Και όμως, υπάρχει λύση για την ανεργία
του Γιώργου Ιωαννίδη*
Γνωρίζουμε ότι η χώρα μας διατηρεί το θλιβερό πρωτείο του υψηλότερου ποσοστού ανεργίας στην Ευρωζώνη το οποίο προσεγγίζει το 30%. Δεν χρειάζεται, επίσης, να επιχειρηματολογήσουμε επί μακρόν για το ότι δεν υπάρχει οικονομία που να θεωρείται σταθεροποιημένη με τόσο υψηλό ποσοστό ανεργίας.
Παρά ταύτα, τα μέτρα που προτείνονται από την κυβέρνηση για την καταπολέμηση της ανεργίας δεν διαφέρουν σε τίποτα από όσα εφαρμόζονται τα τελευταία 15 χρόνια, δηλαδή δεν ανταποκρίνονται στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην οποία βρίσκεται η ελληνική οικονομία και αγορά εργασίας.
Την τελευταία διετία στο Παρατηρητήριο Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ δύο διαφορετικές ερευνητικές ομάδες έχουν καταπιαστεί με το ίδιο περίπου πρόβλημα: πώς μπορεί να μειωθεί γρήγορα το ποσοστό ανεργίας και τι απαιτεί μια τέτοια παρέμβαση; Η πρώτη ομάδα είναι εγχωρία, η δεύτερη εδρεύει στο διεθνώς αναγνωρισμένο Levy Institute της Νέας Υόρκης. Τα αναλυτικά αποτελέσματα της έρευνας θα παρουσιαστούν εντός των επομένων μηνών, αλλά κάποια προκαταρκτικά πορίσματα μπορούν να παρουσιαστούν από τώρα.[1]
Δεδομένων των πολλαπλασιαστών απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας, η επίτευξη του στόχου απαιτεί την ενεργοποίηση ενός προγράμματος απασχόλησης 350.000 θέσεων εργασίας. Οι υπόλοιπες 150.000 θέσεις θα δημιουργηθούν από τον ιδιωτικό τομέα ως αποτέλεσμα της αύξησης της ζήτησης που θα προκαλέσει το επιπλέον εισόδημα των νοικοκυριών (αυτή είναι η δευτερεύουσα απασχόληση του πολλαπλασιαστή απασχόλησης του προγράμματος). Επισημαίνεται ότι αυτή η εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις θέσεις εργασίας που θα δημιουργήσει ο ιδιωτικός τομέας ούτως ή άλλως (δηλαδή εάν δεν υπήρχε το πρόγραμμα).
Για τη χρηματοδότηση του προγράμματος απαιτούνται περίπου οκτώ (8) δις ευρώ σε βάθος πενταετίας. Τα τρία (3) δις θα προέλθουν από το ίδιο το πρόγραμμα, δηλαδή από τα αυξημένα φορολογικά έσοδα λόγω της ενίσχυσης οικονομικής δραστηριότητας που θα προκαλέσει το πρόγραμμα απασχόλησης (τα έσοδα αυτά αφορούν κυρίως έσοδα ΦΠΑ από την αυξημένη κατανάλωση και δευτερευόντως φορολόγηση κερδών). Επιπλέον δύο (2) δις θα προέλθουν από τα χρήματα που ούτως ή άλλως θα δαπανήσουμε για προγράμματα απασχόλησης την ίδια περίοδο (βάσει του νέου ΕΣΠΑ).
Για την κάλυψη των υπόλοιπων τριών (3) δις η βασική ιδέα είναι απλή. Να υπάρξει ρύθμιση βάσει της οποίας κάθε ευρώ που προέρχεται από την ...
του Γιώργου Ιωαννίδη*
Γνωρίζουμε ότι η χώρα μας διατηρεί το θλιβερό πρωτείο του υψηλότερου ποσοστού ανεργίας στην Ευρωζώνη το οποίο προσεγγίζει το 30%. Δεν χρειάζεται, επίσης, να επιχειρηματολογήσουμε επί μακρόν για το ότι δεν υπάρχει οικονομία που να θεωρείται σταθεροποιημένη με τόσο υψηλό ποσοστό ανεργίας.
Παρά ταύτα, τα μέτρα που προτείνονται από την κυβέρνηση για την καταπολέμηση της ανεργίας δεν διαφέρουν σε τίποτα από όσα εφαρμόζονται τα τελευταία 15 χρόνια, δηλαδή δεν ανταποκρίνονται στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην οποία βρίσκεται η ελληνική οικονομία και αγορά εργασίας.
Εξαιρώντας τις απόψεις των φονταμενταλιστών του ανύπαρκτου "τέλειου και ανόθευτου ανταγωνισμού", που θέλουν την ανεργία να μειώνεται μέσα από την αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων ή/και μέσω της περαιτέρω μείωσης των μισθών, όλοι οι υπόλοιποι συμφωνούν ότι η μείωση της ανεργίας απαιτεί επενδύσεις και υποστήριξη της επιχειρηματικότητας. Βέβαια, αν η διαπίστωση αυτή μοιάζει προφανής, δεν είναι καθόλου προφανές πώς η ελληνική δημόσια διοίκηση θα αποτελέσει στήριγμα για την κοινωνικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνη επιχειρηματικότητα.Δυστυχώς, όμως, τα προβλήματα σήμερα δεν σταματούν εκεί. Οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν θα μπορέσουν να μειώσουν την ανεργία τόσο και όσο γρήγορα απαιτείται, αφενός διότι το εργασιακό τους αποτύπωμα παρουσιάζει πάντα μια χρονική υστέρηση, αφετέρου διότι οι ιδιωτικές επενδύσεις κατακρημνίστηκαν λόγω της ύφεσης και θα χρειαστούν χρόνο ώστε να ανακάμψουν (17,8 δις ευρώ το 2013 έναντι 44,2 δις το 2008). Μοιάζει να βρισκόμαστε μπροστά σε ένα αδιέξοδο. Δεν είναι όμως έτσι.
Την τελευταία διετία στο Παρατηρητήριο Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ δύο διαφορετικές ερευνητικές ομάδες έχουν καταπιαστεί με το ίδιο περίπου πρόβλημα: πώς μπορεί να μειωθεί γρήγορα το ποσοστό ανεργίας και τι απαιτεί μια τέτοια παρέμβαση; Η πρώτη ομάδα είναι εγχωρία, η δεύτερη εδρεύει στο διεθνώς αναγνωρισμένο Levy Institute της Νέας Υόρκης. Τα αναλυτικά αποτελέσματα της έρευνας θα παρουσιαστούν εντός των επομένων μηνών, αλλά κάποια προκαταρκτικά πορίσματα μπορούν να παρουσιαστούν από τώρα.[1]
Η απάντηση στο ερώτημα εάν η ανεργία μπορεί να μειωθεί άμεσα είναι ένα απερίφραστο "ναι". Ναι, είναι και οικονομικά εφικτό και ρεαλιστικό να τεθεί ως στόχος η μείωση του ποσοστού ανεργίας κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες εντός των επόμενων τριών ετών. Θα περιοριστώ στα οικονομικά στοιχεία της πρότασης.Η μείωση του ποσοστού ανεργίας κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες απαιτεί τη δημιουργία περίπου 500.000 θέσεων εργασίας στο σύνολο της οικονομίας.
Δεδομένων των πολλαπλασιαστών απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας, η επίτευξη του στόχου απαιτεί την ενεργοποίηση ενός προγράμματος απασχόλησης 350.000 θέσεων εργασίας. Οι υπόλοιπες 150.000 θέσεις θα δημιουργηθούν από τον ιδιωτικό τομέα ως αποτέλεσμα της αύξησης της ζήτησης που θα προκαλέσει το επιπλέον εισόδημα των νοικοκυριών (αυτή είναι η δευτερεύουσα απασχόληση του πολλαπλασιαστή απασχόλησης του προγράμματος). Επισημαίνεται ότι αυτή η εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις θέσεις εργασίας που θα δημιουργήσει ο ιδιωτικός τομέας ούτως ή άλλως (δηλαδή εάν δεν υπήρχε το πρόγραμμα).
Για τη χρηματοδότηση του προγράμματος απαιτούνται περίπου οκτώ (8) δις ευρώ σε βάθος πενταετίας. Τα τρία (3) δις θα προέλθουν από το ίδιο το πρόγραμμα, δηλαδή από τα αυξημένα φορολογικά έσοδα λόγω της ενίσχυσης οικονομικής δραστηριότητας που θα προκαλέσει το πρόγραμμα απασχόλησης (τα έσοδα αυτά αφορούν κυρίως έσοδα ΦΠΑ από την αυξημένη κατανάλωση και δευτερευόντως φορολόγηση κερδών). Επιπλέον δύο (2) δις θα προέλθουν από τα χρήματα που ούτως ή άλλως θα δαπανήσουμε για προγράμματα απασχόλησης την ίδια περίοδο (βάσει του νέου ΕΣΠΑ).
Για την κάλυψη των υπόλοιπων τριών (3) δις η βασική ιδέα είναι απλή. Να υπάρξει ρύθμιση βάσει της οποίας κάθε ευρώ που προέρχεται από την ...
