.jpg)
Από τους ΚΩΣΤΑ ΑΖΑΡΙΑΔΗ και ΓΙΑΝΝΗ Μ. ΙΩΑΝΝΙΔΗ
στην
Athens Review of Books*
Το 2010, η Επιτροπή Νόμπελ για τις Οικονομικές Επιστήμες βράβευσε τον Χριστόφορο Πισσαρίδη για την πρωτοποριακή συμβολή του στην κατανόηση της αγοράς εργασίας. Μαζί με τους επίσης βραβευμένους Ντέιλ Μόρτενσεν (Dale Mortensen ) και Πίτερ Ντάιαμοντ (Peter Diamond), ο Χριστόφορος Πισσαρίδης ανέπτυξε ένα καινούργιο οικονομικό υπόδειγμα που δίδει ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της αναζήτησης, όπου οι εργάτες αναζητούν δουλειές και οι επιχειρήσεις εργαζόμενους. Το σύνολο των εργασιών των επιστημόνων αυτών, που είναι γνωστό, στην οικονομική επιστήμη, σαν το υπόδειγμα DMP από τα αρχικά των επωνύμων των εφευρετών του, μας έχει οδηγήσει σε βαθύτερη κατανόηση της ανεργίας και των μέτρων οικονομικής πολιτικής που απαιτούνται για την αντιμετώπιση προβλημάτων όπως έλλειψη εργατών, απώλεια θέσεων εργασίας και υποαπασχόληση.Η θεωρία αναζήτησης είναι καινοτομία διότι περιγράφει τις αγορές με τελείως διαφορετικό τρόπο από την ανταγωνιστική οικονομία του Άνταμ Σμιθ στον Πλούτο των Εθνών.
Ο κόσμος του Άνταμ Σμιθ κατοικείται από μεγάλο αριθμό σχετικά μικρών οικονομικών μονάδων, ανωνύμων αγοραστών και πωλητών. Στον κόσμο αυτόν, κανένας δεν είναι αρκετά μεγάλος για να επηρεάσει τη λειτουργία της αγοράς, και όλες οι ανταλλαγές γίνονται στην ίδια τιμή. Απρόσκοπτος ανταγωνισμός αποτρέπει χονδρεμπόρους και άλλους μεσάζοντες από το να επηρεάζουν την τιμή, και αναγκάζει τους αγοραστές να αποδεχθούν το ελάχιστο δυνατό κέρδος το οποίο τους επιτρέπει να επιζήσουν στην αγορά.
Τα πάντα λειτουργούν τέλεια στην οικονομία του Άνταμ Σμιθ.
Ο ανταγωνισμός εγγυάται ότι μόνο οι πλέον ταλαντούχοι παραγωγοί επιζούν, με περιορισμένες δυνατότητες κερδών, πουλώντας στη μικρότερη δυνατή τιμή. Όλοι οι αγοραστές βρίσκουν πωλητές και όλοι οι πωλητές βρίσκουν αγοραστές στην τιμή που κυριαρχεί στην αγορά – γρήγορα και ανώδυνα. Δεν υπάρχουν αποθέματα απώλητων προϊόντων.
Αυτοί που πωλούν σπίτια δεν χρειάζεται να περιμένουν, φρέσκια σοδειά δεν παραμένει στα τελάρα των μανάβηδων, και δεν χρειάζονται μεγάλες εκπτώσεις για να κινηθεί η αγορά. Σε κατάσταση ειρήνης, με πλήρη προστασία της ιδιωτικής περιουσίας, και όπως λέει και ο Σμιθ, «ανεκτή εφαρμογή των νόμων», τα οικονομικά αποτελέσματα είναι τόσο καλά σαν να καθοδηγούνται από το «αόρατο χέρι» της Θείας Πρόνοιας. Οι αγορές λειτουργούν τέλεια διαρκώς.
Και εάν ποτέ δημιουργούν υπερβολικές ανισότητες στην κατανομή του εισοδήματος ή του πλούτου, αρκεί να μεταβιβάσουμε χρήμα από εύπορους σε πτωχούς και να αφεθούμε στη μαγική λειτουργία των αγορών.Η θεωρία αναζήτησης, και ειδικά το υπόδειγμα DMP, προσφέρει δόση υγιούς ρεαλισμού στο όμορφο σενάριο του Άνταμ Σμιθ, που έχει πολύ λίγα πράγματα να πει για φαινόμενα όπως συνύπαρξη πολύ διαφορετικών τιμών, ανενεργά εργοστάσια, απούλητα σπίτια, άνεργοι εργάτες, ιδιωτικά χρηματοοικονομικά συμβόλαια, και ακόμα λιγότερα για κολοσσιαίες αποτυχίες του οικονομικού μας συστήματος όπως την Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 και τη Μεγάλη Κρίση των τελευταίων τεσσάρων ετών.
