ανθρώπων το 59%. Στα ποσοστά αυτά δεν υπολογίζεται η πραγματική ανεργία των αυτοαπασχολουμένων, των ελευθέρων επαγγελματιών και των επιχειρηματιών που οι επιχειρήσεις τους κλείνουν. Εξαιτίας των μη απολύσεων στο Δημόσιο, οδηγούνται στην ανεργία υπερδιπλάσιοι εργαζόμενοι από τον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος βλέπει την ταμειακή του ρευστότητα να εξαφανίζεται από τους φόρους και αναγκάζεται να περιορίζει τις θέσεις εργασίας ή τους μισθούς των εργαζομένων του.

3) Σε ύφεση στην οικονομία. Περίπου 40.000 επιχειρήσεις θα κλείσουν μέσα στο 2013. Ο δημόσιος τομέας κατασπαταλά τα χρήματα των φορολογουμένων. Η αναποτελεσματική δημόσια διαχείριση δεν προσφέρει ανάλογο κοινωνικό αποτέλεσμα. Υγιή ανάπτυξη και θέσεις εργασίας δημιουργεί μόνο ο παραγόμενος πλούτος από την ιδιωτική οικονομία, όταν βεβαίως περισσεύει και δεν αφαιρείται με τη μεγάλη και άδικη φορολογία.

4) Σε διατήρηση της ισχύος του πελατειακού κομματικού κράτους που τους διόρισε κατά εκατοντάδες χιλιάδες και είναι αυτό που ευθύνεται για την καταστροφή της χώρας.

Η κυβέρνηση πρέπει να κατανοήσει ότι ανάπτυξη θα υπάρξει όταν μειωθεί χωρίς καθυστέρηση το μέγεθος του Δημοσίου. Ο δημόσιος τομέας παρουσιάζει δαπάνες που υπερβαίνουν το 63% του ΑΕΠ. 

Το κράτος παίρνει τη μερίδα του λέοντος σε κάθε συναλλαγή (λ.χ. 65% στη βενζίνη, 75% στα τσιγάρα) και είναι ο πραγματικός μέτοχος (χωρίς συμμετοχή στις ζημιές) των «ιδιωτικών» επιχειρήσεων σε ποσοστό άνω του 55%. 

Όλα αυτά για να συντηρείται ο εντελώς αντιπαραγωγικός δημόσιος τομέας, οι χιλιάδες άχρηστες δημόσιες υπηρεσίες και φορείς.
Την ίδια στιγμή οι αρμόδιοι φορείς συσκοτίζουν το θέμα είτε αποκρύπτοντας είτε αποσιωπώντας στοιχεία. 

Πόσοι τελικά είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι στη χώρα; 

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης το προσωπικό του Δημοσίου, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ ανερχόταν τον Οκτώβριο του 2012 σε 667.773. 

Σ’ αυτούς θα πρέπει να προσθέσετε άλλους 215.402 υπαλλήλους των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου. 

Σύνολο: 883.175 δημόσιοι υπάλληλοι. 

Να μην ξεχάσουμε να προσθέσουμε και τους υπαλλήλους των νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου που δεν έχουν αποστείλει ακόμη στοιχεία. Ουδείς γνωρίζει τον ...

Περισσότεροι φόροι, περισσότερη κρίση

Η μείωση των φόρων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη της χώρας
 Του Τάσου Αβραντίνη

Προχθές η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοίνωσε την πρώτη εκτίμησή της για το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν του 2012. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε προκύπτει ότι το ΑΕΠ μειώθηκε το 2012 σε σχέση με το 2011 κατά 7,1%. Σε ονομαστικούς όρους ανήλθε σε 193,7 δισ. ευρώ έναντι 208,5 δισ. ευρώ το 2011.
Σ’ αυτό συνετέλεσε σημαντικά και η δραματική συρρίκνωση της οικοδομικής δραστηριότητας κατά το 2012. Η οικοδομική δραστηριότητα μειώθηκε σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο κατά 29%, ενώ ο βιομηχανικός δείκτης υποχώρησε τον Ιανουάριο του 2013 κατά 4,8%.

Μια πολύ κρίσιμη παράμετρος είναι ότι τα έσοδα από τη φορολογία μειώθηκαν, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, περίπου κατά 8% (φόροι επί των προϊόντων, της παραγωγής και των εισαγωγών). Αν ανατρέξουμε στα απολογιστικά στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών για το 2011 διαπιστώνουμε ότι η φορολογία φυσικών και νομικών προσώπων παρά την πρωτοφανή φοροκαταιγίδα απέδωσε μόλις 14 δισ. ευρώ, δηλαδή μόλις 7%.

Το 2013 τα πράγματα θα χειροτερέψουν. Τα έσοδα του κράτους από τη φορολογία θα παρουσιάσουν μεγάλη απόκλιση από τα προϋπολογισθέντα, όπως εμμέσως ή αμέσως καταλαβαίνει κανείς από τις δηλώσεις των διαφόρων κυβερνητικών αξιωματούχων. Ίσως υπάρξει μια αύξηση των εσόδων από τη φορολογική αφαίμαξη των ιδιοκτητών ακινήτων (έχουν προϋπολογισθεί 3,8 δισ. ευρώ), η οποία όμως ευθύνεται για την καθίζηση της οικοδομικής δραστηριότητας. Αλλά και γενικότερα η υπέρμετρη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας θα έχει συνολικά για την οικονομία καταστροφικά αποτελέσματα.

Η μεγάλη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, σε συνδυασμό με τη μεγάλη και άδικη φορολογία εισοδήματος, οδηγεί σε απόγνωση μεγάλο αριθμό ιδιοκτητών και περισσότερο απ’ όλους τους πιο συνεπείς φορολογούμενους. Δεδομένου ότι η δυνατότητα ρευστοποίησης ακινήτων εξαιτίας της κατάρρευσης της αγοράς είναι εξαιρετικά δύσκολη και ότι στη συντριπτική πλειονότητα των φορολογουμένων δεν προκύπτει πλέον κανένα κέρδος από την εργασία τους, αυτοί θα αναγκαστούν να αποπληρώσουν τους φόρους από το πλεόνασμα του εισοδήματος προηγουμένων ετών. Να αποσύρουν δηλαδή αναγκαστικά τις τραπεζικές καταθέσεις τους. Για την οικονομία της συζήτησης ξεπερνώ το γεγονός ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο το κράτος φορολογεί το εισόδημα των συνεπών φορολογουμένων για πολλοστή φορά, αφού έχει προηγηθεί η κανονική φορολόγησή του, η περαίωση, η έκτακτη εισφορά, η εισφορά αλληλεγγύης κ.ο.κ.

Το χειρότερο είναι ότι η απόσυρση των καταθέσεων για να πληρωθούν φόροι θα επιφέρει νέα μεγάλη μείωση στην παραγωγή και στο ΑΕΠ της χώρας, κυρίως διότι ...

Χορήγηση ιθαγένειας και πολιτιστικό κεφάλαιο

Μετά την πρωτοφανή "ιδεολογική" ανάγνωση του νόμου Ραγκούση από το αρμόδιο τμήμα του ΣτΕ, η μεταναστευτική μας πολιτική επιστρέφει στην εθνικιστική αντιευρωπαϊκή περιοχή των ανθρώπων χωρίς χαρτιά και χωρίς ιθαγένεια. Πέραν της σαφούς νεοσυντηρητικής αναδίπλωσης που επιχειρείται υπό την πίεση ακροδεξιών αντιλήψεων, οι απόψεις του Στε, στερούνται και σύγχρονης επιστημονικής γνώσης και πραγματισμού. Γιατί; Το παρακάτω κείμενο του Τ. Αβραντίνη το εξηγεί: (ΑΣ)

του Τάσου Αβραντίνη

Kρατώ κάποιες -μικρές- επιφυλάξεις μέχρι να διαβάσω την απόφαση του ΣτΕ που έκρινε κατά πλειοψηφία αντισυνταγματικές διατάξεις του νόμου Ραγκούση (ν. 3838/2010) τις σχετικές με τη χορήγηση ιθαγένειας σε αλλοδαπούς υπηκόους τρίτων χωρών. Είμαι πάντως βέβαιος, ότι η πλειονότητα των ανώτατων δικαστών αγνοεί μεταξύ άλλων και το εξαιρετικό βιβλίο του Thomas Sowell "Cultural Capital Migrations and Cultures A World View" (1996, New York Basic Books).

Σύμφωνα με τον διακεκριμένο διανοούμενο Thomas Sowell, ο οποίος προσεγγίζει το θέμα του από μια διαφορετική σκοπιά- σε σχέση με την κλασσική φιλελεύθερη αντίληψη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων-, κάθε μετανάστης διαθέτει ένα «πολιτισμικό κεφάλαιο» (παραδόσεων, ηθικών αξιών, δεξιοτήτων κλπ.).
Έτσι μια εθνοτική ομάδα διακρίνεται περισσότερο από μια άλλη σε κάποιους τομείς ενώ υστερεί έναντι αυτής σε άλλους.

Σκοπός μιας ανοιχτής κοινωνίας που επιθυμεί να προοδεύσει δεν θα πρέπει να είναι η αφομοίωση των εθνοτικών ομάδων αλλά αντίθετα η διατήρηση με κάθε τρόπο των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του πολιτιστικού κεφαλαίου τους. Μόνο έτσι μπορεί να υπάρχει θετική επίδραση στους τομείς που την ενδιαφέρουν (επιστημονική γνώση, επιχειρηματικότητα, καινοτομία).

Ό,τι δηλαδή έκανε ο Σουλτάνος στην Οθωμανική Αυτοκρατορία με τους Εβραίους της Ισπανίας. Οι Οθωμανοί πίστευαν στο εμπορικό δαιμόνιο των Εβραίων και τους προσκάλεσαν να εγκατασταθούν στα λιμάνια και τις εμπορικές πόλεις της Αυτοκρατορίας. Δικαιώθηκαν από το αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τη θεωρία του "Πολιτιστικού Κεφαλαίου" είναι λάθος να εξαρτάται η απόδοση της ιθαγένειας από τις ούτως ή άλλως ξεπερασμένες θεωρίες του δικαίου του "αίματος", ή να τελεί υπό την προϋπόθεση της "ουσιαστικής ένταξης" άλλως αφομοίωσης των αξιών και ιδεωδών της κοινωνίας υποδοχής του (διάγνωση του "γνήσιου δεσμού με το ελληνικό έθνος") κάθε μετανάστη ή τη γλωσσική του επάρκεια.

Τα κριτήρια για τη χορήγηση ιθαγένειας θα πρέπει να είναι μόνο η νόμιμη παραμονή στη χώρα, ο χρόνος παραμονής και ο σεβασμός των νόμων της.